THAM LUẬN
Về việc thực hiện dạy học trực tuyến

I. Đặc điểm tình hình
Trước diễn biến phức tạp của đại dịch Covid, toàn ngành nói chung và sở GD-ĐT Sơn La đã có những hướng dẫn cụ thể về việc triển khai tập huấn, thực diễn và tổ chức dạy học trực tuyến; từ đó các giáo viên, nhà trường đã chủ động tìm hiểu và tìm kiếm những ứng dụng dạy học để thực hiện nhiệm vụ thực tiễn đặt ra.
Đối với địa bàn huyện Mộc Châu, do chưa phải thực hiện việc dừng đến trường nên việc dạy học trực tuyến ở hầu hết các trường chủ yếu mới chỉ thực hiện ở việc thực diễn hoặc ôn tập nhỏ lẻ (ôn HSG, dạy thêm, phụ đạo, hướng dẫn tự học).
Đại dịch covid đã kích hoạt những cách dạy học mới, trong đó có hình thức dạy học trực tuyến; cũng như với hầu hết các phương pháp giảng dạy khác, học trực tuyến cũng có những ưu và nhược điểm riêng, giải mã và hiểu được những mặt tích cực và hạn chế này sẽ giúp cho việc triển khai dạy học online hiệu quả hơn.
II. Ưu điểm và hạn chế
1. Ưu điểm
Năng lực sử dụng CNTT của giáo viên được nâng lên (giáo viên nắm bắt được cách sử dụng những ứng dụng hỗ trợ dạy học online hiệu quả như zoom, google meet, team, K12 online, quizzi, kahoot, padlet, .v.v.)
Mạch kiến thức của học sinh không bị gián đoạn, khả năng tiếp cận về thời gian và địa điểm gần như không bị hạn chế.
Phù hợp với nhiều kiểu học: Mỗi học sinh có một hành trình học tập khác nhau và một phong cách học tập khác nhau. Một số học sinh học bằng hình ảnh, trong khi một số học sinh thích học qua âm thanh. Tương tự như vậy, một số học sinh phát triển mạnh trong lớp học, và những học sinh khác là những người học một mình, những người bị phân tâm bởi các nhóm lớn. Hệ thống học tập trực tuyến, với nhiều tùy chọn và tài nguyên, có thể được cá nhân hóa theo nhiều cách, sẽ cung cấp sự lựa chọn phù hợp với nhu cầu của từng học sinh.
2. Hạn chế
Ở nhiều đơn vị việc sử dụng ứng dụng dạy học quá phong phú (mỗi thầy cô dùng một nền tảng: Zoom, google meet, subclass room, google class room, K12 online, zalo, messenger, .v.v.) khiến học sinh phải cài quá nhiều ứng dụng gây quá tải đối với những thiết bị cấu hình yếu, gây hoang mang do phải tìm hiểu cách sử dụng của nhiều ứng dụng một lúc.
Các ứng dụng miễn phí hầu hết đều bị hạn chế tính năng, giáo viên chỉ sử dụng được những tính năng đảm bảo yêu cầu tối thiểu.
Ảnh hưởng bởi đường truyền internet là một rào cản lớn, việc giật, lag, thậm trí bị out ra khỏi phòng học là phổ biến khiến cho chất lượng giờ học không đảm bảo.
Vấn đề công nghệ cũng là một yếu tố ảnh hưởng không nhỏ, nhất là về phía giáo viên do bị chi phối bởi những nguyên nhân như: Trình độ công nghệ thông tin, năng lực tự học, thực hiện hình thức mới nên giáo viên phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Đây là vấn đề cần có thời gian để khắc phục.
Áp lực đối với giáo viên do người tham gia giờ giảng không chỉ có học sinh mà thường xuyên còn có phụ huynh hoặc đồng nghiệp; ngoài ra việc soạn một bài giảng và giáo án cho việc dạy online tốt cũng mất không ít thời gian và công sức.
Khả năng tập trung vào bài giảng không cao thậm chí học sinh cảm thấy bị áp lực, căng thẳng, mệt mỏi do việc phải tập trung vào màn hình trong thời gian dài là điều hết sức khó khăn đối với học sinh, bên cạnh đó còn dễ bị phân tâm bởi ngoại cảnh, mạng xã hội, game hay các trang web khác.
Cảm giác cô lập do thiếu sự tương tác trực tiếp giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh cũng có thể gây ảnh hưởng đến hiệu quả học tập.
Việc ghi chép của học sinh sẽ khó khăn hơn và cũng khó để giáo viên kiểm soát.
Ảnh hưởng tới sức khoẻ đặc biệt là tác hại đối với đôi mắt do dành nhiều giờ để dán mắt vào màn hình máy tính hoặc điện thoại. Thậm chí có thiết bị có thể cháy nổ gây tai nạn nghiêm trọng.
Văn hoá trong học online cũng là vấn đề cần quan tâm, cụ thể là về địa điểm, trang phục, phát ngôn, hành động; thậm chí trong thời gian gần đây có nơi còn có hiện tượng người lạ vào lớp học để phá rối.
III. GIẢI PHÁP
1) Cần linh hoạt sử dụng các cách học trực tuyến khác nhau nhưng phải đơn giản, dễ thực hiện ví dụ:
- Dạy học bằng google meet (ứng dụng dễ dùng nhất) kết hợp với cài thêm các tiện ích hỗ trợ như: Tự động chấp nhận học sinh vào lớp, tự động điểm danh.
- Dùng những ứng dụng giúp tăng hứng thú cho việc học mà học sinh không cần cài app như Quizzi, Kahoot, Padlet, Google form. (nên kết hợp sử dụng các ứng dụng nhằm bổ sung những tính năng bị hạn chế đối với ứng dụng này nhưng không hạn chế đối với ứng dụng khác)
2) Để giảm ảnh hưởng của tình trạng ngẽn mạng thì nên bố trí các tiết dạy tránh những khung giờ cao điểm, nhưng cũng cần tránh những thời điểm có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt gia đình dẫn đến phản ứng thiếu tích cực, thậm chí gay gắt từ phụ huynh.
3) Để giảm áp lực cho giáo viên và học sinh thì giờ dạy trực tuyến chỉ nên giới hạn thời gian từ 25 đến 30 phút; mỗi buổi học không quá 3 tiết.
4) Cần tạo không gian học tập gọn gàng, có không khí thoải mái để giảm áp lực tâm lí cho học sinh, điều này cần sự phối hợp tích cực từ phía phụ huynh.
5) Cần có nội quy rõ ràng, dễ hiểu, chặt chẽ về văn hoá học online.

Trên đây là một số ý kiến tham luận về nội dung dạy học trực tuyến, kính mong sự đóng góp xây dựng của hội nghị để cùng thống nhất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học trực tuyến./.


NGƯỜI VIẾT THAM LUẬN




Nguyễn Đức Giang