Trường:THCS Trọng Điểm
Họ và tên giáo viên:
Tổ: Sinh – Hóa - Anh
Ngô Hồng Thơ
Ngày soạn: 4/9/2023
Ngày giảng: 6/9/2023
Tiết 2,3 Bài 1. HỆ THỐNG KINH VĨ TUYẾN.
TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ CỦA MỘT ĐỊA ĐIỂM TRÊN BẢN ĐỒ
Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ; Lớp: 6
Thời gian thực hiện: (2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Xác định được trên bản đồ và trên quả Địa Cầu: kinh tuyến gốc, xích đạo, các bán
cầu.
- Ghi được tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ.
2. Năng lực
- Năng lực chung: năng lực tự chủ và tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, giao tiếp
và hợp tác thông qua giải quyết nhiệm vụ học tập, làm việc nhóm.
- Năng lực đặc thù:
+ Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Định hướng không gian qua xác định
các đường kinh, vĩ tuyến, các bán cầu và xác định tọa độ địa lí của một địa điểm.
+ Năng lực tìm hiểu địa lí: Sử dụng các công cụ của địa lí học thông qua khai
thác tài liệu tranh ảnh, văn bản, quả Địa Cầu.
+ Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Liên hệ thực tiễn để xác định tọa độ
địa lí của một địa điểm thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin.
3. Phẩm chất
- Bài học góp phần hình thành cho HS các phẩm chất như: trung thực, chăm chỉ,
trách nhiệm trong hoàn thiện các nhiệm vụ học tập của nhóm, cá nhân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
+ Thiết bị:
- Quả Địa Cầu, các hình SGK, bản đồ bán cầu Đông Tây (máy chiếu)
- Video VTC14 – Kịp thời cứu 9 ngư dân gặp nạn trên biển.
+ Học liệu: PHT, hệ thống câu hỏi
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút)
a. Mục tiêu:
- Tạo tình huống cho tiết học và sự tò mò hứng thú cho HS.
b. Nội dung:
- HS quan sát máy chiếu, trả lời câu hỏi tình huống.
c. Sản phẩm:
- HS vận dụng kiến thức của bản thân trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- Gv y/c Hs theo dõi Video https://www.youtube.com/watch?v=rA0HTSyYpnw

cho biết nội dung video nói về vấn đề gì? Yếu tố nào quan trọng nhất giúp đội cứu
hộ kịp thời cứu được 9 ngư dân?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS thực hiện nhiệm vụ trong thời gian 2 phút.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 1-2 HS trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
1. Tìm hiểu về kinh tuyến và vĩ tuyến (30')
a. Mục tiêu:
- Xác định được trên bản đồ và trên quả Địa Cầu: kinh tuyến gốc, xích đạo và các
bán cầu.
b. Nội dung:
- HS quan sát trên máy chiếu, sử dụng SGK để thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của
GV.
c. Sản phẩm:
- HS tìm hiểu kiến thức hoàn thành PHT số 1 và xác định được trên quả Địa Cầu
những kiến thức về kinh – vĩ tuyến.
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về các khái niệm
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- GV: Yêu cầu HS dựa vào hình 1.2, kiến thức trong SGK trang 103, 104 và hoàn
thành PHT theo gợi ý sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
Dựa vào kiến thức mục kinh tuyến và vĩ tuyến sgk/103,104 và H1.2, hãy chọn
nối nội dung cột A với cột B để được đáp án đúng (HĐ Cá nhân 8', trao đổi
nhóm bàn 3')

A
1. Kinh tuyến
2. Kinh tuyến gốc
3. Vĩ tuyến
4. Vĩ tuyến gốc
5. Chiều dài đường
kinh tuyến gốc so với
các đường kinh tuyến
khác
6. Bán cầu Bắc
7. Bán cầu Đông

B
a. là đường Xích đạo, là đường vĩ tuyến số 00
b. là đường kinh tuyến số 00, đi qua đài thiên
văn Grin-uýt, ngoại ô thành phố Luân Đôn nước
Anh.
c. là bán cầu nằm trên đường Xích đạo.
d. bằng nhau.
e. là những vòng tròn vuông góc với các đường
kinh tuyến trên quả Địa Cầu.
g. nằm bên phải đường kinh tuyến gốc.
h. là những đường nối liền hai cực Bắc Nam
trên quả Địa Cầu.
k. kinh tuyến gốc có chiều dài hơn.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tự nghiên cứu nhiệm vụ trong thời gian 8 phút.
- HS trao đổi theo nhóm trong thời gian 3 phút.
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên thành viên của từng nhóm trình bày kết quả các khái niệm. Các
nhóm khác nhận xét.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Nhóm nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 sao của GV.
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chuẩn
hóa kiến thức.
Gv mở rộng thêm cách tính số lượng các đường kinh-vĩ tuyến ở các bán cầu.
Nhiệm vụ 2: Xác định kinh tuyến gốc, xích đạo và các bán cầu
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hs lên bảng xác định các đường kinh-vĩ tuyến, kinh-vĩ tuyến gốc, các bán cầu dựa
vào H1.2
Hình 1.2. Các đường kinh tuyến và vĩ tuyến trên quả Địa Cầu

- Trò chơi: “Cần gì cần gì?”. Mỗi nhóm được cung cấp 2 dải giấy đề can màu xanh,
đỏ và 2 hình tròn nhỏ màu xanh, 2 hình tròn màu đỏ. GV hô: Tôi cần? HS đáp: Cần
gì cần gì? Trước mỗi yêu cầu sau:
+ Dán dải giấy màu xanh vào đường kinh tuyến gốc.
+ Dán dải giấy màu đỏ vào đường xích đạo.
+ Dán hình tròn đỏ vào vị trí của 1 thành phố ở bán cầu Bắc và 1 thành phố
bán cầu Nam.
+ Dán hình tròn xanh vào vị trí của 1 thành phố ở bán cầu Đông và 1 thành
phố bán cầu Tây.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- Cá nhân Hs xác định yêu cầu
- Các nhóm bóc sẵn các dải giấy và hình tròn.
- Các nhóm thảo luận và cùng nhau hoàn thành các nhiệm vụ của GV đưa ra trong
thời gian 20 giây.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS với vai trò ban giám khảo sẽ hỗ trợ GV kiểm tra kết quả của các nhóm.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Nhóm nào hoàn thành chính xác và nhanh nhất các nhiệm vụ của GV sẽ nhận
được 2 sao. Các nhóm còn lại hoàn thành chính xác, thời gian chậm hơn sẽ nhận
được 1 sao.
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt
kiến thức.
1. Kinh tuyến và vĩ tuyến
- Kinh tuyến là những đường nối liền hai cực Bắc Nam trên quả Địa Cầu.
- Kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến đi qua đài thiên văn Grin-uýt ở ngoại ô thủ
đô Luân-đôn nước Anh, được đánh số 00
+ Bán cầu Đông nằm bên phải của kinh tuyến gốc.
+ Bán cầu Tây nằm bên trái của kinh tuyến gốc.
- Vĩ tuyến là những vòng tròn vuông góc với các đường kinh tuyến trên quả Địa
Cầu.
- Vĩ tuyến gốc là đường xích đạo, được đánh số 00
+ Bán cầu Bắc nằm phía trên đường xích đạo.
+ Bán cầu Nam nằm bên dưới đường xích đạo.
2. Tìm hiểu về tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ (40')
a. Mục tiêu:
- Ghi được tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ.
b. Nội dung:
- HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để thực hiện các nhiệm vụ học tập theo yêu
cầu của GV.

c. Sản phẩm: HS hoàn thành các nhiệm vụ.
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV: Yêu cầu HS đọc SGK trang 104, 105, H1.3

lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
+ Kinh độ, vĩ độ là gì? Kinh độ Tây, kinh độ Đông là gì? Vĩ độ Bắc, vĩ độ Nam là
gì?
+ Tọa độ địa lí của một địa điểm là gì? Nêu cách viết tọa độ địa lí của một địa
điểm?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS nghiên cứu, suy nghĩ và trả lời.
- GV quan sát và trợ giúp HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS trình bày.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- HS nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 sao cho nhóm của mình.
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, kết quả hoạt độ và chốt kiến thức.
* Lưu ý: GV nhắc lại tình huống video mở bài
2. Tọa độ địa lí của một điểm trên bản đồ
- Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng độ, từ kinh tuyến gốc đến kinh
tuyến đi qua điểm đó.
- Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng độ, từ vĩ tuyến gốc đến vĩ tuyến
đi qua điểm đó.
- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm được gọi là tọa độ địa lí.
- Cách viết tọa độ của một địa điểm: vĩ độ trước, kinh độ sau.
Nhiệm vụ 2: Ghi tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV nêu nhiệm vụ: Có các kho báu được cất giấu ở các điểm B,C trong hình 1.3 và
H,K trong hình 1.4.

Hãy ghi lại tọa độ lí của điểm B,C,D,H,K để tìm được kho báu đó (PHT số 2)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân (10'), đổi bài chấm chéo (3'), có thể thảo luận theo
bàn và ghi lại kết quả.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS ghi kết quả trên bảng.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, kết quả hoạt động.
- HS ghi chính xác vị trí của các điểm sẽ được bốc thăm nhận các kho báu. HS nào
trả lời đúng sẽ nhận được 1 sao cho nhóm của mình.
- GV chốt kiến thức.
HS trả lời và phân tích lỗi sai của các đáp án còn lại.
Nhiệm vụ 3: Ghi tọa độ của một số địa điểm đặc biệt trên lưới tọa độ

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Gv yêu cầu Hs ghi tọa độ của các điểm A,B,C,D dựa vào lưới tọa độ sau:

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân (8'), có thể thảo luận theo bàn và ghi lại kết quả.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Một số HS ghi kết quả trên bảng.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, kết quả hoạt động.
- HS ghi chính xác vị trí của các điểm sẽ được điểm
- GV chốt kiến thức.
3. Luyện tập (10 phút)
a. Mục tiêu:
- Củng cố lại kiến thức đã học, rèn luyện kĩ năng bài học góp phần hình thành các kĩ
năng mới cho HS.
b. Nội dung:
- HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: HS hoàn thành câu hỏi.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Trò chơi

- Luật chơi: Có 1 bộ câu hỏi gồn 5 câu. HS trả lời vào bảng. Nếu HS trả lời đúng
thì được trả lời câu tiếp theo, ngược lại HS không trả lời đúng sẽ phải dừng cuộc
chơi. Những HS còn lại cuối cùng trả lời đúng câu hỏi được vinh danh là những
người xuất sắc nhất và giành chiến thắng. Bộ câu hỏi:
Câu 1: Các vòng tròn song song trên quả Địa Cầu được gọi là gì?
Câu 2: Vĩ tuyến nào ngắn nhất?
Câu 3: Đường Xích đạo là gì?
Câu 4: Nếu vẽ các đường kinh tuyến cách nhau 40 thì có bao nhiêu đường kinh
tuyến?
Câu 5: Ghi tọa độ địa lí của điểm E trên H1.3.
Gợi ý trả lời:
Câu 1: vĩ tuyến
Câu 2: Vĩ tuyến 66° 33' 38″ vĩ Nam, Bắc
Câu 3: vĩ tuyến gốc
Câu 4: 90 KT
Câu 5: E (200N, 300Đ)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ và viết vào bảng trong thời gian 20
giây.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS giơ đáp án
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV chiếu đáp án, HS đối chiếu và tự chấm. GV tặng 3 sao cho nhóm có nhiều HS
đúng nhất.
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, kết quả hoạt động.
4. Vận dụng (5 phút)
a. Mục tiêu:
- Vận dụng kiến thức tọa độ địa lí để tìm vị trí thành phố/thủ đô của một số quốc gia
và nêu cách xác định tọa độ địa lí của một địa điểm thông qua các ứng dụng công
nghệ thông tin.
b. Nội dung:
- HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: HS hoàn thành câu hỏi.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS:
+ Hãy ghi tọa độ địa lí của 1 thành phố/thủ đô vừa ở bán cầu Bắc và vừa ở bán cầu
Đông.
+ Ngoài cách xác định tọa độ địa lí của một địa điểm thông qua bản đồ hoặc quả
Địa Cầu. Hãy nêu cách khác có thể xác định được tọa độ địa lí của một địa điểm
trên Trái Đất.
Gợi ý trả lời:
+ Tọa độ địa lí của Luân Đôn: khoảng (00, 510B); Hà Nội: khoảng (1050Đ, 210B)

+ Cách khác có thể xác định được tọa độ địa lí của một địa điểm trên Trái Đất:
dựa vào mặt trời và các ngôi sao lớn bất kì, dựa vào GPS...
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận và tìm đáp án, ghi vào vở.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi HS có kết quả nhanh nhất.
- HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS