Ngày soạn:……………
BÀI 6:
SỐNG VỚI BIỂN RỪNG BAO LA
PHẦN 3. VIẾT
Tiết …..: VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI
TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC
( 3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Viết được văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội trong tác phẩm văn học: trình bày rõ
quan điểm và hệ thống các luận điểm; cấu trúc chặt chẽ, có mở đầu và kết thúc gây ấn
tượng, sử dụng các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục, chính xác, tin cậy, thích hợp, đầy đủ.
- Biết trình bày về một vấn đề sinh thái – xã hội.
2. Về năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
- Năng lực ngôn ngữ và cảm thụ văn học, tạo lập văn bản viết.
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn
bản;
3. Về phẩm chất:
- Trân trọng, yêu quý và bảo vệ thiên nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học:
- Một số tranh ảnh có trong SGK được phóng to.
- Máy chiếu hoặc bảng đa phương tiện dùng chiếu tranh ảnh, tư liệu liên quan.
2. Học liệu:
- SGK, SBT Ngữ văn 11, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Giáo án;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Tổ chức
Lớp
Tiết
Ngày dạy
Sĩ số
Vắng

2. Kiếm tra bài cũ:
3. Bài mới:
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học
b. Nội dung: Xác định kiểu bài viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội trong tác phẩm
văn học
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập cần thực hiện.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Vấn đề xã hội được đặt
Gv đưa ra 1 số tác phẩm văn học và yêu cầu hs tìm được ra trong tác phẩm văn học
những vấn đề xã hội được đặt ra trong tác phẩm văn học đó. “Tự khuyên mình “(Nhật
(Gợi ý các tác phẩm: Tự khuyên mình (Nhật kí trong tù - kí trong tù - Hồ Chí
Hồ Chí Minh) ; Tre Việt Nam (Nguyễn Duy)…)
Minh)
B2. Thực hiện nhiệm vụ:
Tinh thần lạc quan.
- HS lắng nghe yêu cầu từ GV và tìm câu trả lời.
- Vấn đề xã hội được đặt
B3. Báo cáo thảo luận:
ra trong tác phẩm văn học
- GV mời HS chia sẻ trước lớp.
Tre Việt Nam (Nguyễn
B4. Đánh giá kết quả thực hiện:
Duy)…)
GV nhận xét câu trả lời của HS, xác nhận lại nhiệm vụ học Đoàn kết; yêu thương;
tập.
ngay thẳng…
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Nội dung 1: Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
a. Mục tiêu: Nhận biết được khái niệm, yêu cầu và bố cục của kiểu bài văn bản nghị luận
về một vấn đề xã hội trong tác phẩm văn học.
b. Nội dung: Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm, yêu cầu, bố cục của kiểu bài
d. Tổ chức hoạt động
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
HS đọc khung thông tin (SGK/ tr. 5) và thực hiện yêu
cầu:
– Nghị luận về một vấn đề xã hội trong tác phẩm văn
học là gì?
– Khi viết bài nghị luận về một vấn đề xã hội trong tác
phẩm văn học cần đảm bảo những yêu cầu nào?
+ Bố cục bài nghị luận về một vấn đề xã hội trong
tác phẩm văn học gồm mấy phần, kể tên?
(Hs ôn tập lại kiến thức về kiểu bài nghị luận về một
vấn đề xã hội - Xem bài 2: Hành trang vào tương lai;
Ngữ văn 11, tập 1.) điền vào phiếu học tập:
Mở bài
Thân bài
Kết bài

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
I. Tri thức về kiểu bài:
1. Khái niệm:
- Nghị luận về một vấn đề xã
hội trong tác phẩm văn học là
kiểu bài dùng lí lẽ và bằng
chứng để bàn luận, làm sáng tỏ
một vấn đề xã hội (một ý kiến,
một tư tưởng đạo lí hay một
hiện tượng xã hội) được đặt ra
trong tác phẩm văn học và giàu
ý nghĩa đối với cuộc sống.
2. Yêu cầu đối với kiểu bài:
Xem bài 2: Hành trang vào
tương lai (Ngữ văn 11, tập 1).

– Nêu ít nhất một điều em chưa rõ về những thông tin
trên (nếu có).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ HT:
- Cá nhân HS đọc SGK, thực hiện nhiệm vụ.
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày ý kiến trước lớp. Các HS khác nhận xét,
góp ý, bổ sung và nêu câu hỏi cần giải đáp (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV góp ý cho câu trả lời của HS, hướng dẫn HS kết
luận vấn đề theo định hướng (SGK/ tr. 5).
Nội dung 2: Đọc và phân tích bài viết tham khảo
a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích ngữ
liệu tham khảo trong SGK.
b. Nội dung: HS trả lời các câu hỏi sgk.
c. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS về đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài báo cáo kết
quả nghiên cứu thông qua việc phân tích ngữ liệu tham khảo.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
- GV yêu cầu HS đọc văn bản tham khảo, trả lời
các hỏi sách giáo khoa đưa ra.
Nhiệm vụ 1:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Người viết có quan điểm như thế nào về vấn đề xã
hội đặt ra trong tác phẩm văn học?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp để hoàn thành.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời 2 – 3 HS phát biểu trước lớp, yêu cầu cả
lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Để làm rõ quan điểm của mình, người viết đã
đưa ra những luận điểm nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV đặt câu hỏi, sau đó suy nghĩ để
trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời 2 – 3 HS phát biểu trước lớp, yêu cầu cả
lớp nghe, nhận xét, bổ sung.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

II. Đọc ngữ liệu tham khảo
1. Quan điểm của người viết về
vấn đề xã hội đặt ra trong tác
phẩm văn học.
Người viết bày tỏ sự suy tư, trăn trở
về cách sống hiến dâng tròn đầy và
đẹp đẽ với tư cách của một con
người, về ý ngĩa của cuộc sống
được nêu lên trong tác phẩm "Thơ
Dâng" của Ta-go.

2. Để làm rõ quan điểm của mình,
người viết đã đưa ra những quan
điểm sau:
- Sống trọn vẹn là biết cho đi, như
việc dâng tặng "chiếc li tràn đầy
cuộc sống" của nhân vật trữ tình
trong đoạn thơ.
- Sống trọn vẹn là kiên trì cống
hiến,theo đuổi lí tưởng

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 3. Mỗi luận điểm, lí lẽ và bằng
học tập
chứng có sự kết hợp chặt chẽ, hài
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
hòa và theo một trật tự logic. Sau
mỗi luận điểm là hệ thống lí lẽ và
Nhiệm vụ 3:
dẫn chứng đưa ra để làm sáng tỏ
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
luận điểm.
- Mỗi luận điểm, lí lẽ và bằng chứng có sự kết hợp - Mỗi luận điểm, lí lẽ và bằng
với nhau như thế nào? Phân tích một ví dụ để làm chứng có sự kết hợp chặt chẽ, hài
rõ.
hòa và theo một trật tự logic. Sau
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
mỗi luận điểm là hệ thống lí lẽ và
- HS thảo luận theo bàn để so sánh đối chiếu.
dẫn chứng đưa ra để làm sáng tỏ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận điểm.
luận
Ví dụ:
- GV mời 1 – 2 HS phát biểu trước lớp, yêu cầu cả Luận điểm: Sống trọn vẹn là biết
lớp nghe, nhận xét.
cho đi, như việc dâng tặng "chiếc li
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ tràn đầy cuộc sống" của nhân vật
học tập
trữ tình trong đoạn thơ.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
- Lí lẽ: Theo lẽ thường, đời sống là
một cuộc chuyển hóa của cho và
nhận, nhận và cho. Chúng ta không
thể nào sống mà không kết nối với
người khác.
- Bằng chứng: Một đứa trẻ chỉ có
thể lớn lên khi được chăm sóc bở
cha mẹ, gia đình - nhận sự dưỡng
nuôi từ thân nhân. Sau đó... lẽ nào
chúng không biết cho đi?
Nhiệm vụ 4:
4.  Mở bài, thân bài và kết bài
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
Mở bài, thân bài và kết bài của ngữ liệu đã đáp của ngữ liệu đã đáp ứng yêu cầu
ứng được yêu cầu của kiểu bài nghị luận về một của kiểu bài nghị luận về một vấn
vấn đề xã hội trong tác phẩm văn học chưa? Vì đề xã hội trong tác phẩm văn học.
Bởi vì:
sao?
- Mở bài đã giới thiệu được tác
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
phẩm văn học và nêu vấn đề xã hội
HS làm việc cá nhân. Suy nghĩ và trả lời.
được đặt ra trong tác phẩm.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
GV mời 1-2 học sinh trả lời câu hỏi. Cả lớp lắng - Kết bài đã khẳng định lại vấn đề,
đánh giá đóng góp của tác phẩm về
nghe, nhận xét đánh giá
vấn đề.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (Thực hành viết)
(Phần soạn của cô QUỲNH NGA)
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG