ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG ĐÔNG NGẠC
TRƯỜNG MẦM NON HOÀNG TĂNG BÍ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG GIAO TIẾP
CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ Ở TRƯỜNG MẦM NON

Họ và tên: Phan Tuyết Lan
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Giáo viên

Đông Ngạc, tháng 4 /2026

1

MỤC LỤC
MỤC LỤC.............................................................................................................1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ....................................................................................................2
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sang kiến............................................................2
2. Mục tiêu của đề tài............................................................................................3
3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu........................................................4
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN................................................................................4
1.Thực trạng vấn đề...............................................................................................4
2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề..........................................7
2.1. Tạo môi trường giao tiếp.............................................................................................................7

2.2. Rèn trẻ nhút nhát.........................................................................................10
2.3.Làm mẫu cho trẻ bắt chước...........................................................................11
2.4.Rèn cho trẻ tính chủ động..............................................................................12
2.5.Giúp trẻ ứng xử phù hợp...............................................................................13
2.6.Tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp nhiều hơn..........................................................14
 2.7.Rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua ngôn ngữ cơ thể...........................14
2.8. Rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mọi lúc mọi nơi:...........................................15
2.9.Phối hợp với phụ huynh giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp......................15
3. Kết quả sau khi áp dụng..................................................................................16
4. Hiệu quả của sang kiến....................................................................................17
4.1 Hiệu quả về khoa học....................................................................................17
4.2 Hiệu quả về kinh tế........................................................................................17
4.3 Hiệu quả về xã hội.........................................................................................17
5. Tính khả thi......................................................................................................17
6. Thời gian thực hiện đề tài, sang kiến...............................................................17
7. Kinh phí thực hiện đề tài sang kiến.................................................................18
III. Kết luận và khuyến nghị................................................................................18
1.Kết luận của việc ứng dụng sáng kiến..............................................................18
2. kết luận trong quá trình nghiên cứu:................................................................18
3. Những kiến nghị đề xuất:................................................................................18
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................19

Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

2
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết phải tiến hành sang kiến
- Giao tiếp là một hoạt động không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày, nhờ có
giao tiếp mà tâm lý con người được hình thành và phát triển. Đặc biệt kỹ năng giao
tiếp được coi là chìa khóa để mở cửa cho sự thành công của mỗi con người. Để mang
lại sự thành công nhỡ trong cuộc sống và trong các hoạt động học tập, mỗi người phải
tự tìm hiểu, học hỏi và rèn luyện để hình thành kỹ năng giao tiếp.
- Đối với trẻ mầm non cũng vậy, giao tiếp có vai trò hết sức quan trọng đối với
sự phát triển tâm sinh lý của trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành cho trẻ những cơ sở
ban đầu của nhân cách con người mới của chủ nghĩa xã hội. Trẻ khoẻ mạnh nhanh
nhẹn phát triển hài hoà cân đối, giàu lòng yêu thương, quan tâm nhường nhịn giúp đỡ
mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, ham hiểu biết thích tìm tòi khám phá thế
giới xung quanh, hình thành một số kỹ năng cơ bản như nhẹ nhàng, khéo léo. Vấn đề
giáo dục lễ giáo không  phải là vấn đề mới như  trước đây và hiện nay chúng ta vẫn
làm nhưng làm thế nào để giáo dục mầm non có hiệu quả, đây chính là vấn đề mà cô
giáo và phụ huynh luôn quan tâm. Đặc biệt hơn đối với trẻ mầm non đặc điểm của trẻ
là dễ nhớ mau quên, hay bắt chước cho nên việc giáo dục trẻ đòi hỏi chúng ta phải uốn
nắn từ đầu, thực hiện thường xuyên như các cụ ta có câu:
Uốn cây từ thuở còn non
Dạy con từ thuở hãy còn thơ ngây
Câu nói đó đã khẳng định tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ ngay từ những
năm đầu đời. Nếu trẻ được rèn luyện những thói quen tốt, biết lễ phép, biết cách giao
tiếp lịch sự thì khi lớn lên trẻ sẽ dễ dàng hòa nhập với môi trường học tập và xã hội.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh xã hội ngày nay, khi trẻ em có nhiều cơ hội tiếp xúc
với các phương tiện thông tin, thiết bị điện tử thì thời gian giao tiếp trực tiếp với mọi
người đôi khi bị hạn chế. Điều này cũng ảnh hưởng phần nào đến khả năng giao tiếp
của trẻ. Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động giáo dục nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp
cho trẻ trong trường mầm non càng trở nên cần thiết và quan trọng.
- Đạo đức con người không phải có sẵn, mà phải được nhen nhóm ngay từ lứa
tuổi mầm non, hay nói cách khác trẻ mầm non phải được hình thành những bước đi
đầu tiên về nhân cách. Ngày nay, chúng ta không chỉ đào tạo những con người có trí
thức có khoa học có tình yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, yêu lao động mà còn tạo nên
những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giàu mơ ước và thích sáng tạo….
Những phẩm chất ấy, con người phải được hình thành từ lứa tuổi mầm non, lứa tuổi
hứa hẹn là tương lai của đất nước, là thế hệ kế thừa cho mai sau. Chính vì vậy, trẻ phải
cần được rèn luyện các kỹ năng giao tiếp cơ bản ngay từ khi còn nhỏ. Từ đó trẻ học
được kỹ năng giao tiếp với mọi người xung quanh qua phát triển ngôn ngữ, trí tưởng
tượng, hình thành nhân cách, đạo đức, đáp ứng được nhu cầu tình cảm ham hiểu biết
của trẻ, dần dần cháu biết sử dụng ngôn ngữ chính xác, biểu cảm rõ ràng những ngôn
ngữ, cử chỉ điệu bộ, tất cả những điều đó đều phụ thuộc  nhiều vào cô giáo.
Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

3
- Qua thực tế giảng dạy và chăm sóc trẻ tại lớp mẫu giáo nhỡ, tôi nhận thấy
rằng vẫn còn một số trẻ chưa mạnh dạn khi giao tiếp, còn rụt rè khi nói chuyện với cô
giáo và bạn bè, chưa biết chào hỏi lễ phép, đôi khi chưa biết cách bày tỏ mong muốn
của mình hoặc chưa biết hợp tác khi chơi cùng bạn. Những biểu hiện này nếu không
được quan tâm và uốn nắn kịp thời sẽ ảnh hưởng đến sự tự tin và sự phát triển nhân
cách của trẻ.Là một giáo viên trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ hằng ngày, tôi luôn
trăn trở làm thế nào để giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp, biết nói lời lễ phép, biết thể
hiện tình cảm, biết chia sẻ và hợp tác với bạn bè trong các hoạt động học tập cũng như
vui chơi. Đồng thời giúp trẻ hình thành những hành vi văn minh, lịch sự trong cuộc
sống hằng ngày. Chính vì thế, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp rèn kỹ năng giao
tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ trong trường mầm non” cho các cháu, tô điểm vào tâm
hồn các cháu những cái hay, cái đẹp, để các cháu trở thành những bông hoa thơm ngát,
là con ngoan, trò giỏi, có hành vi văn minh đúng đắn và giao tiếp một cách lịch sự.
Thông qua việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phù hợp với thực tế lớp học, tôi
mong muốn góp phần giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, biết ứng xử lễ phép với
người lớn, hòa đồng với bạn bè, từ đó hình thành những phẩm chất tốt đẹp ngay từ
những năm đầu đời, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện của trẻ trong tương lai.
- Thông qua việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phù hợp với thực tế lớp
học, tôi mong muốn góp phần giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, biết ứng xử lễ
phép với người lớn, hòa đồng với bạn bè, từ đó hình thành những phẩm chất tốt đẹp
ngay từ những năm đầu đời, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện của trẻ trong tương
lai.
2. Mục tiêu của đề tài
- Những năm đầu đời của trẻ là những năm quan trọng nhất cho sự phát triển toàn
diện của đứa trẻ và ngôn ngữ cũng là một quá trình tâm lý diễn ra rất mạnh ở trẻ, ở giai
đoạn này trẻ học và nắm được tiếng mẹ đẻ của mình. Do vậy mà phát triển kỹ năng
giao tiếp cho trẻ là rất quan trọng vì nó sẽ ảnh hưởng đến tư duy và quá trình học sau
này. Ngôn ngữ là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ. Ngôn ngữ là
phương tiện để giao tiếp quan trọng nhất đặc biệt là đối với trẻ nhỏ, đó là phương tiện
giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình thành những cảm xúc tích
cực. Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hoà nhập với cộng đồng và trở thành một thành viên
của cộng đồng. Nhờ có những lời chỉ dẫn của người nhỡ mà trẻ dần dần hiểu được
những quy định chung của cộng đồng mà mọi thành viên trong cộng đồng phải thực
hiện, mặt khác trẻ cũng có thể dùng ngôn ngữ để bày tỏ những nhu cầu mong muốn
của mình với các thành viên trong cộng đồng. Điều đó giúp trẻ hoà nhập với mọi
người.
- Thông qua giao tiếp, trẻ có thể bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc và nhu cầu của mình.
Đồng thời, trẻ cũng học được cách lắng nghe, chia sẻ và hợp tác với bạn bè. Ngôn ngữ
vì vậy trở thành cầu nối giúp trẻ hòa nhập với tập thể, với môi trường lớp học và với
cộng đồng xung quanh. Nhờ những lời hướng dẫn, trò chuyện và sự gần gũi của cô
Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

4
giáo cũng như người lớn, trẻ dần hiểu được những quy tắc đơn giản trong giao tiếp
như: biết chào hỏi lễ phép, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, biết nhường nhịn và giúp đỡ
bạn bè.
- Thực tế cho thấy, khi trẻ có kỹ năng giao tiếp tốt thì trẻ sẽ mạnh dạn hơn trong
các hoạt động học tập và vui chơi. Trẻ tự tin bày tỏ ý kiến của mình, dễ dàng hòa đồng
với bạn bè và tích cực tham gia vào các hoạt động của lớp. Ngược lại, nếu trẻ thiếu kỹ
năng giao tiếp thì trẻ thường rụt rè, ít nói hoặc chưa biết cách thể hiện mong muốn của
bản thân.
- Xuất phát từ những điều đó, việc rèn luyện và phát triển kỹ năng giao tiếp cho
trẻ mẫu giáo nhỡ là rất cần thiết. Thông qua các hoạt động học tập, vui chơi, trò
chuyện hằng ngày trong lớp, giáo viên có thể giúp trẻ hình thành thói quen giao tiếp
lịch sự, tự tin và phù hợp với lứa tuổi.
Với vai trò là giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo nhỡ, tôi luôn chú trọng
tạo môi trường học tập thân thiện, gần gũi để trẻ cảm thấy thoải mái khi tham gia các
hoạt động. Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, tôi thường xuyên trò chuyện, gợi
mở, đặt câu hỏi để khuyến khích trẻ nói lên suy nghĩ của mình. Bên cạnh đó, tôi tổ
chức nhiều hoạt động như kể chuyện, đóng vai, chơi theo nhóm, hoạt động góc… để
trẻ có cơ hội giao tiếp với cô và với bạn bè nhiều hơn.
- Thông qua việc nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp phù hợp trong quá
trình tổ chức các hoạt động ở lớp, đề tài nhằm giúp trẻ mẫu giáo nhỡ mạnh dạn, tự tin
hơn trong giao tiếp; biết nói năng lễ phép, biết bày tỏ cảm xúc và nhu cầu của mình;
đồng thời hình thành những hành vi ứng xử phù hợp trong sinh hoạt hằng ngày. Qua
đó góp phần phát triển ngôn ngữ, phát triển kỹ năng sống và hình thành những phẩm
chất tốt đẹp cho trẻ ngay từ những năm đầu đời.
3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026.
- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo nhỡ lớp B1.
- Phạm vi nghiên cứu: Thực hiện tại lớp mẫu giáo nhỡ B1, Trường mầm non
Hoàng Tăng Bí.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1.Thực trạng vấn đề
*Hạn chế cách làm cũ
Trong quá trình rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ, nếu chỉ áp dụng cách làm cũ thì hiệu quả
chưa cao. Trẻ chủ yếu làm theo sự nhắc nhở của cô, nói theo mẫu nên còn gượng ép,
chưa tự nhiên và chưa hình thành được thói quen giao tiếp thực sự.
Giáo viên đôi khi còn chú trọng truyền đạt kiến thức, chưa tạo nhiều tình huống
để trẻ được nói, được trao đổi trong giờ học và giờ chơi. Vì vậy, một số trẻ vẫn nhút
nhát, ít nói, thiếu tự tin khi giao tiếp.

Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

5
Bên cạnh đó, việc rèn kỹ năng giao tiếp chưa được thực hiện thường xuyên ở mọi
lúc, mọi nơi; sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường còn hạn chế. Do đó, kỹ năng
giao tiếp của trẻ chưa phát triển đồng đều, chưa chủ động và chưa bền vững.
Từ những thực tế trên cho thấy, cách làm cũ còn mang tính áp đặt, thiếu linh
hoạt, chưa tạo được môi trường giao tiếp tự nhiên cho trẻ. Trẻ chưa thật sự chủ động,
chưa mạnh dạn và kỹ năng giao tiếp chưa được hình thành bền vững. Đây cũng chính
là lý do cần phải đổi mới biện pháp để nâng cao hiệu quả rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ
trong giai đoạn hiện nay.
*So với cách làm trước đây và yêu cầu mới :
Cách làm cũ
Sau khi áp dụng sáng kiến
Còn mang tính áp đặt, trẻ làm theo
khuôn mẫu, chưa tự nhiên

Chuyển từ áp đặt sang tạo môi trường giao
tiếp tự nhiên, thoải mái

Ít tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp, trao đổi
với cô và bạn

Tăng cơ hội cho trẻ chủ động nói, trao đổi,
bày tỏ ý kiến

Giáo viên chú trọng truyền đạt kiến
thức hơn rèn kỹ năng

Lồng ghép rèn kỹ năng giao tiếp vào mọi
hoạt động hằng ngày

Chưa rèn luyện thường xuyên mọi lúc, Giáo viên làm mẫu, hướng dẫn cụ thể thay
mọi nơi
vì chỉ nhắc nhở
Phối hợp với phụ huynh chưa chặt
chẽ, hiệu quả chưa cao

ăng cường phối hợp với phụ huynh trong
rèn kỹ năng cho trẻ

Trong qua trình rèn “kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non” tôi gặp những thuận
lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi
- Luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu. Ban giám hiệu
thường xuyên động viên, khuyến khích giáo viên tích cực đổi mới phương pháp giảng
dạy, nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ. Nhà trường cũng tạo điều kiện cho
giáo viên được tham gia các buổi sinh hoạt chuyên môn, các lớp tập huấn để nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Cơ sở vật chất của lớp học tương đối đầy đủ, môi trường lớp học được sắp xếp
gọn gàng, phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Các góc hoạt động trong lớp được bố trí hợp lý,
tạo điều kiện cho trẻ được tham gia các hoạt động vui chơi, giao tiếp và tương tác với
bạn bè.
- Bản thân tôi luôn có tinh thần trách nhiệm trong công việc, thường xuyên tìm
tòi, học hỏi và tham khảo thêm tài liệu để nâng cao kiến thức chuyên môn. Tôi cũng
tích cực làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động học tập và vui chơi của trẻ
nhằm tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia các hoạt động.
- Phần lớn phụ huynh học sinh trong lớp có tinh thần hợp tác với giáo viên.
Nhiều phụ huynh thường xuyên trao đổi với cô giáo về tình hình học tập và sinh hoạt
Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

6
của con ở lớp cũng như ở nhà. Một số phụ huynh nhiệt tình hỗ trợ lớp trong các hoạt
động của trẻ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ.
* Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên, trong quá trình thực hiện tôi cũng gặp một số khó
khăn nhất định:
- Nhận thức của một số phụ huynh về việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho trẻ
còn chưa đầy đủ. Có phụ huynh quá chiều con, thường đáp ứng mọi yêu cầu của trẻ
nên trẻ chưa có thói quen nói lời lễ phép hoặc chưa biết cách giao tiếp đúng mực với
người lớn. Ngược lại, cũng có phụ huynh do bận rộn công việc nên ít có thời gian trò
chuyện, hướng dẫn con trong sinh hoạt hằng ngày, dẫn đến việc rèn luyện kỹ năng
giao tiếp cho trẻ chưa được quan tâm đúng mức.
- Trong lớp vẫn còn một số trẻ nhút nhát, chưa mạnh dạn khi giao tiếp với cô
giáo và bạn bè. Khi gặp cô giáo hoặc người lớn, trẻ chào hỏi còn lí nhí, chưa rõ ràng;
khi được hỏi thì trả lời còn nhỏ tiếng hoặc nói trống không, chưa biết sử dụng các từ lễ
phép như “dạ”, “thưa”, “vâng ạ”. Một số trẻ khi chơi cùng bạn còn chưa biết cách trao
đổi, chia sẻ đồ chơi hoặc chưa biết nhường nhịn bạn.
- Bên cạnh đó, một số trẻ do điều kiện gia đình nên chưa được quan tâm nhiều.
Trẻ đi học chưa đều, có hôm đến lớp rất sớm nhưng cũng có hôm đến muộn. Điều này
phần nào ảnh hưởng đến việc tham gia các hoạt động chung của lớp cũng như quá
trình rèn luyện nề nếp và kỹ năng giao tiếp cho trẻ.
- Ngoài ra, khả năng giao tiếp của trẻ trong lớp cũng chưa đồng đều. Có trẻ mạnh
dạn, nói chuyện tự tin nhưng cũng có trẻ còn rụt rè, ít nói, ngại giao tiếp với mọi người
xung quanh.
Từ thực tế trên, tôi nhận thấy việc tìm ra những biện pháp phù hợp để rèn luyện
kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ là rất cần thiết, nhằm giúp trẻ mạnh dạn, tự tin
hơn trong giao tiếp, biết nói năng lễ phép và biết ứng xử phù hợp trong các hoạt động
hằng ngày ở lớp cũng như trong cuộc sống.
Để có cái nhìn cụ thể và đánh giá chính xác mức độ kỹ năng giao tiếp của trẻ, tôi
đã tiến hành khảo sát đầu năm và thu được kết quả như sau:

Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

7
Bảng khảo sát kỹ năng giao tiếp của trẻ đầu năm học

STT
1

2
3
4
5

Nội dung khảo sát
Trẻ biết chào hỏi lễ
phép với cô và
người lớn
Trẻ biết nói lời cảm
ơn, xin lỗi khi cần
thiết
Trẻ mạnh dạn giao
tiếp với cô và bạn
rẻ biết trả lời câu hỏi
rõ ràng
Trẻ biết trao đổi, trò
chuyện với bạn
trong khi chơi

Số trẻ đạt

Tỷ lệ %

Số trẻ chưa đạt

Tỷ lệ
%

20

67%

10

33%

18

60%

12

40%

17

57%

13

43%

19

64%

11

36%

16

53%

14

47%

2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề
Từ những hạn chế của cách làm cũ và kết quả khảo sát đầu năm, tôi nhận thấy
cần phải thay đổi cách tổ chức, không thể tiếp tục áp dụng phương pháp nhắc nhở, áp
đặt như trước. Việc rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ cần được thực hiện một cách nhẹ
nhàng, tự nhiên, gắn với các tình huống gần gũi trong cuộc sống hằng ngày của trẻ.
Vì vậy, tôi đã mạnh dạn xây dựng và áp dụng một số biện pháp mới theo hướng
tạo môi trường giao tiếp thân thiện, khuyến khích trẻ chủ động nói, chủ động thể hiện.
Các biện pháp được thực hiện linh hoạt trong mọi hoạt động ở lớp, từ giờ học, giờ chơi
đến các thời điểm sinh hoạt hằng ngày, đồng thời có sự phối hợp chặt chẽ với phụ
huynh.
Cụ thể, tôi đã thực hiện các biện pháp sau:
2.1. Tạo môi trường giao tiếp
Môi trường giao tiếp có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ và kỹ năng
giao tiếp của trẻ mầm non. Nếu trẻ được sống và học tập trong môi trường thân thiện,
gần gũi, trẻ sẽ cảm thấy thoải mái, tự tin và có nhu cầu được trò chuyện, chia sẻ với cô
giáo và bạn bè. Vì vậy, trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, tôi luôn chú ý tạo ra
môi trường giao tiếp tích cực để khuyến khích trẻ mạnh dạn nói lên suy nghĩ và cảm
xúc của mình.
Trước hết, tôi tạo bầu không khí lớp học vui vẻ, gần gũi để trẻ cảm thấy an toàn
khi đến lớp. Khi trẻ đến lớp, tôi luôn đón trẻ bằng thái độ nhẹ nhàng, niềm nở, trò
chuyện và hỏi han trẻ những câu hỏi đơn giản như: “Hôm nay con đến lớp có vui
không?”, “Buổi sáng con ăn gì rồi?”, “Ai đưa con đi học?”… Những câu hỏi gần gũi
như vậy giúp trẻ cảm thấy được quan tâm và dần dần mạnh dạn hơn trong giao tiếp.
Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

8
Bên cạnh đó, tôi sắp xếp các góc chơi trong lớp như góc gia đình, góc bán hàng,
góc xây dựng, góc nghệ thuật… để trẻ có cơ hội trao đổi, trò chuyện với nhau trong
quá trình chơi. Khi tham gia các hoạt động ở góc, trẻ sẽ được nhập vai, cùng nhau bàn
bạc, chia sẻ đồ chơi, từ đó hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp một cách tự
nhiên.
Trong các hoạt động hằng ngày, tôi luôn khuyến khích trẻ nói đầy đủ câu, sử
dụng các từ lễ phép như “dạ”, “thưa cô”, “vâng ạ”. Khi trẻ trả lời chưa rõ ràng hoặc
nói trống không, tôi nhẹ nhàng nhắc lại câu nói đúng để trẻ bắt chước theo. Việc sửa
cho trẻ được thực hiện một cách nhẹ nhàng để trẻ không cảm thấy e ngại khi giao tiếp.
Ngoài ra, tôi cũng quan tâm đến những trẻ còn nhút nhát, ít nói trong lớp để tạo
cơ hội cho các cháu tham gia nhiều hơn vào các hoạt động giao tiếp.
Ví dụ: Trong lớp có bé Hoa là một trẻ khá rụt rè, ít nói và thường ngại giao tiếp
với bạn bè. Vì vậy, tôi thường sắp xếp cho Hoa chơi cùng những bạn mạnh dạn, hoạt
bát để bé dần quen với việc trò chuyện trong nhóm. Trong giờ chơi, tôi tổ chức cho trẻ
chơi trò chơi “Đoán tên bạn” nhằm khuyến khích trẻ quan sát và nói lên suy nghĩ của
mình.Tôi mô tả đặc điểm của một bạn trong lớp, chẳng hạn: “Cô đang nghĩ đến một
bạn mặc quần màu xanh, áo màu đen có hình con cọp”. Sau đó tôi hỏi: “Hoa ơi, con
đoán xem cô đang nghĩ đến bạn nào?” Khi Hoa trả lời đúng tên bạn, tôi tiếp tục hỏi:
“Vì sao con biết đó là bạn ấy?” Lúc này trẻ sẽ cố gắng suy nghĩ và nói lên lý do của
mình.
Thông qua những trò chơi và câu hỏi gợi mở như vậy, trẻ được luyện tập nói,
diễn đạt suy nghĩ của mình trước cô và các bạn. Dần dần, những trẻ nhút nhát cũng trở
nên mạnh dạn hơn khi giao tiếp.
Có thể thấy rằng, khi giáo viên tạo được môi trường giao tiếp thân thiện và
thường xuyên khuyến khích trẻ trò chuyện, trao đổi với nhau thì trẻ sẽ tự tin hơn, khả
năng giao tiếp cũng được cải thiện rõ rệt. Đây cũng là một trong những yếu tố quan
trọng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và hình thành những kỹ năng giao tiếp cần thiết
trong cuộc sống.

Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

9

Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động

Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

10
2.2. Rèn trẻ nhút nhát
Trong lớp học, mỗi trẻ có một tính cách khác nhau. Có trẻ mạnh dạn, hoạt bát
nhưng cũng có những trẻ còn nhút nhát, ít nói và ngại giao tiếp với cô giáo cũng như
bạn bè. Vì vậy, giáo viên cần quan tâm nhiều hơn đến những trẻ này để giúp trẻ dần
mạnh dạn và tự tin hơn trong giao tiếp.
Đối với những trẻ còn rụt rè, tôi thường sắp xếp cho trẻ chơi cùng những bạn
mạnh dạn, hòa đồng để trẻ có cơ hội quan sát và học theo cách giao tiếp của bạn.
Trong các hoạt động vui chơi theo nhóm, tôi khuyến khích các bạn trong nhóm trò
chuyện, trao đổi với nhau để những trẻ nhút nhát cũng dần tham gia vào câu chuyện
cùng các bạn.
Bên cạnh đó, tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ, hỏi han những câu hỏi gần gũi
trong sinh hoạt hằng ngày như: “Hôm nay con chơi trò gì với bạn?”, “Con thích chơi ở
góc nào?”, “Ở nhà con thường chơi với ai?”… Những câu hỏi đơn giản giúp trẻ cảm
thấy thoải mái và dần quen với việc trả lời, trao đổi với cô giáo.
Trong quá trình giao tiếp với trẻ, tôi cũng chú ý thay đổi giọng nói, ngữ điệu cho
phù hợp với từng tình huống để tạo sự gần gũi và thu hút trẻ. Khi nói chuyện với trẻ,
tôi thường gọi tên trẻ, khuyến khích trẻ xưng tên và gọi tên bạn khi giao tiếp để trẻ
hình thành thói quen nói đầy đủ và lễ phép.
Trong các giờ hoạt động học, tôi luôn chú ý quan tâm đến từng cá nhân trẻ, đặc
biệt là những trẻ còn nhút nhát. Tôi thường đặt những câu hỏi đơn giản, dễ trả lời để
khuyến khích trẻ phát biểu trước lớp. Khi trẻ trả lời đúng, tôi kịp thời động viên, khen
ngợi để trẻ thêm tự tin.