Trường THCS Lạc Tánh

Page 1

Tuần 2

Năm học 2024-2025
Ngày soạn: 3/9/2024

Phân môn Địa lí
Tiết 2+3- Bài 1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ
Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. MỤC TIÊU:
1. Năng lực
* Năng lực Địa Lí
- Nhận thức khoa học địa lí: Xác định được trên bản đồ và trên quả Địa Cầu: kinh tuyến
gốc, xích đạo, các bán cầu; ghi được toạ độ địa lí của một điểm trên lược đồ.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: vận dụng kiến thức để xác định tọa độ địa lí của
một số điểm.
- Nhận biết được một số lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới
* Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: chủ động đưa ra ý kiến giải pháp khi được giao nhiệm
vụ để hoàn thành tốt khi làm việc nhóm.
2. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Thực hiện, tuyên truyền cho người thân về những giá trị mà bài học
mang lại
- Chăm chỉ: tích cực, chủ động trong các hoạt động học
- Nhân ái: Ý thức và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thông qua xác định các điểm cực của
đất nước trên đất liền..
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Quả Địa Cầu, bản đồ
- Các hình ảnh trong sách Lịch sử và Địa lí 6 được phóng lớn
- Các hình ảnh về Trái Đất
- Hình ảnh, video các điểm cực trên phần đất liền lãnh thổ Việt Nam
2. Chuẩn bị của học sinh:
- Dựa vào hình 1.1 hoàn thành phiếu học tập sau:

Nhóm
Hình dạng, kích thước Trái Đất

Nội dung

Hình dạng: ....
Kích thước: ....
Hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến.
Khái niệm:
Kinh tuyến: .....
Kinh tuyến gốc: ....
Vĩ tuyến: ......
So sánh độ dài giữa các kinh tuyến với nhau, giữa các vĩ tuyến với nhau.
- Xác định kinh độ, vĩ độ của các điểm A, B, C, D trên hình 1.2
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: Giáo viên đưa ra tình huống để học sinh giải quyết, trên cơ sở đó để hình
thành kiến thức vào bài học mới.
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Địa lý 6

Trường THCS Lạc Tánh

Năm học 2024-2025

Page 2

b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV: ngày nay các con tàu ra khơi đề có gắn các thiết bị định vị để thông báo vị trí cảu
tàu. Vậy dựa vào đâu để người ta xác định được vị trí của con tàu đang lênh đênh trên
biển
HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
HS: Trình bày kết quả
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV: Chuẩn kiến thức và dẫn vào bài mới
HS: Lắng nghe, vào bài mới
Hoạt động 2. Giải quyết vấn đề
Hoạt động 2.1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN
a. Mục tiêu: Xác định được trên bản đồ và trên quả Địa Cầu: kinh tuyến gốc, xích đạo,
các bán cầu;
b. Cách tổ chức thực hiện.
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS quan sát quả Địa Cầu.

- HS: xác định trên hình 1.1 các đối tượng sau: kinh tuyến gốc, các kinh tuyến Đông,
các kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam, Xích đạo, bán cầu Bắc, bán cầu Nam.
HS thảo luận những nội dung sau.
Nhóm
Hình dạng, kích thước Trái Đất
Hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến.

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

Nội dung

Hình dạng: ....
Kích thước: ....
Khái niệm:
Kinh tuyến: .....
Kinh tuyến gốc: ....
Vĩ tuyến: ......

KHBD: Phân môn Địa lý 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 3

Năm học 2024-2025

So sánh độ dài giữa các kinh tuyến với nhau, giữa các vĩ tuyến với nhau.
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ trên phiếu học
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
+ Kinh tuyến là những đường nối cực B với cực Nam.
+ Kinh tuyến gốc là đường đi qua đài thiên văn Grin – Uýt ở ngoại ô Luân Đôn thủ đô nước Anh (đánh số là 0 o) Dựa vào kinh tuyến gốc (kinh tuyến 0°) và kinh tuyến
180° đối diện để nhận biết kinh tuyến đông, kinh tuyến tây.
+ Vĩ tuyến là những đường tròn song song với xích đạo. Vĩ tuyến gốc (VT 0° hay
còn gọi là đường Xích đạo) Dựa vào vĩ tuyến gốc (Xích đạo) để biết vĩ tuyến bắc, vĩ
tuyến nam. Nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam.
+ Các kinh tuyến có độ dài bằng nhau. Các vĩ tuyến có độ dài khác nhau.
Hoạt động 2.2: TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ
a. Mục tiêu: - Ghi được toạ độ địa lí của một điểm trên lược đồ.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: vận dụng kiến thức để xác định tọa độ địa lí của
một số điểm trên lược đồ.
b. Tổ chức thực hiện.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS Quan sát hình 1.2 và thông tin trong sách Lịch sử và Địa lí 6, thảo luận
cặp đôi các nội dung sau:

1. Khái niệm kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí.
2. Xác định kinh độ, vĩ độ của các điểm A, B, C, D trên hình
3. Ghi được toạ độ địa lí của các điểm trên
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Địa lý 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 4

Năm học 2024-2025

GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
HS: Lắng nghe, ghi bài
+ Kinh độ của 1 điểm là số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua điểm đó tới
kinh tuyến gốc.
+ Vĩ độ của 1 điểm là số độ chỉ khoảng cách từ vĩ tuyến đi qua địa điểm đó đến vĩ
tuyến gốc.
+ Tọa độ địa lí của một điểm: nơi giao nhau giữa kinh độ và vĩ độ của điểm đó.
Cách viết tọa độ: Vĩ độ ghi trước, kinh độ ghi sau. Ví dụ: A: 100B, 200T
Hoạt động 2.3: LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ GIỚI
a. Mục tiêu: - Nhận biết được một số lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới
b. Tổ chức thực hiện.
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chia HS thành nhóm nhỏ gồm 4-5 em tùy vào số lượng.
- GV yêu cầu các nhóm HS hoàn thành nhiệm vụ học tập trong SGK:
1. Dựa vào nội dung mô tả lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới (hình 1.3a), hãy
mô tả đặc điểm của lưới kinh, vĩ tuyến của các hình còn lại (hình 1.3b và 1.3c)

- HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- HS: Trình bày kết quả
- GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4. Kết luận, nhận định
- GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng
- HS: Lắng nghe, ghi bài
Hình
Nội dung
1.3a
- Kinh tuyến là những đường thẳng song song cách đều nhau
- Vĩ tuyến cũng là những đường thẳng song song.
Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Địa lý 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 5

Năm học 2024-2025

- Các kinh tuyến, vĩ tuyến vuông góc với nhau.
1.3b
- Kinh tuyến là những đường thẳng tỏa ra theo hình nan quạt.
- Vĩ tuyến là những cung tròn đồng tâm.
- Tâm của các vĩ tuyến cũng chính là điểm gặp nhau của các đường kinh
tuyến.
1.3c
- Kinh tuyến là những đường thẳng tỏa ra từ điểm cực.
- Vĩ tuyến là những vòng tròn đồng tâm mà tâm là nơi gặp nhau của các
kinh tuyến.
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức bài học
b. Tổ chức thực hiện.
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Dựa vào hình 1.4, em hãy hoàn thành các nhiệm vụ và trả lời những câu hỏi sau:

+ Mô tả đặc điểm lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ trên.
+ Tìm trên bản đồ: các Vòng cực Bắc, Vòng cực Nam, các chí tuyến Bắc, chí
tuyến Nam.
+ Xác định toạ độ địa lí của các điếm A, B, C, D
- Bước 2: thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS suy nghĩ, thảo luận để tìm ra câu trả lời
- Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS lần lượt trả lời các câu hỏi
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
- Bước 4: Kết luận, nhận định
GV chuẩn kiến thức, nhấn mạnh kiến thức trọng tâm của bài học
HS tự đánh giá bản thân qua Bảng tiêu chí sau:

STT
1

Điểm A

2

Điểm B

TIÊU CHÍ
Xác định đúng Vĩ độ
Xác định đúng Kinh độ
Ghi đúng Tọa độ địa lí
Xác định đúng Vĩ độ

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

ĐÚNG

SAI

KHBD: Phân môn Địa lý 6

Trường THCS Lạc Tánh

Page 6

Năm học 2024-2025

Xác định đúng Kinh độ
Ghi đúng Tọa độ địa lí
Xác định đúng Vĩ độ
3
Điểm C
Xác định đúng Kinh độ
Ghi đúng Tọa độ địa lí
Xác định đúng Vĩ độ
4
Điểm D
Xác định đúng Kinh độ
Ghi đúng Tọa độ địa lí
Hoạt động 4. Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: vận dụng kiến thức để xác định tọa
độ địa lí của một số điểm trên lược đồ.
b. Tổ chức thực hiện.
- Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS: Dựa vào bản đồ hành chính Việt Nam, em hãy xác định và ghi ra toạ độ địa lí trên
đất liền bốn điểm cực: cực Bắc, cực Nam, cực Đông và cực Tây của lãnh thổ nước ta.
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời,
- Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: trình bày kết quả
GV gọi HS nhận xét và bổ sung
- Bước 4: GV: Kết luận, nhân định
GV: Chuẩn kiến thức
HS: Lắng nghe và ghi nhớ.
Duyệt của tổ trưởng

Cao Thị Lan Hương

Giáo viên : Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

Giáo viên soạn

Nguyễn Thị Mỹ Ngọc

KHBD: Phân môn Địa lý 6