Bài 8: CÁI TÔI – THẾ GIỚI ĐỘC ĐÁO (THƠ
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC (BÀI THƠ)/ TÁC
PHẨM NGHỆ THUẬT (BỨC TRANH, PHO TƯỢNG)
Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. MỤC TIÊU DẠY HỌC
Sau khi học xong bài học này, HS có thể:
1. Năng lực
1.1. Năng lực đặc thù
– Biết viết VB bảo đảm các bước: Chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài, mục đích,
thu thập tư liệu); Tìm ý và lập dàn ý; Viết bài; Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh
nghiệm.
– Viết được bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ
thuật: Chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và tác dụng của chúng.
1.2. Năng lực chung
– NL tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản
thân trong HT.
– NL giao tiếp, hợp tác: thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe, năng lực hợp tác
thông qua các hoạt động làm việc nhóm, chia sẻ, góp ý cho bài viết và bài nói của bạn.
2. Phẩm chất
Chăm chỉ luyện tập kĩ năng viết.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện, câu hỏi để giao nhiệm vụ học tập cho HS
– Bảng phụ, giấy A4, A0/A1/ bảng nhóm để HS trình bày kết quả làm việc nhóm, viết
lông, keo dán giấy/ nam châm….
– SGK, SGV.
– Bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm; bài trình bày văn bản của nhóm HS trên
bảng tin học tập của lớp.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Hoạt động xác định nhiệm vụ viết
a. Mục tiêu: Xác định được nhiệm vụ viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập cần thực hiện.
c. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu học
– Biết viết VB bảo đảm các bước:
sinh đọc khung Yêu cầu cần đạt trong SGK tr.59,
Chuẩn bị trước khi viết (xác định đề
tên đề mục phần kĩ năng Viết và xác định nhiệm
tài, mục đích, thu thập tư liệu); Tìm
vụ học tập.
ý và lập dàn ý; Viết bài; Xem lại và
GV đặt cho HS câu hỏi:
chỉnh sửa, rút kinh nghiệm.
"Dựa vào yêu cầu cần đạt và tên đề mục phần kĩ
– Viết được bài văn nghị luận phân
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

năng Viết, các em hãy cho biết: trong bài học
này, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ viết nào?"
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: Cá nhân HS
đọc khung Yêu cầu cần đạt trong SGK tr.59 và
tìm câu trả lời.
B3. Báo cáo, thảo luận: HS trả lời trước lớp về
nhiệm vụ học tập sẽ thực hiện.
B4. Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả lời
của HS, xác nhận lại nhiệm vụ học tập: trong bài
học này, HS cần viết bài văn nghị luận phân tích,
đánh giá một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật
nêu và nhận xét về nội dung, những nét đặc sắc
về nghệ thuật.

tích, đánh giá một tác phẩm thơ/ tác
phẩm nghệ thuật: Chủ đề, những nét
đặc sắc về nghệ thuật và tác dụng của
chúng.
– NL tự chủ và tự học: Biết chủ
động, tích cực thực hiện những công
việc của bản thân trong HT.
– NL giao tiếp, hợp tác: thông qua
hoạt động đọc, viết, nói và nghe, năng
lực hợp tác thông qua các hoạt động
làm việc nhóm, chia sẻ, góp ý cho bài
viết và bài nói của bạn.

2. Hoạt động giới thiệu tình huống giao tiếp khi thực hiện bài viết
a. Mục tiêu: Học sinh nhận biết được tình huống giao tiếp khi thực hiện bài viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tình huống giao tiếp do GV đặt ra.
c. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
* Giao nhiệm vụ học tập: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm HS nêu những khó khăn sau
đôi về câu hỏi: Sau khi đọc một bài thơ hay trên sách, báo chí, khi đọc một bài thơ hay trên
mạng Internet bạn muốn phân tích đánh giá về bài thơ ấy, bạn sách, báo chí, mạng Internet
đã gặp những khó khăn nào?
bạn muốn phân tích đánh
* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thảo luận nhóm và tìm câu giá về bài thơ ấy
trả lời.
Ví dụ: - Xác định vấn đề
* Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2-3 nhóm HS trình bày, các nghị luận
nhóm khác góp ý, bổ sung (nếu có). Hoặc tất cả các nhóm cùng
- Tìm ý
dán/ đính câu trả lời lên bảng phụ.
- Diễn đạt…
* Kết luận, nhận định:
- ….
– GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS và
hướng dẫn HS tổng hợp vấn đề mà HS cảm thấy khó khăn khi
viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ1
– GV dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài học mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Hoạt động tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1.1. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền của HS về kiểu văn bản nghị luận văn học.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS trình
c. Tổ chức hoạt động:

1

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS trả lời
theo cặp nội dung câu hỏi của GV: Theo em để có
thể viết tốt một bài văn nghị luận luận phân tích,
đánh giá một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật nêu
và nhận xét về nội dung, những nét đặc sắc, em cần
đảm bảo những ý nào?
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS tìm câu trả lời
cho câu hỏi mà GV đặt ra.
B3. Báo cáo, thảo luận: Đại diện học sinh trả lời câu
hỏi trước lớp.
B4. Kết luận, nhận định: GV nhận xét ý kiến của
học sinh.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
- Mở bài: Giới thiệu nhan đề, tác
giả và cảm xúc chung về bài thơ
- Thân bài: Trình bày sự phân tích
đánh giá của người viết về nội
dung và nghệ thuật của bài thơ.
Làm rõ sự phân tích đánh giá của
bản thân người viết bằng những
hình ảnh, từ ngữ được trích từ văn
bản.
- Kết bài: Khẳng định lại cảm xúc
về bài thơ và ý nghĩa của bài thơ
đối với bản thân

1.2. Hoạt động tìm hiểu tri thức về bài văn nghị luận phân tích đánh giá khi đọc một
tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
a. Mục tiêu: Nhận biết được khái niệm, yêu cầu đối với bài văn nghị luận phân tích đánh
giá khi đọc một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm, yêu cầu đối với bài văn nghị luận phân tích
đánh giá khi đọc một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật. .
c. Tổ chức hoạt động
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu
Tri thức Kiểu bài văn nghị luận phân tích đánh
cầu HS đọc khung thông tin trong giá khi đọc một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
SGK/tr.68 và chốt kiến thức lí thuyết * Nghị luận về một tác phẩm văn học (bài thơ)
về đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bức tranh, pho
đọc một bài thơ bằng sơ đồ
tượng) là kiểu bài nghị luận dùng lí lẽ, bằng chứng
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: để làm rõ giá trị nội dung và một sỗ nét đặc sắc về
HS đọc khung thông tin trong nghệ thuật của một bài thơ hoặc một bức tranh, pho
SGK/tr.68 theo cặp, nhận biết thông tượng.
tin và thực hiện sơ đồ tóm lược kiến * Yêu cẩu đối với kiêu bài:
thức. (phiếu học tập 1)
Về nội dung:
B3. Báo cáo, thảo luận: Đại diện HS - Nêu được một số nét đặc sắc về nội dung của tác
trình bày trước lớp ý kiến của mình phẩm (từ ngứ, hình ảnh, chủ đề, tư tưởng, cảm
dựa trên sơ đồ khuyết mà GV chuẩn hứng, thông điệp,...) và nghệ thuật của tác phẩm (từ
bị trên bảng (phiếu học tập 1). HS ngử, hình ảnh, bố cục, thể thơ, vẩn, nhịp, các biện
khác bổ sung (nếu có)
pháp nghệ thuật trong bài thơ; chất liệu, bố cục,
B4. Kết luận, nhận định: GV đánh màu sắc, chi tiết nghệ thuật,... của bức tranh/ pho
giá tính chính xác của sơ đồ dựa vào tượng).
Tri thức về kiểu bài được trình bày
- Có những lí lẽ xác dáng, hợp lí dựa trén các
trong SGK/tr.68
bằng chứng tiêu biểu từ tác phấm.
Về hình thức, đảm bảo các yêu cẩu của kiểu bài
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

nghị luận: lập luận chặt chẽ; kết hợp các thao tác
nghị luận; diễn đạt mạch lạc; sử dụng các phương
tiện liên kết hợp lí để giúp người đọc nhận ra mạch
lập luận.
Bố cục đảm bảo ba phẩn:
Mở bài: Giới thiệu vấn đé nghị luận (tên tác phẩm, tác giả,
khái quát nội dung, ý nghĩa của tác phẩm hoặc nêu
định hướng của bài viết).
- Thân bài: Lẩn lượt trình bày các luận điểm về
những nét đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ
thuật; đưa ra lí lẽ và bằng chứng đa dạng, thuyết
phục để làm sáng tò luận điểm; các luận điểm, lí lẽ,
bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
- Kết bài: Khẳng định giá trị của tác phẩm hoặc nêu
ý nghĩa của tác phẩm đối với bản thân người đọc.
2. Hoạt động hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích VB mẫu.
b. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS về đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài thông qua việc
phân tích VB mẫu.
c. Tổ chức hoạt động
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập:
*VB1: Con chào mào, một thông điệp ý nghĩa
Nhiệm vụ (1): GV yêu cầu HS 1. Cách mở bài của VB trên có gì đặc sắc?
đọc ngữ liệu tham khảo 1 (sgk Văn bản trên được mở bài theo hình thức gián tiếp: đi từ
T69) và ngữ liệu tham khảo 2
giới thiệu loài chim chào mào và từ đó liên hệ tới bài
(sgk tr70), lần lượt trả lời các
thơ "Con chào mào" của Mai Văn Phấn.
câu hỏi trong phần hướng dẫn.
2. Các luận điểm trong VB bàn về điều gì? Những câu
Nhiệm vụ (2): Học sinh thảo nào là câu chủ đề của mỗi luận điểm?
luận nhóm đôi và thực hiện các - Các luận điểm trong bài thơ nêu lên nhận định của tác
câu hỏi:
giả về nội dung và hình thức nghệ thuật của bài thơ
*VB1(sgk T69): Con chào mào, "Con chào mào" của Mai Văn Phấn. Các luận điểm nhỏ
một thông điệp ý nghĩa
làm căn cứ, cơ sở, minh chứng cho luận điểm lớn.
1. Cách mở bài của VB trên có gì - Câu chủ đề của mỗi luận điểm:
đặc sắc?
+ Luận điểm 1: Về nội dung, bài thơ gợi ra những
2. Các luận điểm trong VB bàn thông điệp đa nghĩa.
về điều gì? Những câu nào là câu
+ Luận điểm 2: Về hình thức nghệ thuật, bài thơ có
chủ đề của mỗi luận điểm?
nhiều nét đặc sắc.
3. Tác giả đã sử dụng những lý
3. Tác giả đã sử dụng những lý lẽ, bằng chứng nào để
lẽ, bằng chứng nào để làm sáng
làm sáng tỏ luận điểm?
tỏ luận điểm?
Với luận điểm 1: Về nội dung, bài thơ gợi ra những
thông điệp đa nghĩa.
+ Lí lẽ 1: Ý nghĩa thứ nhất của bài thơ: Điều đầu tiên
độc giả có thể nghĩ đến là câu chuyện về mối quan hệ
giữa con người và thiên nhiên.
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

+ Bằng chứng 1: Kể cả việc con người dùng thiên
nhiên như một công cụ (khung nắng, khung gió, nhành
cây xanh) để chinh phục thiên nhiên (con chào mào).
Cuối cùng, con người đã nhận ra rằng, nếu trả thiên
nhiên về cho thiên nhiên lúc ấy, dù là thiên nhiên vật
chất (con chào mào đốm trắng mũ đỏ) hay là thiên nhiên
tinh thần (tiếng hót)....
+ Lí lẽ 2: Bên cạnh đó, nhà thơ giúp người đọc phân
biệt được cái đẹp và cái có ích, Con chào mào.... ngoài
tự tính thẩm mỹ.
+ Bằng chứng 2: Con chào mào đốm
trắng...uýt...huýt...tu hìu.
- Với luận điểm 2: Về hình thức nghệ thuật, bài thơ có
nhiều nét đặc sắc.
+ Lí lẽ: Nhà thơ đã xây dựng...con người với tự nhiên.
+ Bằng chứng: Chi tiết tiếng chim chào mào... yếu tố
tự sự, miêu tả và biểu cảm.
*VB2 (sgk T70): Thiếu nữ chơi *VB2: Thiếu nữ chơi đàn nguyệt – tranh lụa của Mai
đàn nguyệt– tranh lụa của Mai Trung Thứ
Trung Thứ
1. Nội dung luận điểm
1. Nội dung luận điểm thứ nhất
- Luận điểm thứ nhất: Khẳng định tài năng của họa sĩ
và luận điểm thứ hai là gì?
Mai Trung Thư và sức hấp dẫn của bức tranh "Thiếu nữ
2. Tác giả đã dùng những lý lẽ và chơi đàn nguyệt" đối với người xem.
dẫn chứng nào để làm sáng tỏ
- Luận điểm thứ hai: Cách thức mà họa sĩ vẽ tranh - sử
luận điểm?
dụng những kĩ thuật tạo hình phương Tây.
3. Cách kết luận của bài viết này 2. Tác giả đã dùng những lý lẽ và dẫn chứng nào để làm
có gì khác so với cách kết luận
sáng tỏ luận điểm?
của VB1?
3. Cách kết luận của bài viết này có gì khác so với cách
* Báo cáo, thảo luận:
kết luận của VB1?
– Một số HS trình bày ý kiến
Cách kết luận của bài viết này khác với cách kết luận
trước lớp. Các HS khác nhận
của bài viết "Con chào mào", "một thông điệp đa
xét, góp ý, bổ sung (nếu có).
nghĩa" ở chỗ:
– HS nêu câu hỏi cần giải đáp
+ Bài viết này được kết luận theo hình thức gián tiếp:
(nếu có)
dẫn dắt vẫn đề từ tác giả đến tác phẩm và khẳng định
* Kết luận, nhận định: GV góp ý
lại giá trị của tác phẩm.
cho câu trả lời của HS, hướng + Bài viết "Con chào mào", "một thông điệp đa nghĩa":
dẫn HS kết luận vấn đề
dẫn dắt trực tiếp, khẳng định lại giá trị nghệ thuật và nội
Sau khi tất cả các nhóm đã dung của tác phẩm.
hoàn thành bước 3, GV tiến
hành nhận xét, bổ sung ý kiến
và tổng hợp lại các nội dung
mà HS đã hoàn thành.
3. Hoạt động thực hành viết theo quy trình
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

3.1. Hoạt động khởi động
a. Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền cho HS về quy trình viết.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quy trình viết.
c. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu
HS nhắc lại bốn bước trong quy trình viết
Quy trình viết
Thao tác cần làm
và thao tác chung từng bước bằng cách đặt
Xác định mục đích,
câu hỏi:
Bước 1: Chuẩn người đọc
+ Kể tên bốn bước trong quy trình viết
bị trước khi viết
Xác định đề
một văn bản?
Thu thập tư liệu
+ Ở từng bước, chúng ta cần thực hiện
Bước 2: Tìm ý Tìm ý
những thao tác nào?
và lập dàn ý
Lập dàn ý
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thảo
Bước 3: Viết Viết đoạn văn
luận câu hỏi theo cặp và ghi nhanh ra giấy.
đoạn văn
B3. Báo cáo, thảo luận: Đại diện 2-3 nhóm
Bước 4: Xem lại Xem lại và chỉnh
HS trình bày câu trả lời trước lớp. HS khác
và chỉnh sửa, rút sửa
bổ sung (nếu có)
kinh nghiệm
Rút kinh nghiệm
B4. Kết luận, nhận định: GV kết luận
3.2. Hoạt động hướng dẫn lí thuyết về quy trình viết bài văn nghị luận phân tích đánh
giá khi đọc tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
a. Mục tiêu: Nhận biết được những thao tác cần làm, những lưu ý khi thực hiện các bước
trong quy trình viết bài văn nghị luận về tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
b. Sản phẩm: Bảng tóm tắt của học sinh (theo mẫu Phiếu học tập 2)
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
GV VÀ HS
B1. Giao nhiệm vụ học
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH
tập:
ĐÁNH GIÁ KHI ĐỌC MỘT TÁC PHẨM THƠ/ TÁC
- GV yêu cẩu HS đọc tri
PHẨM NGHỆ THUẬT
thức về quy trình viết
Thao
bài văn nghị luận phân
Quy
tác
tích đánh giá khi đọc tác
trình
cần
Công việc thực hiện
phẩm thơ/ tác phẩm
viết
thực
nghệ thuật (sgk 72,
hiện
73,74)
Bước
Xác
Chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài,
B2. Thực hiện nhiệm
1:
định
mục đích, thu thập tư liệu)
vụ học tập: HS đọc tri
Chuẩn mục Trước 1 tuần, GV cho HS chọn bài thơ mà
thức về quy trình viết
bị
đích,
em yêu thích và muốn viết và dựa vào
bài văn nghị luận phân
trước người những hướng dẫn trong SGK để xác định
tích đánh giá khi đọc tác
khi
đọc
đề tài, mục đích, thu thập tư liệu.
phẩm thơ/ tác phẩm
viết
Xác
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

nghệ thuật (sgk 72,
73,74) theo cặp, nhận
biết thông tin v– GV
nhắc nhở HS khi làm
việc nhóm cần chủ động
đề xuất rõ mục đích hợp
tác và nỗ lực đạt được
mục đích đó.
B3. Báo cáo, thảo luận:
Đại diện 1-2 nhóm trình
bày kết quả thảo luận.
B4. Kết luận, nhận
định:
– GV nhận xét quá trình
làm việc nhóm của HS
thông qua việc quan sát.
GV chú ý đánh giá mức
độ chủ động của HS
trong việc đề xuất mục
đích hợp tác trước khi
các em bắt đầu thảo
luận.
- GV đánh giá tính chính
xác của nội dung dựa vào
Tri thức về kiểu bài được
trình bày trong SGK/tr.
72, 73,74

QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH
ĐÁNH GIÁ KHI ĐỌC MỘT TÁC PHẨM THƠ/ TÁC
PHẨM NGHỆ THUẬT
Thao
Quy
tác
trình
cần
Công việc thực hiện
viết
thực
hiện
định
đề tài
Thu
thập
tư
liệu
Tìm ý Dựa vào gợi ý tìm ý trong phần hướng dẫn
quy trình viết trong tác phẩm thơ/ tác
phẩm nghệ thuật.
Lập
Mở bài: Giới thiệu bài thơ và tác giả, nhận
dàn ý
xét khái quát về nội dung và nghệ thuật
Bước
của tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
2: Tìm
Thân bài Lần lượt phân tích đánh giá chủ
ý và
đề và những nét đặc sắc nghệ thuật của tác
lập
phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
dàn ý
Kết bài: Khẳng định lại chủ đề và những
nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ; tác
động của bài thơ đối với bản thân hoặc
cảm nghĩ về tác phẩm.
Sau đó, cho HS trao đổi dàn ý trong nhóm
đôi để HS góp ý cho nhau.
Bước
Viết
GV nhắc HS khi viết bài, cần bám vào dàn
3: Viết bài
ý, đồng thời nhìn vào yêu cầu đối với bài
bài
văn
văn để đảm bảo được yêu cầu.
Bước
Xem
- Yêu cầu mỗi HS tự đọc lại bài của mình
4:
lại và
và dùng bảng kiểm để tự điều chỉnh bài
Xem
chỉnh
văn.
lại và
sửa
chỉnh Rút
sửa,
Đổi bài với bạn cùng nhóm để góp ý cho
kinh
rút
nghiệ nhau dựa trên bảng kiểm. Việc chia sẻ bài
kinh
văn sẽ được thực hiện trong giờ nói và
m
nghiệ
nghe.
m
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

1. Hoạt động chuẩn bị trước khi viết
1.1. Hoạt động Xác định mục đích, đối tượng và đề tài
a. Mục tiêu: Biết cách xác định mục đích, đối tượng và đề tài của bài văn nghị luận phân
tích đánh giá khi đọc một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
Vận dụng năng lực ngôn ngữ và năng lực cảm thụ thực hành bài Nói và nghe: Giới thiệu
về một bài thơ hoặc bức tranh/ pho tượng.
b. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh về việc xác định mục đích, đối tượng và đề tài của
bài văn nghị luận phân tích đánh giá khi đọc một tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
VÀ HS
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV 1/ Đối tượng: Người đọc là những người quan tâm đến
cho HS đọc đề bài trong của bài thơ/ bức tranh/ pho tượng.
SGK/tr71. (Hãy viết một bài văn 2/ Mục đích: Cho người đọc thấy được đặc sắc về nội
nghị luận về một bài thơ hoặc dung và hình thức của bài thơ/ bức tranh/ pho tượng.
một bức tranh/pho tượng mà bạn 3/ HS nêu quy trình viết cụ thể
yêu thích.)
Sau đó, yêu cầu HS:
4/ Dàn ý
* Làm việc cá nhân:
Đề bài Hãy viết một bài văn nghị luận về một bài
1/ Xác định mục đích, đối thơ.
tượng và đề tài cho bài viết ?
* Mở bài: Giới thiệu bài thơ và tác giả, nhận xét khái
2/ Với đề bài này, em sẽ quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
viết bài văn cho ai, nhằm mục
* Thân bài Lần lượt phân tích đánh giá những nét
đích gì?
đặc sắc của bài thơ.
3/ Với đối tượng và mục
- Nội dung:
đích ấy, em dự định sẽ chọn cách
+ Đề tài
viết như thế nào?
+ Chủ đề
* Làm việc nhóm:
+ Cảm hứng tư tưởng
4/ Chia lớp thành 2 đội lớn, - - Hình thức:
mỗi đội gồm 4 nhóm nhỏ 3-4 + Bố cục
HS: Thực hiện yêu cầu sau:
+ Ngôn ngữ
Đội A. Các nhóm 1,3,5,7: Thực + Các biện pháp tu từ được sử dụng và hiệu quả.
hiện lập dàn ý cho đề bài Hãy - * Kết bài: Khẳng định lại chủ đề và những nét đặc
viết một bài văn nghị luận về một
sắc nghệ thuật của bài thơ; tác động của bài thơ đối
bài thơ.
với bản thân hoặc cảm nghĩ về tác phẩm.
Đội B. Các nhóm 2.4.6.8: Thực
Đề bài Hãy viết một bài văn nghị luận về một bức
hiện lập dàn ý cho đề bài Hãy tranh/pho tượng mà bạn yêu thích.
viết một bài văn nghị luận về một * Mở bài: Giới thiệu bức tranh/pho tượng mà bạn yêu
bức tranh/pho tượng mà bạn yêu thích và tác giả, nhận xét khái quát về nội dung và
thích.
nghệ thuật của một bức tranh/pho tượng mà bạn yêu
B2. Thực hiện nhiệm vụ học thích.
tập: Trả lời cá nhân HS tìm câu * Thân bài Lần lượt phân tích đánh giá những nét đặc
trả lời cho các câu hỏi 1,2,3 và sắc của một bức tranh/pho tượng mà bạn yêu thích.
chia nhóm thực hiện yêu cầu câu
- Nguồn gốc (Thời gian tạo tác và vị trí tồn tại)
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

4.
- Đặc điểm độc đáo về: Hình dạng, kích thước, chất
B3. Báo cáo, thảo luận: Cá nhân liệu,…
và nhóm Học sinh trình bày câu - - Ý nghĩa/ giá trị của bức tranh/pho tượng
trả lời trước lớp. Sả phẩm câu 4 - * Kết bài: Khẳng định lại những nét đặc sắc nghệ
trình bày trên giấy A0 kết hợp
thuật của bức tranh/pho tượng; tác động của bức
thuyết trình, giải đáp thắc mắc
tranh/pho tượng đối với bản thân hoặc cảm nghĩ về
của các nhóm khác
tác phẩm nghệ thuật đó.
B4. Kết luận, nhận định: GV
nhận xét, đánh giá.
1.2. Hoạt động làm mẫu thao tác quy trình viết
a. Mục tiêu: HS biết cách thực hiện những thao tác trong quy trình viết mà bản thân còn
chưa rõ.
b. Sản phẩm: Câu hỏi của HS về những thao tác mình chưa biết rõ trong quy trình viết.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS Đoạn nghị luận của HS
xem lại Phiếu học tập về quy trình viết đã
thực hiện và yêu cầu cá nhân HS đưa ra
những câu hỏi về quy trình viết.
Yêu cầu: HS chọn 1 ý bất kỳ từ dàn ý viết
hoàn chỉnh đoạn văn nghị luận
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: Cá nhân
HS xem lại Phiếu học tập và ghi ra những
câu hỏi.
B3. Báo cáo, thảo luận: Cá nhân HS nêu
câu hỏi trước lớp.
B4. Kết luận, nhận định: GV tổng hợp các
câu hỏi và giải đáp những câu hỏi có vấn đề,
hoặc những câu hỏi mà nhiều HS còn gặp
khó khăn, vướng mắc. Ở những thao tác
quan trọng, GV có thể làm mẫu quy trình
viết để HS hình dung những thao tác một
cách trực quan.
2. Hoạt động viết bài (có thể thực hiện tại nhà)
a. Mục tiêu: Biết viết hòa chỉnh bài văn nghị luận phân tích đánh giá khi đọc một bài thơ.
b. Sản phẩm: Bài viết của học sinh
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: Trên cơ sở dàn ý đã lập ở
trên, GV yêu cầu HS viết hoàn chỉnh bài văn nghị luận
theo gợi ý sau:
— Mở bài: Giới thiệu bài thơ và tác giả, nhận xét khái
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ/ bức tranh/pho
tượng.
— Thân bài Lần lượt phân tích đánh giá chủ đề và
những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ/ bức tranh/pho
tượng.
— Kết bài: Khẳng định lại chủ đề và những nét đặc sắc
nghệ thuật của bài thơ/ bức tranh/pho tượng; tác động của
bài thơ/ bức tranh/pho tượng đối với bản thân hoặc cảm
nghĩ về tác phẩm.
Sau đó, cho HS trao đổi bài viết trong nhóm đôi để
HS góp ý cho nhau.
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS sẽ thực hiện tại nhà
B3. Báo cáo, thảo luận:
Bài văn của HS sẽ được đọc trong hoạt động Xem lại
và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm được tổ chức trên lớp sau
đó.
*B4. Kết luận, nhận định
– Trước tiên, GV nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm
vụ học tập của HS trong thời gian viết do GV quy định.
– Ở hoạt động này, GV chưa nên đánh giá, nhận xét công
khai trước lớp về sản phẩm bài viết của HS. Việc này nên
được thực hiện sau khi tổ chức cho HS tự đánh giá, đánh
giá lẫn nhau và tự chỉnh sửa bài viết của mình.
3. Hoạt động xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
3.1. Hoạt động xem lại và chỉnh sửa
a. Mục tiêu: Biết cách xem lại và chỉnh sửa bài viết của bản thân và của các bạn khác trong
lớp.
b. Sản phẩm: Phần nhận xét, đánh giá bài viết của HS.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B1. Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS hoạt động theo Phần nhận xét, đánh giá bài
cặp, HS trao đổi bài viết cho nhau để đọc và dựa vào bảng viết của HS
kiểm SGK để đánh giá, nhận xét bài viết của bạn. Sau đó,
GV có thể mời một số HS đọc bài viết của mình trên lớp và
mời các HS khác nhận xét dựa vào bảng kiểm (Phụ lục)
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trao đổi bài viết cho
nhau và nhận xét dựa vào bảng kiểm (Phụ lục)
B3. Báo cáo, thảo luận: Một số HS đọc bài viết trước lớp,
sau đó các HS khác chia sẻ nhận xét về bài viết của bạn dựa
vào bảng kiểm (Phụ lục).
B4. Kết luận, nhận định: GV đánh giá và nhận xét trên hai
phương diện:
(1) Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

chỉnh sửa trong các bài viết.

(2) Cách nhận xét, đánh giá bài viết dựa vào bảng
kiểm của HS. HS có nhận ra những ưu điểm, những
điểm cần khắc phục trong bài viết của bản thân và của
các bạn hay không?
3.2. Hoạt động rút kinh nghiệm
a. Mục tiêu: Rút ra được kinh nghiệm khi viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một
bài thơ/ bức tranh/pho tượng.
b. Sản phẩm: Những kinh nghiệm rút ra của HS về quy trình viết đoạn văn ghi lại cảm xúc
sau khi đọc một bài thơ/ bức tranh/pho tượng.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
* Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS ghi lại
Những kinh nghiệm rút ra của HS
những kinh nghiệm của bản thân sau khi viết về quy trình viết đoạn văn ghi lại cảm
đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ/ xúc sau khi đọc một bài thơ/ bức
bức tranh/pho tượng
tranh/pho tượng.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập: cá nhân HS ghi - - Về nội dung đoạn
lại những kinh nghiệm của bản thân.
- - Về hình thức
* Báo cáo, thảo luận: GV mời 1, 2 HS chia sẻ - - Về diễn đạt
những kinh nghiệm mà mình rút ra được.
- -….
* Kết luận, nhận định: GV tổng kết, nhận xét, đánh giá, chốt ý.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (Thực hiện tại nhà)
a. Mục tiêu: Biết vận dụng quy trình viết bài văn nghị luận phân tích đánh giá khi đọc một
bài thơ/ bức tranh/pho tượng.
b. Sản phẩm: Bài viết đã được công bố của học sinh.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
* Giao nhiệm vụ học tập: Từ bài viết đã được đọc, Bài viết đã được công bố của
chỉnh sửa và rút kinh nghiệm trên lớp, GV cho HS về học sinh.
nhà lựa chọn một trong hai nhiệm vụ:
(1) Sửa bài viết cho hoàn chỉnh và công bố.
(2) Chọn một đề tài khác để viết bài mới và công bố.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS về nhà thực hiện
chỉnh sửa bài viết hoặc viết bài mới sau đó công bố bài
viết. HS có thể công bố bài viết trên blog cá nhân, trên
trang web của lớp, trên bảng thông tin trong lớp học…
* Báo cáo, thảo luận: HS giới thiệu bài viết đã được
chỉnh sửa, công bố đến GV và các bạn khác trong lớp.
* Kết luận, nhận định: GV và HS lại tiếp tục sử dụng
bảng kiểm (phụ lục) để xem lại, chỉnh sửa và rút kinh
nghiệm đối với bài viết đã được công bố.
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

PHỤ LỤC

PHIẾU HỌC TẬP 1
Họ tên:……………………………. Lớp:…………………….. Ngày tháng:………………
Nhóm: ……… Tên các thành viên:………………………………………………………..
Yêu cầu: HS đọc khung thông tin trong SGK/tr.68 theo cặp, nhận biết thông tin và thực hiện
sơ đồ tóm lược kiến thức.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

PHIẾU HỌC TẬP 2
Họ tên:……………………………. Lớp:…………………….. Ngày tháng:………………
Nhóm: ……… Tên các thành viên:………………………………………………………..
Yêu cầu HS đọc tri thức về quy trình viết bài văn nghị luận phân tích đánh giá khi đọc
tác phẩm thơ/ tác phẩm nghệ thuật (sgk 72, 73,74) theo cặp, nhận biết thông tin điền vào
biểu bảng sau (Cột công việc thực hiện):
QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ KHI
ĐỌC MỘT TÁC PHẨM THƠ/ TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT
Quy trình viết
Thao tác cần thực hiện
Công việc thực hiện
Xác định mục đích, người đọc
Bước 1:
Chuẩn bị
Xác định đề tài
trước khi viết Thu thập tư liệu
Bước 2: Tìm ý Tìm ý
và lập dàn ý
Lập dàn ý
Bước 3: Viết
Viết bài văn
bài
Bước 4: Xem
Xem lại và chỉnh sửa
lại và chỉnh
Rút kinh nghiệm
sửa, rút kinh
nghiệm
Phụ lục (bảng kiểm đoạn viết/ bài viết)

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG