Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/….
TIẾT: VIẾT: VIẾT TRUYỆN KỂ SÁNG TẠO
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-

Viết được một truyện kể sáng tạo, có thể mô phỏng một
truyện đã đọc.

-

Sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong truyện.

2. Năng lực
Năng lực chung
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ
một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo
viên và các bạn khác trong lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến
cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt
động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi
làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù
-

Viết được một truyện kể sáng tạo, có thể mô phỏng một
truyện đã đọc.

-

Sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong truyện.

3. Phẩm chất
-

Tự chủ, tự học: chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân
trong học tập, kiểm soát bài viết dựa trên bảng kiểm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

Giáo án;

-

SGK, SGV Ngữ văn 9;
1

-

Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

-

Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;

-

Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Ngữ văn 9.

-

Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…

-

Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, thu hút
HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập tạo tâm thế tích cực cho
HS khi vào bài học.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, chia sẻ về
những truyện em đã đọc và ấn tượng.
c. Sản phẩm: Những chia sẻ của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân: Chia sẻ với các bạn về một
truyện em đã học hoặc đã đọc mà em yêu thích và ấn tượng nhất.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu
được giao.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 - 2 HS trình bày trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu
có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá.
2

- Gợi mở: “Truyện lạ nhà thuyền chài”, “Chuyện người con gái
Nam Xương”, “Sơn Tinh – Thủy Tinh”, “Thánh Gióng”, “Thạch
Sanh”,…
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ cùng
nhau phát huy trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo để việc một truyện kể sáng
tạo dựa trên một truyện kể đã đọc nhé!
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
a. Mục tiêu: Nhận biết được yêu cầu đối với kiểu bài văn kể chuyện sáng tạo
dựa trên một truyện đã đọc (hoặc tự sáng tạo cốt truyện).
b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
các câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được
liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ: Tìm hiểu yêu cầu I. Tri thức về kiểu bài
của kiểu bài
Bước

1:

GV

- Yêu cầu của bài văn nghị luận
chuyển

giao về kể chuyện sáng tạo dựa trên một

nhiệm vụ học tập

truyện mà em đã đọc hoặc với cốt

- GV yêu cầu HS làm việc cá truyện do em sáng tạo ra:
nhân, đọc khung thông tin trong + Sử dụng ngôi kể phù hợp
SGK và thực hiện nhiệm vụ: Nêu (ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ
yêu cầu của bài văn kể chuyện sáng ba).
tạo dựa trên một truyện mà em đã đọc + Giới thiệu được bối cảnh
hoặc với cốt truyện do em sáng tạo ra.

(thời gian, không gian), nhân

Bước 2: HS tiếp nhận, thực vật và câu chuyện.
hiện nhiệm vụ

+ Xây dựng nhân vật với một

- HS vận dụng kiến thức đã học số yếu tố như lai lịch, ngoại
và trả lời câu hỏi.
3

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ hình, hành động, lời nói, suy
HS (nếu cần thiết).

nghĩ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt + Sắp xếp chuỗi sự kiện theo
động

trình tự hợp lí.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình + Sử dụng hiệu quả các yếu tố
bày kết quả.

miêu tả và biểu cảm.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu
hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại
kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Hoạt động 2: Phân tích bài viết tham khảo
a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc quan sát, đọc và
phân tích VB tham khảo.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
các câu hỏi liên quan đến đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài.
c. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS về đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài thông
qua việc phân tích VB tham khảo.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ: Phân tích kiểu II. Phân tích kiểu đoạn văn
đoạn văn

- Phần bảng đính kèm phía dưới.

Bước 1: GV chuyển giao
nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận
nhóm đôi, thực hiện nhiệm vụ:
4

+ Đọc thầm VB tham khảo
“Con mèo đại úy” trong SGK, chủ
ý đến khung thông tin tương ứng.
+ Trả lời câu hỏi phân tích VB tham
khảo theo bảng sau:
Câu trả

Câu hỏi
1.

Câu

được

lời

chuyện

kể

theo

ngôi thứ mấy?
2. Truyện được
viết dựa theo tác
phẩm nào?
3.

Bối

cảnh,

nhân vật và câu
chuyện được giới
thiệu ở phần nào
của bài viết?
4. Hệ thống sự
kiện

trong

truyện được thể
hiện

như

thế

nào?
5. Chỉ ra một số
yếu tố miêu tả
và
trong

biểu

cảm
truyện.

Các yếu tố đó có
tác dụng gì?
5

Bước 2: HS tiếp nhận, thực
hiện nhiệm vụ
- HS đọc bài và thực hiện yêu
cầu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ
trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả
hoạt động thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình
bày kết quả.
- Các HS khác lắng nghe, đặt
câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại
kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ
mới.
GỢI Ý TRẢ LỜI
Câu hỏi
1.

Câu

được

Câu trả lời

chuyện Câu chuyện kể theo ngôi thứ ba.

kể

theo

ngôi thứ mấy?
2. Truyện được Truyện được sáng tác dựa vào phần 4 và
viết dựa theo tác phần 5, tập 82, truyện tranh Thám tử lừng
phẩm nào?
3.

Bối

danh Cô-nan ( Aoyama Gosho).
cảnh, Bối cảnh, nhân vật và câu chuyện được giới
6

nhân vật và câu thiệu ở phần mở đầu của bài viết.
chuyện được giới + Bối cảnh: Buổi sáng cuối tuần tại tiệm cà
thiệu ở phần nào phê Poa-rô.
của bài viết?

+ Nhân vật: chị chủ quán A-du-xa, bà Si-naga-oa (người trông con mèo Mu-si hộ cháu
gái), cậu thanh niên Ô-xa-oa, ông Ma-xu-cô,
thám tử nhí Cô-nan,
+ Câu chuyện: tìm chủ nhân thất lạc cho
chú mèo Đại Úy (Mushi) khi có tới ba người
nhận là chủ của chú mèo.

4. Hệ thống sự Một buổi sáng ở tiệm cà phê Poa-rô, có ba
kiện

trong người (bà Si-na-ga-oa, cậu thanh niên Ô-xa-

truyện được thể oa, người đàn ông trung niên Ma-xu-cô) đều
hiện

như

nào?

thế đến nhận là chủ của con mèo Đại Uý và cả
ba người đều đưa ra bằng chứng. → Chị chủ
quán A-du-xa bế con mèo ra để nhận chủ
thì nó nhảy ngay lên lòng Ô-xa-oa. Anh ta
định mang con mèo về nhưng bà Si-na-gaoa và ông Ma-xu-cô đều không chấp nhận.
→ Thám tử Cô-nan đưa ra cách kiểm tra chủ
nhân thực sự của con mèo. → Thám tử đã
tìm được đúng chủ của mèo Đại Uý.

5. Chỉ ra một số - Bất ngờ, Đại Uý nhảy ngay vào lòng Ô-xayếu tố miêu tả oa rồi kêu “Meo! Meo!” âu yếm khiến anh
và
trong

biểu

cảm ta vô cùng đắc chí, toan bế luôn con mèo
truyện. về.

Các yếu tố đó có - Kì lạ thay, ông Ma-xu-cô chưa bước tới cửa
tác dụng gì?

thì Đại Uý đã ngồi khoanh chân, vẫy đuôi
mừng.
7

=> Khiến câu chuyện hiện ra cụ thể, sống
dộng và thu hút hơn.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP THỰC HÀNH VIẾT TÁC PHẨM KỂ
CHUYỆN SÁNG TẠO DỰA TRÊN MỘT TRUYỆN MÀ EM ĐÃ
ĐỌC HOẶC VỚI CỐT TRUYỆN DO EM SÁNG TẠO
a. Mục tiêu: Nhận biết được cách viết tác phẩm kể chuyện sáng tạo
dựa trên một truyện em đã đọc hoặc với cốt truyện do em sáng tạo.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để thực hiện nhiệm
vụ.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm ý tưởng III. Thực hành viết
cho truyện
Bước

1:

GV

1. Tìm ý tưởng cho truyện
chuyển

giao - Mục đích viết: Viết một tác

nhiệm vụ học tập

phẩm truyện để giải trí và mang

- GV yêu cầu HS làm việc cá

đến cho người đọc một thông

nhân, thực hiện nhiệm vụ:

điệp nào đó.

+ Xác định mục đích và người

- Người đọc: Những người yêu

đọc của bài viết.

thích truyện kể sáng tạo.

+ Tìm ý tưởng cho truyện bằng
những cách sau:
(1) Dựa vào một truyện tranh
em

yêu

thích,

chuyển

thể

thành truyện ngắn.
(2) Trên cơ sở một “truyện
chữ” đã đọc, tạo ra phiên bản
mới bằng cách thay đổi nhân
8

vật, sự kiện, chi tiết, ngôi kể....
theo ý tưởng của mình.
(3) Tự sáng tác một truyện
mới: Em cần lựa chọn đề tài
phù hợp cho tác phẩm như:
tình bạn, tình cảm gia đình,
tình thầy trò, lòng nhân hậu....
Bước 2: HS tiếp nhận, thực
hiện nhiệm vụ
- HS đọc bài và thực hiện yêu
cầu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ
trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả
hoạt động
- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình
bày trước lớp.
- Các HS khác lắng nghe, nhận
xét, đặt câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
2. Xây dựng khung truyện và lập dàn

thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại ý
- Phiếu học tập số 1 và số 2.
kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ
mới.
Nhiệm

vụ

2:

Xây

dựng

khung truyện và lập dàn ý
Bước

1:

GV

chuyển

giao

nhiệm vụ học tập
9

- GV chia lớp thành 2 nhóm HS,
làm việc cá nhân thực hiện yêu
cầu:
+ Nhóm 1: Dựa vào một truyện đã
đọc, xây dựng khung truyện dựa theo
Phiếu học tập số 1.
+ Nhóm 2: Dựa vào trí tưởng tượng và
khả năng sáng tạo, xây dựng khung
truyện dựa theo Phiếu học tập số 2.
+ Sau khi xây dựng khung truyện, em
hãy sắp xếp các ý tưởng ở trên thành
một dàn ý theo các phần như mở đầu,
diễn biến, kết thúc.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực
hiện nhiệm vụ
- HS đọc bài và thực hiện yêu
cầu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ
trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả
hoạt động thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình
bày kết quả.
- Các HS khác lắng nghe, đặt
câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại
kiến thức.
10

- GV chuyển sang nhiệm vụ
mới.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Xây dựng khung truyện cho một truyện kể sáng tạo
(dựa vào một truyện đã đọc)
1. Nhan đề:……………………………………………………………………….
2. Truyện em dựa vào để sáng tác (tên truyện - tác giả):…………………………
3. Cốt truyện gốc:
- Sự kiện 1:………………………………………………………………………..
- Sự kiện 2:………………………………………………………………………..
- Sự kiện 3:………………………………………………………………………..
-……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
4. Hệ thống nhân vật:
Nhân vật

Vai trò

Ngoại hình

Tính cách

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

5. Cách sáng tạo:
(Điều chỉnh cốt truyện gốc? Thay đổi ngôi kể? Bổ sung các yếu tố miêu tả, biểu
cảm?)
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

11

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Xây dựng khung truyện cho một truyện kể sáng tạo
(tự sáng tác một truyện mới)
1. Nhan đề của truyện:……………………………………………………………
2.

Ngôi

kể:

…………………………………………………………………………
3. Bối cảnh:
- Không gian:……………………………………………………………………...
- Thời gian:………………………………………………………………………..
4. Hệ thống nhân vật:
Nhân vật

Vai trò

Ngoại hình

Tính cách

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

…………………

5. Diễn biến câu chuyện:
- Sự kiện 1:………………………………………………………………………..
- Sự kiện 2:………………………………………………………………………..
- Sự kiện 3:………………………………………………………………………..
-……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
6. Ý nghĩa câu chuyện
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

12

Nhiệm vụ 3: Viết bài
Bước

1:

GV

chuyển

3. Viết bài
giao - Lưu ý:

nhiệm vụ học tập

+ Xây dựng hội thoại để khắc hoạ nhân

- GV yêu cầu HS làm việc cá vật và phát triển mạch sự kiện.
nhân thực hiện những yêu cầu + Sử dụng linh hoạt các yếu tố miêu tả,
sau: Dựa vào dàn ý để triển biểu cảm để câu chuyện trở nên sinh
khai viết một tác phẩm truyện động, hấp dẫn hơn.
dựa trên một truyện mà em đã + Nếu viết một tác phẩm truyện chuyển
đọc hoặc với cốt truyện do em thể từ truyện tranh, cần dựa vào hình
sáng tạo.

ảnh trong truyện tranh để bổ sung các

Bước 2: HS tiếp nhận, thực chi tiết miêu tả thời gian, không gian,
hiện nhiệm vụ

nhân vật. Nếu viết một tác phẩm truyện

- HS đọc bài và thực hiện yêu dựa trên một “truyện chữ”.
cầu.

+ Cần sáng tạo dựa trên cốt truyện đã

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ có, tránh việc chỉ tóm tắt lại truyện một
cách đơn giản. Chú ý ghi rõ truyện được
trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả mô phỏng từ tác phẩm nào để đảm bảo
yêu cầu về vấn đề sở hữu trí tuệ.
hoạt động
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình
bày kết quả.
- Các HS khác lắng nghe, đặt
câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ

4. Chỉnh sửa bài viết

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại - Kiểm tra bối cảnh của câu chuyện; bổ
sung chi tiết miêu tả không gian, thời
kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ gian trong câu chuyện (nếu thấy chưa rõ
ràng, cụ thể).
13

mới.

- Bổ sung các chi tiết về ngoại hình,

Nhiệm vụ 4: Chỉnh sửa bài hành động, cảm xúc, suy nghĩ, lời thoại
của nhân vật nếu nhân vật được khắc

viết
Bước

1:

GV

chuyển

giao hoạ còn mờ nhạt.

nhiệm vụ học tập

- Đánh số vào các sự kiện. Nếu trình tự

- GV yêu cầu HS làm việc cá các sự kiện chưa hợp lí, hãy sắp xếp lại.
nhân thực hiện những yêu cầu Có thể bổ sung từ ngữ thể hiện mối liên
sau:

kết giữa các sự kiện.

+ Sau khi viết xong, đọc lại truyện đã - Nếu viết dựa trên một truyện đã đọc,
viết, đối chiếu với yêu cầu để thực hiện cần kiểm tra các sự kiện, chi tiết người
việc chỉnh sửa, hoàn thiện.

viết đã sáng tạo và chỉnh sửa (nếu thấy

Bước 2: HS tiếp nhận, thực chưa hợp lí).
hiện nhiệm vụ
- HS đọc bài và thực hiện yêu
cầu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ
trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả
hoạt động
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình
bày kết quả.
- Các HS khác lắng nghe, đặt
câu hỏi (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại
kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ
mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
14

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để tạo lập văn bản.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng, yêu cầu
tạo lập văn bản.
c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức
của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS: Từ bài văn đã được đọc, chỉnh sửa và rút kinh nghiệm trên
lớp, HS về nhà lựa chọn một trong hai nhiệm vụ:
(1) Sửa lại câu chuyện đã viết cho hoàn chỉnh và công bố.
(2) Chọn đề tài khác để viết một truyện mới và công bố.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- HS về nhà thực hiện chỉnh sửa bài văn hoặc viết bài văn mới sau đó công bố bài
viết.
- HS có thể công bố bài viết trên blog cá nhân, trên trang web của lớp, trên
youtube, trên bảng thông tin học tập bằng các hình thức sáng tạo, mới mẻ, hấp dẫn
hơn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV và HS lại tiếp tục sử dụng phiếu chấm điểm để xem lại, chỉnh sửa và rút kinh
nghiệm đối với bài văn đã được công bố.
- GV kết thúc bài học.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Ôn tập kiến thức đã học về kĩ năng viết truyện kể sáng tạo.
- Hoàn thành bài tập Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong).
- Chuẩn bị phần nói và nghe: Kể một câu chuyện tưởng tượng.

15