Trường: THCS Nghi Văn
Giáo viên: Dương Thị Chiến
Tổ: KHTN
BÀI 2: NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH CÂY ĂN QUẢ
Môn: Công nghệ ; Lớp:9
Thời gian thực hiện: 4 tiết
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Một số phương pháp nhân giống vô tính cây ăn quả: giâm cành, chiết cành, ghép.
- Thực hành nhân giống cây ăn quả.
2. Năng lực
a) Năng lực công nghệ
- Nêu được khái niệm, ưu điểm, nhược điểm của các phương pháp nhân giống vô tính cây
ăn quả.
- Thực hiện được kĩ thuật nhân giống cây ăn quả bằng phương pháp giâm cành, ghép và
chiết cành.
b) Năng lực chung
- Lãnh đạo nhóm và làm việc nhóm hiệu quả.
- Giải quyết hiệu quả các vấn đề gặp phải trong quá trình thực hành nhân giống cây ăn quả
và trong cuộc sống.
3. Phẩm chất
- Rèn luyện tính kiên trì, nâng cao tính tự giác, tính trung thực và ý thức chấp hành nội quy
chung.
- Có ý thức bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn trong lao động, thực hành.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Tranh ảnh, video,... về các bước giâm cành, chiết cành và ghép, ví dụ:
+ Video 1: Giâm cành cây ăn quả:
https://www.youtube.com/watch?v=3YR0L1IvJw
+ Video 2: Nhân giống nho bằng ghép cành:
https://www.youtube.com/watch?v=0_yfpRzPtx8
+ Video 3: Chiết cành cây ăn quả
https://www.youtube.com/watch?v=8oi4nyo6CgQ
- Mẫu thực vật: Cành bánh tẻ của một số loại cây ăn quả phổ biến ở địa phương như thanh
long, dâu tây, chanh, quýt, táo, lê, nho, mận,...
- Giá thể: Giá thể giâm cành phải tơi xốp, không mang mầm bệnh, thông thoáng, thoát
nước tốt; có thể sử dụng giá thể là cát sạch, đất phù sa, đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc các
giá thể hỗn hợp (phối trộn đất, xơ dừa, trấu hun,... với tỉ lệ thích hợp).
- Vật liệu khác: Thuốc kích thích ra rễ, nước sạch.

- Dụng cụ: Dao, kéo, bình tưới nước có vòi sen, lọ thuỷ tinh, túi bầu (kích thước tuỳ từng
loại cây).
- Phiếu học tập như sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm: ............................................................
Nội dung
Khái niệm
Thời vụ
Ưu điểm
Hạn chế
Dụng cụ
Vật liệu
Chọn cây

Giâm cành

Chiết cành

Ghép

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhóm: .......................................................................................
1. Thao tác chiết cành gồm các bước như sau:
Bước 1:
Bước 2:
Bước 3:
Bước 4:
2. Khác nhau cơ bản giữa giâm cành và chiết cành là:
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
2. Học sinh
- Đọc trước bài học trong SGK; tìm hiểu về quy trình nhân giống một số loại cây ăn quả
phổ biến bằng giâm cành, chiết cành và ghép.
- Chuẩn bị dụng cụ, nguyên vật liệu cần thiết cho quá trình thực hành theo sự phân công
của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu
- Giúp HS tái hiện kiến thức kĩ năng, kinh nghiệm nhân giống vô tính cây trồng và giới
thiệu nội dung bài về giâm cành, chiết cành và ghép.
b) Nội dung
- HS chơi trò chơi kể tên các bộ phận của cây ăn quả. Từ việc nêu tên các bộ phận, HS dự
đoán nhân giống cây từ bộ phận nào thì được gọi là nhân giống vô tính. Từ đó GV giới
thiệu nội dung, mục tiêu bài học.
c) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm
GV tổ chức cho HS chơi đoán từ với chủ đề CÂY Câu trả lời mong đợi:
ĂN QUẢ, như sau: Hãy cho biết các thông tin sau
nói về bộ phận nào của cây.
1. Bộ phận giúp cây đứng vững, hút nước và muối 1. RỄ
khoáng trong đất.
2. Bộ phận trên mặt đất, từ đó mọc ra cành cấp 1, 2. THÂN
cấp 2, cấp 3,...
3. Bộ phận thường có màu xanh, có hình trái xoan 3. LÁ
hoặc thon dài, làm nhiệm vụ quang hợp.
4. Cơ quan này mang tế bào sinh sản (hạt phấn 4. HOA
hoặc noãn hoặc cả hai).
5. Bộ phận có chứa phôi, gặp điều kiện thuận lợi 5. HẠT
sẽ phát triển thành cây con.
6. Bộ phận này bao lấy hạt, phát triển từ bầu noãn, 6. QUẢ
thường mang nhiều dinh dưỡng.
Sau đó, GV chiếu hình ảnh, giới thiệu minh hoạ
các bộ phận của cây ăn quả.

GV dẫn dắt vào bài: Vậy, cây con có thể được
hình thành từ những bộ phận nào của cây mẹ?
Nhân giống vô tính là gì?
Để trả lời các câu hỏi trên, chúng ta cùng tìm hiểu
bài học ngày hôm nay.
Trong bài học này “Bài 2. Nhân giống vô tính cây
ăn quả” chúng ta sẽ cùng nhau tạo ra các cây ăn
quả mới từ cây ban đầu bằng phương pháp nhân

Bài 2. Nhân giống vô tính cây ăn
quả
Nhân giống vô tính là việc tạo ra
cây mới từ rễ, thân hoặc lá của
cây “mẹ”.
I. Một số phương pháp nhân
giống vô tính cây ăn quả:
+ Giâm cành

giống
+ Chiết cành
vô tính.
+ Ghép
Chúng ta thực hành 3 trong số 4 phương pháp
nhân giống vô tính phổ biến hiện nay trừ phương
pháp nuôi cấy mô – tế bào:
+ Giâm cành
+ Chiết cành
+ Ghép
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1. Tìm hiểu khái quát giâm cành, chiết cành và ghép
a) Mục tiêu
- HS tìm hiểu và nắm được sơ bộ các thao tác giâm cành, chiết cành và ghép. Từ đó có thể
chuẩn bị cho thao tác thực hành trong những tiết học sau.
b) Nội dung
- HS xem video, đọc SGK và hoàn thành phiếu học tập vào vở.
c) Sản phẩm
- Phiếu học tập số 1 về giâm cành, chiết cành và ghép.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm: ............................................................
Nội dung
Giâm cành
Chiết cành
Khái niệm Tạo cây con từ đoạn
Kích thích cho cành ra rễ
cành hoặc đoạn rễ đã trên cây mẹ rồi cắt đoạn
cắt rời khỏi cây mẹ
cành đã có sẵn rễ từ cây
mẹ để có cây con
Thời vụ
Mùa xuân
Mùa xuân – thu
Mùa mưa
Mùa mưa
Ưu điểm
Đơn giản, dễ làm, hệ Cây con khoẻ, nhanh cho
số nhân giống cao
quả
Hạn chế
Đơn giản, dễ làm, hệ Rễ kém hơn, hệ số nhân
số nhân giống cao
giống thấp, dễ mang bệnh
Dụng cụ
Dao, Kéo, Bình tưới
Dao
nước, Lọ thuỷ tinh,
Kéo
Túi bầu
Vật liệu
Đất sạch, tơi xốp,
Đất bó bầu: đất + mùn độ
thoát nước tốt – đất
ẩm 70 – 80%
phù sa. Thuốc kích ra Túi nylon, Dây, Thuốc
rễ, Nước.
kích rễ.
Chọn cây
Cành bánh tẻ (chanh, Cành bánh tẻ (chanh,

Ghép
Dùng bộ phận sinh
dưỡng của cây này ghép
lên cây khác để tạo cây
mới
Vụ xuân, thu
Cây ghép khoẻ, rễ khoẻ,
thích ứng cao
Đòi hỏi kĩ thuật cao.
Dao
Kéo
Dây buộc

Cây làm gốc ghép, cành

cam, khế,...)

cam, khế,...)

lấy để ghép cùng họ. Ví
dụ: đào – mai hay cam–
bưởi.

d) Tổ chức thực hiện
- GV giao nội dung phiếu học tập.
- HS xem video mẫu về giâm cành, chiết cành và ghép.
- HS xem xong video thì hoàn thành Phiếu học tập số 1.
- Sau thời gian hoàn thành phiếu, GV để HS hoàn thiện phiếu học tập trên bảng.
- GV theo dõi và điều chỉnh nếu cần.
- GV giao bài tập về nhà cho HS chuẩn bị tiết học sau:
+) Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm sao cho phù hợp với sĩ số. Các nhóm thực hiện
giâm cành, chiết cành, ghép ở nhà. Khi thực hành cần phải ghi lại hình ảnh, video quá trình
thực hiện. Các nhóm làm báo cáo thực hành theo mẫu.
+) Sản phẩm:
 Báo cáo thực hành: cần thể hiện đủ các nội dung: Tên bài, tên nhóm thực hiện, thời
gian, địa điểm; dụng cụ, vật liệu, cây sử dụng; các bước thực hiện, sản phẩm cuối
cùng; kết luận – đánh giá – bài học rút ra (nếu có).
• Bản phân công nhiệm vụ, kế hoạch thực hiện trong nhóm.
Hoạt động 2. Thực hành Giâm cành (có thể làm tại nhà, ghi lại video, hình chụp và
báo cáo trên lớp)
a) Mục tiêu
- HS biết cách giâm cành. Có sản phẩm cành giâm thành công.
b) Nội dung
- HS thực hành giâm cành (Nếu làm tại nhà cần ghi hình lại các thao tác. Nộp bài báo cáo
thực hành theo hướng dẫn).
c) Sản phẩm
– Bản phân công nhiệm vụ, kế hoạch thực hiện trong nhóm.
– Báo cáo thực hành, sản phẩm thực hành.
– Phiếu đánh giá thực hành:

d) Tổ chức thực hiện

Hoạt động 3. Thực hành Chiết cành (HS theo dõi GV làm mẫu, báo cáo theo mẫu)
a) Mục tiêu
- HS nêu được các thao tác chiết cành. Phân biệt được giâm cành và chiết cành.
b) Nội dung
- HS chuẩn bị giá thể bọc bầu.
- HS báo cáo thực hành đã được giao từ tiết trước.
- HS đánh giá bài làm theo mẫu đánh giá đã giao.
- GV chuẩn bị cây chiết, các dụng cụ, vật liệu cần thiết. GV làm mẫu trên lớp.
c) Sản phẩm
- Cành chiết GV làm mẫu với giá thể do HS chuẩn bị.
- Phiếu học tập số 2:

- Phiếu đánh giá thực hành của GV với các nhóm:

d) Tổ chức thực hiện

- Thực hiện trên lớp với nội dung sau:

- GV giao bài tập về nhà cho HS chuẩn bị tiết học sau:
+ Nội dung: GV sử dụng các nhóm từ các tiết học trước. Các nhóm thực hiện ghép cành
ở nhà. Khi thực hành cần phải ghi lại hình ảnh, video quá trình thực hiện. Các nhóm
làm báo cáo thực hành theo mẫu.
+ Sản phẩm:
• Báo cáo thực hành: cần thể hiện đủ các nội dung: Tên bài, tên nhóm thực hiện, thời
gian, địa điểm; dụng cụ, vật liệu, cây sử dụng; các bước thực hiện, sản phẩm cuối
cùng; kết luận – đánh giá – bài học rút ra (nếu có).
• Bản phân công nhiệm vụ, kế hoạch thực hiện trong nhóm.
Hoạt động 4. Thực hành Ghép cành (HS theo dõi video ghép cành, ghép mắt)
a) Mục tiêu
- Nêu được các thao tác cơ bản của kĩ thuật ghép cành.
- HS nêu được điểm khác biệt của ghép với giâm, chiết.
b) Nội dung
- HS thực hành ghép cành tại nhà.
- Ghi hình lại các thao tác. Nộp bài báo cáo thực hành theo hướng dẫn.
c) Sản phẩm
- Bản phân công nhiệm vụ, kế hoạch thực hiện trong nhóm.
- Báo cáo thực hành, sản phẩm thực hành.
- Phiếu học tập số 3:

- Phiếu đánh giá thực hành các nhóm của GV:

3. Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu
- Vận dụng, thực hiện các kĩ thuật nhân giống vô tính với cây trồng ở địa phương.
b) Nội dung
- Tìm hiểu thực tế nhân giống vô tính cây trồng ở địa phương.
c) Sản phẩm
- Tên các cây trồng được nhân giống vô tính ở địa phương.
d) Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG
- GV giới thiệu các dụng cụ, vật liệu, cây 3. Ghép
đã chuẩn bị.
- HS giới thiệu giá thể nhóm mình ghép
cành chuẩn bị, nhận xét phần chuẩn bị giá
thể đạt hay chưa đạt yêu cầu về độ sạch,
độ ẩm.

- GV chiếu nội dung bài báo cáo ghép
cành.
- HS ghi lại trình tự các thao tác.

3. Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu
Vận dụng, thực hiện các kĩ thuật nhân giống vô tính với cây trồng ở địa phương.
b) Nội dung
Tìm hiểu thực tế nhân giống vô tính cây trồng ở địa phương.
c) Sản phẩm
Tên các cây trồng được nhân giống vô tính ở địa phương.

d) Tổ chức thực hiện
GV nêu yêu cầu của việc tìm hiểu nhân giống vô tính cây ăn quả tại địa phương.
HS trả bài bằng phiếu học tập, hình ảnh hoặc video.
IV CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG
Câu 1. Mô tả các bước nhân giống một loài cây ăn quả đang được áp dụng tại địa
phương hay gia đình em.
Câu 2. Điền “Đ” vào câu đúng và “S” vào câu sai trong các nhận định sau đây.
Nhận định

Đánh giá

1. Nhân giống vô tính là việc tạo ra cây con từ hạt giống
2. Giâm cành có cây con mọc rễ ngay trên cây mẹ
3. Mùa xuân là thời điểm thuận lợi cho các phương pháp nhân giống
vô tính cây ăn quả
4. Ưu điểm của ghép là lựa chọn được bộ rễ khoẻ cho cây mới
5. Ưu điểm của chiết là cây con sạch bệnh, có bộ rễ khoẻ
6. Nhược điểm của phương pháp ghép là đòi hỏi kĩ thuật cao
7. Phương pháp ghép đòi hỏi chuẩn bị giá thể làm bầu đất
8. Cây nhân giống vô tính có đặc điểm giống cây mẹ từ cả ưu điểm và
nhược điểm