Tieát 2 VÒ TRÍ –HÌNH DAÏNG, KÍCH THÖÔÙC CUÛA TRAÙI ÑAÁT

I Muïc tieâu baøi hoïc:
naém ñöôïc khaùi nieäm veà baûn ñoà vaø 1 vaøi ñaëc ñieåm cuûa baûn ñoà ñöôïc veõ theo caùc pheùp chieáu ñoà khaùc nhau.
Bieát ñöôïc nhöõng coâng vieäc khi veõ baûn ñoà.
II Ñoà duøng daïy hoïc Quaû ñiaï caàu,moät soá baûn ñoà theá giôùi, chaâu luïc…
III Caùc böôùc leân lôùp :
1 OÅn ñònh lôùp :
2 Kieåm tra baøi cuõ : (phaàn cuûng coá tieát 2)
3 Giaûng baøi môùi :
giôùi thieäu baøi baèng caùch treo 1 soá baûn ñoà roài neâu vaán ñeà: baûn ñoà laø gì? Vai troø cuûa baûn ñoà? Caùch veõ baûn ñoà?… Phöông phaùp
Noäi dung



Quan saùt tranh traùi ñaát vaø caùc haønh tinh:
Coù maáy ngoâi sao quay quanh maët trôøi? ( maët trôøi khaùc hanh tinh nhö theá naøo?( Heä maët trôøi bao goàm nhöõng gì?
Vò trí traùi ñaát trong heä maët trôøi?
Heä maët trôøi cuõng chæ laø 1 boä phaän beù nhoû cuûa heä Ngaân Haø.



Quan saùt hình chuïp traùi ñaát töø veä tinh (trang 5)( Hình daïng cuûa traùi ñaát?
Quan saùt hình 2( Kích thöôùc cuûa traùi ñaát?
(R = 6370 km, Dxñ = 40000 km)
( Traùi ñaát raát lôùn, laøm caùch naøo quan saùt toaøn boä traùi ñaát( Quaû ñòa caàu laø gì ?
Q/s hình 3 trang 7 vaø hình 5 (
Quaû ñòa caàu vaø traùi ñaát khaùc nhau nhö theá naøo ? (quaû ñòa caàu coù veõ theâm caùc ñöôøng ngang doïc)
Caùc ñöôøng ngang doïc goïi laø gì?
H/s thaûo luaän: taïi sao treân quaû ñòa caàu laïi veõ theâm heä thoáng kinh vó tuyeán
- Khi traùi ñaát chyeån ñoäng, nhöõng ñieåm naøo quay taïi choã maø khoâng thay ñoåi vò trí ? ( Ñòa cöïc laø gì ?
- Quan saùt hình 3( xaùc ñònh ñòa cöïc Baéc vaø Nam?
(Caùc kinh, vó tuyeán laø gì?
- Neáu moãi kinh, vó tuyeán caùch nhau 10 thì seõ coù bao nhieâu kinh, vó tuyeán?
H/s thaûo luaän: Coù raát nhieøu kinh, vó tuyeán khaùc nhau vaäy laøm caùch naøo ñeå xaùc ñònh (phaân bieät) töøng kinh, vó tuyeán? (phaûi ñaùnh soá kinh, vó tuyeán baèng caùch choïn kinh, vó tuyeán goác vaø ñaùnh soá 0)
- Quan saùt hình 3( xaùc ñònh caùc kinh vó tuyeán goác( Kinh tuyeán Ñoâng- Taây, nöûa caàu Nam- Baéc, vó tuyeán Baéc Nam laø gì? Coù bao nhieâu kinh tuyeán Ñ _T, vó tuyeán N-B
-
IVò trí cuûa Traùi Ñaát trong heä maët trôøi :
Traùi Ñaát ôû vò trí thöù 3 trong 9 haønh tinh thuoäc heä maët trôøi (theo thöù töï xa daàn maët trôøi)





II Hình daïng kích thöôùc cuûa traùi ñaát vaø heä thoáng kinh, vó tuyeán
Hình daïng, kích thöôùc:
Traùi Ñaát coù hình caàu vôùi kích thöôùc raát lôùn. Quaû ñòa caàu laø moâ hình cuûa traùi ñaát



2. Heä thoáng kinh vó Tuyeán

Coù 360 kinh tuyeán vaø 181 vó tuyeán:

(veõ hình 3 vaø chuù thích cöïc, kinh vó tuyeán, kinh vó tuyeán goác, kinh tuyeán Ñoâng Taây, vó tuyeán Nam –Baéc)





Kinh tuyeán goác: laø kinh tuyeán ñi qua ñaøi thieân vaên Grin- uych ôû ngoaïi oâ Luaân –Ñoân ñöôïc ñaùnh soá 0.
Vó tuyeán goác: laø ñöôøng vó tuyeán lôùn nhaát treân quaû ñòa caàu (ñöôøng xích ñaïo) ñöôïc ñaùnh soá 0.

4Cuûng coá :
Vò trí traùi ñaát trong heä maët trôøi?
Xaùc ñònh treân quaû ñòa caàu caùc kinh, vó tuyeán, kinh vó tuyeán goác, nöûa caàu B –N, kinh tuyeán Ñoâng Taây, vó tuyeán Nam –Baéc
Haõy ghi caùc chuù giaûi vaøo hình beân sao cho ñuùng vò trí: Cöïc Baéc, Cöïc Nam, xích ñaïo, nöûa caàu Baéc, nöûa caàu Nam, 6370km, 40076km.


Döïa vaøo hình beân, em haõy:
Ñieàn caùc cuïm töø: Kinh tuyeán goác, vò tuyeán goác.
Veõ theâm 1 vó tuyeán Ñoâng vaø 1 vó tuyeán Taây.
veõ theâm 1 vó tuyeán Nam vaø 1 vó tuyeán Baéc

Haõy ñaùnh daáu X vaøo ( yù ñuùng nhaát:
a . Treân quaû Ñòa Caàu neáu caùch 50 coù 1 kinh tuyeán thì soá kinh tuyeán laø
(71 _(72 _(73
b. Treân quaû Ñòa Caàu neáu caùch 50 coù 1 kinh tuyeán thì soá kinh tuyeán laø:
_ (36 _(37 _(38
5 Daën doø : Laøm baøi taäp 1.2. SGK. Veõ hình 2, 3
Chuaån bò baøi 2 (xem vaø traû lôøi caùc caâu hoûi in nghieâng)

KIEÁN THÖÙC MÔÛ ROÄNG
HEÄ MAËT TRÔØI
Heä Maët Trôøi tuy lôùn nhöng chæ laø 1 boä phaän beù nhoû cuûa heä Ngaân Haø goàm haøng tæ ngoâi sao, moãi ngoâi sao coù theå gioáng nhö Heä Maët trôøi. Trong vuõ truï coù haøng haø caùc heä Ngaân haø gioáng nhö chuùng ta. Heä Ngaân haø coù chieàu daøi khoaûng 90 vaïn naêm aùnh saùng (toác ñoä aùnh saùng laø300000km/s)
Theå tích Traùi ñaát < Maët trôøi tôùi 1.295.029 laàn, khoaûng caùh laø 149.600.000km, aùnh saùng ñi maát 8 phuùt 18 giaây, maùy bay phaûn löïc bay vôùi toác ñoä 1000km/giôø phaûi ñi maát 18 naêm. Töø Maët trôøi ñeán Dieâm vöông maát 5 giôø 33 phuùt.
TRAÙI ÑAÁT HÌNH CAÀU:
Tröôùc kia, ngay töø theá kæ 4 tCN, caùc nhaø khoa hoïc ñaõ nhaän ñònh Traùi ñaát hình caàu nhöng ñeán thôøi Trung coå töø 479-1642, theo quan ñieåm cuûa nhaø thôø thieân chuùa giaùo: Traùi ñaát hình deït, voøm trôøi gioáng nhö maùi nhaø cong treân coù thaùnh Gieâ-su, döôùi voøm trôøi coù caùc thieân söù ñaåy caùc vì sao chuyeån ñoäng
Traùi ñaát thöïc söï coù hình greâ oâ it phình ôû XD(R xd > Rc 21,36km) nhöng cöïc B > 15m, cöùc N<25m