Ngày soạn: 12/02/2023

Bài 15 - Tiết 32+33+34
CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG
BẮC VÀ SỰ CHUYỂN BIẾN CỦA XÃ HỘI ÂU LẠC
I. Mục tiêu.
1. Kiến thức:
* Yêu cầu tối thiểu đối với HS.
– Nêu được một số chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương
Bắc trong thời kì Bắc thuộc.
– Nhận biết được một số chuyển biến cơ bản về kinh tế và xã hội của người
Việt cổ dưới ách cai trị, đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc.
* Yêu cầu đối với HS Khá, Giỏi.
Đánh giá được một số chuyển biến quan trọng về kinh tế và xã hội của
người Việt cổ dưới ách cai trị, đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc.
2. Năng lực:
a. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: Độc lập làm việc để giải quyết vấn đề bài học,
tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày được vấn đề trước tập thể lớp,
có trách nhiệm trong hoạt động nhóm.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết tiếp nhận thông tin và đánh
giá, nhận xét nội dung bài học, suy nghĩ đưa ra các ý kiến giải quyết yêu cầu của
nhiệm vụ học tập.
b. Năng lực đặc thù:
- Tìm hiểu lịch sử: Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương
Bắc và cuộc sống của nhân dân Giao Châu:
- Nhận thức và tư duy lịch sử: sưu tầm ca dao, tục ngữ và hò vè của nhân
dân ta qua các thời kì lịch sử lên án chính sách cai trị, bóc lột của các triều đại
phong kiến phương Bắc.
3. Phẩm chất:
- Yêu nước: Bồi dưỡng lòng tự hào về cội nguồn dân tộc.
- Chăm chỉ: Cố gắng vươn lên trong học tập, thích đọc sách, báo, tìm tư
liệu trên mạng Internet để mở rộng hiểu biết.
- Trách nhiệm: Học tập, rèn luyện góp phần xây dựng quê hương đất nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Giáo viên: phiếu học tập, tranh ảnh, sơ đồ. lược đồ
- Phiếu học tập số 1: Đọc mục 1 sgk, quan sát Hình 1 và 2 sgk tr 66 và hình
3 trang 67, điền thông tin phiếu học tập
Thời gian
Địa giới hành chính nước ta từ 179 TCN đến X.
179TCN
-Sáp nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, chia
thành các đơn vị hành chính như châu - quận, dưới
châu - quận là huyện
Năm 40 - 43
-Chính quyền từ cấp huyện trở lên đều do người
Hán nắm giữ.

- Rubric:
Thực hành
Tiêu
Thang Không đạt
Đạt
Khá
Tốt
chí
điểm
0-49%
50-64%
65-79%
80-100%
Kết quả
0 đến < 2,5 2,5 đến < 3,3 3,3 đến < 4,0
4,0 đến 5,0
thực
Thực hiện
Thực
hiện
Thực hiện 50 Thực hiện 65 hành
5,0
dưới 50%
trên
80%
- 64% nhiệm 79%
nhiệm
nhiệm
vụ
nhiệm
vụ
vụ thực hành. vụ thực hành.
thực hành.
thực hành.
Báo
0 đến < 2,5 2,5 đến < 3,3 3,3 đến < 4,0
4,0 đến 5,0
cáo
Đúng, đủ
Đúng, đủ 50- Đúng, đủ 65 Đúng, đủ
5,0
thực
dưới 50%
64%
79%
trên 80%
hành
- Phiếu học tập số 2: HS làm việc theo nhóm lớn
+ Tìm hiểu thông tin trên Internet, Đoạn tư liệu 1 điền thông tin phiếu học tập.
+ Em biết điều gì về chính sách bóc lột kinh tế, văn hóa và xã hội của các
triều đại phong kiến phương Bắc
Lĩnh vực
Các chính sách
Kinh tế
+ Chiếm ruộng đất nhân dân Âu Lạc để lập thành ấp, trại và
bắt dân ta cày cấy.
+ Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề.
+ Nắm độc quyền vế sắt và muối, bắt dân ta cống nạp nhiều
vải vóc, hương liệu, sản vật quý.
Văn hóa - Chính quyền phong kiến phương Bắc đều thực hiện chính
Xã hội
sách đồng hoá dân tộc Việt trong suốt thời Bắc thuộc.
- Thang đánh giá phần trình bày sơ đồ nhà nước Âu Lạc:
1
2
3
4
5
Diễn đạt còn Ngôn
ngữ Ngôn ngữ - Diễn đạt - Diễn đạt mạch
ấp úng, chưa chưa
thật khá
linh tương
đối lạc, lô gics.
biết cách sử chính
xác, hoạt, mạch mạch lạc.
- Ngôn ngữ phong
dụng từ ngữ. dùng từ đơn lạc.
- Ngôn ngữ phú, linh hoạt,
điệu.
phong
phú, giàu hình ảnh
linh hoạt.
- Biểu cảm tốt
III. Tiến trình dạy học
1, Ổn định tổ chức.
2, Kiểm tra đầu giờ.
Không kiểm tra.
3, Tổ chức dạy học.
Tiết 1: Ngày giảng: 16/02 (6A2);17/02 (6A1)
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
a. Mục tiêu: Giới thiệu được đôi nét về Thành Luy Lâu - vốn là di tích
tiêu biểu thời Bắc thuộc còn lại thời điểm hiện tại. (tạo tâm thế cho học sinh đi
vào tìm hiểu bài mới).
b. Tổ chức thực hiện:

GV cho hs xem hình ảnh Thành cổ Luy Lâu trên máy chiếu.
- HĐ cá nhân: HS suy nghĩ 1p, trả lời câu hỏi
- HS NX...
- GV nx...., dẫn dắt vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Nội dung 1: Chính sách cai trị của các triều đại phong
kiến phương Bắc.
a. Mục tiêu:
Nêu được một số chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương
Bắc trong thời kì Bắc thuộc.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung chính
1. Chính sách cai trị của các
- HS hoạt động nhóm (6 nhóm) – thực triều đại phong kiến phương
hiện kỹ thuật mảnh ghép, hoàn thành Bắc.
phiếu học tập số 1:
a. Về bộ máy cai trị.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo
luận.
- HS trình bày trên lược đồ Hình 2 gsk
(máy chiếu)
- GV kết luận
- GV đánh giá bằng Rubric.
- Sáp nhập nước ta vào lãnh thổ
Trung Quốc, chia thành các đơn vị
hành chính như châu - quận, dưới
châu - quận là huyện. Từ sau khởi
nghĩa Hai Bà Trưng, chính quyền
từ cấp huyện trở lên đều do người
Hán nắm giữ.
- Áp dụng pháp luật hà khắc và
thẳng tay đàn áp các cuộc đấu
- HS đọc mục 1 sgk, quan sát Hình 1 và 2 tranh của nhân dân ta.
sgk tr 66 và hình 3 trang 67
- HS lên bảng trình bày tổ chức bộ máy
Nhà nước Văn Lang.
H: Em có nhận xét gì về bộ cai trị của
các triều đại phong kiến phương Bắc.
TL: Bộ máy cai trị rập khuôn của người
Hán nhưng từ huỵên trở xuống người
Hán vẫn phải thống qua người Việt để
thực hiện chính sách cai trị.
 lúc mới thành lập các tầng lớp thống
trị TQ ko dám với tay xuống cấp làng xã
mà chỉ dám với tay đến cấp Huyện
Củng cố và HD học bài:
GV cùng HS hệ thống lại kiến thức đã

học.
Về nhà học bài chuẩn bị mục b,c SGK.
Tiết 2: Ngày giảng:
- GV cho HS HĐN 6' – thực hiện kỹ thuật
KWL, hoàn thành phiếu học tập số 2:
b. Về kinh tế.
H: Đoạn tư liệu 1 và thông tin ở trên cho
em biết điều gì về chính sách bóc lột kinh
tế của các triều đại phong kiến phương
Bắc? (Gợi ý: Người đứng đầu tham lam,
không liêm khiết, ra sức vơ vét sản vật
địa phương để mưu lợi riêng).
- GV đánh giá HS bằng thang đánh giá
- Đại diện nhóm trình bày phiếu học tập
số 2 trình bày chính sách bóc lột kinh tế
của các triều đại phong kiến phương Bắc.
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS.
Chính xác hóa các kiến thức đã hình
thành cho học sinh
- Chiếm ruộng đất của nhân dân
Âu Lạc để lập thành ấp, trại và bắt
dân ta cày cấy.
- Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề.
- Nắm độc quyền vế sắt và muối,
H: Vì sao các triều đại phong kiến phương bắt dân ta cống nạp nhiều vải vóc,
Bắc lại nắm độc quyền về muối và sắt? (Gợi hương liệu, sản vật quý.
ý: Muối có vai trò như thê' nào đối với đời
sống? sắt dùng để làm gì?).
H: Đoạn tư liệu 2 và thông tin ở trên C. Về văn hoá – xã hội.
chính quyền phong kiến phương Bắc đã
thực hiện chính sách cai trị về văn hóa
đối với nước ta như thế nào?
- GV đánh giá HS bằng thang đánh giá
- Đại diện nhóm trình bày phiếu học tập
số 2 trình bày chính sách văn hóa của các
triều đại phong kiến phương Bắc.
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS.
Chính xác hóa các kiến thức đã hình
thành cho học sinh
- Chính quyền phong kiến phương
Bắc đều thực hiện chính sách đồng
H: Em có nhận xét gì về chính sách của hoá dân tộc Việt trong suốt thời
nhà Hán đối với nhân dân ta?
Bắc thuộc.
- Tàn bạo và độc ác.
H: Các chính sách bóc lột nặng nề như

vậy đã làm cho đời sống nhân dân ta như
thế nào?
- Cuộc sống ngày càng khốn khổ -> Đấu tranh.
4. Củng cố và Hướng dẫn học bài.
GV hệ thống lại kiến thức trong tiết học:
- Bài cũ: Học bài (sgk + vở ghi).
- Đọc, trả lời câu hỏi Bài 15 phần 2.
Tiết 3: Ngày giảng:
Nội dung 2: Những chuyển biến về kinh tế - xã hội trong thời kì Bắc thuộc.
a. Mục tiêu: Những chuyển biến về kinh tế - xã hội trong thời kì Bắc thuộc.
b. Tổ chức thực hiện:
HĐ của GV và HS
Nội dung
2. Những chuyển biến về kinh tế - xã
- HS đọc phần thông tin a, tư liệu 1, quan hội trong thời kì Bắc thuộc.
sát Hình 4 sgk tr68
a. Về kinh tế:
H: Nêu sự chuyển biến về kinh tế
dưới thời Bắc thuộc.
HS quan sát Hình 4 sgk (máy chiếu)
Bên cạnh các nghề truyền thống, xuất
hiện một số nghế mới (nghề thủ công);
HS nhận biết được:
quan hệ buôn bán mở rộng hơn,...
+ Trồng lúa vẫn là nghề chính bên
cạnh nghề trồng cây hoa màu, cây ăn
quả và chăn nuôi.
+ Kĩ thuật đắp đê, làm thuỷ lợi phát
triển đã tạo nên những cánh đồng
chuyên canh cây lúa nước rộng lớn.
+ Nghề rèn sắt vẫn phát triển cùng với
các nghề đúc động, làm gốm, làm mộc
| làm đồ trang sức (vàng, bạc),...
+ Một số nghề thủ công mới xuất hiện
như làm giấy, thuỷ tinh,...
+ Quan hệ buôn bán trong và ngoài
khu vực được đẩy mạnh hơn trước.
- HS đọc phần thông tin b.
H: Nêu chuyển biến về xã hội ở nước b.Về xã hội:
ta dưới thời Bắc thuộc.
.
Xã hội bị phân hoá, hình thành một số
tầng lớp mới.
- Một số quan lại địa chỉ người Hán bị
Việt hoá.
- Một bộ phận nông dân biến thành nô
tì do mất đất.
H: Theo em, thành phần nào sẽ là thủ - Tầng lớp hào trưởng bản địa hình

lĩnh của những cuộc đấu tranh giành thành.
độc lập cho người Việt? Vì sao?
HĐ 2: LUYỆN TẬP
* Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về chính sách cai trị của các
triều đại phong kiến phương Bắc và sự chuyển biến của xã hội Âu Lạc.
* Tổ chức thực hiện: GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan,
tự luận, HS chủ yếu làm việc cá nhân trả lời các câu hỏi. Trong quá trình làm
việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Bài tập 1: Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền đô hộ của nhà Hán ở nước ta từ
sau cuộc khởi nghĩa hai Bà Trưng.
- Sản phẩm:

Giao Châu
(Thứ sử người Hán)

Quận Giao Chỉ
(Thái Thú người Hán)
Hán)

Quận Giao Chỉ
(Thái Thú người Hán)

Quận Giao Chỉ
(Thái Thú người Hán)

Huyện
(Huyện lệnh người Hán)

Huyện
(Huyện lệnh người Hán)

Huyện
(Huyện lệnh người
Hán)

Làng xã
(Hào trưởng
người
* Tiết
33: Việt)

Làng xã
(Hào trưởng người Việt)

(chiềng, chạ)
Làng xã
(Hào trưởng người Việt)

Bài tập 2: Tại sao chính quyền phong kiến Phương Bắc lại thực hiện chính sách
đồng hóa dân tộc Việt?
- Sản phẩm: Chính quyền phong kiến Phương Bắc lại thực hiện chính sách đồng
hóa dân tộc Việt vì: Chúng muốn biến nước ta thành lãnh thổ của chúng, muốn
nhân dân ta thành nô lệ của Trung Quốc, xóa bỏ nước ta trên bản đồ thế giới.
Bài tập 3: Học sinh chọn đáp án đúng nhất.
Câu 1: Thời Bắc thuộc kinh tế nước ta có những ngành nghề nào.
A. Nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp.
B. Thủ công nghiệp, thương nghiệp.
C. Nông nghiệp, thương nghiệp.
Câu 2: Thời Bắc thuộc kinh tế nước ta có những ngành nghề mới nào xuất hiện.
A. Trồng lúa, chăn nuôi, thủy lợi.
B. Rèn sắt, đúc đồng, làm gốm.
C. Làm mộc, làm đồ trang sức, đóng gạch
D. Làm giấy, làm đồ thủy tinh.

Câu 3: Thời Bắc thuộc, nông dân công xã bị phân hóa thành
A. Hai tầng lớp: Nông dân công xã và nông dân lệ thuộc.
B. Ba tầng lớp: Nông dân công xã , nông dân lệ thuộc và Nô tì.
C. Hai tầng lớp: Nông dân công xã và nô tì.
D. Hai tầng lớp: Nông dân lệ thuộc và nô tì.
- Sản phẩm: 1 – A, 2 – D, 3 – B
4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
GV hướng dẫn HS về nhà thực hiện.
Bài tập 1: GV hướng dẫn HS cách suy luận về hậu quả từ dữ kiện đã cho:
- Sản phẩm:
Lĩnh vực
Thông tin phản ánh
Hậu quả
Đất đai

Chiếm ruộng đất, lập Người Việt mất ruộng, bị biến
thành ấp, trại để bắt dân thành nông nổ của chính quyền
ta cày cấy.
đô hộ.

Thuế khoá

Thực thi chính sách tô
thuế nặng nề như tô,
dung, điệu, lưỡng thuế.
Bắt cống nạp nhiều vải
vóc, hương liệu và sản vật
quý để đưa về Trung
Quốc.

Cống phẩm

Nhân dân bị bóc lột nặng nề,
đời sống cùng cực.
Nhân dân phải khổ cực lao
động để nộp cống vật, tài
nguyên bị vơ vét cạn kiệt.

Thủ công nghiệp Nắm độc quyền về sắt và Nhân dân thiếu sắt và muối để
muối
sinh hoạt và đúc vũ khí
Bài tập 2: Quan sát sơ đồ sau em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội
ở nước ta?
Thời Văn Lang – Âu Lạc
Thời kì bị đô hộ
Vua
Quan lại đô hộ
Quý tộc
Hào trưởng Việt
Địa chủ Hán
Nông dân công xã
Nông dân công xã
Nông dân lệ thuộc
Nô tì
Nô tì
- Sản phẩm: Xã hội nước ta từ khi bị phong kiến phương Bắc thống trị lại
tiếp tục phân hóa:
+ Tầng lớp thống trị có địa vị và quyền lực cao nhất là bọn quan lại, địa
chủ người Hán.
+ Tầng lớp quý tộc ngườ Âu Lạc bị mât quyền lực, trở thành những Hào
trưởng, Họ bị quan ại và địa chủ người Hán chèn ép, khinh rẻ nhưng vẫn giữ vai
trò quan trongjowr địa phương và có uy tín trong nhân dân.
+ Nông dân công xã trước đây bao gồm nông dân và thợ thủ công. Từ khi
bị đô hộ, 1 số giàu lên xong cũng có người nợ nần túng thiếu (do bị tước ruộng
đất, bị tô thuế nặng), 1 số trở thành nô tì hoặc nông nô, nông dân lệ thuộc, số
này gọi chung là tầng lớp nghèo.
4, Củng cố và Hướng dẫn học bài (5')

a. Củng cố (3')
GV hệ thống lại kiến thức trong bài học:
b. Hướng dẫn học bài (2')
- Bài cũ: Học bài (sgk + vở ghi).
- Đọc, trả lời câu hỏi trong bài 16: Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu giành độc
lập trước thế kỷ X.