BÀI 4. NÉT ĐẸP VĂN HÓA VÀ CẢNH QUAN
( VĂN BẢN THÔNG TIN)
PHẦN VIẾT

TIẾT :

THỰC HÀNH VIẾT

VIẾT BÁO CÁO NGHIÊN CỨU VỀ MỘT VẤN ĐỀ TỰ NHIÊN HOẶC XÃ
HỘI
I. MỤC TIÊU
1. Về năng lực đặc thù
- Học sinh ghi nhớ được kiểu bài viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
- Học sinh ghi nhớ phương pháp thực hiện kiểu bài viết bài báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã
hội
- Học sinh thực hành viết bài báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
- Học sinh đánh giá kết quả bài viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
2. Về năng lực chung: Học sinh phát triển: Tư duy phản biện, năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề,….
3. Về phẩm chất: Tỉ mỉ, ham học hỏi và nghiên cứu chuyên sâu vấn đề
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập
2. Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ
a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học
b. Nội dung thực hiện:
❖ GV cho HS ghi nhớ lại những kinh nghiệm khi thực hiện báo cáo nghiên cứu trong CT Ngữ văn 10
❖ HS thực hiện bảng
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

GV linh hoạt sử dụng câu trả lời của HS và dẫn dắt vào bài

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

GV giao nhiệm vụ

học

Kinh nghiệm

Điều em mong

thực hiện báo

muốn được cải thiện

cáo nghiên cứu

và học hỏi thêm

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh suy nghĩ và thực hiện
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ
Bước 4. Kết luận, nhận định
Giáo viên dẫn dắt vào bài học
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục tiêu hoạt động:
❖ Học sinh ghi nhớ được kiểu bài viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
❖ Học sinh ghi nhớ phương pháp thực hiện kiểu bài viết bài báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên
hoặc xã hội
❖ Học sinh thực hành viết bài báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
❖ Học sinh đánh giá kết quả bài viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
b. Nội dung thực hiện: Học sinh định hướng cách viết bằng các phương pháp: phát vấn, thảo luận, thực hiện
phiếu học tập, nghiên cứu,…
2.1 Định hướng kiểu bài
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

I. Tri thức về kiểu bài
1. Kiểu bài
Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội là kiểu

● Giáo viên yêu cầu HS đọc thật kĩ định bài trình bày kết quả nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã
hướng kiểu bài và trả lời câu hỏi
hội dựa trên những bằng chứng từ quá trình khảo sát thực tế hoặc
-

Bài báo cáo nghiên cứu một vấn đề tự thực nghiệm những giải pháp mà người nghiên cứu đề xuất.
nhiên hoặc xã hội là kiểu bài như thế 2. Yêu cầu với kiểu bài
nào?

-

- Trình bày đầy đủ, thuyết phục các kết quả nghiên cứu thu nhận

Bài báo cáo nghiên cứu một vấn đề tự được. • Sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp với đối
nhiên hoặc xã hội cần đảm bảo tượng nghiên cứu.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

những yêu cầu nào
-

Bố cục bài báo cáo kết quả nghiên - Sử dụng phù hợp các trích dẫn, cước chú, các phương tiện hỗ
cứu gồm những phần nào?

-

trợ như: hình ảnh, bảng biểu, số liệu, biểu đồ, sơ đồ,...

Nếu ít nhất một điều em chưa rõ về - Bố cục văn bản báo cáo gồm các phần, mục:
những thông tin trên (nếu có).

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ


- Sử dụng ngôn ngữ chính xác, khách quan.

Học sinh trả lời câu hỏi

Bước 3. Báo cáo, thảo luận



Tên đề tài/ nhan đề báo cáo



Tóm tắt: Trình bày tóm tắt mục tiêu, phương pháp, phạm vi
nghiên cứu.



Từ khoá: Nếu từ ba đến năm từ quan trọng liên quan đến nội
dung nghiên cứu.

Học sinh chia sẻ và thảo luận



Bước 4. Kết luận, nhận định

+ Nêu vấn đề nghiên cứu.

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bảm

Mở đầu

+ Trình bày lí do chọn đề tài.
+ Nêu câu hỏi nghiên cứu.
+ Nêu nhiệm vụ, câu hỏi, phương pháp và phạm vi nghiên cứu.


Nội dung chính

+ Trình bày cơ sở lí thuyết của đề tài.
+ Trình bày kết quả khảo sát, đề xuất giải pháp hoặc và kết quả
thực nghiệm (trích dẫn phù hợp, đúng quy cách; sử dụng các
phương tiện hỗ trợ để làm rõ kết quả nghiên cứu (bảng biểu, sơ
đồ,...)).


Kết luận

+ Tóm lược nội dung bài viết, khẳng định ý nghĩa, giá trị của kết
quả nghiên cứu.
+ Gợi mở hướng phát triển của đề tài (nếu có).


Tài liệu tham khảo: Trình bày danh mục tài liệu tham khảo:
tên tác giả, năm xuất bản, tên tài liệu, tên nhà xuất bản/ tạp
chí (theo trình tự A, B, C).


2.2. Phân tích bài viết tham khảo
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

Phụ lục (nếu có)

II. Bài viết tham khảo
1. Văn bản trên gồm mấy phần? Tóm tắt nội dung của từng
phần.

● Giáo viên yêu cầu HS đọc thật kĩ bài Phần 1. Mở đầu
viết tham khảo và trả lời các câu hỏi Phần 2. Nội dung nghiên cứu
theo SGK theo nhóm đôi

2.1 Khái niệm đa dạng sinh học

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

● Thời gian: 15ph

2.2 Kết quả nghiên cứu và đề xuất

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

2.2.1 Đa dạng sinh học chim khu vực Đông Bắc



Học sinh trả lời câu hỏi

Bước 3. Báo cáo, thảo luận

2.2.2 Công tác quản lí, bảo tồn
2.2.3 Đề xuất giải pháp công tác quản lí, bảo tồn
Phần 3. Kết luận, kiến nghị

Học sinh chia sẻ và thảo luận

Tài liệu tham khảo

Bước 4. Kết luận, nhận định

2. Các tác giả đã đề ra những câu hỏi nghiên cứu nào? Kết

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bảm

quả nghiên cứu có lần lượt trả lời được các câu hỏi nghiên
cứu không? Hãy lí giải.
Các kết quả nghiên cứu đã lần lượt trả lời cho hai câu hỏi nghiên
cứu: Thực trạng công tác bảo tồn chim ở các khu bảo tồn và các
giải pháp để quản lí đa dạng chim nói riêng, tài nguyên thiên
nhiên nói chung.
3. Vì sao cần trình bày phương pháp thực hiện nghiên cứu,
phạm vi khảo sát hoặc thực nghiệm?
Cần trình bày phương pháp nghiên cứu để người đọc hiểu rõ kết
quả nghiên cứu được thực hiện bởi các phương pháp nào, có phù
hợp hay không. Mỗi nghiên cứu có thể chỉ có kết quả tin cậy
trong một phạm vi nhất định, một thời điểm nhất định, do vậy,
cần nêu rõ phạm vi khảo sát hoặc thực nghiệm.
4. Ý nghĩa của việc lí giải kết quả khảo sát hoặc thực nghiệm
là gì?
Mỗi nghiên cứu dù là khảo sát hay thực nghiệm đều nhằm tìm
hiểu, chứng minh, phân tích, lí giải một vấn đề nào đó của tự
nhiên, xã hội, nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu và trả lời các
câu hỏi nghiên cứu. Điều này làm nên ý nghĩa, tác dụng của
nghiên cứu đối với cuộc sống của loài người và của vạn vật.
5. Danh mục các tài liệu tham khảo đã được trình bày đúng
quy cách hay chưa?
Danh mục các tài liệu tham khảo trong bài viết này đã được trình
bày theo đúng chuẩn APA
6. Sau khi đọc văn bản trên, bạn rút ra được những lưu ý gì
về cách viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên?
Cách trình bày câu hỏi nghiên cứu; cách chọn lựa phương pháp

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

nghiên cứu phù hợp; cách phân tích, lí giải kết quả nghiên cứu;..
3. HOẠT ĐỘNG 3: THỰC HÀNH VIẾT
a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh vận dụng năng lực ngôn ngữ để hoàn thiện đề cương báo cáo nghiên cứu
theo dàn ý
b. Nội dung thực hiện
HS vận dụng kiến thức đã học đã hoàn thành bài viết theo hai bước


Tạo lập đề cương theo dàn ý



Hoàn thành báo cáo nghiên cứu (Làm tại nhà)

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

HS thực hiện phiếu học tập dàn ý theo hướng dẫn

Giáo viên giao nhiệm vụ, với báo cáo
nghiên cứu HS có thể thực hiện theo
nhóm hoặc cá nhân. GV có thể giao cho
HS tùy hình thức lựa chọn
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hành hoàn thiện dàn ý
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày phần bài làm của mình
Bước 4. Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia
sẻ tốt để cả lớp tham khảo
4. HOẠT ĐỘNG 4: TỔNG KẾT
a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh hoàn thiện bài báo cáo nghiên cứu (Làm tại nhà)
b. Nội dung thực hiện: HS hoàn thành bài viết và tự đối chiếu với rubric chấm trước khi nộp cho GV
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

GV linh hoạt sử dụng phần chia sẻ bài làm của HS

Giáo viên giao nhiệm vụ
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Học sinh thực hiện
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh nộp bài
Bước 4. Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia
sẻ tốt để cả lớp tham khảo

Phụ lục 1. Phiếu thực hiện dàn ý (Có hướng dẫn dàn ý)

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Phụ lục 2. Rubric đánh giá bài viết
Phương diện

Nội dung kiểm tra

Tóm tắt

Tóm lược mục tiêu, phương pháp, phạm vi

nội dung
Từ khóa

Đạt

Chưa đạt

nghiên cứu

Nêu được ba đến năm từ khóa

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Giới thiệu được vấn đề nghiên cứu
Trình bày lí do đề tài
Mở đầu

Nêu được nhiệm vụ, mục đích, câu hỏi
nghiên cứu
Trình bày rõ phương pháp, phạm vi nghiên
cứu

Cơ sở lí

Trình bày ngắn gọn cơ sở lí thuyết làm nền

thuyết

tảng cho đề tài
Trình bày đầy đủ, rõ ràng kết quả nghiên cứu

Kết quả
nghiên cứu

Đưa ra lí giải và bằng chứng để lần lượt làm
sáng tỏ câu hỏi nghiên cứu
Đề xuất giải pháp cho vấn đề (Nếu có)

Kết luận

Tóm tắt kết quả nghiên cứu
Gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo của đề
tài (Nếu có)

Tài liệu
tham khảo

Liệt kê đầy đủ, chính xác và trình bày đúng
quy cách

Kĩ năng trình Đề mục rõ ràng, logic, sắp xếp theo trình tự
bày diễn đạt hợp lí.
Sử dụng trích dẫn và cước chú đúng quy định

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Sử dụng hợp lí, hiệu quả các phương tiện
giao tiếp phi ngôn ngữ.
Dùng ngôn ngữ chính xác, khách quan.
Diễn đạt rõ ràng trong sáng, không mắc lỗi
chính tả ngữ pháp.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG