BÀI 1. HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ
I. MỤC TIÊU
1. Kiếnthức
- Biếtđượcthếnàolà: kinhtuyến, vĩtuyến, kinhtuyếngốc, vĩtuyếngốc (xíchđạo), cácbáncầu, tọađộđịalí.
- Xácđịnhđượctrên bản đồ và trênquảĐịaCầu: kinhtuyếngốc, xíchđạo, cácbáncầu.
- Ghiđượctọađộđịalícủamộtđiểmtrên bản đồ.
2. Nănglực
- Nănglựcchung: giảiquyếtvấn đề, giaotiếp và hợp tác, tự chủ và sángtạo
- Nănglựcriêng:
+ Biếtsử dụng quảĐịaCầuđểnhậnbiếtcáckinhtuyến, vĩtuyến, kinhtuyếngốc, vĩtuyếngốc, báncầuĐông, báncầuTây, báncầuBắc, báncầu Nam
+ Biếtđọc và ghitọađộđịalícủamộtđiểmtrênquảĐịaCầu
3. Phẩmchất
- Bồidưỡngtìnhyêuquêhương, đấtnước, ý thức và bảovệ chủ quyềnlãnhthổthông qua xácđịnhcácđiểmcựccủađấtnướctrênđấtliền.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩnbịcủagiáoviên
- QuảĐịaCầu
- Hình 2. Cácđườngkinhtuyến, vĩtuyếntrênquảĐịaCầu
- Hình 4. MộtsốđịađiểmtrênquảĐịaCầu
- Cáchìnhảnh về TráiĐất
-Hìnhảnh, video về cácđiểmcực (Bắc, Nam, Đông, Tây) trênphầnđấtliềncủanước ta.
2. Chuẩnbịcủa học sinh
- Sáchgiáo khoa
- Vởghi
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Mởđầu (5 phút)
a. Mụctiêu:
- Hìnhthànhđượctìnhhuống có vấn đề đểkếtnốivàobài học.
- Tạohứngthúcho HStrướckhivàobàimới.
b. Nội dung:
- Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi.
c. Sảnphẩm:
- Sau khitraođổi, HS tìmđượcđápánchocâuhỏi.
d. Tổ chứchoạtđộng:
Bước 1. Chuyểngiaonhiệmvụ
- GV: Cho HS hoạtđộngtheocặp 2 bạnchungbàn và thảoluậnnhanh trong vòng 1 phút.
? Ngày nay các con tàu ra khơi đề có gắn các thiết bị định vị để thông báo vị trí cảu tàu. Vậy dựa vào đâu để người ta xác định được vị trí của con tàu đang lênh đênh trên biển?
- HS: Lắngnghe và tiếpcậnnhiệmvụ.
Bước 2. Thực hiện nhiệmvụ
- HS: Tiếpnhậnnhiệmvụ và có 1 phútthảoluận.
- GV:Hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS.
Bước 3. Báocáo, thảoluận
- GV:
+ Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày.
+ Hướng dẫn HS trìnhbày (nếu các em còn gặp khó khăn).
- HS:
+ Trả lời câu hỏi của GV.
+ Đại diện báo cáo sản phẩm.
+ HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
Bước 4. Kếtluận, nhậnđịnh
- GV: Chuẩn kiến thức và dẫn vào bài mới.
Ngàyxưa, trong nhữngcuộchànhtrình, cáctàubiểnthườngxuyênbịmấtphươnghướng. Vídụ, mộtcơnbão có thểđưatàuđixahơnnơinómuốnđến. Đểkhắcphụcđiềunày, con ngườiđãnỗlựctìmkiếmcáchxácđịnhchínhxácvịtrí, cáchtìmđườngđiđếnmọiđịađiểmtrênbềmặtTráiĐất. Vìthế, mộtmạnglướikinh, vĩtuyếntưởngtượngđược bao phủtoànbộquảĐịaCầuđã ra đời, giúpchúng ta xácđịnhđượcvịtrícủa con tàukhiđanglênhđênhtrênbiển. Đócũngchínhlà nội dung củabài học ngàyhôm nay.
- HS: Lắng nghe, vào bài mới.

2. Hìnhthànhkiếnthứcmới (30 phút)
HOẠT ĐỘNG 1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN - 15’
a. Mụctiêu:
- Biếtđượcthếnàolà: kinhtuyến, vĩtuyến, kinhtuyếngốc, vĩtuyếngốc (xíchđạo), cácbáncầu.
- Xácđịnhđượctrên bản đồ và trênquảĐịaCầu: kinhtuyếngốc, xíchđạo, cácbáncầu.
b. Nội dung:
- Quan sáthình 1, hình 2 và đọcthông tin mục 1, tìmhiểu về hệthốngkinh, vĩtuyến.
c. Sảnphẩm: Câu trả lời, bàilàm của HS
d. Tổ chứchoạtđộng:

HĐ của GV và HS
Nội dung cầnđạt

Bước 1. Chuyểngiaonhiệmvụ
- GV cho HS quansátquảĐịaCầu.
? Emhãynhậnxét về hìnhdạngquảĐịaCầu.(Hìnhcầu và trụcnghiêng)

- GV giớithiệu: QuảĐịaCầulàmôhìnhthunhỏcủaTráiĐất. TrênquảĐịaCầu có thể hiện cựcBắc, cực Nam và hệthốngkinh, vĩtuyến.

- GV: Quan sáthình 2 và đọcthông tin trong mục 1, emhãy:
1. Xácđịnhđườngkinhtuyếngốc và vĩtuyếngốc. Cho biếtthếnàolàkinhtuyếntây, kinhtuyếnđông, vĩtuyếnbắc, vĩtuyếnnam.
2. So sánhđộdàicácđườngkinhtuyếnvớinhau và độdàicácđườngvĩtuyếnvớinhau.

/

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Kinhtuyến
Vĩtuyến

Kháiniệm:.....
Kháiniệm:.....


KT gốc:.....
VT gốc:.....


KT Tây:.....

VT Bắc:.....

KT Đông:.....
VT Nam:.....


So sánhđộdàicácđườngKT:.....
So sánhđộdàicácđườngVT:.....

- HS: Lắngnghe và tiếpcậnnhiệmvụ.

Bước 2. Thực hiện nhiệmvụ
- GV mờiđạidiệnmộtcặp HS xácđịnhcácyếutốtrênhình 2bằngcáchchỉtrênhìnhvẽtreotườnghoặcmànchiếu; các HS khácnhậnxét, bổ sung.

Bước 3. Báocáo, thảoluận
- GV hướngdẫn HS dựavàokênhchữ trong mục I SGK traođổivớibạn học đểhoànthànhbài tập dạngtrắcnghiệmtìmkiếmsựphùhợp (ghépđôi) - ghépcáckháiniệm: kinhtuyếngốc, cáckinhtuyếnĐông, kinhtuyếnTây, vĩtuyếnBắc, vĩtuyến Nam, xíchđạo, báncầuBắc, báncầu Nam vớicácmôtả/địnhnghĩa về cáckháiniệmđó. (PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1)

Bước 4. Kếtluận, nhậnđịnh
- GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
- HS: Lắng nghe, ghibài
1. Hệthốngkinh, vĩtuyến

Kinhtuyến
Vĩtuyến

Kháiniệm:KT lànửađườngtrònnối 2 cựctrênbềmặtquảĐịaCầu
Kháiniệm:VTlàvòngtròn bao quanhquảĐịaCầu và vuônggócvới KT


KT gốc: 00 (đi qua đài thiên văn Grin-uých, Anh)
VT gốc:00 (xích đạo)



KT Tây:những KT nằmbêntrái KT gốc

VT Bắc:nhữngvĩtuyếnnằmtừxíchđạođếncựcbắc

KT Đông:những KT nằmbênphải