CHỦ ĐỀ 1. KHÁM PHÁ MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA BẢN THÂN
Nhiệm vụ 1: Khám phá một số nét đặc trưng trong tính cách
1. Chỉ ra nét đặc trưng trong tính cách của những người xung quanh.
Hướng dẫn:
Nét đặc trưng trong tính cách của những người xung quanh: Tốt bụng, dịu
dàng, chỉn chu, ích kỉ, tham lam, hiền lành, nhiệt tình, tình cảm, cá tính, ôn
hòa, trung thành, tham vọng, nghiêm khắc...
2. Mô tả một vài nét đặc trưng trong tính cách của người mà em yêu quý.
Hướng dẫn:
- Một vài nét đặc trưng trong tính cách của người mà em yêu quý:
+ Mẹ em là người dịu dàng nhưng cũng rất nghiêm khắc.
+ Bố em là người nóng tính nhưng lại rất tình cảm.
+ Chị em là một người con gái dịu dàng và tình cảm.
+ Chú em là một người luôn nhiệt tình trong mọi việc
3. Chia sẻ những nét tính cách đặc trưng của em.
Hướng dẫn:
Những nét tính cách đặc trưng của em: tốt bụng, hòa đồng, chỉn chu…
Nhiệm vụ 2: Nhận diện sự thay đổi cảm xúc của bản thân
1. Chỉ ra sự thay đổi cảm xúc có thể xảy ra của nhân vật trong tình huống
sau:
- Tình huống 1: Cuối tiết học, cô giáo trả bài kiểm tra, T bị điểm kém. Đến
tiết tiếp theo, T không thể tập trung học được.
- Tình huống 2: Các bạn lớp em đều rất háo hức với chuyến trải nghiệm vào
cuối tuần. Khi cô giáo thông báo vì thời tiết không đảm bảo nên nhà trường
hoãn chuyến đi này, không khí trong lớp bỗng chùng hẳn xuống.
Hướng dẫn:
- Tình huống 1: Từ buồn bã dẫn đến không thể tập trung.
- Tình huống 2: Từ cảm xúc hào hức, mong chờ chuyển sang thất vọng,
buồn bã.

1

2. Chia sẻ những thay đổi cảm xúc của em trong một số tình huống cụ thể.
Hướng dẫn:
- Vào mùa hè năm ngoái gia đình em có kế hoạch đi du lịch Phú Quốc vào
ngày 16/5, em rất hào hứng và mong chờ chuyến đi đầu hè này. Tuy nhiên
gần đến ngày mua vé thì bố em bất ngờ có công việc đột xuất vào ngày bay
nên chuyến đi của gia đình đã bị hoãn và chờ một dịp khác gần nhất. Em
cảm thấy rất buồn và tiếc.
= > Những thay đổi cảm xúc của em: từ hào hứng mong chờ chuyển sang
buồn bã và tiếc nuối.
Nhiệm vụ 3: Điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực
1. Chia sẻ cách điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực.
Hướng dẫn:
- Luôn suy nghĩ tích cực, lạc quan.
- Chia sẻ cảm xúc với cha mẹ, bạn bè.
- Làm những việc bản thân yêu thích.
2. Đóng vai điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực trong những tình huống
sau:
- Tình huống 1: Đi học về, M thấy bàn học của mình bị thay đổi cách sắp đặt
khiến M không tìm thấy món đồ mình để trên bàn. M thấy khó chịu và rất
muốn hỏi mẹ.
- Tình huống 2: T được một bạn trong lớp nói lại rằng H đã nói xấu T với các
bạn. T nghe vậy gương mặt biến sắc.
Hướng dẫn:
- Tình huống 1: Em sẽ chia sẻ với mẹ về cảm xúc của bản thân và hỏi mẹ
về món đồ mà mình để trên bàn.
- Tình huống 2: Em sẽ hỏi H có định kiến gì với bản thân mình mà lại đi nói
xấu và yêu cầu H xin lỗi mình.
3. Chia sẻ những tình huống mà em đã điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích
cực.
Hướng dẫn:
- Trong tiết trả bài kiểm tra, cô giáo trả bài và em bị điểm kém. Em rất buồn
và suy sụp, tuy nhiên em đã lấy lại tinh thần và tự động viên bản thân phải
thật cố gắng và làm tốt hơn ở bài kiểm tra lần sau.
2

Nhiệm vụ 4: Thực hiện tranh biện bảo vệ quan điểm
1. Trao đổi về cách thức tranh biện.
Hướng dẫn:
- HS trao đổi về cách thức tranh biện theo 3 bước:
+ Bước 1: Nêu ý kiến cá nhân: đồng tình hay phản đối.
+ Bước 2: Dùng lí lẽ, dẫn chứng để làm sáng tỏ ý kiến.
+ Bước 3: Đưa ra kết luận về ý kiến của mình.
- HS tham khảo những điều nên hoặc không nên trong bảng “Lưu ý khi tranh
biện” SGK Hoạt động trải nghiệp, hướng nghiệp 8/ trang 9 – Chân trời sáng
tạo.
2. Thực hành tranh biện quan điểm sau:
"Dành nhiều thời gian cho sử dụng thiết bị công nghệ sẽ ảnh hưởng đến
mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình"
Hướng dẫn:
- Đồng tình với ý kiến này.
- Lập luận:
+ Sử dùng thiết bị công nghệ nhiều khiến cho các thành viên trong gia đình
không có thời gian để chia sẻ về cảm xúc và những câu chuyện.
+ Nó khiến cho tình cảm gia đình ngày càng xa cách hơn.
- Kết luận: Chúng ta nên sử dụng thiết bị công nghệ một cách phù hợp và
dành nhiều thời gian hơn cho người thân.
3. Chia sẻ về một tình huống cụ thể mà em đã tham gia tranh biện.
Hướng dẫn:
- Tình huống em tham gia tranh biện: Tình trạng nghiện game
- Lập luận:
+ Ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân
+ Ảnh hưởng đến các mối quan hệ người thân, bạn bè
- Kết luận: Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử, chỉ chơi game để giải tỏa
căng thẳng với thời gian sử dụng phù hợp.

3

Nhiệm vụ 5: Thực hiện thương thuyết trong một số tình huống
1. Trao đổi về cách thương thuyết.
Hướng dẫn:
- Xác định mục tiêu cần thương thuyết
- Đưa ra lí lẽ, dẫn chứng để giải thích cho lựa chọn của mình.
- Kết luận và khẳng định ý kiến đồng thuận giữa 2 bên
- Khi thương thuyết cần:
+ Chú ý lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác
+ Từ tốn và có thái độ chân thành.
2. Đóng vai để thương thuyết trong tình huống sau:
Tình huống: Lớp em đang bàn luận về việc lựa chọn đồng phục cho tiết mục
đồng diễn thể thao của lớp gồm: quần áo, giày và một số phụ kiện. Có hai
nhóm ý kiến khác nhau. Cô giáo chủ nhiệm đề nghị hai nhóm thương thuyết
với nhau và báo cáo kết quả cuối cùng vào hôm sau.
Hướng dẫn:
- HS chia thành 2 nhóm
- Mỗi nhóm trình bày quan điểm riêng của nhóm mình về việc lựa chọn:
quần áo, giày và các phụ kiện.
- Hai nhóm thống nhất:
+ Lựa chọn các ý kiến giống nhau sẽ không bàn đến.
+ Với các ý kiến trái chiều thì các nhóm lần lượt đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng
thuyết phục, sau đó bình chọn theo số đông.
- Kết luận: Lựa chọn các ý kiến giống nhau và các ý kiến có lượt bình chọn
cao.
3. Chia sẻ một tình huống cụ thể mà em đã tham gia thương thuyết.
Hướng dẫn:
- Khi tham gia thương thuyết mọi người xây dựng tinh thần lắng nghe và
tôn trọng ý kiến của người khác.
- Mỗi người đưa ra các ý kiến cá nhân và lập luận bằng cách đưa ra các lí lẽ
dẫn chứng để bảo vệ và thuyết phục người khác.
- Bình chọn theo số đông và sau đó là khẳng định lại các ý kiến đã đồng
thuận.
4

4. Chia sẻ cảm xúc của em sau khi thực hành thương thuyết.
Hướng dẫn:
- Cảm thấy hào hứng với việc bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân khi thương
thuyết.
- Mọi chuyện được giải quyết dễ dàng và không có xích mích.
Nhiệm vụ 6: Định hướng kế hoạch rèn luyện một số đặc điểm cá nhân
trong cuộc sống
1. Xác định một số đặc điểm cá nhân mà em cần rèn luyện trong cuộc sống
và lập kế hoạch thực hiện.
Hướng dẫn:
Một số đặc điểm cá nhân em cảm thấy cần rèn luyện:
- Phải biết kiểm soát cảm xúc tiêu cực.
- Suy nghĩ tích cực và lạc quan.
- Đưa ra các lí lẽ và lập luận chặt chẽ.
- Kĩ năng giao tiếp.
- Kĩ năng thuyết trình.
2. Chia sẻ về kế hoạch rèn luyện của em.
Hướng dẫn:
Kế hoạch rèn luyện của em:
- Kỹ năng giao tiếp: Em có thể rèn luyện kỹ năng này bằng cách tham gia
các hoạt động giao tiếp, chia sẻ quan điểm của mình một cách rõ ràng, lắng
nghe và đưa ra phản hồi thích hợp.
- Suy nghĩ tích cực: Để rèn luyện kỹ năng này, em có thể thực hành tập
trung vào các suy nghĩ tích cực, tìm kiếm những bài học trong mọi tình
huống và tìm ra cách thích nghi với thay đổi.
- Kỹ năng thuyết trình: Em có thể tự thực hành thuyết trình trước gương,
sau đó là thuyết trình trước 1 nhóm bạn và cuối cùng là tham gia các hoạt
động đòi hỏi phải nói trước đám đông.
3. Thực hiện kế hoạch đã đề ra.
Hướng dẫn:
- HS thực hiện kế hoạch của bản thân đề ra.
5

Nhiệm vụ 7: Tự đánh giá
1. Chia sẻ những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện các hoạt động trong
chủ đề này.
Hướng dẫn:
- Thuận lợi:
+ Nhận diện được sự thay đổi cảm xúc của bản thân.
+ Suy nghĩ tích cực và lạc quan hơn khi nhìn nhận vấn đề
+ Phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ khi tranh biện, thương thuyết.
- Khó khăn:
+ Khó kiểm soát cảm xúc của bản thân
+ Gặp khó khăn khi thương thuyết.
2. Với mỗi nội dung đánh giá sau đây, hãy xác định mức độ phù hợp nhất
với em.
A. Tốt

B. Đạt

C. Chưa đạt

TT

Nội dung đánh giá

1

Em nhận diện được những nét đặc trưng trong tính cách
của bản thân.

2

Em nhận diện được sự thay đổi cảm xúc của bản thân.

3

Em biết điều chỉnh cảm xúc của bản thân theo hướng tích
cực

4

Em nhận diện được khả năng tranh biện, thương thuyết
của bản thân.

5

Em biết cách tranh biện, thương thuyết để bảo vệ quan
điểm của mình trong một số tình huống.

6

Mức độ

CHỦ ĐỀ 2. THỂ HIỆN TRÁCH NHIỆM VỚI BẢN THÂN VÀ MỌI NGƯỜI
Nhiệm vụ 1. Khám phá những biểu hiện của người có trách nhiệm với
bản thân và mọi người xung quanh
1. Chia sẻ những việc làm cụ thể mà em đã thực hiện để thể hiện trách
nhiệm với bản thân và mọi người xung quanh.
Hướng dẫn:
Trách nhiệm với bản thân:
- Trách nhiệm với sức khỏe thể chất:


Tập thể dục mỗi sáng.



Ăn uống lành mạnh.

- Trách nhiệm với sức khỏe tinh thần:


Luôn suy nghĩ theo hướng tích cực.



Kiểm soát cảm xúc tiêu cực.

- Trách nhiệm với việc học tập:


Hoàn thành các bài tập/ nhiệm vụ học tập thầy cô giao



Chủ động đọc và nghiên cứu bài mới trước khi đến lớp

Trách nhiệm với mọi người xung quanh:
- Trách nhiệm với bố mẹ, người thân:


Quan tâm, chăm sóc.



Làm việc nhà, thực hành tiết kiệm trong gia đình.

- Trách nhiệm với những người trong cộng đồng:


Giữ lời hứa.



Hỗ trợ và giúp đỡ mọi người khi họ gặp khó khăn

2. Trao đổi về những cách thực hiện trách nhiệm với bản thân và mọi người
xung quanh.
Hướng dẫn:


Cần phải nỗ lực, kiên trì đến cùng để thực hiện kế hoạch đã đề ra.



Cố gắng giữ lời hứa và cam kết đã đưa ra.



Luôn tìm cách để trau dồi kỹ năng và kiến thức của mình, và tận dụng các
cơ hội để học hỏi từ những người xung quanh.
7



Sẵn sàng chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và tài nguyên của mình để giúp
đỡ người khác. Điều này không chỉ giúp người khác mà còn giúp bạn cảm
thấy hạnh phúc và có ý nghĩa trong cuộc sống.

3. Chia sẻ về ý nghĩa của việc thực hiện trách nhiệm với bản thân và mọi
người xung quanh.
Hướng dẫn:
Việc thực hiện trách nhiệm với bản thân và mọi người xung quanh là một
phần quan trọng trong việc xây dựng và duy trì các mối quan hệ tốt đẹp. Nó
cũng giúp tăng cường lòng tin và sự tôn trọng từ mọi người xung quanh và
giúp đạt được thành công trong cuộc sống. Ngoài ra, việc thực hiện trách
nhiệm với bản thân và mọi người xung quanh còn khắc phục được những
khuyết điểm của bản thân mình, tiến bộ từng ngày và nhận được tình yêu
thương từ mọi người.
Nhiệm vụ 2. Thể hiện trách nhiệm của bản thân
1. Đóng vai thể hiện trách nhiệm của bản thân qua cách xử lí các tình huống
sau
- Tình huống 1: Dạo gần đây việc học tập của M bị sa sút, nhưng M không
tỏ ra lo lắng.
- Tình huống 2: Trong hoạt động thảo luận của nhóm, Y ngồi nghe lơ đãng
và ít tham gia. Khi các bạn để nghị Y đại diện trình bày kết quả thảo luận của
nhóm thì Y từ chối và đề xuất bạn nhóm trưởng trình bày sẽ tốt hơn.
- Tình huống 3: Khi các bạn trong tổ đang quét dọn và trang trí lớp học để
chuẩn bị tổ chức kỉ niệm ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 thì N và D lại đứng nói
chuyện với nhau. Các bạn nhắc nhở thì N bảo: “Các bạn cứ làm đi, chúng
mình sẽ làm sau”
Hướng dẫn:
Học sinh tự đóng vai theo cách xử lí tình huống thể hiện trách nhiệm của
bản thân sau:
- Tình huống 1: M sau khi thấy bài kiểm tra bị điểm kém thì bắt đầu lo lắng,
chú tâm vào việc học hành.
- Tình huống 2: Trong lúc hoạt động nhóm, Y chủ động tham gia đóng góp
ý kiến với các bạn, xung phong lên trình bày kết quả thảo luận nhóm.
- Tình huống 3: N và D sau khi bị các bạn nhắc nhở thì xin lỗi mọi người và
bắt đầu lại giúp các bạn dọn dẹp và trang trí lớp.
8

2. Lập và thực hiện kế hoạch rèn luyện bản thân theo mục tiêu đã đề ra
Hướng dẫn:
Mục tiêu: Nâng cao sức khỏe
=> Kế hoạch: tập thể dục hàng ngày
Mục tiêu: nâng cao trình độ ngoại ngữ
=> Kế hoạch: chủ động bắt chuyện với người nước ngoài để luyện kĩ năng
giao tiếp
Mục tiêu: Từ bỏ thói quen xấu
=> Kế hoạch: Không thức khuya chơi điện thoại, thay vào đó là đi ngủ sớm
và dậy sớm.
3. Chia sẻ cảm xúc của em khi thực hiện trách nhiệm với bản thân
Lời giải
Hướng dẫn:
Khi thực hiện trách nhiệm với bản thân, em cảm thấy rất tự hào vì đã hoàn
thành được nhiều điều tốt. Em thấy mình càng ngày càng trở nên tốt hơn,
sống có ý nghĩa hơn và được mọi người xung quanh yêu quý.
Nhiệm vụ 3. Thể hiện trách nhiệm với mọi người xung quanh
1. Đóng vai thể hiện trách nhiệm với mọi người xung quanh trong các trường
hợp sau:
- Trường hợp 1: P thấy nhóm bạn bắt nạt một em lớp dưới
- Trường hợp 2: Trong lớp có bạn A bị ốm phải nghỉ học nhiều ngày
- Trường hợp 3: N kể với C về việc mình bị sàm sỡ và cảm thấy rất hoang
mang, sợ hãi. N yêu cầu C giữ bí mật cho mình
Hướng dẫn:
Học sinh tự đóng vai theo các cách xử lí tình huống sau:
- Tình huống 1: P thấy vậy thì chạy vào can ngăn, khuyên các bạn đừng bắt
nạt em nhỏ nữa.
- Tình huống 2: Sau giờ học, các bạn trong lớp rủ nhau mua bánh kẹo hoa
quả qua nhà thăm hỏi động viên A, chúc A nhanh khỏi để đi học lại.
- Tình huống 3: C an ủi bạn, giữ lời hứa không kể chuyện đó cho người khác.

9

2. Chia sẻ cảm xúc của em và mọi người khi em thể hiện trách nhiệm với mọi
người xung quanh.
Hướng dẫn:
Em cảm thấy tự hào và hạnh phúc vì đã giúp đỡ người khác, đóng góp cho
xã hội, tạo ra giá trị và ảnh hưởng tích cực. Mọi người xung quanh có thể
cảm thấy biết ơn và đánh giá cao sự nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm
của em. Họ có thể tin tưởng em hơn và có sự tôn trọng đối với em hơn, bởi
vì em đã chứng tỏ mình là một người có đạo đức và có trách nhiệm.
Nhiệm vụ 4. Thực hiện cam kết đề ra
1. Thảo luận về những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện cam kết
Hướng dẫn:
- Khả năng thực hiện của bản thân.
- Điều kiện, phương tiện thực hiện.
- Ý chí, nghị lực của bản thân.
- Các kĩ năng: quản lí thời gian, lập kế hoạch, giải quyết vấn đề,...
2. Đề xuất những việc làm để thực hiện cam kết trong các tình huống sau:
- Tình huống 1: Ba ngày nữa là nhóm phải trình bày báo cáo trước lớp.
Nhóm trưởng đề nghị các thành viên đề cử một bạn làm bài trình chiếu sản
phẩm và biên tập video clip đã quay để minh hoạ cho bài thuyết trình của
nhóm. Em đã mạnh dạn nhận nhiệm vụ này.
- Tình huống 2: Bố mẹ rất buồn phiền vì việc chơi điện tử quá nhiều của T.
T quyết tâm đặt ra kế hoạch từ bỏ thói quen này.
- Tình huống 3: Khi tham gia hoạt động Câu lạc bộ Tiếng Anh, B hứa với các
bạn trong nhóm sẽ dành thời gian 1 buổi/ tuần để hỗ trợ các thành viên
nâng cao kĩ năng giao tiếp và sẽ bắt đầu ngay vào tuần sau.
Hướng dẫn:
- Tình huống 1: Em sẽ tập trung vào làm bài trình chiếu và biên tập video
sao cho kịp tiến độ
- Tình huống 2: Đề nghị bố mẹ giữ điện thoại của mình, mỗi ngày chỉ xin 30
phút - 1 tiếng để giải trí.
- Tình huống 3: Chọn một buổi trong tuần các bạn cùng rảnh, sắp xếp các
lịch trình cá nhân và lên kế hoạch chi tiết mình sẽ nói gì vào buổi hỗ trợ.
10

3. Chia sẻ cảm xúc của em khi thực hiện được những cam kết đặt ra
Hướng dẫn:
Khi em thực hiện được những cam kết đặt ra, em cảm thấy rất hạnh phúc
và tự hào vì đã hoàn thành một mục tiêu quan trọng. Ngoài ra, em cảm thấy
đầy năng lượng và có động lực để tiếp tục hoàn thành những mục tiêu khác
trong cuộc sống. Bên cạnh đó, em cũng cảm thấy tự tin hơn vào khả năng
của mình
Nhiệm vụ 5. Tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong giải quyết vấn
đề
1. Thảo luận về cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong giải quyết
vấn đề
Hướng dẫn:
Cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề:
- Bước 1: Xác định khó khăn mình đang gặp phải
- Bước 2: Xác định người có thể hỗ trợ
- Bước 3: Bày tỏ khó khăn và mong muốn được hỗ trợ
- Bước 4: Cảm ơn người đã hỗ trợ
2. Đóng vai tìm kiếm sự hỗ trợ để giải quyết vấn đề trong các tình huống
dưới đây:
- Tình huống 1: Em cam kết nộp sản phẩm của nhóm vào tối mai nhưng
hiện giờ chưa tìm đủ tài liệu và chưa làm được bản thuyết trình.
- Tình huống 2: Kết quả học tập học kì này của em giảm sút. Em tự hứa với
bản thân sẽ không chơi điện tử nữa nhưng em rất khó để vượt qua.
- Tình huống 3: Năm nay, em được bầu làm lớp trưởng. Nhưng gần hai
tháng trôi qua, nề nếp của lớp chưa tốt, một số bạn vẫn đi học muộn và
chưa hoàn thành bài trước khi đến lớp.
Hướng dẫn:
Học sinh tự thực hành đóng vai theo các giải quyết vấn đề dưới đây:
- Tình huống 1: Đầu tiên em phải thành thật báo với các bạn cùng nhóm
rằng mình chưa thể tìm đủ tài liệu và chưa làm được bản thuyết trình, sau
đó em sẽ nhờ các bạn giúp đỡ em tìm kiếm tài liệu để em làm bản thuyết
trình cho kịp hạn nộp bài.
11

- Tình huống 2: Em sẽ nhờ bố mẹ giúp đỡ, em muốn bố mẹ giữ điện thoại
của mình để tập trung học hành.
- Tình huống 3: Em sẽ báo cáo với giáo viên chủ nhiệm, đề nghị giáo viên
đưa ra hình phạt cho những bạn thường xuyên đi học muộn và chưa hoàn
thành bài trước khi đến lớp.
3. Chia sẻ cảm nhận của em khi tìm kiếm được sự hỗ trợ lúc gặp khó khăn
trong giải quyết vấn đề
Lời giải
Hướng dẫn:
Em cảm thấy rất vui sướng khi có người hỗ trợ mình lúc gặp khó khăn.
Nhiệm vụ 6. Thực hiện cách sống tiết kiệm trong sinh hoạt gia đình
1. Chia sẻ cách sống tiết kiệm trong sinh hoạt gia đình mà em đã thực hiện
Hướng dẫn:


So sánh giá ở các cửa hàng khác nhau trước khi quyết định mua.



Tự nấu ăn ở nhà, hạn chế đi ăn hàng quán



Lên kế hoạch chi tiêu



Tái chế giấy, chai nhựa,...



Tắt các thiết bị điện khi ra ngoài



Tăng cường sử dụng ánh sáng, gió tự nhiên

2. Xây dựng kịch bản và đóng vai thể hiện cách sống tiết kiệm trong sinh
hoạt gia đình ở tình huống sau
Tình huống: N thấy em đang rửa rau, vòi nước mở rất to và nước tràn ra
ngoài
Hướng dẫn:
Hôm nay mẹ vắng nhà, hai chị em N ở nhà tự nấu ăn. N giao cho em gái
nhiệm vụ rửa rau. Lúc em gái rửa rau, N thấy em mở vòi nước rất to và nước
tràn ra ngoài. N thấy vậy, liền chạy lại tắt vòi nước.
- N: Sao em lại mở nước to như vậy, còn tràn hết ra ngoài.
- Em gái: Có sao đâu ạ, rửa như vậy mới sạch được.
- N: Em chỉ nên lấy lượng nước vừa đủ trong chậu thôi, em làm như vậy rất
lãng phí đó. Tiền nước cũng không phải rẻ.
12

- Em gái: Dạ vâng em hiểu rồi ạ, em xin lỗi, lần sau em sẽ chú ý hơn.
3. Chia sẻ kết quả thực hiện cách sống tiết kiệm trong sinh hoạt của gia đình
em.
Hướng dẫn:
Kết quả: Tiết kiệm được một khoản chi tiêu cho gia đình
Nhiệm vụ 7. Lan tỏa giá trị của tinh thần trách nhiệm
1. Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn về trách nhiệm
Hướng dẫn:
- Ai làm người ấy chịu
- Ăn cây nào rào cây ấy
- Bụng làm dạ chịu
- Bút sa gà chết
- Có gan ăn cướp, có gan chịu đòn
2. Xây dựng bài thuyết trình để lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong việc hoàn
thiện bản thân
Hướng dẫn:
Lợi ích của việc thể hiện tinh thần trách nhiệm:
Việc thực hiện tinh thần trách nhiệm giúp chúng ta đạt được sự tôn trọng và
sự tin tưởng từ những người xung quanh.
Tinh thần trách nhiệm giúp tăng tính tổ chức, năng suất và hiệu quả trong
công việc, giúp chúng ta đạt được thành công trong sự nghiệp.
Tinh thần trách nhiệm là một giá trị đáng quý, nó giúp người khác đánh giá
cao bạn và tin tưởng vào khả năng của bạn trong việc giải quyết các vấn đề.
Khi bạn thể hiện tinh thần trách nhiệm, bạn sẽ cẩn thận hơn, điều này giúp
bạn tránh được những rắc rối và đảm bảo an toàn cho mình và những người
xung quanh.
Sự cần thiết của tinh thần trách nhiệm trong việc hoàn thiện bản thân:
Tăng khả năng tự chủ: Khi có tinh thần trách nhiệm, bạn sẽ tự động đảm
nhận trách nhiệm của mình. Bạn sẽ không trông chờ vào người khác hoặc
xin lỗi vì những việc không hoàn thành đúng hạn. Điều này sẽ giúp bạn trở
nên độc lập hơn và có khả năng tự chủ cao hơn.
13

Xây dựng niềm tin và tôn trọng bản thân: Tinh thần trách nhiệm giúp bạn
có một ý thức tốt về việc hoàn thành nhiệm vụ. Khi bạn hoàn thành nhiệm
vụ một cách đúng đắn, bạn sẽ cảm thấy hài lòng và tin tưởng bản thân hơn.
Điều này sẽ giúp bạn xây dựng niềm tin và tôn trọng bản thân.
Phát triển kỹ năng quản lý thời gian: Tinh thần trách nhiệm giúp bạn tổ
chức và quản lý thời gian tốt hơn. Khi bạn có trách nhiệm với một nhiệm vụ,
bạn sẽ cần phải lên kế hoạch và tổ chức thời gian để hoàn thành nó đúng
hạn. Điều này giúp bạn phát triển kỹ năng quản lý thời gian tốt hơn, giúp
bạn hoàn thiện bản thân và tăng hiệu quả công việc.
Tăng khả năng giải quyết vấn đề: Tinh thần trách nhiệm giúp bạn có khả
năng tìm kiếm các giải pháp và lựa chọn phù hợp nhất để hoàn thành nhiệm
vụ. Khi bạn trở nên trách nhiệm, bạn sẽ cố gắng giải quyết mọi vấn đề trước
mắt một cách tốt nhất có thể. Điều này giúp bạn phát triển kỹ năng giải quyết
vấn đề và trở nên chuyên nghiệp hơn.
Tăng cơ hội thành công: Tinh thần trách nhiệm giúp bạn trở nên nghiêm
túc và chuyên nghiệp trong công việc. Điều này sẽ giúp bạn có cơ hội thành
công hơn, vì những người chuyên nghiệp và nghiêm túc thường
Tấm gương thành công nhờ tinh thần trách nhiệm:
Elon Musk - nhà sáng lập và CEO của Tesla, SpaceX và The Boring
Company: Elon Musk được biết đến là một trong những nhà lãnh đạo nổi
tiếng với tinh thần trách nhiệm cao. Ông luôn đặt mục tiêu rõ ràng và phấn
đấu làm việc hết sức mình để đạt được những mục tiêu đó. Một trong những
ví dụ về tinh thần trách nhiệm của Elon Musk là việc xây dựng các trạm sạc
điện cho xe điện Tesla trên khắp thế giới.
Bill Gates - Nhà sáng lập Microsoft: Bill Gates là một trong những người
giàu nhất thế giới nhờ tinh thần trách nhiệm của mình. Ông đã đóng góp rất
nhiều vào các hoạt động từ thiện và hỗ trợ những vấn đề về sức khỏe, giáo
dục, và phát triển kinh tế ở các nước đang phát triển.
Satya Nadella - CEO của Microsoft: Satya Nadella, CEO của Microsoft,
được biết đến với tinh thần trách nhiệm cao và sự cống hiến cho các vấn đề
liên quan đến giáo dục và phát triển kinh tế. Ông cũng đã đưa ra những
quyết định đúng đắn để đưa Microsoft trở lại đường đua với các công ty công
nghệ hàng đầu thế giới.
Ca dao, tục ngữ, danh ngôn về trách nhiệm:
- Ai làm người ấy chịu
- Ăn cây nào rào cây ấy
14

- Bụng làm dạ chịu
- Bút sa gà chết
- Có gan ăn cướp, có gan chịu đòn
3. Thuyết trình để lan tỏa giá trị của tinh thần trách nhiệm
Hướng dẫn:
Học sinh tự thuyết trình
Nhiệm vụ 8. Tự đánh giá
1. Chia sẻ những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện các hoạt động trong
chủ đề này.
2. Với mỗi nội dung đánh giá sau đây, hãy xác định mức độ phù hợp nhất
với em
A. Tốt

B. Đạt

C. Chưa đạt

TT

Nội dung đánh giá

1

Em xác định được những việc làm thể hiện trách nhiệm với
bản thân và mọi người xung quanh

2

Em thực hiện được những việc làm thể hiện trách nhiệm với
bản thân

3

Em thực hiện được những việc làm thể hiện trách nhiệm với
mọi người xung quanh

4 Em thực hiện được cam kết đề ra
5

Em thực hiện được trách nhiệm của bản thân khi tham gia
các hoạt động và thực hiện nhiệm vụ được giao

6

Em thực hiện được trách nhiệm sống tiết kiệm trong sinh
hoạt gia đình

7

Em tìm kiếm được sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong giải
quyết vấn đề

8 Em lan tỏa được giá trị của tinh thần trách nhiệm

15

Mức độ

CHỦ ĐỀ 3. XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
Nhiệm vụ 1: Nhận diện các dấu hiệu bắt nạt học đường
1. Chỉ ra dấu hiệu bắt nạt học đường trong những bức tranh dưới đây:
Hướng dẫn:
- Tranh 1: Lớn tiếng, đe dọa bạn, bắt bạn đưa đồ cho mình.
- Tranh 2: Cô lập bạn bè
- Tranh 3: Đe dọa công khai thông tin cá nhân
- Tranh 4: Đánh đập bạn
2. Thảo luận về cách phòng, tránh bắt nạt học đường.
Hướng dẫn:
- Cách phòng tránh bắt nạt học đường:


Hòa đồng, vui vẻ, thân ái với bạn bè



Tự tin, mạnh mẽ hơn trong suy nghĩ và hành động



Chia sẻ với người tin cậy, tìm kiếm sự hỗ trợ khi có nguy cơ bị bắt nạt

- Khi chứng kiến bạn bị bắt nạt cần:


Khéo léo giải tỏa sự xung đột của hai bên



Vận dụng kĩ năng thương lượng, thương thuyết



Báo cáo sự việc kịp thời với người có thể xử lí.

Nhiệm vụ 2. Tìm hiểu những tình huống cần từ chối và cách từ chối
1. Xác định các tình huống cần từ chối
1. Bạn muốn em thực hiện ngay việc gì đó khi em đang bận.
2. Bạn rủ em chơi điện tử khi em không muốn.
3. Bạn giục em đưa ra quyết định khi chưa đủ thời gian suy nghĩ.
4. Bạn đề nghị em thực hiện một việc nằm ngoài khả năng của em.
5. Bạn rủ em hút thuốc lá
6. Bạn rủ em tham gia môn thể thao yêu thích
7. Bạn khuyên em làm những điều tốt đẹp cho mọi người,
Hướng dẫn:
16

Các tình huống cần từ chối: 1, 2, 3, 4, 5
2. Chia sẻ một số tình huống và cách em đã từ chối trong những tình huống
đó.
Hướng dẫn:
Tình huống: Ngày mai em có bài kiểm tra một tiết nhưng bạn em rủ em đi
xem phim. Em đã từ chối bạn với lí do là em cần ôn bài cho ngày mai và hẹn
bạn hôm khác.
3. Trao đổi về những cách từ chối trong các tình huống khác nhau.
Hướng dẫn:
Bước 1. Nhận diện được các tình huống cần từ chối.
- Từ chối trực tiếp: Từ chối trong các tình huống có thể gây hại cho mình và
người khác.
- Từ chối trì hoãn: Từ chối khi không có khả năng, điều kiện để thực hiện,
cần thời gian để suy nghĩ.
- Từ chối đàm phán: Từ chối khi có phương án thay thế.
Bước 2. Xác định cách từ chối phù hợp.
- Từ chối trực tiếp: Nói “không” trong các tình huống có thể gây hại cho mình
và người khác.
- Từ chối trì hoãn: Để nghị cho thêm thời gian để suy nghĩ hoặc thêm điều
kiện hỗ trợ.
- Từ chối đàm phán: Đề xuất tìm người thay thế hoặc thay đổi nhiệm vụ phù
hợp hơn.
Bước 3. Thực hiện theo cách đã xác định.
Nhiệm vụ 3. Thực hành kĩ năng từ chối
1. Đóng vai thực hành kĩ năng từ chối trong tình huống dưới đây
- Tình huống 1: Nhóm của T được phân công làm một dự án và T là nhóm
trưởng. Khi T phân công, một bạn nói: "Cậu làm hộ tớ đi, chúng ta là bạn
thân mà!"
- Tình huống 2: Hôm nay, B rủ H đi chơi điện tử trong khi H chưa làm xong
bài tập: "H ơi, trò chơi điện tử này hay lắm đấy, đi chơi với mình đi!"
- Tình huống 3: Bạn rủ A tham gia câu lạc bộ nhưng A chưa biết thông tin
về câu lạc bộ và muốn tìm hiểu thêm trước khi trả lời.
17

Hướng dẫn:
Học sinh tự đóng vai theo cách xử lí tình huống sau:
- Tình huống 1: T sẽ nói với bạn kia rằng: Tớ với cậu là bạn thân nhưng đây
là việc chung của cả nhóm, ai cũng phải làm một phần công việc như nhau.
Nếu cậu không làm thì tớ sẽ ghi lại và báo với cô giáo, cậu sẽ không có điểm
nhóm.
- Tình huống 2: H sẽ từ chối với lí do: tớ chưa làm xong bài tập đâu, hẹn cậu
hôm khác nhé.
- Tình huống 3: A; Tớ cần thời gian tìm hiểu thông tin về câu lạc bộ này đã,
tớ sẽ quyết định sau nhé.
2. Chia sẻ những thuận lợi và khó khăn của em khi từ chối trong các tình
huống khác nhau của cuộc sống.
Hướng dẫn:
- Thuận lợi:


Giúp giữ được sự tự trọng: Khi từ chối những yêu cầu hoặc lời mời không
phù hợp với giá trị và nguyện vọng của mình, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn
về bản thân, vì bạn biết mình đang tuân thủ những nguyên tắc và giá trị
cá nhân của mình.



Tăng cường năng lực quản lý thời gian: Việc từ chối một số yêu cầu hoặc
lời mời không cần thiết giúp bạn tập trung vào những nhiệm vụ quan
trọng hơn và tăng cường năng lực quản lý thời gian.



Tạo mối quan hệ chân thành: Nếu bạn biết từ chối một cách lịch sự và
thông cảm, bạn sẽ tạo được mối quan hệ chân thành hơn với những
người xung quanh, vì họ sẽ cảm thấy được kính trọng và đánh giá cao
tính thẳng thắn của bạn.

- Khó khăn:


Cảm thấy áp lực từ người khác: Có thể có những người quan trọng đối
với bạn cảm thấy bất mãn hoặc bị thất vọng khi bạn từ chối họ. Điều này
có thể tạo cảm giác áp lực và căng thẳng trong mối quan hệ.



Lo lắng về cảm xúc của người khác: Khi từ chối một yêu cầu hoặc lời mời
của người khác, bạn có thể lo lắng rằng họ sẽ cảm thấy bị từ chối hoặc bị
xúc phạm. Điều này có thể gây ra một mối quan hệ căng thẳng hoặc gây
ra sự khó chịu.

18

Nhiệm vụ 4. Rèn luyện kĩ năng phòng, tránh bắt nạt học đường
Xây dựng kịch bản và đóng vai từng nhân vật trong tình huống sau để rèn
luyện kĩ năng phòng, tránh bắt nạt học đường.
Tình huống:
H vốn nhút nhát, không biết cách hòa mình vào tập thể nên bị bạn bè cô lập.
Q chơi với H kèm điều kiện mỗi ngày H phải tặng cho Q một món đồ.
M ngồi cùng bàn với H và biết Q bắt nạt H nhưng nghĩ không liên quan đến
mình nên không nói gì?
Hướng dẫn:
H vốn nhút nhát, không biết cách hòa mình vào tập thể nên bị bạn bè cô lập.
- Q: H này, tớ thấy cậu cứ ngồi một mình trong giờ ra chơi suốt thôi, làm bạn
với tớ nhé!
- H: Tuyệt quá! Cả lớp không ai muốn chơi với tớ cả. Cảm ơn cậu nhiều lắm!
- Q: Nhưng mà tớ có một điều kiện. Cậu phải đồng ý tớ mới chơi với cậu.
- H: Tớ đồng ý, điều kiện gì cũng được!
- Q: Mỗi ngày cậu phải tặng tớ một món đồ thì tớ mới chơi với cậu cơ. Cậu
đã đồng ý rồi đấy nhé.
Mặt H tối sầm lại.
- H: Tại...tại sao vậy chứ?
- Q: Cứ làm thế đi. Ngày mai mang sữa chua lên lớp cho tớ nhé. Cậu không
mang thì đừng có trách.
H không nói gì. Gục xuống bàn và khóc.
M ngồi bên cạnh H, thấy thế cũng không an ủi bạn. Ngày hôm sau, H mang
cho Q một hộp sữa. Q thấy thế rất vui.
- Q: Tuyệt, đúng là bạn tốt. Ngày mai mang bánh kem cho tớ nhé!
Nhiệm vụ 5. Thể hiện sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống.
1. Chia sẻ về các biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ.
Hướng dẫn:
- Chủ động thiết lập và phát triển mối quan hệ bạn bè.
- Kiểm soát được cảm xúc của bản thân trong các mối quan hệ.

19

- Sẵn sàng chịu trách nhiệm cho mọi hành động và quyết định của mình
trong các mối quan hệ.
2. Đóng vai thể hiện sự tự chủ của em trong các mối quan hệ ở mỗi tình
huống sau:
- Tình huống 1: H là một bạn mới chuyển đến lớp của em. H khá rụt rè vì
chưa quen được với môi trường học tập mới.
- Tình huống 2: Em và N học khác lớp nhưng chơi rất thân với nhau. Hôm
nay, N có mâu thuẫn với một bạn ở lớp của mình nên rủ em chặn đường để
nói chuyện với bạn ấy khi tan học.
Hướng dẫn:
Học sinh tự đóng vai theo cách giải quyết tình huống sau:
- Tình huống 1: Em sẽ chủ động đến bắt chuyện, làm quen với H. Giới thiệu
H với các bạn cùng lớp để bạn có thể nhanh chóng hòa nhập.
- Tình huống 2: Em sẽ khuyên N đừng làm như vậy mà hãy lại hẹn bạn nói
chuyện đàng hoàng để giải quyết.
3. Chia sẻ cảm xúc của em khi thể hiện được sự tự chủ trong các mối quan
hệ.
Hướng dẫn:
Khi bạn thể hiện được sự tự chủ, em cảm thấy hài lòng vì đã đạt được điều
mình muốn trong mối quan hệ. Em không còn cảm thấy bị áp đặt hay chịu
sự kiểm soát của người khác. Bên cạnh đó, em cũng cảm thấy tự tin hơn về
khả năng của mình. Em không còn phụ thuộc hoàn toàn vào ý kiến của người
khác, mà có thể tự đưa ra quyết định và hành động theo ý mình.
Nhiệm vụ 6. Thể hiện sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã
hội
1. Chỉ ra các biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã
hội.
Hướng dẫn:
- Tự chủ trong xây dựng mối quan hệ trên mạng.


Kết bạn với những người bạn phù hợp mà mình đã biết thông tin.



Từ chối kết bạn với người lạ.

- Tự chủ trong giải quyết vấn đ...