ĐỜI TƯ MAO TRẠCH ĐÔNG
Nguyên tác: The Private Life of Chairman Mao
Tác giả: Lý Chí Thỏa (Li Zhisui)
Dịch giả: Nguyễn Học & Lâm Hoàng Mạnh
Nhà Xuất bản Nhân Ảnh

Lời nói đầu
Không có một nhà độc tài nào trong lịch sử nhân loại có uy quyền lớn như vậy
đối với quần chúng như Mao Trạch Đông. Không ai trong số những người cai trị
trong quá khứ đã mang đến cho dân tộc mình nhiều sự đau khổ bần hàn cho
nước Trung Quốc chia rẽ. Sự khát vọng uy quyền và mơ ước nắm giữ ngai vàng
với bất kỳ giá nào đã buộc Mao phải cai trị đất nước trong sự thối nát cùng cực.
Những ý tưởng điên rồ và hàng loạt mưu đồ đã đưa Trung Quốc tới vực thẳm.
Hàng chục triệu người đã chết vì đói trong những năm chính sách đại nhảy vọt,
và vì sự trả thù hàng loạt và hỗn loạn diễn ra trong thời kỳ Cách mạng văn hoá –
đấy là kết quả của một thí nghiệm bệnh hoạn do một ông vua mới xuất hiện trên
một đất nước vĩ đại có hàng nghìn năm lịch sử.
Sự thú nhận thẳng thắn của một con người từng sống bên cạnh Mao trong thời
gian suốt hai mươi năm và nghiên cứu tận gốc rễ không những tổ chức mà còn
thế giới bên trong người cầm lái vĩ đại, là độc nhất trong việc mô tả sinh hoạt
của một trong số những bạo chúa của thế kỷ XX.
Những chi tiết trong cuốn Về cuộc sống của các Xê-da đã mô tả những ảnh
hưởng thối nát của uy quyền tuyệt đối với khuyết tật, sự tham lam, khát máu và
giết người man rợ. Tuy nhiên, khi tả lại cuộc sống của các tù trưởng bộ lạc,
người Tây Tạng và bạo chúa Neron, tác giả chưa phải là một con người gần gũi
với họ như bác sĩ Lý Chí Thỏa với bệnh nhân Mao Trạch Đông. Về tiểu sử Hit-le
ông Speer biết chưa đày đủ về đế chế của mình, nhưng trong tiểu sử của lãnh tụ
Nazi, chỉ giới hạn đến mặt chính trị và quân sự của Hitle. Con gái Stalin viết
nhiều về bố mình, dù cô ta cũng gặp bố không nhiều. Nhật ký của bác sĩ riêng
Napoleon và Hit-le chỉ thuần tuý là quan sát về y học. Hồi ký của Moran về Sớc
sin, của Herndon về Lincon chỉ là về những sự kiện lịch sử mà ảnh hưởng của cá
nhân đến quá trình lịch sử là không đáng kể. Cái gì liên quan tới triều đại Trung
Hoa, thì theo truyền thống trong đó chỉ mô tả chuyện ma chay, chôn cất, bói
toán, chiến tranh và các sự kiện đáng ghi nhớ của việc lên ngôi của hoàng đế.
Trong tiểu thuyết cổ Trung Quốc Tam quốc diễn nghĩa mô tả sự chia rẽ Trung
Hoa thành ba quốc gia thù địch Ngụy, Thục, Hán và về sự thống đất nước dưới
sự che chở của triều đại Tần năm 280, người ta chỉ kể lại các cuộc chém giết, sát
phạt và các thủ đoạn trong thời kỳ này.
Dưới sự soi sáng của các sự việc nguyên bản và sự mổ xẻ tâm lý Mao một
cách sâu sắc đã làm cuốn sách của Lý Chí Thỏa là hiện tượng hiếm trong văn
học.
Thật là khó hiểu rằng trong những năm 90 thậm chí người ta vẫn mô tả Mao
Trạch Đông là một con người nhân hậu thông minh, và bất cứ sự chỉ trích nào

nhắm vào ông ta lại gây sự phẫn nộ trong người Trung Quốc. Tất cả những ai có
vinh dự gặp lãnh tụ không có thể quên được cuộc gặp đầu tiên khi đó Mao là lịch
sự, khiêm tốn và nhân từ với người đối thoại và điều này tạo cho ông ta là người
ngay thẳng. Tuy nhiên càng về sau Mao không giữ được đức tính như thế nữa,
ông thường xuyên giận dữ, dọa dẫm và cai trị thuộc hạn trong sự sợ hãi triền
miên. Mao chẳng khó khăn gì lôi kéo đám cận thần và tất cả nhân dân Trung
Quốc. Và không còn nghi ngờ gì nữa trong trường hợp này, giúp ông ta chính
học thuyết Khổng tử, học thuyết đó trong suốt nhiều thế kỷ đã ăn sâu trong tâm
khảm dân thường Trung Quốc. Một trong năm điều răn dạy của Khổng giáo là
lòng tin của thần dân vào kẻ thống trị dựa trên sự tín, nghĩa, trung quân, không
chống lại vua. Vây quanh ông ta là những người dễ bảo, Mao dần dần bày ra trò
tự phê bình để mà nghe từ họ bao lời ca tụng và thờ phụng ông ta. Mao bắt
chước Tần Thuỷ Hoàng và khéo léo điều khiển đám người quanh ông.
Bác sĩ Lý Chí Thỏa xuất thân từ một gia đình dòng dõi, thời trai trẻ đã được
đào tạo trong một trường đại học ở Quý Châu, sau khi tốt nghiệp ngẫu nhiên
tham gia tổ chức thanh niên chống cộng của Quốc dân đảng. Điều đó cho phép
Mao bằng thủ đoạn hăm doạ lành nghề buộc Lý trở thành người đầy tớ tin cẩn
của mình.
Dưới thời Mao, sự thối nát thịnh hành và ông ta cũng biết rõ điều này. Cái đó
tạo cho Mao cai quản đám người của mình trong vòng cương tỏa. Ông thường
xuyên nhắc đi nhắc lại rằng cá không thể sống thiếu nước, và ông rất thích bơi
lội trong các hồ nước bẩn hoặc là ban đêm đi đến các nơi tối tăm của cánh đồng
lúa. Tất cả những người quanh Mao đều bị cơ quan mật vụ theo dõi. Trong nhiều
năm trời, nhiều người trong số chiến hữu của Mao đã bị nằm trong các trại cải
tạo hoặc bị xử tử.
Trong những năm chiến tranh và cách mạng, Mao đã mất con, anh em và một
người vợ, nhưng ông lại hoàn toàn thờ ơ trước những đau đớn của những người
khác. Trong chính trị cũng như trong đời tư, ông không hề ngần ngại tiêu diệt
những người mà ông coi là không có lợi đối với ông, và khi cần thiết thì ông lại
nhẫn tâm kéo họ về phục vụ cho ông, nếu lúc ấy họ vẫn còn sống.
Bác sĩ Lý thường đặt Mao trong sử sách Trung Quốc. Vị lãnh tụ rất thích các
tiểu sử đầy mưu mẹo ranh ma và xảo quyệt của các kẻ thống trị đời trước. Họ đã
dạy Mao Chủ tịch cả về chiến thuật lẫn chiến lược đấu đá với kẻ thù của mình.
Mao đã nổi bật về mưu mô xảo quyệt và một kịch sĩ. Thậm chí chiến hữu thân
cận cũng không thể hiểu nổi Mao đồng ý với họ hay chuẩn bị giáng cho họ đòn
bất ngờ.
Hình mẫu cuộc sống của Mao là sự kết hợp chủ nghĩa khổ hạnh và xa hoa, sự

lười biếng đến lạ lùng và khả năng làm việc đặc biệt. Phần lớn thời gian Mao
nằm trên giường hoặc trên trường kỷ trong bể bơi. Ông ta có thể cả ngày đi lại
trần truồng, thích thức ăn béo ngậy, thay cho việc đánh răng, ông xúc miệng
bằng nước chè và bồng bế lên giường những cô gái thôn dã chanh cốm.
Năm 1958, trong thời gian thăm tỉnh Hồ Nam, đi theo xe Mao là một chiếc xe
tải chở đầy dưa hấu mà Mao ưa thích. Chủ tịch rất thích đi những đôi giày vải,
và nếu phải xuất hiện trước một cuộc tiếp xúc ngoại giao thì ông chọn giày da,
trước đó những cận vệ tin cậy buộc hoặc cởi giầy cho ông. Mao chẳng bao giờ
thích tắm. Thay vì đó, các vệ sĩ lau mình ông ta bằng khăn mặt ướt, điều này –
theo lời bác sĩ Lý – dễ tăng sự nguy hiểm lây lan chứng bệnh giang mai trong số
nhiều tỳ thiếp của lãnh tụ. Mao chỉ ngủ trên chiếc giường gỗ lớn, không bao giờ
được rời ông. Ông mang theo nó trong các chuyến đi riêng của mình, mang nó
theo ra dinh thự ngoại ô. Chiếc giường thậm chí còn đi theo ông trên máy bay
trong chuyến đi tới Moskva.
Chủ tịch là thời gian quyền lực và là một cuốn lịch. Toàn bộ dinh thự làm việc
và sống trong một nhịp điệu của chủ nhân, hoạt động chính của nó bắt đầu theo
thường lệ vào lúc nửa đêm. Mao có thể gọi người phục vụ vào lúc hai, ba giờ
đêm. Ông rất thích chu du đất nước, vì thế các cuộc gặp gỡ với giới lãnh đạo cao
cấp và cuộc họp Bộ Chính trị Ban chấp hành trung ương đảng cộng sản Trung
Quốc có thể diễn ra ở hang cùng ngõ hẻm của Trung Quốc. Trong số Luận văn
đạo Lão cổ ông biết rõ là con đường dẫn tới tới sự bất tử nằm ở quan hệ tình dục
và say sưa đắm mình trong trác táng tình dục hoan lạc với vô số các cô gái trẻ
đẹp.
Trong những ngày lễ chính thức ông chỉ công nhận kỷ niệm ngày quốc tế lao
động 1-5 và ngày thành lập cộng hoà nhân dân Trung Hoa và cũng chỉ mời
khách nước ngoài cao cấp. Trong những ngày này ông ăn mặc bộ đồ Tôn Trung
Sơn
Các phụ nữ chỉ được phục vụ ông một trong số các món ăn kiểm tra cẩn thận.
Cuộc sống tình dục của ông phải chăng không rõ có phải trên cơ sở chăm sóc
kiểu vua chúa hay không. Bên cạnh phòng rộng lớn cho hội nghị hiệp thương
toàn quốc là một phòng đặc biệt dành riêng cho lãnh tụ để trong thời gian hội
thảo mệt nhọc ông được xả hơi bằng tình dục. Các quan chức quân đội và đảng,
những người luôn giữ nghiêm ngặt đạo đức xã hội đã kiếm cho Mao các cô trinh
nữ duyên dáng xuất thân từ thành phần vô sản và nông dân.
Mao rất thích khiêu vũ, và thường tổ chức vũ hội, để sau đó các bạn nhảy của
ông được vinh dự vui vầy với lãnh tụ trên giường. Những cô gái thạo ngón có
quyền dẫn em gái trẻ của mình tới phòng Mao.

Mỗi bí thư đảng ở các địa phương đều xây cho Mao một vi-la tráng lệ. Mao
không thích ngồi một chỗ và thường xuyên du ngoại trên đoàn tàu riêng. Mọi
đoàn tầu trên đường đi của lãnh tụ đều bị ngừng lại, tại các ga mà tàu đi qua,
công an canh chừng hành khách và dân buôn thúng bán mẹt.
Trong những năm đại nhảy vọt người ta bắt nông dân trồng lúa dọc theo
đường tầu để lãnh tụ từ trong toa nhìn ra tận mắt có thể nhìn thấy vụ mùa bội
thu, mặc dù nó chính nó rất tồi.
Mao rất thích ra ngoài dạo chơi ở vi-la của mình xây ở đảo nằm trên sông
Châu Giang gần Quảng Châu. Thức ăn của lãnh tụ được trồng ở những trại đặc
biệt cách Bắc Kinh không xa và được kiểm tra bằng những chuyên gia lành
nghề. Trong những ngày nóng nực, căn hộ của Mao được làm lạnh bằng những
chậu nước đá.
Quyền lực tuyệt đối đã ảnh hưởng tới thể lực và tinh thần của nhà độc tài và
cướp đi sở thích đơn giản của ông là giao tiếp. Có lúc hàng tháng ông không rời
khỏi giường, mặt tỏ ra lo âu mơ hồ. Tuy nhiên khi xảy ra biến cố chính trị
nghiêm trọng thì ông tỏ ra hoạt bát lên, lấy đi sự thanh thản và thậm chí không
ngủ nữa. Trong thời kỳ ấy cho lãnh tụ dùng lượng lớn thuốc ngủ barbiturat.
Căng thẳng chính trường thời gian ấy đã không làm yếu khả năng tình dục của
Mao và đôi khi ngược lại còn tăng lên. Khi mà trong những năm đại nhảy vọt
hàng chục triệu người chết đói, Chủ tịch để chuộc lỗi trước đảng, tạm thời ngừng
ăn thịt, nhưng đàn bà thì ông không bỏ. Một trong số những thứ như thế đã mở
mắt bác sĩ Lý là người cầm lái thực là vĩ đại về mọi phương diện, bao gồm thậm
chí cả tình dục.
Chính sách nhà độc tài phụ thuộc vào tính cách cá nhân của ông. Trong thử
nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội Trung Quốc duy nhất Mao đã tạo ra một đất
nước nghèo khổ, lạc hậu dở sống dở chết chẳng giống với ai cả, lề lối quản lý
kinh tế xã hội khác thường. Đối mặt với sự thù địch của phương Tây, Mao bắt
đầu chơi với Moskva. Dù thế các thành tựu khoa học kỹ thuật của Mỹ và Châu
Âu luôn luôn làm Mao ngưỡng mộ. Có thể là chính vì vậy Mao chọn Lý làm bác
sĩ riêng. Trong đó lãnh tụ Trung Quốc muốn tìm thấy những người đối thoại
thông minh và có học, đặc biệt hiểu được tiềm năng của mức kinh tế và kỹ thuật
của các nước phương Tây phát triển. Khi trao đổi với Lý, Chủ tịch nhiều lần
nhấn mạnh rằng quan hệ của Mỹ với Trung Quốc luôn luôn thiện chí, trong khi
Liên Xô gọi cộng hoà nhân dân Trung Hoa là người em trai của mình và xem đó
là đất nước vĩ đại có triển vọng. Mao có xu hướng khắc phục những yếu kém của
mô hình xô-viết nguyên thuỷ của chủ nghĩa xã hội và xây dựng ở Trung Quốc
chủ nghĩa xã hội kiểu mới, đưa đất nước đến mức các nước văn minh trên thế

giới. Ông cho rằng nhờ đó có thể trở thành kinh điển chủ nghĩa Mác-Lê Nin và
đóng góp nhiều bài học bởi sự sáng tạo nguyên bản mới.
Một trong những ý tưởng hiệu quả là chính sách đại nhảy vọt, và để cứu nó
phải quay sang Cách mạng văn hoá.
Theo Mao, phát triển kinh tế của đất nước có thể chỉ đạt được bằng chủ nghĩa
nhiệt thành của quần chúng. Mao Trạch Đông tin thành tâm vào hiện thực thực
hiện kế hoạch lớn lao của mình. Điều này không khó vì chính lãnh tụ từng sống
trong vùng cộng sản. Vào thời kỳ khi mà nhân dân Trung Quốc đói, lãnh tụ vẫn
ngoan cố khẳng định về sự giàu có của đất nước, mà các nhà lãnh đạo đảng đã
thông báo cho ông ta. Đảng kiểm soát kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hoá và
mọi cuộc sống của nhân dân…
Đảng lãnh đạo đã bác bỏ cách đi tiếp của lãnh tụ theo ý tưởng điên rồ để đẩy
mạnh đất nước. Khi đó Mao ngừng lại, để chấp hành quyết định của Ban chấp
hành trung ương đảng cộng sản Trung Quốc. Tuy nhiên lúc đó có cuộc đấu tranh
dữ dội trong nội bộ, Mao ngoan ngoãn nghe lời đa số.
Giải quyết vấn đề cơ bản của đất nước là một nhóm ủy viên Ban chấp hành
trung ương gồm 30-40 người. ảnh hưởng của họ đến ý kiến đa số trong lãnh
đảng cộng sản Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào quan hệ qua lại với Mao Trạch
Đông.
Trong cuốn sách của mình, bác sĩ Lý mô tả tỷ mỷ cấu trúc hệ thống chính trị
của Trung Quốc bao gồm những người sáng lập và các cơ quan thuộc Ban chấp
hành trung ương đảng cộng sản Trung Quốc: bộ máy thư ký, bộ máy an ninh,
bệnh viện, giao thông, cung ứng và những cái khác.
Đối với giới chức cao cấp của đảng, người ta xây các thành phố ngầm, để các
nhà lãnh đạo có thể chạy một cách dễ dàng từ nhà họ ra tới bất cứ điểm nào của
Bắc Kinh.
Giống nhiều nhà thống trị, Mao không có bạn thực sự và chiến hữu tin cậy.
Vây quanh ông là cả một đội ngũ thuộc hạ ngoan ngoãn, những thư ký… và
những vệ sĩ lực lưỡng. Dù rằng có bộ sậu đông như thế, Mao vẫn cảm thấy đơn
độc.
Tại đại hội VIII đảng cộng sản Trung Quốc năm 1956, nhân báo cáo Khơ-rútsốp về tệ sùng bái cá nhân Stalin, người ta đã cố gắng hạ uy thế Mao Trạch
Đông. Mao thẳng thừng chống lại vì ông hiểu quá rõ rằng làm thế ông sẽ mất
ngai vàng mà ông giành được từ ngày cộng hoà nhân dân Trung Hoa ra đời.
Nhiều năm trôi qua, hàng triệu sinh mạng bị thiệt hại.
Nhiều người trong số chiến hữu người cầm lái vĩ đại đã chết trong các trong

trại cải tạo và nhà tù, còn dân chúng như trước đây vẫn ca tụng lãnh tụ trong các
cuộc mit tinh hàng ngàn người giơ cao những bìa đỏ trích dẫn lời thần tượng của
mình.
Trong số những người trước đây còn nắm chức vụ cao chỉ còn Lâm Bưu, từ
1969 chính thức trở thành trợ thủ duy nhất và người kế tục của Chủ tịch Mao.
Năm 1971 Lâm Bưu bị buộc tội đảo chính phản cách mạng và mưu sát Mao.
Sau khi bại lộ, Lâm Bưu cùng vợ và con bay sang Liên Xô. Nhưng máy bay của
ông bị rớt trên vùng đất Mông cổ mà cho đến nay không rõ nguyên nhân.
Sự phản bội và cái chết của Lâm Bưu đã giáng Mao một đòn nặng tới mức từ
thời điểm đó bác sĩ Lý đã nhận thấy sự giảm đột ngột sức khỏe của Chủ tịch.
Trong những năm cuối đời, Mao Trạch Đông cố gắng dàn xếp quan hệ với
phương Tây. Điều đó tạo điều kiện thuận lợi việc tiến hành cải cách kinh tế do
Đặng Tiểu Bình khởi xướng.
Sau khi Mao chết năm 1976, bác sĩ Lý bị đe dọa tính mạng – người ta có thể
buộc tội ông giết lãnh tụ. Nhưng rất may mắn, Bộ Chính trị Ban chấp hành trung
ương đảng cộng sản Trung Quốc biện hộ cho ông. Dù vậy, không tin vào sự ổn
định trong nước, Lý Chí Thỏa di cư sang Hoa kỳ. Sau đó tên của bác sĩ riêng của
Mao đã bị xoá bỏ khỏi lịch sử chính thức của cộng hoà nhân dân Trung Hoa.
Năm năm sau cái chết của Mao, Ban chấp hành trung ương đảng cộng sản
Trung Quốc ra quyết định trong đó Mao được phong là nhà cách mạng vĩ đại
đóng góp vào sự phát triển của Trung Hoa và giảm lỗi của Mao đi đáng kể.
Trong cuốn sách này chứng minh ngược lại. Tác giả vững tin chứng minh rằng
sự kết hợp quyền lực tuyệt đối với ý tưởng phiêu lưu chỉ đẻ ra tội ác vĩ đại.
Không có một cuốn sách nào về tiểu sử người cầm lái vĩ đại lại tỷ mỷ và khách
quan như hồi ký của Lý Chí Thỏa.
Andrew Natan
Giáo sư Đại học Tổng hợp Colombia

Sơ lược tiểu sử tác giả
Bác sĩ Lý Chí Thỏa (Li Zhisui), tốt nghiệp y khoa bác sĩ trường Đại Học Liên
Hợp Tây –Trung, Thành Đô năm 1945, làm việc tại Sydney trước khi trở thành
bác sĩ riêng cho Mao Trạch Đông 1954 cho đến khi Mao qua đời.
Từ năm 1980 đến 1988, trước khi định cư tại Hoa-Kỳ, bác sĩ Lý giữ chức vụ
Phó chủ tịch Hội Y học Trung Hoa, Chủ tịch Hội Người Cao Tuổi Trung Quốc,
Tổng biên tập tạp chí Y học và Tự nhiên Trung Quốc, Ban biên tập Tạp chí Hội
y học Hoa Kỳ.
Bác sĩ Lý sống ở Chicago từ năm 1988 cho đến khi tạ thế 1995.

Vài dòng tâm sự
Năm 1960, tạp chí Thanh Niên Trung Quốc liên hệ với tôi qua Điền Gia Anh,
một thành viên trong tổ thư ký của Mao, Điền hỏi tôi có muốn tham gia viết bài
cho tạp chí không.
Điền là “hàng xóm” của tôi ở Trung Nam Hải, giúp tôi thói quen viết nhật ký
và gửi bài tới các tạp chí. Thực ra Điền đã từng đọc bài của tôi, chính vì lẽ đó
anh ta gợi ý tôi tập hợp những bài đã viết cho xuất bản.
Tôi bắt đầu viết nhật ký từ năm 1954, khi được chỉ định làm bác sĩ riêng cho
Mao, vì đó là đam mê. Chính điều này đã giúp tôi ghi lại những kinh nghiệm
trong quá trình làm việc. Ban đầu, tôi chỉ ghi tóm tắt những vấn đề quan trọng,
nhưng dần dà tôi ghi cả những gì tôi chứng kiến, quan sát được. Nhưng chưa bao
giờ có ý định xuất bản thành sách và tôi từng từ chối lời đề nghị của một số tạp
chí.
Vào giữa năm 1966, khi đám Hồng vệ binh bắt đầu đi lục soát nhà các lãnh tụ
đối kháng thì sổ nhật ký ghi chép đã hơn 40 cuốn. Lúc ấy, tôi sống trong khu tập
thể Quảng Xương của Bắc Kinh, cùng với 3 thứ trưởng Bộ y tế. Các ông là nạn
nhân của cuộc Cách mạng văn hoá, thường xuyên bị nhóm Hồng Vệ binh kiểm
soát, khu chung cư cũng không thoát khỏi phiền nhiễu của đán thanh niên nổi
loạn đó. Đã nhiều lần, Hồng vệ binh lục soát nhầm nhà vào cả khu chúng tôi.
Nhà tôi, Lý Liên rất lo, bảo tôi cẩn thận, vô tình bọn chúng tìm thấy tập nhật ký
trong đó ghi chép nhiều chuyện riêng tư về Mao sẽ bị rắc rối liên luỵ lớn.
Không thể tìm nơi cất giấu an toàn, chúng tôi đành phải tìm cách đốt dù rất
đau xót. Nhưng cũng không thể huỷ nó tại nhà, vì có thể hàng xóm sinh nghi tôi
thủ tiêu những tài liệu bí mật ghi chép phản động. Ngay lập tức, tôi nhớ ở Trung
Nam Hải có lò huỷ tài liệu và những bức thư của Mao và Giang Thanh không
cần lưu trữ.
Tôi đem ngay các cuốn nhật ký ném vào lò thiêu. Còn hơn chục cuốn chưa kịp
đốt, Uông Đông Hưng, chủ nhiệm Cục bảo vệ Trung ương gọi điện cho tôi, lên
gặp ông khẩn cấp. Ông bảo, người đầu bếp của Giang Thanh báo cáo nhìn thấy
tôi vứt tài liệu vào lò đốt rác. Tôi vội quả quyết đấy là ghi chép cá nhân, không
phải tài liệu quốc gia. Ông ta hỏi, ghi chép ấy có gì mà phải thủ tiêu. Tôi bảo,
những ghi chép hoạt động thường ngày của Mao chủ tịch, nếu không huỷ tôi có
thể bị nguy hiểm. Uông bảo, thủ tiêu nó là tự rước vạ vào thân, chẳng may tên
đầu bếp mách Giang Thanh, anh còn gặp thảm hoạ hơn nhiều.
Tôi đã đốt gần hết số sách ghi chép quan trọng, những cuốn còn lại nội dung
không có gì, tôi quay lại và ném nốt vào lò thiêu.

Hôm sau, Uông Đông Hưng la tôi:
- Tôi đã bảo anh không được đốt nữa thế mà anh vẫn tiếp tục. Đầu bếp của
Mao chủ tịch vừa báo cáo với tôi xong. Chuyện này người khác biết anh sẽ gặp
đại hoạ. Thôi chấm dứt ngay, nếu còn tiếp tục tôi sẽ ra lệnh bắt anh.
Tôi báo cáo chẳng còn gì để huỷ cả, việc đã xong. Đó là những cuốn nhật ký
tôi đã ghi chép hơn chục năm.
Trong suốt thời kỳ Cách mạng văn hoá, thường xuyên sống trong lo sợ, tôi
không dám ghi nhật ký.
Năm 1976, sau khi Mao qua đời, Giang Thanh và bè lũ bốn tên bị bắt, Lý Liên
tỏ ra luyến tiếc, than thở với tôi:
- Thật hoài của, giá như chúng mình đừng đốt, chắc gì đã có gì xảy ra. Đốt đi
chả được tích sự gì.
Vợ tôi thúc tôi tiếp tục ghi lại những chuyện gì đã xảy ra trong những năm
gần đây.
Một hôm, vào mùa hè 1977, Nguyên soái Diệp Kiếm Anh đến Bệnh viện 305,
tôi làm giám đốc, kiểm tra sức khỏe định kỳ, ông hỏi:
- Anh làm việc với Mao chủ tịch hai mươi hai năm, một thời gian quá dài.
Anh hãy viết tự truyện của anh đi, đây cũng là một phần của nhân chứng lịch sử
đấy.
Ông hứa, nếu sách tôi xuất bản, ông sẽ viết lời giới thiệu.
Tiếp theo hàng loạt các tờ báo và tạp chí yêu cầu tôi viết và gửi bài. Tôi từ
chối như đã từng làm, tôi biết cái gì đã xảy ra nếu tôi viết tất cả sự thật, phơi bầy
tất cả những gì tôi chứng kiến, họ sẽ buộc tội tôi kẻ hữu khuynh, trí thức tư sản.
Tất nhiên tôi không thể nào viết sai sự thật, cũng chẳng muốn ca ngợi sự độc
quyền và phủi tay trước những hành động tội ác man rợ mà tôi làm nhân chứng.
Cũng tất nhiên tôi chẳng muốn những ký ức sau 22 năm với Mao bị phai mờ
theo năm tháng và tuổi tác, tôi quyết định viết lại những chuyện đã xảy ra trong
đời. Năm 1977 tôi bắt đầu viết, không thường xuyên, nhưng cũng đến vài chục
cuốn vở viết. Ngôn từ của Mao thật phong phú, sinh động khắc sâu trong nếp
nghĩ tôi. Tôi cố hồi tưởng lại những gì Mao đã từng phát biểu. Sự sống còn của
tôi và gia đình tuỳ thuộc vào việc làm của Mao, tôi chẳng bao giờ quên. Tôi
chẳng bao giờ hy vọng cuốn sách sẽ được xuất bản, vì tôi biết không có nhà xuất
bản nào dám in. Tôi chả dại gì mang vạ vào thân khi tự mình xuất bản. Tôi viết
chẳng qua để hồi tưởng những ngày đã qua, tôi và Lý Liên đã từng trải nghiệm.
Tháng Hai 1988, Lý Liên bị phát hiện chứng viêm thận mạn tính, phải vào
viện tháng 5, đến tháng Bẩy tình trạng càng xấu. Hai thằng con trai, John và

Erchong cùng vợ con nó đang định cư ở Hoa Kỳ từ đầu thập niên 1980 yêu cầu
tôi khẩn cấp đưa Lý Liên sang Mỹ điều trị.
Tháng Tám, tôi, Lý Liên và đứa cháu gái, Lý Linh, sang Chicago. Trong thời
gian Lý Liên chữa bệnh, tôi ở bên lo liệu chăm sóc món ăn kiêng và thuốc thang.
Cũng trong thời gian này, Lý Liên thúc giục tôi viết từ những gì ghi chép trong
nhật ký, nhưng tôi không thể làm được vì chẳng còn tâm trí.
Đến tháng Mười hai, Lý Liên bị cảm, tình trạng sức khỏe càng tồi tệ. Tôi đưa
Lý Liên vào viện, làm tất cả những gì có thể nhưng nhà tôi không qua được, vĩnh
biệt ngày 12-1-1989.
Trước khi hôn mê, nhà tôi nhắc đi nhắc lại cố gắng viết kể lại những chuyện
xảy ra trong 40 năm qua. Nhà tôi nhấn mạnh:
- Mình phải viết, không những cho mình mà còn vì tôi, vì hậu thế vì đứa cháu
đích tôn sắp ra đời. Xin lỗi mình, tôi không thể giúp gì mình hơn được nữa.
Tháng Ba 1989, tôi lục chồng vở nhật ký trong đáy hòm và bắt tay viết, hy
vọng cuốn sách được xuất bản để tạ lòng với Lý Liên.
Tôi hy vọng đọc những trang hồi ký này mọi người sẽ hiểu sự thật cuộc đời
Mao Trạch Đông người ta đang truyền tụng. Nếu như đọc cuốn sách này, độc giả
hiểu được sự thật, yêu tự do hơn như trong hiện tại, cũng là điều tôi và Lý Liên
đã từng mong mỏi và yêu quý nhất trong đời.
Năm 1949, sau hơn 20 năm chiến tranh đẫm máu, Đảng cộng sản cuối cùng đã
đánh thắng Quốc dân đảng, dựng lên nước CHND Trung Hoa.
Năm 1948, tôi là bác sĩ phẫu thuật trong Công ty Đông Á-Úc Châu ở Sydney
cho đến hè 1949. Hè năm ấy tôi nhận được thư của thứ trưởng Bộ Y tế trong Ban
Đối ngoại của Quân uỷ trung ương đảng cộng sản qua anh cả tôi, mời tôi trở về
phục vụ tổ quốc. Tôi nhận lời, đến Hương Cảng gặp vợ tôi, Lý Liên, cả hai cùng
trở về Bắc Kinh, thành phố quê hương. Lúc ấy tôi 29 tuổi đời.
Vị thứ trưởng phân công tôi làm việc ở khu điều trị Đồi Hương, phía tây ngoại
ô Bắc Kinh, một khu điều trị trực thuộc Văn phòng Trung ương đảng cộng sản.
Sau này chuyển sang khu điều trị Trung Nam Hải, tổng hành dinh Trung ương
đảng.
Tôi chăm chỉ cần cù trong công tác, chiếm được cảm tình hầu hết các lãnh đạo
cao cấp. Năm