Tuaàn 13
Tieát 38

Ngaøy daïy: 17 -11 -2010

LUYEÄN TAÄP VAÄN DUÏNG KEÁT HÔÏP CAÙC PHÖÔNG THÖÙC
BIEÅU ÑAÏT TRONG BAØI VAÊN NGHÒ LUAÄN

I.MUÏC TIEÂU :
1. Kieán thöùc:
- Thaáy ñöôïc söï caàn thieát phaûi vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong baøi vaên nghò
luaän.
- Bieát caùch vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong moät ñoaïn vaên, baøi vaên nghò
luaän.
2. Kó naêng: - Reøn kó naêng giao tieáp, tö duy saùng taïo
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kết hợp các phương thức miêu tả, biểu cảm, thuyết minh trong
một bài văn nghị luận để nâng cao hiệu quả của bài văn nghị luận đó
3. Thaùi ñoä: Dieãn ñaït nghieâm tuùc.
II. TROÏNG TAÂM:
1. Kieán thöùc:
- Yeâu caàu vaø taàm quan troïng cuûa vieäc vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong baøi
vaên nghò luaän.
- Caùch vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong baøi vaên nghò luaän.
2. Kó naêng:
- Nhaän dieän ñöôïc tính phuø hôïp vaø hieäu quaû cuûa vieäc vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu
ñaït trong moät soá vaên baûn.
- Vaän duïng keát hôïp caùc phöông thöùc bieåu ñaït ñeå vieát baøi vaên nghò luaän veà moät vaán ñeà tö
töôûng, ñaïo lí, veà moät hieän töôïng ñôøi soáng, veà moät taùc phaåm vaên hoïc vaø veà moät yù kieán baøn
veà vaên hoïc ( vôùi ñoä daøi ít nhaát 700 chöõ trong thôøi gian 90 phuùt)
III. CHUAÅN BÒ
1. GV: Giaùo aùn, SGK,SGV, höôùng daãn chuaån kieán thöùc kó naêng
2. HS: Đọc sgk vaø naém noäi dung cô baûn, ñònh höôùng tìm hieåu caùc caâu hoûi theo caùc caâu
hoûi höôùng daãn hoïc baøi.
IV. TIẾN TRÌNH DAÏY HOÏC:
1. Ổn ñịnh lớp:
kiểm tra sĩ số:
12A2
12B4
2. Kiểm tra baøi cũ:
*Ñoái töôïng vaø caùch laøm baøi nghò luaän veà moät yù kieán baøn veà vaên hoïc?
- Đối tượng của một bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học rất đa dạng: về văn học lịch sử,
về lí luận văn học, về tác phẩm văn học

GVBM: Nguyễn Mộng Duyên

- Vieäc nghò luaän veà moät yù kieán baøn veà vaên hoïc thöôøng taäp trung vaøo giaûi thích, neâu yù nghóa
vaø taùc duïng cuûa yù kieán ñoù ñoái vôùi vaên hoïc vaø ñôøi soáng
3. Baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA GV VAØ HS

NOÄI DUNG CAÀN ÑAÏT

Hoaït ñoäng 1: Taïo taâm theá cho hoïc
sinh
Vào bài:
Tiết học hôm nay coâ sẽ giúp các em
luyện tập để biết cách vận dụng tổng hợp
hài hoà các thao tác lập luận trong văn
nghị luận.
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS luyện
tập trên lớp
- GV yêu cầu HS nhắc lại những kiến
thức cơ bản về các phương thức biểu đạt
- HS: Gồm: tự sự, miêu tả, biểu cảm,
thuyết minh, nghị luận và hành chính –
công vụ.
* GV: Nhấn mạnh: Mỗi phương thức
biểu đạt đều có sức mạnh riêng ưu thế
nổi trội riêng :
+ Nắm được diễn biến các sự việc , sự
kiện (tự sự)
+ Cảm nhận được chi tiết, cụ thể sự
việc, sự kiện (miêu tả)
+ Hiểu được thái độ, tình cảm của người
viết đối với sự vật, hiện tượng (biểu
cảm)
+ Nhận thức được đối tượng với những
thông tin chính xác, khách quan (thuyết
minh)
+ Tạo lập quan hệ xã hội trong khuôn
khổ pháp luật (hành chính – công vụ)
- Thao tác 1: Thực hành việc đưa các
yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả vào bài
văn nghị luận
+ GV gọi HS đọc bài tập 1.
+ GV: tổ chức cho HS traû lôøi các câu hỏi
a, b (SGK trang 158):
o Vì sao trong một bài hoặc một đoạn
văn nghị luận, cần vận dụng kết hợp các

I. Luyện tập trên lớp :
Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong
bài văn nghị luận

GVBM: Nguyễn Mộng Duyên

1 . Đưa các yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả vào
bài văn nghị luận
- Bài tập 1 :
+ Việc đưa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm
vào bài văn nghị luận là rất cần thiết, làm cho bài
văn sinh động, thuyết phục.
+ Khi đưa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm
vào bài văn nghị luận cần đúng lúc đúng cách,
mỗi yếu tố đó sẽ giúp cho bài văn có sức thuyết
phục cả về nhận thức và tình cảm.
+ Ví dụ : “Trái đất là ngôi nhà chung của nhân
loại . Ngôi nhà chung của nhân loại cần được bảo
vệ . Muốn bảo vệ ngôi nhà chung ấy thì phải bảo
vê môi trường . Mỗi người,mỗi dân tộc phải cùng
nhau giữ cho nguồn nước ao hồ, sông biển được
trong sạch, bầu khí quyển được trong lành,
rừng không bị đốt phá, muôn thú không bị săn
bắt bừa bãi . Giữ gìn và khai thác tài nguyên một
cách hợp lí, bảo vệ môi trường là vấn đề sống
còn của mỗi quốc gia. Hãy cùng nhau gìn giữ
ngôi nhà chung của chúng ta luôn xanh, sạch,
đẹp ! “
2. Đưa yếu tố thuyết minh vào bài văn nghị
luận :
Bài tập 2:
- Đoạn trích là một văn bản nghị luận về vấn đề :
Có nên chỉ đưa vào chỉ số GDP để đánh giá thu
nhập hàng năm của người dân VN hay không hay
cần tính tới chỉ số GNP nữa?
- Tuy nhiên văn bản nghị luận này còn có sự
tham gia của yếu tố thuyết minh:
Yếu tố đó hiện diên rõ rệt nhất trong những kiến

phương thức biểu đạt tự sự, miêu tả và
biểu cảm?
o Để việc vận dụng các phương thức
biểu đạt đó thực sự có tác dụng nâng cao
hiệu quả nghị luận, chúng ta cần chú ý
điều gì? Nêu ví dụ?
+ GV: Gọi HS trình bày và các HS khaùc
nhận xét - bổ sung (nếu có)
- Thao tác 2 : Thực hành việc đưa yếu
tố thuyết minh vào bài văn nghị luận
+ GV: Tổ chức cho HS lần lượt traû lôøi
các câu hỏi được nêu trong SGK:
o Nội dung văn bản nói gì ?
o Tìm các yếu tố thuyết minh ?
o Hiệu quả của sự kết hợp yếu tố
thuyết minh trong bài nghị luận ?
+ GV: Gọi HS trình bày và các HS khaùc
nhận xét - bổ sung (nếu có)
Hoạt động 3 : Tổ chức cho HS luyện
tập ở lớp

thức mà tác giả cung cấp cho người đọc về GDP,
GNP.
- Hiệu quả của yếu tố thuyết minh:
Hỗ trợ đắc lực cho sự bàn luận của tác giả, vì nó
đưa những tri thức khách quan, khoa học và mới
mẻ giúp người đọc có thể hiểu biết chính xác và
rõ ràng hơn về vấn đề kinh tế xã hội đang được
nêu ra thảo luận .
=> Như vậy:
- Việc kết hợp vận dụng phương thức thuyết
minh trong bài nghị luận là cần thiết.
- Tác dụng: Tạo sự thuyết phục cho luận điểm
bằng việc trình bày một cách chính xác khách
quan, khoa học vấn đề ở nhiều góc nhìn ( Lí
thuyết, thực tiễn...)
II. Tổ chức cho HS luyện tập :
Bài tập 3 :
- Có thể viết về một nhà thơ hoặc nhà văn đã học
trong chương trình hoặc thường xuyên đọc và
nắm vững.
- Đưa ra những ý kiến nhận định, đánh giá và
thuyết phục người đọc qua việc vận dụng kết hợp
- GV: Cho HS laøm baøi taäp 3 trong SGK
các phương thức biểu đạt.
(5 phút)
=> Ghi nhớ : ( SGK )
- GV: Gọi 1 học sinh đọc phần Ghi nhớ
(SGK , trang 161)
4. Cuûng coá, luyeän taäp:
*Hieäu quaû cuûa vieäc vaän duïng caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong baøi vaên nghò luaän?
- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận là cần thiết.
- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt phải xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận.
- Kết hợp nhuần nhuyễn các phương thức người viết có thể làm cho baøi vaên nghị luận đặc
sắc, hấp dẫn.
5. Höôùng daãn töï hoïc:
- Ñoái vôùi baøi hoïc ôû tieát naøy:
- Hieäu quaû cuûa vieäc vaän duïng caùc phöông thöùc bieåu ñaït trong baøi vaên nghò luaän?
- Hoàn thành các bài tập còn lại
- Ñoái vôùi baøi hoïc ôû tieát hoïc tieáp theo:
- Chuẩn bị bài: Đàn ghi ta của Lor-ca (Thanh Thảo)
+ Giới thiệu đôi nét về nhà thơ Thanh Thaûo
+ Tìm hiểu ý nghĩa của các hình ảnh tương trưng trong mỗi khổ thơ?
+ Qua đó, nêu cảm nhận của em về thiên tài Lor-ca?
+ Em nhận ra được những tình cảm nào của nhà thơ Thanh Thảo dành cho Lor-ca?
V. Ruùt kinh nghieäm:

GVBM: Nguyễn Mộng Duyên

GVBM: Nguyễn Mộng Duyên