SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 VƯỢT QUA CĂNG THẲNG
MÙA COVID
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
* Cơ sở của sáng kiến: Cuộc sống hiện đại với những guồng quay hối hả của
công việc, học hành, giải trí…chiếm gần trọn thời gian của mỗi chúng ta. Với học sinh
tiểu học, các em đang sống trong khi xã hội hiện đại với xu thế toàn cầu hóa, sự kết nối,
phát triển công nghệ thông tin nhanh đến chóng mặt. Điều này đã mang lại cho các em
nhiều cơ hội học tập để hiểu biết toàn diện hơn về cuộc sống thực tại.
          Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó. Bên cạnh những thuận lợi thì công nghệ
thông tin cũng có không ít những mặt trái: chỉ số ít trong các em vào mạng internet để
tìm kiến thức phục vụ cho học tập mà phần đông là tìm các trò giải trí như game, chat,
tìm kiếm thông tin, hình ảnh về thần tượng … Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến
thể trạng, sức khỏe, kiến thức và cả đạo đức của học sinh mà không phải bậc phụ huynh
nào cũng quan tâm và nắm bắt được.
* Tổng quan thông tin: Năm 2021 khi phải đối mặt với một tình hình đất nước
với những diễn biến hết sức phức tạp của đại dịch covid 19, mỗi người phải học tâp và
thích ứng với những phương thức sống mới mà trước đây chưa có tiền lệ. Bản thân mỗi
người đều chưa có kinh nghiệm trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh khi
phải sống trong thời gian giãn cách xã hội, phong tỏa địa phương để phòng chống dịch
bệnh thì thử hỏi làm sao chúng ta tránh được những căng thẳng, ức chế tâm lý.
Cha mẹ không đi làm được dẫn đến khó khăn về kinh tế gia đình. Từ đó, không ít
những cách ứng phó tiêu cực với cuộc sống và chính điều đó đã ảnh hưởng trức tiếp đến
trẻ. Chính là những em học sinh mà đến ngày tựu trường không được đi học.
* Khẳng định tính khoa học của sáng kiến: Năm học 2021 – 2022, ngành giáo
dục huyện Hồng Dân phải đối mặt với những khó khăn, thách thức mới khi phải thực
hiện việc dạy – học với hình thức mà từ trước tới nay chưa hề có ở vùng nông thôn: Đó
là dạy – học online. Giáo viên phải làm quen với hình thức dạy mới với những khó
khăn mà bản thân chưa hề có kinh nghiệm. Học sinh phải học tập với hình thức học mới
với những khó khăn từ bản thân các em chưa được biết; từ điều kiện kinh tế gia đình.
Trước tình hình đó, bản thân là một người giáo viên, ngày ngày tiếp xúc với các
em qua lớp học online Tôi đã phần nào nhận ra những biểu hiện khác thường cũng như
nhận thức được những hậu quả xấu đã, đang và sẽ ảnh hưởng đến các em. Vì vậy, sau
bao ngày trăn trở, Tôi đã quyết định chọn vấn đề: “Một số biện pháp giúp học sinh
lớp 5 vượt qua căng thẳng mùa covid” với một mục đích cụ thể và rõ ràng là góp một
phần sức lực nhỏ bé của mình nhằm hạn chế các rủi ro, bất hạnh không đáng có mà lại
rất có thể xảy đến cho các em học sinh trong độ tuổi dậy thì, một độ tuổi vô cùng phức
tạp trong tâm sinh lý con người. Để phần nào giúp các em vượt qua thời điểm khó khăn
này, vượt qua những căng thẳng hiện tại và thích ứng với cuộc sống mới.

B. NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Rõ ràng là trong cuộc sống chẳng có ai là chưa một lần gặp phải tình trạng căng
thẳng. Nhưng với học sinh Tiểu học không phải em nào cũng nhận thấy được bản thân
mình đang trong tình trạng căng thẳng. Vậy nên trước khi giáo dục cho các em khả
năng ứng phó thì trước hết phải cho các em hiểu căng thẳng là gì? Ứng phó với căng
thẳng là như thế nào? Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay khi phải đối mặt với tình hình
diễn biến hết sức phức tạp của dịch bệnh covid 19 không ai trong chúng ta có kỹ năng
ứng phó hoàn chỉnh. Thực trạng hiện nay thường xảy ra hai vấn đề chính:
Một là: chúng ta chủ quan nghĩ rằng: Nhiệm vụ của giáo viên là dạy học: có
nghĩa là đơn thuần cung cấp kiến thức cho học sinh. Giáo viên chưa quan tâm đến việc
cần hỗ trợ tư vấn tâm lý giúp học sinh vượt qua căng thẳng.
Hai là: Một số giáo viên lựa chọn phương pháp không phù hợp với đặc điểm tâm
-sinh lí của trẻ hoặc không phù hợp với đặc điểm riêng của từng học sinh. Hoặc là giáo
viên lựa chọn phương pháp phù hợp nhưng vận dụng không thành thạo.
thì:

Theo tài liệu Giáo dục lối sống dành cho học sinh lớp 5 của chương trình VNEN

        - Tình trạng căng thẳng là một cách phản ứng của cơ thể để đáp lại tác động của
những sự kiện, tình huống xảy ra làm cho con người cảm thấy mất cân bằng, bị đe dọa,
hoặc quá sức chịu đựng.
          - Ứng phó với căng thẳng là khả năng, cách thức con người nhận biết, xử lý một
cách tích cực, hiệu quả những tình huống gây ra căng thẳng với mình để trở lại trạng
thái cân bằng, hài hòa cả về thể chất lẫn tinh thần.
          Đồng thời người giáo viên cũng phải cho các em hiểu nguyên nhân gây ra căng
thẳng rất đa dạng, có thể xuất phát từ gia đình, học tập, bạn bè,…và có tính phụ thuộc
vào các đặc điểm cá nhân và hoàn cảnh sống (có sự việc gây ra căng thẳng cho người
này mà bình thường với người khác).
          Ví dụ: Với em Đào Trương Hữu Nghị mỗi lần em được cô mời phát biểu ý kiến
thì em rất vui sướng. Nhưng với em Võ Chí Hào thì việc cô mời phát biểu ý kiến với
em như là một hình phạt, và câu trả lời của em thường là: “Thưa cô, em chưa suy nghĩ
ra.”
          Người giáo viên cũng cần chỉ rõ cho các em biết khi con người bị căng thẳng họ
thường cảm thấy tim đập nhanh, thường xuyên hồi hộp, khó tập trung, khả năng ghi nhớ
kém, nhiều ý nghĩ lo lắng dồn dập, buồn phiền, thu mình, sợ hãi, hoang mang, dễ bị
kích động, cáu kỉnh, giảm khả năng suy xét sự việc, suy nghĩ chậm, trì trệ, chỉ nhìn thấy
mặt tiêu cực của vấn đề. Vì vậy ta thường thấy người bị căng thẳng hay có những hành
động tiêu cực. Đây chính là gốc rễ của bao nhiêu hậu quả đau lòng do tình trạng căng
thẳng gây ra.

II. MÔ TẢ NỘI DUNG - BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH VƯỢT QUA
CĂNG THẲNG MÙA COVID
1. Giáo dục cho học sinh hiểu tác động của căng thẳng đối với con người.
          Trong cuộc sống của mỗi người, thông thường khi ta gặp một tình huống có tính
chất mới thì cơ thể chúng ta sẽ xuất hiện trạng thái căng thẳng. Như vậy, căng thẳng là
một cách để cơ thể tự bảo vệ mình. Do vậy, căng thẳng luôn có tính tiêu cực. Nhiều
công trình nghiên cứu đã khẳng định rằng sự căng thẳng quá mức sẽ có tác động tiêu
cực tới mọi mặt của sức khỏe, tinh thần của con người.
          Ví dụ: Khi ta thổi một quả bóng bay, nếu không khí được thổi vào quả bóng ở
mức độ vừa phải, ta sẽ có một quả bóng thật đẹp. Nhưng nếu không khí được đẩy vào
quá mức, quả bóng có thể bị vỡ, thậm chí gây thương tích cho người thổi.
          Từ ví dụ Tôi vừa đưa ra, ta có thể dễ dàng liên tưởng tới những áp lực trong học
tập mà hằng ngày các em phải đối mặt. Việc học online là hoàn toàn mới với cả giáo
viên và học sinh tiểu học và đó cũng là nguyên nhân gây nên căng thẳng cho học sinh
lớp 5.
          Tuy nhiên, cũng cần nhận thức được rằng, căng thẳng cũng có mặt tích cực của
nó. Bởi vì, nếu các em học sinh chịu những sự căng thẳng ở mức độ vừa phải, trong khả
năng chịu đựng (như quả bóng bay Tôi đã dẫn chứng) thì sự căng thẳng lại có tác dụng
kích thích các em, giúp các em hoạt động, học tập hiệu quả hơn, tập trung ý chí, tinh
thần cao độ để vượt qua thử thách.
          Ví dụ: Trước một hình thức học tập mới sự căng thẳng chắc chắn sẽ xuất hiện. Có
thể do nỗi lo lắng các em sợ mất lòng tin từ thầy cô, sợ buồn lòng cha mẹ nếu như các
em không tham gia học được như bạn bè cùng lớp. Hay áp lực từ chính lòng kiêu hãnh,
tự hào của chính bản thân các em: Phải học được như các anh chị lớp trên. Từ đó, sự
căng thẳng này có thể trở thành những động cơ tích cực, thúc giục các em nỗ lực hết
mình để giành những kết quả tốt nhất.
          Hay khi một gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn. Tình huống này chắc chắn sẽ gây
căng thẳng cho mỗi học sinh nếu rơi vào hoàn cảnh ấy. Nhưng với một số em, nó lại là
động lực để các em cố gắng hơn trong cuộc sống để có thể đỡ đần cha mẹ hoặc giúp đỡ
cha mẹ nuôi các em,… Từ đó ta thấy rõ ràng rằng, căng thẳng bên cạnh tính chất tiêu
cực nó cũng có sự tích cực riêng.
2. Giáo dục cho học sinh hiểu cách ứng phó tiêu cực và cách ứng phó tích
cực đối với tình trạng căng thẳng
          Vậy phải làm sao để ứng phó với căng thẳng và ứng phó với tình trạng đó bằng
những giải pháp tích cực để góp phần hạn chế những ảnh hưởng có hại tới các em?
Điều này đòi hỏi người giáo viên phải giúp cho các em ý thức được rằng có nhiều cách
ứng phó với căng thẳng. Có cả cách tiêu cực lẫn tích cực. Khi ta giải quyết vấn đề bằng
các giải pháp tiêu cực thì căng thẳng đó không những không mất đi mà đôi khi tính chất
nghiêm trọng của sự việc càng tăng và hậu quả của nó gây ra cho bản thân ta càng nạng

nề hơn. Còn khi ta biết vận dụng các giải pháp tích cực ta có thể nhanh chóng giải quyết
được sự việc đó và lấy lại cân bằng cho cuộc sống hiện tại.
          Để giáo dục được điều này Tôi đã xây dựng một danh sách trong đó có đề cập
đến một loạt cách ứng phó với căng thẳng (cả cách ứng phó tiêu cực và cả cách ứng phó
tích cực). Sau đó, yêu cầu các em xác định đâu là những cách ứng phó với căng thẳng
tiêu cực và đâu là cách ứng phó tích cực với căng thẳng.
          Cụ thể trong Tiết Giáo dục lối sống ở bài: “Vượt qua căng thẳng” Tôi đã cho học
sinh lựa chọn, tìm các cách ứng phó với căng thẳng: cách tích cực và cách tiêu cực.
          - Khóc lóc triền miên, than thân trách phận.
          - Tránh cầu toàn quá mức.
          - Đọc sách, nghe nhạc, đi du lịch. Trò chuyện với một người bạn thân.
          - Trì hoãn công việc.
          - Tự hủy hoại bản thân.
          - Tìm kiếm mặt tích cực của vấn đề.
          - Gặp gỡ, giao lưu với những người bạn mới.
          - Hay cáu giận, bực bội,
          - Ăn quá nhiều hoặc nhịn ăn.
          - Tìm những mặt mạnh, phẩm chất tốt ở bản thân để lấy lại tự tin.
          - Tránh tham gia các hoạt động tập thể.
          - Hút thuốc, uống rượu.
          - Viết ra điều khiến mình bực bội hoặc ghi nhật kí.
          - Chơi một môn thể thao yêu thích, tập thể dục.
          - Hít vào thật sâu và đi dạo.
          - Tránh gặp gỡ bạn bè, gia đình.Trì hoãn những việc cần làm….
          - Tìm lời khuyên từ người tin cậy, có kinh nghiệm..
          - Tích cực tìm kiếm sự hỗ trợ.
          - Nghĩ về những thành quả mình đã đạt được.
Một số cách ứng phó tiêu cực

 M ột số cách ứng phó tích cực

- Khóc lóc triền miên, than thân trách
phận.

- Tránh cầu toàn quá mức.

- Trì hoãn công việc.

- Trò chuyện với một người bạn thân.

- Tự hủy hoại bản thân.

- Đọc sách, nghe nhạc, đi du lịch.
- Tìm kiếm mặt tích cực của vấn đề.

- Hay cáu giận, bực bội,
- Ăn quá nhiều hoặc nhịn ăn.
- Tránh tham gia các hoạt động tập thể.
- Hút thuốc, uống rượu.

- Gặp gỡ, giao lưu với những người bạn
mới.
- Tìm những mặt mạnh, phẩm chất tốt ở
bản thân để lấy lại tự tin.

- Viết ra điều khiến mình bực bội hoặc
- Tránh gặp gỡ bạn bè, gia đình.Trì hoãn ghi nhật kí.
những việc cần làm….
- Chơi một môn thể thao yêu thích, tập
thể dục.
- Hít vào thật sâu và đi dạo.
- Tìm lời khuyên từ người tin cậy, có kinh
nghiệm..
- Tích cực tìm kiếm sự hỗ trợ.
- Nghĩ về những thành quả mình đã đạt
được.
Sau hoạt động này, bản thân mỗi học sinh sẽ định hình và tích lũy cho mình
được một vốn sống trong ứng xử với các vấn đề căng thẳng của cuộc sống. Và người
giáo viên cần đặt một tình huống cụ thể, thiết thực và yêu cầu các em giải quyết.
          Tình huống: Trong giờ kiểm tra Toán, Quân loay hoay mãi không làm được bài.
Quân yêu cầu bạn Hòa ngồi bên cạnh cho mình chép bài nhưng bạn Hòa từ chối. Quân
rất bực tức gọi bạn Hòa là “đồ ích kỉ; đồ tồi” và xui các bạn trong nhóm không chơi với
Hòa nữa. Nếu em là Hòa, em sẽ giải quyết tình huống đó như thế nào?
          Với tình huống này sẽ có nhiều cách giải quyết tùy vào mỗi học sinh. Nhưng
người giáo viên phải cho các em hiểu được rằng cách nào sẽ giải quyết được tận gốc
của vấn đề còn cách nào thì không?
          Một số học sinh chọn các giải pháp sau: khóc lóc, buồn bã, trốn tránh mọi người,
cáu giận, nhịn ăn…
          Một số học sinh chọn các giải pháp: Trò chuyện với một người bạn thân. tìm
những mặt mạnh, phẩm chất tốt ở bản thân để lấy lại tự tin, tìm lời khuyên từ người tin
cậy, có kinh nghiệm, tích cực tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, cha mẹ….
          Qua các cách giải quyết trên, mỗi học sinh sẽ dễ dàng thấy được cách ứng phó
tích cực sẽ đem lại lợi ích to lớn cho chính bản thân các em. Giúp các em cân bằng lại
cuộc sống của mình. Còn cách giải quyết tiêu cực chỉ tạo cho tình trạng căng thẳng trầm
trọng thêm.
3. Giáo dục kỹ năng ứng phó với căng thăng thông qua các tiết Hoạt động
ngoài giờ lên lớp, giờ sinh hoạt, qua các trò chơi.
          Với hình thức này giúp các em học sinh vừa vui chơi, vừa có thể hình thành kĩ
năng ứng phó với căng thẳng một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, không cứng nhắc, gò bó,

khô khan, nhàm chán. Điều thuận lợi của phương pháp này ở chỗ trong mỗi tuần học,
Giáo viên chủ nhiệm tổ chức các tiết học ngoài giờ lên lớp theo chủ đề tháng – các tiết
sinh hoạt lớp.Tại lớp học online GV tổ chức cho các em trò chơi bằng cách ứng dụng
các phần mềm như :Kahoot; chiếc nón kỳ diệu, đổ xúc sắc; sử dụng nhóm zalo để trao
đổi thông tin, hỗ trợ học tập, trưng bày hình ảnh, kết quả bài làm…Qua đó, tạo cho các
em có cơ hội sinh hoạt tập thể, tính tương tác – hợp tác cao nên việc hình thành kĩ năng
giao tiếp, ứng phó với những căng thẳng nảy sinh trong quá trình hoạt động. Đồng thời
việc kết hợp các hình thức hoạt động này trong quá trình học tập sẽ giúp các em cân
bằng cuộc sống học tập căng thẳng thường ngày. Rèn luyện về tinh thần, thêm vào đó,
điều này còn có tác dụng rất lớn trong việc hình thành và phát triển một nhân cách toàn
diện.
          Ví dụ:
          Tình huống 1: Tại lớp học trực tuyến.
Trong giờ học online, cô giáo gọi bạn Ngọc Giàu trả lời câu hỏi nhưng bạn Ngọc
Giàu không hề có tín hiệu phản hồi gì. Cô không hiểu tại sao nên trách bạn không hợp
tác trong giờ học. Nếu em là bạn Ngọc Giàu em sẽ ứng phó như thế nào? Nếu em là bạn
của bạn Ngọc Giàu em sẽ làm gì?
          Cách giải quyết:
- Nếu là Ngọc Giàu, em sẽ: nhắn tin xin lỗi cô; Nói rõ lí do em không trả lời khi
cô gọi ( máy em bị hư mic; gia đình đang quá ồn, em bị rớt mạng nên không nghe rõ…)
- Nếu là thành viên trong lớp, em sẽ: Giúp bạn Ngọc Giàu trình bày lý do vì sao
không tương tác với cô trong giờ học; nhờ cô có biện pháp hỗ trợ bạn trong học tập….
          Tình huống 2: Tại lớp học trực tiếp
Trong giờ ra chơi 2 bạn cùng lớp chơi chọi cầu. Bạn An lỡ tay chọi trúng vào
lưng bạn Bình rất mạnh. Bình vô cùng tức giận. Nếu em là An trong lúc đó em sẽ làm
thế nào? Nếu em là Bình em sẽ cư xử ra sao?
          Cách giải quyết:
- Nếu là bạn Bình thì em có thể đánh bạn An, lớn tiếng trách mắng bạn, bỏ qua
xem đó là hành động lỡ tay của bạn, gọi bạn lại và nhắc nhở bạn phải cẩn thận khi chơi
không làm đau bạn…
- Còn nếu em là bạn An em có thể xin lỗi Bình, mặc kệ bạn, nếu Bình lớn tiếng
trách mắng em thì em sẽ đánh bạn, không chơi với bạn nữa…
          Như vậy, bằng những hoạt động thực tiễn, thiết thực, gần gũi cũng có thể giúp
các em hình thành kĩ năng ứng phó với căng thẳng một cách tự nhiên. Điều quan trọng
là người giáo viên cần biết khơi gợi cũng như biết định hướng cho các em áp dụng
những kĩ năng ứng phó tích cực để giúp các em không những vượt qua các thử thách
mà qua đó còn ý thức sâu sắc hơn các giá trị của tình bạn, tình thân, tình thầy trò…
4. Giáo dục kỹ năng ứng phó với căng thăng thông qua các môn học

          Hiện nay dạy học theo phương pháp tích hợp là một phương pháp đang được áp
dụng rộng rãi. Điều này không chỉ giúp các em hình thành tri thức mà còn giúp các em
hiểu vấn đề sâu hơn. Từ một môn học người giáo viên có thể liên hệ thực tế hoặc tích
hợp với môn học khác. Vì vậy tôi có thể dễ dàng để giáo dục kĩ năng ứng phó với căng
thẳng cho các em qua các môn học.
4.1. Môn Tiếng Việt
          Đây là môn học có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách
cho học sinh, rèn luyện khả năng cảm thụ, cảm nhận các vấn đề trong cuộc sống qua
các bức tranh của tác phẩm văn học. Từ đó học sinh có thể rút ra cho mình những cách
hành xử tốt đẹp, lối sống lành mạnh, cao thượng đối với những người xung quanh cũng
như rút ra những bài học cho chính bản thân mình. Đồng thời qua các bài tập đọc, các
tiết Tiếng việt, Tập làm văn cũng giúp các em rèn luyện khả năng giao tiếp tốt trước
đám đông, thư giãn đầu óc trong những lúc mệt mỏi căng thẳng. Vì vậy, nếu người giáo
viên chú trọng đến việc vận dụng môn học để giáo dục kĩ năng ứng phó với căng thẳng
cho các em thì sẽ đem lại những lợi ích to lớn ngoài sức mong đợi.
          Ví dụ:
Cho 2 em học sinh đóng vai: một em đóng vai Ma – ri – ô , một em đóng vai Giu
– li – ét – ta trong bài: Một vụ đắm tàu. Cả hai HS tự nghĩ ra lời thoại và hành động
theo quan điểm riêng của mình.
          Cách giải quyết:
+ Ma – ri – ô: Dũng cảm, cao thượng, khi biết chỉ còn một cơ hội để sống đã
nhường sự sống cho bạn dù là người bạn mới quen….
          + Giu – li – ét –ta: Một cô gái dịu dàng, ân cần chăm sóc khi bạn bị thương, chia
sẽ với nỗi buồn mất người thân của bạn….
           Qua đó học sinh có thể nhận ra rằng mỗi tác phẩm là một bài học vô giá cho
cuộc sống thực tại. Mỗi người nên có những suy nghĩ, hành động tích cực mới làm cho
cuộc sống tích cực, vui vẻ và sống thanh thản hơn.
 

4.2. Môn Giáo dục lối sống

          Đây có lẽ là môn học dễ dàng để giáo dục kĩ năng ứng phó với căng thẳng thuận
lợi nhất. Bởi nội dung các bài học xoay quanh việc hình thành cho các em những phẩm
chất, tích cách rất cụ thể. Qua đó, có thể hình thành cho mỗi em bản lĩnh, sự tự tin, khả
năng xử lí các tình huống thường gặp. Từ đó, hình thành nên kĩ năng sống nói chung và
kĩ năng ứng phó với căng thẳng nói riêng cho các em.
          Ví dụ: Sau khi học xong bài “Quyết định của em”
          Đóng vai Bạn Lan trong tình huống: Sáng đến lớp sớm làm trực nhật nhặt được
trong học bàn quyển truyện của bạn nào đó bỏ quên, đó lại là quyển truyện Lan rất thích
mà chưa mua được. Nếu em là bạn Lan trong tình huống đó em sẽ làm gì?.

          Cách giải quyết: Dấu luôn để đọc; tìm thầy cô để trả lại cho bạn; đem về đọc
xong hôm sau sẽ mang trả lại chỗ cũ…
          Như vậy bằng những tình huống rất cụ thể, thiết thực sẽ giúp các em hình thành
cho những kĩ năng ứng phó với căng thẳng một cách rất tự nhiên, nhẹ nhàng, không
cứng nhắc và khô khan.
4.3. Môn Lịch sử - Địa lí
Đây là môn học có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách
cho học sinh; khơi dậy trong mỗi con người lòng tự hào dân tộc thông qua các bài Lịch
sử - Địa lí về các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc bảo vệ chủ quyền đất nước.
Ví dụ: Qua bài học “ Nước ta đầu thế kỉ XX và công cuộc tìm đường cứu nước”.
Tìm hiểu ý chí quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước của người thanh niên yêu nước
Nguyễn Tất Thành. Đối mặt trước bao nhiêu khó khăn gian khổ: không có tiền để đi ra
nước ngoài, không có ai đi cùng phải một mình bôn ba nơi đất khách quê người….
Thông qua cách giải quyết khó khăn, ứng phó căng thẳng của Nguyễn Tất Thành:
Làm thuê trên chuyến tàu La - tút - sơ - tô - rê - vin để được đi ra nước ngoài mà không
phài mất tiền mua vé; làm mọi nghề để có thể sống và tìm hiểu dân tình nước Pháp tìm
ra định hướng giải phóng dân tộc.
Bằng biện pháp nêu gương giúp hình thành cho học sinh cách thức ứng phó với
căng thẳng và tìm hướng giải quyết tích cực. Ví như người thanh niên yêu nước Nguyễn
Tất Thành đối mặt với sống chết mà còn tìm ra hướng đi tích cực thì khó khăn trong đời
sống hiện nay có đáng kể gì. Qua đó xây dựng cho học sinh lòng ngưỡng mộ, học tập
và làm theo Bác với những việc làm vừa sức với bản thân.
5. Hướng cho các em tự hình thành kỹ năng ứng phó với căng thẳng.
          Cách rèn luyện này đòi hỏi bản thân các em phải có những trải nghiệm cụ thể, đôi
khi các em còn phải trả giá cho những cách giải quyết tiêu cực của mình. Nhưng đây là
giải pháp cần thiết. Bởi không ai có thể sống thay hoặc theo sát các em từng ngày, từng
giờ để bảo ban, hướng dẫn mà có những lúc các em phải trải nghiệm và rút ra bài học
cho mình
          Tình huống 1:
          Cả lớp vừa học xong 4 tiết, ai cũng đói và mệt, cô lại giao cho lớp làm tổng vệ
sinh lớp mới được về. Em không muốn làm. Vậy em sẽ ứng xử ra sao?
          Cách giải quyết:
          Không làm hoặc vừa làm vừa chơi; tự ý bỏ về; đến nói với cô và xin cô cho làm
vào buổi khác;…
          Sau khi học sinh tham gia chơi, trải nghiệm với các tình huống giáo viên đưa ra,
mỗi học sinh cần trình bày trước tập thể xem mình đã học được gì qua các tình huống
đó. Người giáo viên phải tổng kết lại với mỗi tình huống sẽ có nhiều cách giải quyết
khác nhau nhưng nếu biết vận dụng cách tích cực thì các em có thể vượt qua tình huống

đó, lấy lại cân bằng trong cuộc sống. Còn nếu giải quyết các căng thẳng theo hướng tiêu
cực có thể đem lại những hậu quả xấu đôi khi còn ảnh hưởng nặng nề tới bản thân các
em.        
          Tình huống 2:
Từ trước đến nay các em được đến trường học trực tiếp vào trung tuần tháng 8 và
kết thúc năm học từ cuối tháng 5. Riêng năm học này các em không được đến trường
mà phải học trực tuyến nên có những khó khăn xảy ra tạo thành những áp lực, căng
thẳng: Không được gặp gỡ bạn bè, thầy cô; không quen học tập với thiết bị điện tử;
không được tham gia những hoạt động vui chơi giải trí; Phải thực hiện theo các chỉ thị
của Thủ Tướng Chính Phủ, UBND về phòng chống dịch bệnh covid 19….
          Cách giải quyết:
Giáo viên hướng dẫn học sinh tham gia vào zalo nhóm lớp học; sử dụng internet
để truy cập google.meet để vào đường link lớp học; truy cập vào google để học trên
trang web OLM; Làm bài tập – bài thi, nộp bài qua ứng dụng Azota….
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Sau thời gian sử dụng những biện pháp trên học sinh đã có những tiến bộ rõ rệt:
Học sinh tham gia học online đúng giờ, tham gia tương tác tích cực vào các hoạt động
trong giờ học. Nhiều em đã phát huy rõ năng lực thích ứng với hình thức học tập mới;
tương tác tốt trong các giờ học; biết cách hỗ trợ bạn khi gặp khó khăn như: Gửi đường
link cho bạn; hướng dẫn bạn truy cập thông tin; gửi bài nộp; tìm kiếm thông tin trên
google theo hướng dẫn của thầy cô….
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Để thực hiện tốt công tác giáo dục, giáo viên phải thật sự hết sức yêu quý học
sinh, đặt hết tâm huyết vào công việc, quyết tâm giáo dục học sinh đến nơi đến chốn.
- Trong công tác chủ nhiệm ngoài sự nhiệt tình của người giáo viên còn đòi hỏi
phải có những phương pháp giáo dục thích hợp.
- Luôn bám sát theo dõi sự thay đổi của từng học sinh, những biểu hiện thái độ
tiêu cực nhằm hỗ trợ kịp thời cũng như phát hiện gương người tốt việc tốt để biểu
dương khuyến khích động viên.
- Phải biết kết hợp giáo dục học sinh từ nhiều phía.
- Giáo viên chủ nhiệm phải biết tổ chức được một tập thể lớp đoàn kết, yêu
thương, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau.
- Giáo viên phải gương mẫu, chuẩn mực, bình tĩnh xử lý trong các tình huống.
Đôi lúc phải có tấm lòng bao dung vị tha, hạn chế việc hành động theo suy nghĩ chủ
quan nóng vội, tránh gây cho các em cảm giác bị áp lực, căng thẳng, phải khơi dậy
những mặt tốt của các em để giúp các em có động cơ, ứng xử tích cực.

- Giáo viên phải tự học tập tìm hiểu thêm từ mọi nguồn tài liệu để bổ sung vốn
kiến thức cá nhân để có thể giải đáp thắc mắc, giúp đỡ, hỗ trợ học sinh khi các em cần.
Nhất là kể cho các em nghe những câu chuyện về Bác khi nội dung giáo dục phù hợp.
V. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CỦA SÁNG KIẾN
Sáng kiến kinh nghiệm là sự đút kết từ thực tiễn bản thân qua trong giảng dạy.
Đã được nhân rộng trong các lần sinh hoạt chuyên môn của đơn vị.
C. KẾT LUẬN:
1. Kết quả của việc ứng dụng sáng kiến:
Thông qua sinh hoạt chuyên môn trường, sáng kiến được sự thống nhất của đồng
nghiệp và vận dụng, nhân rộng trong đơn vị.
Mỗi hành vi, kỹ năng là một chuẩn mực đạo đức không chỉ cho học sinh mà cho
mọi người cùng học tập. Các em mong được tiến bộ, thầy cô mong các em trưởng thành
hơn và cũng mong bổ sung cho mình thêm nhiều kinh nghiệm để có thể đáp ứng nhu
cầu giáo dục hiện nay, nhất là thời điểm nước ta đang thực hiện chương trình sách giáo
khoa 2018 với những lĩnh vực nội dung và yêu cầu giáo dục mới.
2. Kết luận:
Nhiều nước phát triển trên thế giới, thanh thiếu niên được học những kỹ năng
sống về những tình huống sẽ xảy ra trong cuộc sống và họ biết cách đối diện và đương
đầu, vượt qua những khó khăn, cũng như biết cách tránh những mâu thuẫn, xung đột,
bạo lực giữa người với người. Biết cách đối phó, thích ứng với các tai nạn như cháy, nổ,
động đất, thiên tai…
          Vậy ở nước ta tại sao vấn đề này lại còn bỏ ngỏ, chưa được thực hiện một cách
bài bản. Trong những năm gần đây chúng ta mới bắt đầu quan tâm đến vấn đề này và
việc triển khai trong các nhà trường vẫn còn rất nhiều lúng túng… Trong chương trình
Giáo dục phổ thông 2018, Hoạt động trãi nghiệm chính thức đi vào chương trình như
một môn học bắt buộc. Bởi môn học này giúp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Từ
những điều đơn giản, đời thường gần gũi với các em như: chào hỏi, cám ơn, xin lỗi,
quan sát, lắng nghe, ứng phó với căng thẳng, tìm kiếm sự hỗ trợ, giữ gìn vệ sinh môi
trường, tham gia giao thông an toàn …, nhưng có tác dụng khơi dậy “sức mạnh nội
tâm” tiềm ẩn trong mỗi HS, giúp các em nhận ra giá trị của mình để biết cách điều
chỉnh hành vi, thái độ, biết sống có trách nhiệm, sống có văn hoá, biết cách tự bảo vệ
mình và giải quyết những vấn đề khó khăn trong cuộc sống…
 3. Kiến nghị - Đề xuất:
Để giúp học sinh có thể thích ứng, linh hoạt trong thời kỳ hiện đại cũng như có
những kỹ năng vượt qua căng thẳng, bản thân Tôi có một số đề xuất sau:

- Người giáo viên phải hết lòng hết sức, tận tâm vì học sinh thân yêu của mình.
Kiên nhẫn, thầm lặng ghi nhận sự tiến bộ, thay đổi của những học sinh để có những
biện pháp hỗ trợ, giúp đỡ, giáo dục kịp thời, hợp lí giúp học sinh phát triển tích cực.
- Cha mẹ học sinh cần quan tâm hơn nữa tới việc học và rèn luyện, thái độ, tình
cảm, đạo đức của con em mình. Phải chấn chỉnh ngay những hành vi sai lệch của các
em, hướng các em phát triển đúng đắn. Phải phối hợp với nhà trường trong công tác
giáo dục học sinh.
- Các cấp, các ngành có liên quan cần tạo điều kiện cho giáo viên học tập, bổ
sung kiến thức, kinh nghiệm để thích nghi trong tình hình mới.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 vượt
qua căng thẳng mùa covid” mà bản thân Tôi đút kết được trong quá trình dạy học và
giáo dục học sinh. Rất mong được sự đóng góp của Hội đồng khoa học để sáng kiến
được hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao nghiệp vụ sư phạm; chất lượng giáo dục tại
đơn vị.
Chân thành cảm ơn!
NINH QUỚI A, NGÀY 10/3/2022
NGƯỜI VIẾT

QUÁCH NGỌC CHI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO TÓM TẮT
Đề nghị công nhận Sáng kiến
I. Sơ lược lý lịch:
- Họ và tên: Quách Ngọc Chi

Năm sinh: 1978

- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Cử nhân tiểu học
- Chức năng, nhiệm vụ được giao: Giáo viên chủ nhiệm lớp 5A1
- Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ trưởng chuyên môn tổ 4,5. Trường tiểu học
Trương Văn An
II. Nội dung:
1. Sự cần thiết thực hiện sáng kiến:
Cuộc sống hiện đại với những guồng quay hối hả của công việc, học hành, giải
trí…chiếm gần trọn thời gian của mỗi chúng ta. Với học sinh tiểu học, các em đang
sống trong khi xã hội hiện đại với xu thế toàn cầu hóa, sự kết nối, phát triển công nghệ
thông tin nhanh đến chóng mặt. Điều này đã mang lại cho các em nhiều cơ hội học tập
để hiểu biết toàn diện hơn về cuộc sống thực tại.
          Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó. Bên cạnh những thuận lợi thì công nghệ
thông tin cũng có không ít những mặt trái: chỉ số ít trong các em vào mạng internet để
tìm kiến thức phục vụ cho học tập mà phần đông là tìm các trò giải trí như game, chat,
tìm kiếm thông tin, hình ảnh về thần tượng … Năm 2021 khi phải đối mặt với một tình
hình đất nước với những diễn biến hết sức phức tạp của đại dịch covid 19, mỗi người
phải học tâp và thích ứng với những phương thức sống mới. Trước tình hình đó, bản
thân là một người giáo viên, ngày ngày tiếp xúc với các em qua lớp học online Tôi đã
phần nào nhận ra những biểu hiện khác thường cũng như nhận thức được những hậu
quả xấu đã, đang và sẽ ảnh hưởng đến các em. Vì vậy, sau bao ngày trăn trở, Tôi đã
quyết định chọn vấn đề: “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 vượt qua căng thẳng
mùa covid” với một mục đích cụ thể và rõ ràng là góp một phần sức lực nhỏ bé của
mình nhằm hạn chế các rủi ro, bất hạnh không đáng có mà lại rất có thể xảy đến cho các

em học sinh trong độ tuổi dậy thì, một độ tuổi vô cùng phức tạp trong tâm sinh lý con
người.
2. Tên sáng kiến.
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 vượt qua căng thẳng mùa covid 
3. Nội dung sáng kiến.
* Giáo dục cho học sinh hiểu tác động của căng thẳng đối với con người.
          Trong cuộc sống của mỗi người, thông thường khi ta gặp một tình huống có tính
chất mới thì cơ thể chúng ta sẽ xuất hiện trạng thái căng thẳng. Như vậy, căng thẳng là
một cách để cơ thể tự bảo vệ mình. Do vậy, căng thẳng luôn có tính tiêu cực. Nhiều
công trình nghiên cứu đã khẳng định rằng sự căng thẳng quá mức sẽ có tác động tiêu
cực tới mọi mặt của sức khỏe, tinh thần của con người.
          Tuy nhiên, cũng cần nhận thức được rằng, căng thẳng cũng có mặt tích cực của
nó. Bởi vì, nếu các em học sinh chịu những sự căng thẳng ở mức độ vừa phải, trong khả
năng chịu đựng (như quả bóng bay Tôi đã dẫn chứng) thì sự căng thẳng lại có tác dụng
kích thích các em, giúp các em hoạt động, học tập hiệu quả hơn, tập trung ý chí, tinh
thần cao độ để vượt qua thử thách.
* Giáo dục cho học sinh hiểu cách ứng phó tiêu cực và cách ứng phó tích cực
đối với tình trạng căng thẳng
          Để giáo dục được điều này Tôi đã xây dựng một danh sách trong đó có đề cập
đến một loạt cách ứng phó với căng thẳng (cả cách ứng phó tiêu cực và cả cách ứng phó
tích cực). Sau đó, yêu cầu các em xác định đâu là những cách ứng phó với căng thẳng
tiêu cực và đâu là cách ứng phó tích cực với căng thẳng.
* Giáo dục kỹ năng ứng phó với căng thăng thông qua các tiết Hoạt động
ngoài giờ lên lớp, giờ sinh hoạt, qua các trò chơi.
          Với hình thức này giúp các em học sinh vừa vui chơi, vừa có thể hình thành kĩ
năng ứng phó với căng thẳng một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, không cứng nhắc, gò bó,
khô khan, nhàm chán.
* Giáo ...