Ngày soạn: 28/7/2023

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM

BÀI 7

VĂN BẢN 3: KÍNH GỬI CỤ NGUYỄN DU (TỐ HỮU)
(1 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Giúp HS hiểu hơn về Nguyễn Du và các tác phẩm của ông
- Cảm nhận được sự cảm thông, hết sức trân trọng, vô cùng biết ơn của Tố Hữu đối với đại
thi hào dân tộc, sâu xa hơn là đối với những giá trị tốt đẹp mà cha ông ta đã để lại cho thế hệ
con cháu.
- Nhận biết tính dân tộc và màu sắc cổ điển của đoạn thơ ở các phương diện: thể thơ, giọng
điệu thơ, hình ảnh và ngôn ngữ thơ, chủ thể trữ tình, chủ đề.
2. Về năng lực:
Năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo
nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV.
Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic,
sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù:
Nhận biết được các yếu tố về nội dung và hình thức nghệ thuật của bài thơ
3. Về phẩm chất:
- Coi trọng nhận thức thực tiễn, có chủ kiến trước vấn đề của đời sống.
- Trân trọng, biết ơn đối với một tài hoa của nền văn học nước nhà.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập
2. Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập, tạo tâm
thế tích cực cho HS khi vào bài học Kính gửi cụ Nguyễn Du (Tố Hữu)
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận cặp đôi, chia sẻ cảm nhận cá nhân: Cảm nhận
của em về nhan đề bài thơ? Hãy chia sẻ với các bạn của mình về điều đó.
c. Sản phẩm: Những chia sẻ của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS: Cảm nhận của em về nhan đề bài thơ? Hãy chia sẻ với các bạn của mình
về điều đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá.
- Gợi mở, vào bài mới.
Bài thơ với nhan đề Kính gửi cụ Nguyễn Du của tác giả Tố Hữu giúp người đọc một phần
nào đó cảm nhận được tài hoa, lòng biết ơn của thế hệ sau đối với người đi trước.
“..Tiếng thơ ai động đất trời
Nghe như non nước vọng lời ngàn thu
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày..”
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu
- Nhận biết và phân tích được các phương diện: chủ thể, chủ đề, hoàn cảnh ra đời bài thơ.
- Cảm nhận được sự cảm thông, hết sức trân trọng, vô cùng biết ơn của Tố Hữu đối với đại
thi hào dân tộc
- Biết trân trọng gìn giữ những thành quả của người đi trước
b. Nội dung: HS đọc SGK, làm việc nhóm để hoàn thành các câu hỏi, từ đó hiểu được nội
dung khái quát của bài học và nghệ thuật trong văn bản.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS, kết quả sản phẩm của nhóm.
d. Tổ chức thực hiện
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

Hoạt động của GV

Dự kiến sản phẩm cần đạt

và HS
GV hướng dẫn HS Câu 1: Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của bài thơ. Hoàn cảnh
tìm hiểu đôi nét về đó có giúp gì cho bạn trong việc đọc hiểu bài thơ?
văn bản

- Hoàn cảnh ra đời của bài thơ: Bài thơ "Kính gửi cụ Nguyễn
Du" của Tố Hữu được viết vào năm 1953, trong bối cảnh đất

- Bước 1: Chuyển nước Việt Nam đang chịu sự thống trị của thực dân Pháp. Tại
giao nhiệm vụ: Phân thời điểm đó, nhân dân đang phải đối mặt với nhiều khó khăn
chia

lớp

thành

4 và thách thức, từ cuộc chiến tranh giành độc lập đến việc bảo

nhóm lần lượt với các vệ văn hóa, truyền thống và danh dự của dân tộc.
câu hỏi trong SGK.

- Hoàn cảnh của bài thơ sẽ giúp em hiểu rõ hơn ý nghĩa và tác

Câu 1: Nêu hiểu hoàn động của bài thơ đối với xã hội và văn học Việt Nam trong
cảnh ra đời của bài thời kỳ đó. Đồng thời có thể cảm nhận được tình cảm và tâm
thơ. Hoàn cảnh đó có huyết của Tố Hữu đối với văn hóa truyền thống của dân tộc
giúp gì cho bạn trong Việt Nam và niềm hy vọng của tác giả vào một tương lai tươi
việc đọc hiểu bài thơ?

sáng. Ngoài ra, việc hiểu rõ hoàn cảnh còn giúp em có thêm

Câu 2: Nếu cần chọn

thông tin để giải thích những chi tiết và ý nghĩa trong bài thơ.

một câu thơ có khả

Câu 2: Nếu cần chọn một câu thơ có khả năng bao quát nội

năng bao quát nội

dung toàn bài, bạn sẽ chọn câu nào? Vì sao? Xác định chủ

dung toàn bài, bạn sẽ

thể trữ tình và chủ đề của bài thơ.

chọn câu nào? Vì

- Theo em, câu thơ có khả năng bao quát nội dung toàn bài là

sao? Xác định chủ thể câu thơ “Tấm lòng thơ vẫn tình đời thiết tha”. Vì câu thơ đã
trữ tình và chủ đề của

bao quát được cảm xúc chủ đạo của bài thơ đó là: thể hiện sự

bài thơ.

tôn kính và kính trọng của Tố Hữu đối với Nguyễn Du. Đồng

Câu 3: Trình bày cảm thời thể hiện sự trân trọng, ca ngợi của Tố Hữu đối với những
nhận của bạn về đoạn

giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

thơ sau:

- Chủ thể trữ tình của bài thơ là: Tố Hữu, nhà thơ có tâm hồn

“Tiếng thơ ai động
đất trời
Nghe như non nước

tràn đầy tình cảm và tình yêu quê hương, như được thể hiện
qua việc tôn vinh và kính trọng Nguyễn Du.
 Chủ đề của bài thơ: thể hiện sự kính trọng và tôn vinh đối với

vọng lời ngàn thu

Nguyễn Du, một nhà văn, nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đến

Nghìn năm sau nhớ

văn học Việt Nam. Đồng thời, tôn vinh văn hóa truyền thống

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

Nguyễn Du

của dân tộc Việt Nam, sự tôn trọng và kính trọng đối với

Tiếng thương như

những giá trị văn hóa cao cổ và sự hy vọng vào một tương lai

tiếng mẹ ru những

tươi sáng cho đất nước.

ngày”

Câu 3: Trình bày cảm nhận của bạn về đoạn thơ sau:

Câu 4: Bài thơ giúp

Tiếng thơ ai động đất trời

bạn hiểu thêm điều gì

Nghe như non nước vọng lời ngàn thu

về nỗi lòng của
Nguyễn Du và tác
phẩm của ông?

Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày
- Đoạn thơ là tình cảm của dân tộc đối với đại thi hào Nguyễn
Du - thể hiện tinh thần kế thừa phát huy giá trị tinh hoa truyền
thống thông qua những khái niệm gắn giá trị to lớn, cao cả,
trường tồn, thiêng liêng “đất trời”, “non nước”.

- Bước 2: Thực hiện - Tiếng thơ – nghệ thuật tác phẩm của Nguyễn Du, được tôn
nhiệm vụ: Cả lớp vinh ở mức độ cảm hoá được đất trời, hoà hợp các yếu tố
thảo luận nhóm trong “thiên – địa – nhân”. Tầm vóc lớn lao ấy cũng nhằm khắc họa
7 phút

đậm nét tâm hồn của một Con Người đã sống hết mình trong
bao nhân vật của ông – để cất lên tiếng kêu thương, lời nguyền
rủa, một giấc mơ của những cuộc đời bế tắc trong cuộc đời bế
tắc trong màn đêm dày đặc của xã hội phong kiến. Để qua
tiếng thơ ấy, người đọc hôm nay nhận ra nỗi đau và khát vọng

- Bước 3: Báo cáo, của non nước nghìn thu. Để qua thơ Nguyễn Du, thế hệ hiện
thảo luận: GV gọi tại nhận được thông điệp từ quá khứ khổ đau của cha ông,
đại diện một HS của đồng thời nhận lãnh trách nhiệm thực hiện lời nhắn nhủ thiêng
từng nhóm trả lời, HS liêng bảo vệ quyền sống, quyền làm người cao cả.
khác nhận xét và bổ - Tiếng thơ – tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày đã ăn
sung.

sâu vào hồn dân tộc. Đó là sự tôn vinh xứng đáng cho giá trị
lớn lao nhất của Nguyễn Du để lại cho hậu thế: tinh thần nhân
đạo cao cả trong mỗi tâm hồn Việt Nam.
Câu 4: Bài thơ giúp bạn hiểu thêm điều gì về nỗi lòng của

- Bước 4: Kết luận, Nguyễn Du và tác phẩm của ông?
nhận định: GV chốt - Thông qua bài thơ, em hiểu hơn về nỗi lòng của “đại thi hào”
lại

Nguyễn Du: Nguyễn Du đã thông qua những nhân vật trong

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

tác phẩm mà thể hiện nỗi lòng mình. Đó là hình ảnh một Thúy
Kiều thông minh, tài năng, trí tuệ, với tâm hồn nhạy cảm, ước
mơ cao cả, đầy tình yêu thương và nỗi đau khổ.Hay một Tiểu
Thanh trầm lặng, lặng lẽ, đơn độc, yêu thích văn học, văn
chương, với sự tinh tế trong cảm nhận tình yêu và tình bạn…..
- Đồng thời thông qua bài thơ, có thể thấy các tác phẩm của
Nguyễn Du là những tác phẩm văn học và thơ ca đầy cảm xúc,
tình cảm và sâu sắc. Những tác phẩm của ông thể hiện sự đau
đớn, tâm trạng u sầu và niềm khát khao tự do của người Việt
Nam thời đó. Với tinh thần yêu nước, ông đã dành cả cuộc đời
để viết văn và làm công tác nhà nước, góp phần xây dựng đất
nước và giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS sử dụng kiến thức đã học để củng cố, mở rộng thêm kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học, đã chuẩn bị để mở rộng thêm nội dung bài học
c. Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm cần đạt

Bước1: Chuyển giao nhiệm vụ

1. Tác giả

- GV chuyển giao nhiệm vụ

- Tố Hữu sinh năm 1920, mất năm 2000, tên khai sinh

Nêu hiểu biết tác giả, tác phẩm, là Nguyễn Kim Thành
bố cục của văn bản Kính gửi cụ - Quê quán: làng Phù Lai, nay thuộc xã Quảng Thọ,
Nguyễn Du.

huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- Đường thơ, đường cách mạng: con đường thơ và con

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, đường hoạt động cách mạng của ông có sự thống nhất,
thực hiện nhiệm vụ

không thể tách rời. Mỗi tập thơ của ông là một chặng

Bước 3: Báo cáo kết quả và đường cách mạng.
thảo luận

- Tác phẩm: Tập thơ “Từ ấy” (1937-1946); Tập thơ

- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 “Việt Bắc” (1946-1954); Tập thơ “Gió lộng” (1955hs trình bày sản phẩm

1961)...

- Hs khác nhận xét, bổ sung, - Thơ Tố Hữu là tấm gương phản chiếu tâm hồn một
phản biện câu trả lời của bạn.

người chiến sĩ cách mạng suốt đời phấn đấu, hi sinh vì

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

Bước 4: Đánh giá kết quả thực tương lai tươi đẹp của dân tộc, cuộc sống hạnh phúc
hiện nhiệm vụ

của con người.

- GV nhận xét, đánh giá, bổ 2. Tác phẩm
sung, chốt lại kiến thức

- Bài thơ ra đời vào ngày 1-11-1965.
- Bố cục:
Phần 1 (4 câu đầu): mảnh đất sinh ra con người thiên
tài Nguyễn Du.
Phần 2 (4 câu thơ tiếp): Nỗi thương tiếc cho những số
phận của chính Nguyễn Du và nhân vật trong tác
phẩm của ông.
Phần 3 (8 câu thơ tiếp theo): Tố Hữu đã bày tỏ nỗi
lòng thành kính của mình khi nhắc lại những băn
khoăn trăn trở của nhà thơ hai trăm năm trước
Phần 4 (Trải bao...nghìn thu.): số phận người đàn bà
qua câu thơ của Nguyễn Du.
Phần 5 (còn lại): Tấm lòng thương nhớ kính trọng tổ
tiên của nhà thơ với Nguyễn Du

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (Có thể giao về nhà)
a. Mục tiêu: HS viết được đoạn văn cảm nhận về một số câu thơ trong bài.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để viết đoạn đoạn cảm nhận.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và phần nhận xét góp ý của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của Gv và Hs
B1. Chuyển giao nhiệm vụ

Dự kiến sản phẩm
Cảm nhận câu thơ “ Bâng khuâng nhớ Cụ, thương

GV yêu cầu HS viết đoạn văn thân nàng Kiều” với nội dung chính là nhớ ơn
ngắn cảm nhận về các câu thơ

Nguyễn Du và thương thân nàng Kiều

B2. Thực hiện nhiệm vụ:
HS viết đoạn văn ngắn trong thời
gian 5 phút.
B3. Báo cáo thảo luận
GV gọi bất kì HS nào đọc phần
bài làm của mình và cùng các HS
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

khác góp ý.
B4. Đánh giá kết quả thực hiện:
5. HDVN:
- Xem lại các nội dung trong bài học
- Chuẩn bị bài học tiếp theo Thực hành Tiếng Việt

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG