Tiết ………

TÂY TIẾN / 44

Quang Dũng
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:
- Bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, dữ dội nhưng mĩ lệ, trữ tình và hình ảnh người lính Tây Tiến với
vẻ đẹp hào hùng, hào hoa.
- Bút pháp lãng mạn đặc sắc, ngôn từ giàu tính tạo hình.
2. Kĩ năng:- Đọc – hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại.
- Rèn kĩ năng cảm thụ thơ.
3. Thái độ: Tự nhận thức về tinh thần yêu nước, ý chí vượt khó của người lính Tây Tiến, qua đó
tự rút ra bài học cho cá nhân.
4. Những năng lực hình thành
+ Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản.
+ Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong văn bản.
+ Năng lực đọc – hiểu thơ hiện đại Việt Nam theo đặc điểm thể loại.
II. Chuẩn bị
1/Giáo viên: - Giáo án, phiếu học tập, trả lời câu hỏi
- Chân dung nhà thơ Quang Dũng, Hình ảnh về đoàn quân TT
2/Học sinh: - Đọc trước văn bản các tác phẩm để trả lời câu hỏi tìm hiểu bài
III. Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ
2. Tổ chức các hoạt động dạy học bài mới
TIẾT……
Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)
Phương pháp: Nêu vấn đề, Thảo luận
Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, tạo tình huống, trình bày 1 phút ...
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt
1. Tác giả bài thơ Đồng chí là ai? Hình tượng Làm việc cá nhân, trả
- Chính Hữu
trung tâm của bài thơ là gì?
lời nhanh
- Người lính …
2. Nhận xét, cho điểm, định hướng vào bài
mới.
Hoạt động 2. Hình thành kiến thức ( ph)
Phương pháp:
Kĩ thuật:
HĐ CỦA GV
HĐ CỦA HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
NVụ 1. HD tìm hiểu
I. TIỂU DẪN:
TD:
- HS đọc tiểu dẫn làm
1. Tác giả:
* Giao nhiệm vụ:
Việc nhóm đôi, trả lời - QD tên thật Bùi Đình Diệm (1921-1988);
1/Cho biết những nét theo gợi ý:
- Quê: Làng Phượng Trì-Đan Phượng-Hà
chính về tác giả Quang
Tây;
Dũng?
- Họ tên;
- Cuộc đời: Từng gia nhập quân đội (sau
- Quê quán;
CMT8), là BTV nhà XB Vhọc;
- Cuộc đời, con - Con người: là người tài hoa, ông làm thơ,
người…
viết văn, vẽ, soạn nhạc. Nỗi hơn là QDũng
thơ.
- P/cách thơ: Ph/khoáng, hồn hậu, Lmạn, tài
hoa.
2/Những hiểu biết về
2. Đoàn quân TT (Về quá trình thành lập,
Đoàn quân TT?
Đơn vị TT:
nhiệm vụ, thành phần, địa bàn hoạt động,
điều kiện chiến đấu): HS tự tìm hiểu thêm
3. Về bài thơ TT:
G.A 12- KNTT. KI- TAY TIEN

-1-

HADUY08.CBQ

3/Nêu HCRĐ, vị trí Dựa vào SGK trả lời
bài thơ?
- HS trình bày
Nvụ2. HD Đọc hiểu
VB
Đọc cảm nhận Cá nhân HS phát biểu.
chung về bài thơ?
* Giao nhiệm vụ:
1. Câu hỏi thảo luận:
Bức tranh (thiên
nhiên, con người) Tây
bắc hùng vĩ, dữ dội
nhưng cũng đầy thơ
mộng, gần gũi được tái
hiện trong nỗi nhớ của
tác giả như thế nào?
- HS làm việc nhóm,
Trình bày sản phẩm.

- GV nhận xét, chốt ý.

* Giao nhiệm vụ:
2. Câu hỏi thảo luận:
Hình ảnh và vẻ đẹp
vừa hào hùng bi tráng,
vừa hào hoa lãng mạn
của người lính TT
được thể hiện như thế
nào qua nỗi nhớ của
nhà thơ?
- HS làm việc nhóm,

a. HCRĐ: Sgk;
b. Vị trí: Là bài thơ tiêu biểu cho đời QD.
Được in trong tập “Mây đầu ô” (1986).
II. Khám phá văn bản
*Âm hưởng thơ nhiều cung bậc, c/xúc chủ
đạo xuyên suốt bài thơ là nỗi nhớ da diết, là
những k/niệm đẹpĐây chính là mạch l/kết
giữa các đoạn thơ.

1. Khổ 1
a. Trạng thái cảm xúc qua 2 câu thơ mở đầu:
Xa rồi …
Nhớ về …
Nhớ chơi vơi
Tây Tiến ơi
=> nỗi nhớ dâng đầy, hụt hẫng, nuối tiếc phải chia xa. Một cảm xúc
bồng bềnh, hư ảo – như một tiếng lòng đầy xúc động.
b. Bức tranh thiên nhiên, và con đường hành quân
- H/ảnh sông Mã, SKhao, MLát … -> những miền đất lạ.
- Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm, sương lấp, thác gầm thét, heo
hút, súng ngửi trời, ngàn thước lên/xuống, cọp trêu người…->sử dụng
từ ngữ giàu chất tạo hình, gợi cảm=>địa hình hiểm trở, con đường
hành quân thật nguy hiểm.
- Âm hưởng: Ơi, chơi vơi, hơi, khơi… (thanh bằng) ->cảm giác lạ tai
gợi sự mung lung , âm u.
 Btranh thiên nhiên đầy bí ẩn, nguy hiểm, hoang dại và dữ dội lại vừa
gân guốc và chắc khỏe, con đường hành quân nhiều gian nan thử thách
c. Ấn tượng ban đầu về người lính TT
- Không ngại gian khổ, vượt qua nhiều thử thách, nguy hiểm
- Bản lĩnh, tinh thần chiến đấu hi sinh
người lính trở nên hào hùng, mạnh mẽ
d. Chất nhạc, họa:
“Dốc lên … … … xa khơi”
- Bốn câu thơ như một bức họa giàu nhạc điệu của miền sơn cước. Với
những con dốc cheo leo khúc khuỷu, cồn mây xa vắng (cách phối hợp
thanh B-T); nhưng cũng điểm tô một nét cọ dịu mềm của người họa sĩ
khi dựng lên một thảm màu mềm mại của “mưa xa khôi” – với một câu
thơ toàn thanh B độc đáo.
2. Khổ 2
- Bừng lên Hội đuốc hoa, kìa em xiêm áo, khèn lên man điệu…
- “Trôi dòng…hoa…đong đưa”
- Nhạc về/ người đi
- Có thấy/ có nhơ
 Bức tranh cuộc sống sinh động, đầy sức sống- gắn bó tình quân dân.
Làm nổi lên hình ảnh người lính TT không chỉ hào hùng, mạnh mẽ mà
còn thể hiện chất hào hoa lãng mạn, với một tâm hồn trẻ trung gần gũi.
3. Khổ 3,4
- “TT đoàn binh … …
… … biên giới”
+ Không mọc tóc
+ Quân xanh,
+ Dữ oai hùm

G.A 12- KNTT. KI- TAY TIEN

-2-

HADUY08.CBQ

Trình bày sản phẩm.
- GV nhận xét, chốt ý.
-KNS: Ta học được ở
các anh một tinh thần
vượt khó, một cách
sống.

3. Những nét độc đáo
của bài thơ được thể
hiện dưới những hình
thức(NT) nào? (Ngôn
ngữ, cách miêu tả, sử
dụng từ ngữ…?)

+ Mắt trừng
 Người lính với một ngoại hình khác lạ - không giống với bất kỳ chân
dung người lính nào khác đã từng xuất hiện trong văn chương. Toát lên
vẻ đẹp uy dũng, tinh thần lẫm liệt.
- “Rải rác … … … anh về đất”
+ mồ viễn xứ
+ chẳng tiếc đời xanh
+ áo bào thay chiếu, …
 tinh thần chiến đấu hi sinh, hiến dâng cho lí tưởng, cho khát vọng
- “Đi không hẹn ước, một chia phôi, chẳng về xuôi” …
 lời thơ như một lời thề sông núi, một sự dứt khoát, một bản lĩnh của
những người trai chinh chiến thuở nào.
- Lời thơ cảm động nhưng không bi lụy mà lại bi hùng --> chất sử thi.
4. Các nội dung 5, 6, 7: HD học sinh về nhà nghiên cứu
5. Nghệ thuật:
- Cảm hứng và bút pháp lãng mạn;
HS suy nghĩ, làm - Ngôn ngữ tạo hình;
việc theo nhóm 4, trình - Kết hợp nét bút miêu tả: vừa gân guốc chắc
bày.
khỏe, vừa mềm mại thi vị (B-Trắc).
- Cách miêu tả h/ảnh người lính gây ấn
tượng;
- Sử dụng từ Hán-Việt (áo bào,Bcương,Viễn
xứ..) : trang trọng;
- Kết hợp hài hòa gữa chất họa-Thơ-nhạc.

Hoạt động 3,4. Luyện tập, Vận dụng (5ph)
Phương pháp:
Kĩ thuật:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt
- Cặp câu thơ “ Mắt trừng gửi mộng qua
biên giới/Đêm mơ Hà Nội dáng kiều
- Câu c.
thơm”. Thể hiện:
- HS suy nghĩ cá
- Lưu ý: Mắt trừng
a.   Chí khí của người lính Tây Tiến nhân, trả lời.
gửi mộng /Đêm mơ
b. Đời sống tình cảm của lính Tây Tiến
c. Cái chí và cái tình của người lính
d. Lòng căm thù quân giặc và nỗi buồn
nhớ về Hà Nội
- Anh/chị hãy giải thích thêm về điều đó.
Hoạt động 5. Tìm tòi, mở rộng (5ph)
Phương pháp:
Kĩ thuật:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt
- Bài thơ giàu chất họa, vậy từ - HS hoạt động nhóm, trình - Đạt “chất họa” trong bài thơ
bài thơ, anh/chị hãy phát họa bày sản phẩm trên bảng phụ,
một “bức tranh về bài thơ Tây đại diện nhóm thuyết trình về
Tiến”
“bức tranh”
IV. Tổng kết, dặn dò và hướng dẫn học bài

G.A 12- KNTT. KI- TAY TIEN

-3-

HADUY08.CBQ