Trường THCS Thạnh Đông
Tuần CM: 8
Tiết PPCT: 30

KHBD Ngữ văn 7-CTST
Ngày soạn: 20/10/2024

Bài 3: NHỮNG GÓC NHÌN VĂN CHƯƠNG
Đọc mở rộng theo thể loại:
SỨC HẤP DẪN CỦA TRUYỆN NGẮN “CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG”
(Theo Minh Khuê)

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn hoc.
- Mục đích và nội dung chính của văn bản, chỉ ra mối quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục
đích của nó.
- Những trải nghiệm trong cuộc sống đã giúp bản thân hiểu ra được các vấn đề đặt ra trong
văn bản.
2. Phẩm chất:
- Nhân ái: Có lòng nhân ái qua việc trân trọng, thấu hiểu góc nhìn của mọi người
- Yêu nước: Yêu mến vẻ đẹp của văn chương.
3. Năng lực:
* Năng lực chung:
- Nêu được những trải nghiệm trong cuộc sống đã giúp bản thân hiểu ra được các vấn đề đặt ra
trong văn bản.
* Năng lực đặc thù:
- Nhận biết được đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn hoc.
- Nêu được mục đích và nội dung chính của văn bản, chỉ ra mối quan hệ giữa đặc điểm văn
bản với mục đích của nó.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học:
- Giáo viên: Máy chiếu, máy tính, kế họach bài học, phiếu học tập, …
- Học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

2. Học liệu: Văn bản đọc: Sức hấp dẫn của truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp:(1 phút)
7A1:……………………………………………………………………………………
7A2:……………………………………………………………………………………
7A3:……………………………………………………………………………………
2. Kiểm tra bài cũ:(lồng ghép vào các hoạt động)
3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (5 phút)
a. Mục tiêu:
- Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
b. Nội dung: Giáo viên đọc cho học sinh nghe bài thơ: “Nghĩ về kiệt tác của cụ Bơ-men” và
giúp HS nêu cảm nhận về bài thơ.
“Chiếc lá cuối cùng” - chiếc lá giả trên cây
Được vẽ ra trong đêm mưa gió rét
Được vẽ ra từ tấm lòng cao đẹp
Và tình người nhân ái bao la
Cụ Bơ-men người hoạ sĩ tài hoa
Đã cứu sống một tâm hồn còn trẻ
Chẳng quản tuyết rơi, đêm đông lạnh giá
Lặng lẽ…âm thầm…vẽ chiếc lá trong đêm
Có biết đâu rằng trong đêm mưa tuyết rơi
Cụ Bơ-men vì tình yêu con người
Cứu sống Giôn-xi cụ ra đi mãi mãi
Để lại cho đời một kiệt tác “hồi sinh”.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV đọc bài thơ: “Nghĩ về kiệt tác của cụ Bơ-men”
H: Em có cảm nhận gì về bài thơ trên? Tác phẩm “Chiếc lá cuối cùng” đã để lại tình cảm,
cảm xúc gì cho tác giả qua bài thơ đó?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- GV: Yêu cầu HS trình bày.
- HS: trình bày sản phẩm.
- Các HS khác theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần) .
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- Từ học sinh chia sẻ, GV dẫn vào bài mới: Hãy luôn thắp sáng ngọn lửa của khát khao hi
vọng hãy luôn yêu thương, mang nghệ thuật phục vụ con người, nghệ thuật chân chính lâu
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

bền nhất là nghệ thuật hướng tới con người và vì con người. Đó là sức hấp dẫn của truyện
ngắn “Chiếc lá cuối cùng”…
d. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:(30 phút)
2.1. Hoạt động hình thành kiến thức 1: I. Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu:
- Giúp học sinh biết cách đọc 1 văn bản nghị luận .
b. Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc văn bản.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Hướng dẫn cách đọc & yêu cầu cá nhân HS đọc. (đọc to, diễn cảm)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS nghe GV hướng dẫn, đọc mẫu, luyện đọc
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
HS đọc to, diễn cảm văn bản
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- Nhận xét giọng đọc của từng HS, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của HS.
d. Sản phẩm: Phần đọc của học sinh.
2.2. Hoạt động hình thành kiến thức 2: II. Suy ngẫm và phản hồi
* NV1: 1. Sơ đồ về mối liên hệ giữa các ý kiến lớn, nhỏ:
a.Mục tiêu: HS có cái nhìn toàn diện, sâu sắc hơn về văn nghị luận thông qua tìm hiểu văn
bản đọc mở rộng
b. Nội dung: Làm việc cá nhân, cặp đôi để tìm hiểu văn bản.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV nêu câu hỏi: Phát phiếu học tập & giao nhiệm vụ: (phần này đã được chuẩn bị bài ở nhà)
H: Em hãy vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ, bằng chứng
trong văn bản"Sức hấp dẫn của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng"?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Đọc kĩ văn bản, xác định các ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ, bằng chứng để vẽ sơ đồ
- HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân tại nhà
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
GV:- Yêu cầu HS trình bày.
- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần).
HS:- HS trình bày sản phẩm đã làm ở nhà trước lớp.
- Các HS khác theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần) .
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng HS, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của HS.
- Chốt kiến thức.
+ Văn bản NL sử dụng các lí lẽ dẫn chứng cụ thể, rõ ràng
d. Sản phẩm: Câu trả lời hoặc phiếu học tập đã hoàn thiện của cá nhân học sinh.
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

Dự kiến:

=> Cách triển khai các ý kiến, lí lẽ bằng chứng hợp lí thuyết phục, giúp người đọc dễ dàng
tiếp nhận và nắm bắt lập luận của văn bản.
* NV 2: 2. Mục đích và đặc điểm của văn bản
a. Mục tiêu
- Nắm được đặc điểm, mục đích, tác dụng thể hiện mục đích của văn bản "Sức hấp dẫn của
truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.
b. Nội dung: Thông qua hoạt động cá nhân, hđ nhóm, HS nắm bắt được mục đích, đặc điểm
của văn bản "Sức hấp dẫn của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm
- Nhiệm vụ 1: Văn bản "Sức hấp dẫn của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng được viết ra nhằm
mục đích gì?
- Nhiệm vụ 2: Chỉ ra những đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học
trong “Sức hấp dẫn của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng” và nêu tác dụng của các đặc điểm ấy
trong việc thực hiện mục đích văn bản bằng cách hoàn thành bảng sau:
(thời gian thảo luận 5 phút)

Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
NV1: Suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi
NV2: Thảo luận nhóm (4 nhóm)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
GV:- Yêu cầu HS trình bày.
HS:- HS trình bày ý kiến.
- Các HS khác theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần) .
GV:- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thảo luận.
HS:- Đại diện nhóm trình bày ý kiến.
- Các nhóm khác theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần) .
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng HS, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của HS.
- Chốt kiến thức.
d. Sản phẩm: Câu trả lời và kết quả thảo luận của học sinh.
Dự kiến:
1. Mục đích: thuyết phục người đọc hiểu được: Hãy luôn thắp sáng ngọn lửa của khát
khao hi vọng hãy luôn yêu thương, mang nghệ thuật phục vụ con người, nghệ thuật chân
chính lâu bền nhất là nghệ thuật hướng tới con người và vì con người.
2. Các yếu tố nghị luận trong VB
Đặc điểm của văn bản nghị
luận phân tích một tác phẩm
văn học

Biểu hiện trong văn bản Sức
hấp dẫn của truyện ngắn
“Chiếc lá cuối cùng”

Tác dụng trong việc thực
hiện mục đích văn bản

Thể hiện rõ ý kiến của người
viết về tác phẩm cần bàn luận.

Truyện ngắn đặc sắc và hấp dẫn, Xác định, làm nổi bật ý kiến
để lại nhiều ấn tượng cho bạn đọc được nêu

Đưa ra lí lẽ là những lí giải,
phân tích tác phẩm.

- Chi tiết chiếc lá cuối cùng
- Cái kết đầy bất ngờ

Bằng chứng được dẫn ra từ tác

- Bằng chứng 1: “Như đầu truyện Chứng minh làm sáng tỏ, xác

Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Dẫn chứng các chi tiết nổi bật
từ văn bản

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

phẩm để làm rõ cho lí lẽ

đã viết....bất tử hóa nó”; “Sự hồi
sinh ấy thật kì diệu...vẽ vịnh Napô-li”
- Bằng chứng 2: “Cụ Bơ-mơn
đang khỏe mạnh...qua đời”;

nhận cho ý kiến.

Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được
sắp xếp theo trình tự hợp lí.

- Sức hấp dẫn của truyện đến từ Thuyết phục, dễ hiểu, cuốn
chi tiết chiếc lá cuối cùng.
hút người đọc.
- Sức hấp dẫn của truyện còn đến
từ kết thúc hết sức bất ngờ.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (5 phút)
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Một ông lão đến chợ mua rau, chọn ba quả cà chua đặt lên bàn cân, chủ cửa hàng cân
xong bèn nói: “Một cân rưỡi ba đồng bảy”.
Ông lão: “Làm canh cũng không cần nhiều đến vậy”. Liền bỏ quả cà chua lớn nhất ra.
Chủ cửa hàng nói: “Một cân hai lạng, ba đồng”.
Khi người bên cạnh đang muốn nhắc nhở ông lão để ý đến cái cân, ông lão liền thong
dong rút ra bảy hào, cầm lấy quả cà chua to nhất vừa bỏ ra, ung dung rời đi.
Thay đổi cách suy nghĩ, tự vạch lối đi, bạn sẽ tìm ra một phương pháp khác để giải
quyết vấn đề.
Trong cuộc sống khó tránh khỏi những lúc lâm vào tình cảnh tư duy bế tắc, có lúc lập
tức có thể thoát ra được, chỉ cần chúng ta thay đổi cách suy nghĩ, xem xét vấn đề từ một góc
độ khác, có lẽ, kết quả sự việc sẽ khác hẳn.
(Trích Chín câu chuyện cười nhỏ, thay đổi góc nhìn về thế giới – Tuệ Tâm, ngày
21/11/2018, trang Tinh Hoa)
Em hãy viết đoạn văn khoảng 150 chữ trình bày ý kiến của mình về vấn đề trên, trong
đoạn văn có sử dụng ít nhất hai từ Hán Việt.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
Suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
HS có thể chia sẻ trong tiết học sau hoặc nộp bài cho giáo viên
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Nhận xét ý thức làm bài của HS
d. Sản phẩm: Đoạn văn của học sinh.
HS viết đoạn văn
Đoạn văn tham khảo 
      Việc nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ sẽ mang đến cho chúng ta sự hiểu biết, cái
nhìn bao quát và đi đến những hành động đúng đắn trong cuộc sống. Con người có đôi mắt để
nhìn đời phân biệt đục-trong, phải-trái, đúng-sai… Tuy nhiên, nếu chỉ đánh giá mọi việc bằng
đôi mắt của mình, có khi chúng ta sẽ mắc phải những sai lầm. Suy nghĩ khác, góc nhìn khác
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7-CTST

giúp ta có cái nhìn toàn diện về sự vật, hiện tượng. Nó còn giúp ta tránh được lối suy
nghĩ thiển cận, phiến diện và bồi dưỡng cho ta tri thức mới mẻ. Biết suy nghĩ khác biệt tạo
nên tính năng động trong tư duy. Đó chính là cơ sở và động lực để con người sáng tạo và
thành công. Steve Jobs đã không ngần ngại suy nghĩ về một sản phẩm khác biệt trong nhiều
năm. Cuối cùng ông đã tạo ra được chiếc Iphone huyền thoại. Harland Sanders đến gần cuối
cuộc đời mới nhận ra sự khác biệt của món gà rán do ông sáng tạo và gặt hái thành công lớn
sau bao năm tháng vất vả. Tất cả là nhờ có điểm nhìn khác biệt, suy nghĩ khác biệt. Như vậy,
để nhận định vấn đề một cách đúng đắn, chúng ta phải thay đổi góc nhìn, phải đặt mình vào vị
trí của mọi người đến tìm hiểu mọi việc một cách toàn diện hơn. “Không có gì tầm thường
trên thế giới. Tất cả đều phụ thuộc vào góc nhìn”.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (4 phút)
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn.
b. Nội dung hoạt động: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Em hãy viết một đoạn văn chia sẻ cảm nhận của mình về một nhân vật trong văn bản mà
em đã học
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
Suy nghĩ cá nhân và thực hiện nhiệm vụ ở nhà
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
HS có thể chia sẻ trong tiết học sau hoặc nộp bài cho giáo viên
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Nhận xét ý thức làm bài của HS
d. Sản phẩm: Đoạn văn của học sinh.
4. Nhận xét, dặn dò: (1 phút)
à Đối với bài học tiết này: Về học kĩ nội dung của bài học và đọc lại văn bản,
hoàn thành đoạn văn.
à Đối với bài học tiết sau:
Chuẩn bị trước bài “Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm
văn học”
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH :
V. RÚT KINH NGHIỆM:
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Duyệt của tổ trưởng/ phó
Giáo viên

Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng