CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

TUẦN 4+5
Ngày soạn:25/09/2024
Bài 2. CƠ CẤU HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN
( Thời gian thực hiện: 2 tiết)
I.

MỤC TIÊU

1. Kiến thức
+ Cơ cấu hệ thống giáo dục tại Việt Nam.
+ Các thời điểm có sự phân luồng và cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật,
công nghệ trong hệ thống giáo dục.
+ Sau khi kết thúc trung học cơ sở có những hướng đi nào liên quan tới nghề
nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật và công nghệ.
2. Năng lực
+ Kể tên các cấp học trong cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân.
+ Mô tả được khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam.
Trình bày được khái niệm phân luồng trong giáo dục, thời điểm phân luồng giáo
dục phổ thông: sau tốt nghiệp trung học cơ sở, sau tốt nghiệp trung học phổ thông.
+ Nêu được cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ ở hai thời điểm
phân luồng giáo dục phổ thông.
+ Trình bày được được các trình độ trong nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật,
công nghệ; các hướng đi liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt
nghiệp trung học cơ sở.
+ Vận dụng những kiến thức đã học về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân để
lựa chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở.
3. Phẩm chất
Chăm chỉ trong học tập, có trách nhiệm với bản thân để lựa chọn hướng đi sau
khi tốt nghiệp trung học cơ sở, từ đó có đánh giá bản thân phù hợp với nghề
nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ để có định hướng học tập phù hợp.
I. THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU
SGK Công nghệ 9. Máy tính, tivi
-

Tranh phóng to Hình 2.2 SGK.
Phiếu bài tập.

1
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

II. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1. Mở đầu
a)
Mục tiêu
1.

Huy động khả năng quan sát, vốn hiểu biết, kinh nghiệm thực tế của HS về các
cấp học trong hệ thống giáo dục quốc dân ở Việt Nam; tạo sự hứng thú, kích
thích tính tò mò, tạo tâm thế cho HS vào bài học.
b)

Tổ chức thực hiện

-

GV giao nhiệm vụ:
Nội dung
HS quan sát Hình 2.1 SGK và trả lời câu hỏi: Để nhận được tấm bằng tốt
nghiệp đại học, các sinh viên trong hình cần phải trải qua những cấp học nào?

-

HS thực hiện nhiệm vụ: quan sát và trả lời câu hỏi.
GV quan sát, gợi ý câu trả lời.
Sản phẩm
Câu trả lời của HS:
Để có thể nhận được bằng đại học, các sinh viên cần phải trải qua các cấp học:
mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và đại học.

GV tổ chức báo cáo, thảo luận: chọn 1 HS trả lời câu hỏi.
GV kết luận: Theo luật giáo dục năm 2019, học tập là quyền và nghĩa vụ của
công dân. Mọi công dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, giới tính,
đặc điểm cá nhân, nguồn gốc gia đình, địa vị xã hội, hoàn cảnh kinh tế đều bình
đẳng về cơ hội học tập. Để tìm hiểu cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân ở nước ta
như thế nào thì chúng ta cùng vào bài hôm nay.
2. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới
2.1. Tìm hiểu về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam
-

a)

Mục tiêu

-

Kể tên các cấp học trong cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân.
Mô tả được khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam.
Tổ chức thực hiện

b)

-

GV yêu cầu HS đọc SGK và thực hiện nhiệm vụ mục khám phá 1.
HS thực hiện nhiệm vụ: đọc sách và trả lời câu hỏi của GV.
2

GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9
-

Năm học: 2024-2025

GV giao nhiệm vụ như sau:
Nội dung
HS làm việc theo nhóm đôi và thực hiện yêu cầu của GV: đọc SGK và quan sát
Hình 2.2 SGK, sau đó lên bảng phân tích Hình 2.2.

HS thực hiện nhiệm vụ: đọc SGK và thảo luận.
GV tổ chức báo cáo, thảo luận: GV gọi 1 nhóm đại diện, yêu cầu HS báo cáo
kết quả tìm hiểu, GV nhận xét kết quả của HS và chuẩn kiến thức.
GV yêu cầu HS ghi vở với những nội dung sau và vẽ lại Hình 2.2 SGK vào
vở ghi.
GV quan sát, nhắc nhở HS ghi bài.
-

Nội dung
Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam bao gồm giáo dục chính
quy và giáo dục thường xuyên, cụ thể như sau:
-

Giáo dục mầm non.
Giáo dục phổ thông.

-

Giáo dục nghề nghiệp.

Giáo dục đại học.
Giáo dục thường xuyên dành cho người ở các lứa tuổi và trình độ, có thể học
tập, phát triển năng lực chuyên môn, tự tạo việc làm hoặc chuyển đổi ngành, nghề
phù hợp.
-

2.2.

a)

GV yêu cầu HS làm phần luyện tập trong SGK trang 12.
Tìm hiểu về phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân
Mục tiêu

Trình bày được khái niệm phân luồng trong giáo dục, hai thời điểm phân luồng
giáo dục phổ thông: sau tốt nghiệp trung học cơ sở, sau tốt nghiệp trung học phổ
thông.
b)

Tổ chức thực hiện

-

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi thực hiện nhiệm vụ mục khám phá 2.
GV giao nhiệm vụ như sau:

-

Nội dung
HS được yêu cầu đọc SGK và thực hiện nhiệm vụ ghi vào vở các nội dung sau
3
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

đây:
1.

Phân luồng giáo dục.

2.

Thời điểm phân luồng giáo dục.

HS thực hiện nhiệm vụ: đọc sách và ghi vào vở. GV quan sát, nhắc nhở HS
đọc sách và ghi kết quả bài làm vào vở
Sản phẩm
-

Câu trả lời được HS ghi vào vở.
Phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên cơ
sở thực hiện hướng nghiệp trong giáo dục, tạo điều kiện để HS tốt nghiệp trung học
cơ sở,trung học phổ thông tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc theo học
giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động phù hợp với năng lực, điều kiện cụ
thể của cá nhân và nhu cầu xã hội, góp phần điều tiết cơ cấu ngành nghề của lực
lượng lao động phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.
Giáo dục phổ thông có hai thời điểm phân luồng: (1) Sau tốt nghiệp trung
học cơ sở;
-

(2) Sau tốt nghiệp trung học phổ thông.
+ Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, HS có 3 hướng đi để lựa chọn:
(1)
Vào học tại các trường trung học phổ thông (công lập hoặc tư thục);
Vào học các nghề nghiệp trình độ sơ cấp, trung cấp tại các cơ sở giáo dục
nghề nghiệp;
(2)

Vừa học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, vừa tham gia lao động phù
hợp với năng lực, điều kiện của bản thân.
(3)

+ Sau khi tốt nghiệp chương trình giáo dục trung học phổ thông, HS có thể tiếp
tục học các nghề nghiệp trình độ cao đẳng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp,
hoặc vào học trình độ đại học tại các cơ sở giáo dục đại học.
GV yêu cầu HS làm phần luyện tập (trang 14 SGK).
GV yêu cầu HS đọc mục thông tin bổ sung (trang 14 SGK) để hiểu rõ thêm về
mô hình 9+.
2.3. Tìm hiểu về cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ
thống giáo dục
-

a)

Mục tiêu
Nêu được cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ ở hai thời điểm phân
4

GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

luồng giáo dục phổ thông.
Tổ chức thực hiện

b)

GV giao nhiệm vụ như sau:

-

Nội dung
HS được yêu cầu đọc SGK, thực hiện nhiệm vụ mục khám phá 3 và ghi vào vở
nội dung các cơ hội lựa chọn nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ
trong hệ thống giáo dục.
HS thực hiện nhiệm vụ: Đọc sách và ghi vào vở. GV quan sát, nhắc nhở HS
đọc sách và ghi kết quả bài làm vào vở.
Sản phẩm
-

Câu trả lời được HS ghi vào vở.
Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ của HS có thể thực hiện ở cả
hai thời điểm phân luồng.
+ Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, HS có thể lựa chọn các cơ sở giáo dục
nghề nghiệp có đào tạo các nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trình
độ sơ cấp và trung cấp. HS cũng có thể lựa chọn vào học tại các cơ sở giáo dục
thường xuyên để vừa học chương trình giáo dục trung học phổ thông, vừa học
các nghề trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trình độ sơ cấp.
+ Đối với HS tốt nghiệp trung học phổ thông, các em có thể lựa chọn học các
nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ ở các cơ sở giáo dục nghề
nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, chương trình đào tạo nghề
nghiệp khác đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản xuất và dịch vụ, trình
độ đại học tại các cơ sở giáo dục đại học.
Tìm hiểu về những hướng đi liên quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ
thuật, công nghệ sau tốt nghiệp trung học cơ sở
2.4.

a)

Mục tiêu
Trình bày được được các trình độ trong nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật,
công nghệ và các hướng đi liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt
nghiệp trung học cơ sở.

b)

Tổ chức thực hiện

GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, đọc SGK và thực hiện nhiệm vụ mục
khám phá 4.
-

5
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9
-

Năm học: 2024-2025

GV giao nhiệm vụ như sau:
Nội dung

HS được yêu cầu đọc SGK và thực hiện nhiệm vụ ghi vào vở các nội dung sau
đây:
Các trình độ trong nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
2.
Các hướng đi liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt nghiệp
trung học cơ sở.
1.

HS thực hiện nhiệm vụ: Đọc sách và ghi vào vở. GV quan sát, nhắc nhở HS
đọc sách và ghi kết quả bài làm vào vở.
Sản phẩm
-

Câu trả lời được HS ghi vào vở.
Các trình độ trong nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ được đào
tạo với nhiều trình độ như sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sĩ, và tiến sĩ.
Một số ngành đào tạo thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ có đào tạo từ trình độ
trung cấp đến tiến sĩ.
1.

Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, HS có thể lựa chọn theo ba hướng đi liên
quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau:
2.

Theo học các ngành thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ các trình độ sơ cấp,
trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo.
(1)

Theo học tại các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên
để vừa học chương trình trung học phổ thông kết hợp với học một nghề trong lĩnh
vực kĩ thuật, công nghệ.
(2)

Tiếp tục học trung học phổ thông và định hướng lựa chọn các môn học liên
quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
(3)

Nếu lựa chọn hướng đi học trung học phổ thông, sau khi tốt nghiệp cấp học
này, HS có thể lựa chọn các trường cao đẳng hoặc đại học có đào tạo các ngành
nghề trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ để theo học các trình độ đào tạo cao
đẳng hoặc đại học. Sau khi tốt nghiệp các trình độ này, người học có thể tham
gia lao động với các nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
GV gọi bất kì 1 HS đọc mục kết nối nghề nghiệp (trang 16 SGK).
GV yêu cầu HS đọc mục thông tin bổ sung (trang 16 SGK) về khung trình độ
quốc gia Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ ban hành.
-

6
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

Hoạt động 3. Luyện tập
a)
Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc
dân để luyện tập và làm phiếu bài tập.
3.

b)

Tổ chức thực hiện

-

GV giao nhiệm vụ như sau:

Nội dung: HS được chia làm nhóm đôi hoàn thành các câu hỏi trong Phiếu bài
tập.
HS thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận nhóm đôi với nhau và hoàn thành phiếu
bài tập.
Sản phẩm: Câu trả lời của HS trong Phiếu bài tập.
PHIẾU BÀI TẬP
BÀI 2. CƠ CẤU HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN
Câu 1. Điền dấu mũi tên để hoàn thành sơ đồ dưới đây.
-

Câu 2. Điền vào chỗ trống để hoàn thành c âu dưới đây.
Phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên cơ sở
thực hiện hướng nghiệp trong giáo dục, tạo điều kiện để HS tốt nghiệp trung học
cơ sở, trung học phổ thông tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc theo
học giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động phù hợp với năng lực, điều
kiện cụ thể của cá nhân và nhu cầu xã hội, góp phần điều tiết cơ cấu ngành nghề
7
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

của lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.
Câu 3. Nêu ba hướng đi liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt
nghiệp trung học cơ sở.
Theo học các ngành thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ các trình độ sơ cấp,
trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo.
(1)

Theo học tại các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên
để vừa học chương trình trung học phổ thông kết hợp với học một nghề trong lĩnh
vực kĩ thuật, công nghệ.
(2)

Tiếp tục học trung học phổ thông và định hướng lựa chọn các môn học liên
quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
(3)

GV tổ chức báo cáo, thảo luận: GV gọi bất kì 1 nhóm lên báo cáo kết quả,
các nhóm còn lại lắng nghe và nhận xét kết quả. GV chữa phiếu bài tập và chuẩn
kiến thức.
(4)

Hoạt động 4. Vận dụng
a)
Mục tiêu
4.

Vận dụng những kiến thức đã học về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân để lựa
chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở.
b)

Tổ chức thực hiện

-

GV giao nhiệm vụ về nhà cho HS và yêu cầu HS nghiêm túc thực hiện.
Nội dung
Thực hiện nhiệm vụ mục vận dụng (trang 16 SGK).

-

HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

GV chọn một số HS nộp bài làm vào thời điểm thích hợp ở buổi học sau;
nhận xét (và có thể cho điểm đánh giá quá trình).
GV tổng hợp từ một số bài nộp của HS và nhận xét, đánh giá chung để các
HS khác tự xem lại bài làm của mình.
-

8
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung

CÔNG NGHỆ 9

Năm học: 2024-2025

PHỤ LỤC
PHIẾU BÀI TẬP
BÀI 2. CƠ CẤU HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN
Câu 1. Điền dấu mũi tên để hoàn thành sơ đồ dưới đây.

Câu 2. Điền vào chỗ trống để hoàn thành câu dưới đây.
Phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên. .,
tạo điều kiện để HS tốt nghiệp...........................................tiếp tục học ở cấp
học, trình độ cao hơn hoặc theo học.................hoặc..............................phù
hợp với năng lực, điều kiện cụ thể của..................., góp phần điều tiết cơ cấu
ngành nghề của.........................với yêu cầu phát triển của đất nước.
Câu 3. Nêu ba hướng đi liên quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt
nghiệp trung học cơ sở.
(1)
. . ........ ................................................................................................
(2)
............................................................................................................

9
GV: Nguyễn Thị Thanh Tâm

THCS PhươngTrung