(MÃ SỐ 143)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM THỂ DỤC TIỂU HỌC
TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CƠ BẢN ĐỂ HUẤN LUYỆN CỜ VUA
CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”
(SÁCH – CÁNH DIỀU)
LỜI GIỚI THIỆU:
Năm học 20…–20…là năm học ba mà toàn Ngành Giáo Dục cũng như Bộ
GD&ĐT ra sức thực hiện Nghị quyết Ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa XIII
“Đổi mới căn bản, toàn diện. Giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu Công nghiệp
hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và
hội nhập quốc tế”. “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Đồng thời là
năm học thứ ba toàn Ngành thực hiện chiến lược phát triển Thể dục, Thể thao Việt
Nam đến năm 2025. Kế hoạch thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Sách – Cánh Diều. Bộ GD&ĐT tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát
triển mạnh mẽ về Thể dục, Thể thao đến năm 2025, vì vậy thực tiễn đã đặt ra
những yêu cầu mới, mục tiêu và nhiệm vụ mới trong công tác Giáo dục Thể chất
và Thể thao trong tất cả các trường học, trong đó có cấp Tiểu học……….
Hiểu rõ tầm quan trọng của công tác Giáo dục Thể chất trong trường Tiểu
học,………..bản thân là giáo viên bộ môn Thể dục Thể chất, tôi đã luôn trăn trở để
tìm ra các phương pháp, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn
theo đúng tinh thần chỉ đạo Ngành Giáo Dục là “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo
dục đào tạo. Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”.
Chính những điều này đã thôi thúc tôi nghiên cứu, sáng tạo ra các biện pháp,
phương pháp để áp dụng cho học sinh trường chúng tôi giảng dạy nhằm nâng cao
chất lượng dạy học môn Cờ vua.
Tôi xin chân thành cám ơn sự quan tâm, chỉ đạo của Ban giám hiệu trường
Tiểu học……….công tác hướng dẫn, giúp đỡ của tổ chuyên môn, và đặc biệt là sự
góp ý chân thành của các anh chị đồng nghiệp trong trường và ngoài trường thông
qua các buổi dự giờ thăm lớp, qua các kì thi học sinh giỏi Thể dục Thể thao, Hội
khỏe các cấp trong những năm học vừa qua.
Kính mong hội đồng đánh giá sáng kiến kinh nghiệm các cấp góp ý xây
dựng nhằm thúc đẩy tôi hoàn thành tốt hơn tổ hợp các phương pháp, bài tập này,
để từ đó nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục Thể dục trong thời gian tới.
Tôi xin chân thành cảm ơn…!
A/ PHẦN MỞ ĐẦU:

1

I/ Đặt vấn đề.
1. Lí do chọn đề tài.
Chăm sóc sức khỏe, tăng cường Thể chất của nhân dân được coi là một
nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ. Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc đòi hỏi nhân dân ta phải có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng…Vận
động thể dục, thể thao là một biện pháp hiệu quả để tăng cường lực lượng sản xuất
và lực lượng quốc phòng của nước nhà, đó chính là quan điểm của Đảng ta về phát
triển sự nghiệp Thể dục, Thể thao Việt Nam (Chỉ thị số 106-CT/TW ngày 02 tháng
10 năm 1958 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam về công
tác Thể dục Thể thao) và cũng là lời khuyến cáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với
toàn dân ta trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục từ những ngày đầu tiên xây dựng
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa “Dân cường thì nước thịnh”. Cho đến nay, Đảng
và Nhà nước ta vẫn không ngừng quan tâm, lãnh đạo ngành thể dục, thể thao nước
nhà nỗ lực phấn đấu thực hiện bằng được mục tiêu quan trọng này.
Với quyết định 2198/QĐ – TT về chiến lược phát triển Thể dục, Thể thao
Việt Nam đến năm 2025 thì phát triển Thể dục, Thể thao là yếu tố quan trọng trong
chính sách phát triển kinh tế xã hội của đất nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân
tố con người, tăng cường thể lực, tầm vóc, tăng tuổi thọ người Việt Nam và lành
mạnh hóa lối sống của thanh thiếu niên. Phát triển Thể dục, Thể thao là trách
nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và toàn
thể nhân dân; Ngành Thể dục, Thể thao giữ vai trò nòng cốt trong thực hiện các
chính sách phát triển thể dục, thể thao của Đảng và nhà nước.
Giáo dục thể chất trong nhà trường là một hoạt động với tư cách là một
trong những môn học cần thiết và cơ bản bao gồm việc dạy học những kĩ năng, kĩ
xảo vận động ban đầu cơ bản, phổ thông cùng những hiểu biết có liên quan nhằm
chuẩn bị, phát triển thể lực chung toàn diện và rộng rãi. Trong Cchương trình giáo
dục phổ thông 2018. Sách – Cánh Diều. Bộ GD&ĐT về Chương trình dạy học
môn Thể dục Thể chất thì bên cạnh việc dạy học thì giáo viên bộ môn còn có
nhiệm vụ tham gia vào công tác đánh giá tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và tổ chức
các hoạt động thi đấu Thể thao như: Hội khỏe Phù Đổng, kì thi chọn học sinh giỏi
Thể dục Thể thao…Từ đó có thể thấy rằng giáo dục Thể chất trong trường Tiểu
học có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc phát triển các kĩ năng sống cần thiết
cho học sinh. Tuy nhiên thực tế giảng dạy thì còn có một số bộ môn còn gặp nhiều
khó khăn trong việc giảng dạy, truyền thụ đến học sinh, có những bộ môn không
có trong chương trình giảng dạy chính khoá như Cờ vua…nhưng thực tế thì với
những thế mạnh của mình thì Cờ vua Việt Nam trong những năm qua đã gặt hái
nhiếu thành công trong khu vực và thế giới, đã có những đại kiện tướng thế giới
như kì thủ: Lê Quang Liêm, kì thủ trẻ Nguyễn Anh Khôi…đây là những vận động

2

viên trẻ của Việt Nam, là những kì thủ đang còn ngồi trên ghế nhà trường, như vậy
có thể nói nhà trường là nơi phát hiện và ươm mầm cho những tài năng của Đất
nước.
Vì vậy: Muốn phát triển Thể thao thành tích cao thì việc đầu tư và phát
triển giáo dục Thể chất trong nhà trường là việc làm cần thiết, hết sức quan trọng.
Điều này hoàn toàn phù hợp với mục đích chung của nền Thể dục Thể thao nước
ta.
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Thể dục Thể chất và tham gia vào các
hoạt động huấn luyện học sinh tham gia các kì Hội khoẻ Phù đổng, kì thi học sinh
giỏi Thể dục Thể thao tôi nhận thấy rằng:
+ Với việc không đưa vào Chương trình giảng dạy chính khoá hay Chương
trình các môn Thể Thao tự chọn là một hạn chế trong việc phát triển bộ môn Cờ
vua, nó làm việc tiếp cận phổ thông môn Cờ này đối với học sinh gặp rất nhiều khó
khăn.
+ Đa phần giáo viên dạy Thể dục đều có am hiểu nhất định về môn Cờ vua
nhưng số lượng được đào tạo chuyên sâu chưa được nhiều, cùng với việc gặp khó
khăn trong việc tổ chức giảng dạy nên việc nâng cao chất lượng của bộ môn Cờ
vua trong các kỳ thi cấp huyện, cấp tỉnh của các trường trong huyện còn hạn chế.
Với những kinh nghiệm đã được tích lũy trong quá trình dạy học, huấn
luyện cùng với sự tham khảo ý kiến của các anh chị đồng nghiệp tôi đã đúc kết, hệ
thống để nghiên cứu được một số biện pháp, giải pháp trong việc giảng dạy, huấn
luyện môn Cờ vua nhằm tối ưu hóa các phương pháp huấn luyện, giảng dạy môn
Cờ vua trong trường THCS. Tôi đã quyết định chọn đề tài: “Một số phương pháp
cơ bản để huấn luyện Cờ cho học sinh Tiểu học. Sách – Cánh Diều” Những
phương pháp này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…bước đầu đã đem
lại những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia sẻ trong sáng kiến
này, tôi rất hi vọng chúng có thể có ích với bạn bè đồng nghiệp. Bản thân tôi rất
cũng rất mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung hoàn
thiện phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình.
Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài này chắc chắn
sẽ không tránh khỏi những sai sót kính mong được ý kiến đóng góp của các Cấp
lãnh đạo. Ban giám hiệu nhà trường, cùng các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp
quan tâm, góp ý kiến để đề tài sáng kiến này được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật
được tính cấp thiết, tính đổi mới của sáng kiến, những vấn đề cần phải được giải
quyết để đem lại hiệu quả trong công việc, làm phương châm để thực tế áp dụng đã
đem lại nhiều hiệu quả thiết thực.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

3

Đề tài được nghiên cứu nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, sáng tạo các
phương pháp, phương tiện hữu ích phục vụ công tác dạy học môn Cờ vua nói
chung và giai đoạn khai cuộc trong Cờ vua nói riêng, trong đề tài này đã đi sâu
nghiên cứu việc xây dựng các phương pháp và phương cách sử dụng để huấn
luyện, giảng dạy và giai đoạn khai cuộc ở môn Cờ vua trong trường học từ đó
nhằm nâng cao chất lượng của học sinh khi tham gia môn Cờ vua tại các giải thi
đấu thể thao của học sinh.
3. Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh trường Tiểu học…….năm học: 20…-20…đến năm học 20…20…
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
- Nội dung của đề tài được nghiên cứu rộng rãi, có tính thực tiễn cao đã
được áp dụng tại trường Tiểu học……..và nên có thể được áp dụng để giảng dạy
đại trà hoặc huấn luyện đội tuyển tham gia các giải thi đấu thể thao từ cấp trường
đến cấp huyện như Hội khỏe Phù Đổng, kì thi chọn học sinh giỏi Thể dục Thể
thao.
5. Phương pháp nghiên cứu.
- Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng một số biện pháp nghiên cứu
sau:
+ Phương pháp trải nghiệm.
+ Phương pháp áp dụng công nghệ thông tin.
+ Phương pháp quan sát sư phạm.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
+ Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.
+ Phương pháp tổng hợp, so sánh kết quả.
+ Phương pháp tư vấn, thúc đẩy.
B/ PHẦN NỘI DUNG:
1. Cơ sở lí luận.
2. Thực trạng.
a) Thuận lợi – Khó khăn.
+ Thuận lợi.
+ Khó khăn.
b) Thành công – Hạn chế.
+ Thành công.
+ Hạn chế.
c) Mặt mạnh – Mặt yếu.

4

+ Mặt mạnh.
+ Mặt yếu.
d) Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.
e) Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
3. Giải pháp, biện pháp.
a) Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
b) Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
c) Cách thức tổ chức giảng dạy lí thuyết giai đoạn Khai cuộc.
+ Phương pháp giảng dạy.
+ Kiến thức cần đạt.
+ Nguyên tắc Thứ nhất.
- Ván thứ nhất:
- Ván thứ hai:
- Phương pháp giảng dạy
- Về kiến thức giảng dạy:
+ Về việc nghiên cứu xây dựng hệ thống các bài tập và biện pháp thực hành
trong huấn luyện giai đoạn khai cuộc:
4. Giải pháp thực hiện.
* Giải pháp 1: (Sử dụng hệ thống các bài tập thực hành luyện tập trực tiếp).
* Giải pháp 2: (Sử dụng công cụ hỗ trợ công tác huấn luyện qua việc ứng dụng
Công nghệ thông tin).
+ Điều kiện thực hiện biện pháp, giải pháp.
+ Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp.
a) Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
b) Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Bảng thống kê số lượng học sinh giỏi môn Cờ vua
tại các giải cấp……TP…….Tỉnh……….

1

20...–20...

Cấp
TP
0

2

20...–20...

0

TT

Năm học

Cấp
Tỉnh
0
0

Ghi chú (Minh chứng)
HKPĐ lần Thứ......
HSG TDTT
cấp TP, Tỉnh năm học 20...– 20...

5

3

20...–20...

0

0

4

20...–20...

0

0

5

20...–20...

0

0

6
7

20...–20...
20...–20...

0
0

0
0

HKPĐ
TP, Tỉnh lần thứ XI, HKPĐ toàn quốc lần
thứ VIII.
HSG TDTT các cấp.
Hội khoẻ phù đổng lần thứ XII. Xếp thứ
Nhất toàn đoàn môn Cờ vua.
HSG TDTT các cấp.
Hội khoẻ phù đổng lần thứ XIII.

C/ PHẦN KẾT LUẬN:
I. Kết luận – Khuyến nghị.
1. Kết luận.
* Bài học kinh nghiệm.
2. Khuyến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

6