LỜI NÓI ĐẦU 
  
CỦA JAY LENO
Với tôi, cuốn sách vĩ đại nhất từng được viết là cuốn  Bản Thánh ca
Giáng sinh của Charles Dickens. Vì sao ư? Vì triết lí đơn giản của nó: làm
điều đúng sẽ cảm thấy vui hơn. Đó chả phải là một tín điều tôn giáo gì cả.
Chỉ là nếu bạn làm việc tốt thì cuộc đời bạn sẽ khá lên. Nó là thế, bạn
không thể một mình ăn hết cái bánh to, cứ cố ăn chỉ tổ chướng bụng mà
thôi. Ăn một ít, còn đâu để dành cho người khác.
Khi được yêu cầu trả lời phỏng vấn về  Sức mạnh của sự tử tế, tôi đã
đồng ý không chỉ vì muốn tỏ ra dễ thương đâu. Tôi làm điều đó vì tôi nghĩ
đó là cách mình nên làm. Nhưng thời nay tỏ ra tử tế lại là chuyện lạ khó tin.
Mới đây tôi có kể một câu chuyện cười trong một show diễn và nhận được
thư của một phụ nữ nói rằng bà ấy khó chịu với nó. Tôi gọi điện lại nói xin
lỗi bà nếu có gì xúc phạm đến tình cảm của bà. Không hiểu sao bà lại tiếp
xúc với báo chí và thế là lời xin lỗi của tôi được lên báo! Chúng ta đang
sống trong một xã hội mà ngay cả một nhã ý thông thường cũng bị coi là
bất thường, như thể mình vừa thực hiện thủ thuật móc họng cứu mạng ai
không bằng.
Thậm chí nếu bạn đụng xe vào ai thì các công ty bảo hiểm sẽ bảo bạn
đừng xin lỗi người ta. Xin lỗi tức là thừa nhận mình sai. Vậy chứ họ muốn
bạn làm gì? Chuồn nhanh và gọi cho luật sư của mình ư? Tuy nhiên, theo
tôi, dù có sai thật mà mình xin lỗi trước thì có đến chín trên mười người sẽ

động tâm và chắc chắn sẽ tử tế lại với mình trong chuyện khắc phục thiệt
hại. Thế là nhiều thứ phiền toái ngày nay có thể được xử lí chỉ bằng vài
hành động nhân ái đơn giản thôi.
Trở nên một người nhân hậu càng đặc biệt quan trọng hơn khi ta có một
diễn đàn như The Tonight Show. Đó không thể là sàn diễu võ của một tên
đầu gấu hay một kẻ khoe mẽ. Có một lý do vì sao show này được gọi là The
Tonight Show với Jay Leno  chứ không phải là  The Tonight Show do Jay
Leno thủ diễn. Đó là vì mẹ tôi. Bà cho rằng nói “Jay Leno thủ diễn” thì vô
hình trung mình nói với cử tọa rằng “Này, nhìn tôi đây, tôi là ngôi sao lớn
đấy.” Vậy là tôi bảo bà, “Được rồi, mẹ à. Thế với Jay Leno thì sao?”
Cuộc sống không “cứng” như thế. Hãy nhường nhịn một chút. Rồi bạn
sẽ ngạc nhiên khi thấy mình thu lại được nhiều chừng nào.

CHƯƠNG 1
SỨC MẠNH CỦA SỰ TỬ TẾ
 
QUA NĂM THÁNG, chúng tôi đều yêu quý một người bảo vệ đặc biệt ở
trụ sở văn phòng chúng tôi tại Manhattan. Thực ra hầu hết mọi người ở The
Kaplan Thaler Group ai cũng phục anh. Là một người đàn ông to con, vui
tính, ngoài năm mươi tuổi, Frank làm ấm lòng hết thảy những ai bước vào
tòa nhà này bằng câu chào hồn hậu của mình. “Chào Linda!” “Chào
Robin!” anh ấy nói. “Một ngày thứ Sáu vui vẻ nha!”
Một câu đùa ý nhị của Frank làm thay đổi cả cách chúng tôi bắt đầu một
ngày làm việc. Thay vì chuồn nhanh qua cửa và xếp hàng chờ thang máy,
chúng tôi lại đưa mắt tìm Frank để chào hỏi một câu cho chắc. Anh luôn giữ
giọng nói phấn chấn suốt cả ngày. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ nhận thức
được làm sao Frank lại có thể giúp gì cho việc làm ăn của chúng tôi ngoài
việc ngăn chặn người lạ đột nhập vào văn phòng.
Mãi đến hôm Richard Davis, chủ tịch và COO của U.S. Bank, ngân hàng
lớn thứ sáu của Hoa Kì, đến gặp chúng tôi. Đã mấy tháng nay The Kaplan
Thaler Group đã làm việc cật lực để tạo nên một tuyệt tác có thể làm cho
Davis phải lác mắt và kiếm được một khách sộp là U.S. Bank.
Thời điểm có chuyến viếng thăm của Davis chính là thời điểm có tính
chất quyết định. Chúng tôi là một trong hai hãng vẫn tiếp tục chạy đua để
có được hợp đồng này. Davis cùng với người của mình đang bay từ văn

phòng điều hành ở Minneapolis đến gặp trực tiếp chúng tôi. Lúc đó chúng
tôi còn chưa hiểu ra, song Davis cùng bầu đoàn của ông quả thực đã hơi
“khớp” trước cái kiểu tiếp đón mà họ nhận được ở New York. Nhịp độ tất
bật và cái thói xô bồ như chốn không người của Quả Táo Lớn (New York)
đã trở thành một phần huyền thoại của thành phố này rồi. Và họ sợ rằng
chúng tôi cũng lạnh lùng và vô cảm như thế.
Thế nhưng, khi Richard Davis và người của ông bước vào trụ sở chúng
tôi, họ đã được Frank đón tiếp một cách nồng nhiệt. Vài phút sau lên đến
văn phòng chúng tôi, Davis cứ luôn miệng nhắc tới người bảo vệ hồn hậu
ấy. “Anh ấy đón tôi nhiệt tình quá!” ông nói. “Thế rồi tôi chợt nghĩ, sao
mình lại không muốn làm việc với một công ty có những người như Frank
chứ? Tôi còn có thể nghĩ được gì khác ngoài việc thuê một công ty như thế
này không?” Và chúng tôi đã thắng hợp đồng đó.
Dĩ nhiên Davis chắc chắn sẽ không giao việc đó cho chúng tôi nếu ông
chẳng có ấn tượng gì về cách làm ăn của chúng tôi. Tuy nhiên, ở đây còn có
công của Frank nữa. Chính lời chào nồng hậu của Frank đã giúp chúng tôi
thắng được một vụ làm ăn với hàng triệu đô la trong tài khoản.
Đó chính là Sức mạnh của sự tử tế.
Người bảo vệ chiếm được cảm tình của một vị COO. Chuyện đó nghe cứ
như phim của Disney vậy, nhưng chúng tôi xin cam đoan rằng đấy không
phải là chuyện hư cấu. Chúng tôi viết Sức mạnh của sự tử tế là vì chúng tôi
hoàn toàn không đồng tình với cái khôn ngoan phổ biến, rằng “Hiền lành
thì thua thiệt,” và “Không có cái gì tốt mà không bị trừng phạt.” Nền văn
hóa của chúng ta đang giúp truyền bá thứ huyền thoại về thuyết Darwin xã
hội - ai thích nghi tốt nhất ắt sẽ sống sót - rằng thứ triết lí sát phạt “một mất

một còn” đang thắng thế. Một trong những cuốn sách bán chạy nhất mấy
năm trước có tên là Nice Girls Dont Get the Corner Office[1]. Nhưng điều
đó hoàn toàn trái ngược với cách chúng tôi điều hành công việc và cuộc
sống. Trong chưa đầy một thập kỉ, chúng tôi đã xây dựng The Kaplan
Thaler Group thành một tên tuổi lớn trong ngành quảng cáo với gần một tỉ
đô la doanh thu, làm cho nó trở thành một trong những hãng quảng cáo phát
triển nhanh nhất nước. Thành công chúng tôi giành được không phải bằng
gươm đao mà bằng hoa và sô-cô-la. Sự lớn mạnh của chúng tôi không phải
là kết quả của nỗi sợ hãi và hăm dọa, mà bằng nụ cười và lời khen.
Hết lần này đến lần khác, chúng tôi đã tận mắt thấy sức mạnh phi thường
của lòng tốt trong các vụ giao dịch làm ăn, và ngay trong cuộc sống của
mình. Đó là một hành khách kiên nhẫn, nhỏ nhẹ nhờ nhân viên bán vé máy
bay kiểm tra giúp mình lần nữa xem có lấy được vé hạng nhất không, thay
vì quát, “Tôi là khách hàng cao cấp (ba lần bạch kim) đây.” Đó là người lái
xe nhã nhặn muốn xin lỗi viên cảnh sát vì đôi lúc mình sơ ý vượt quá tốc
độ.
Nhưng người hiền lành cũng có một rắc rối tưởng tượng. Hiền lành sẽ
không được coi trọng. Bị mang tiếng hiền lành thường có nghĩa là người
khác ít khi nói về mình một cách trọng vọng. Hiền lành dễ bị coi là ba phải,
thụ động, nhút nhát, nhu nhược. Chúng tôi xin nói rõ: hiền lành không phải
/là ngây ngô. Hiền lành không có nghĩa là cứ ở đó cười ngớ ngẩn khi bị
người ta đạp lên đầu mình. Hiền lành không có nghĩa là cái thảm chùi chân.
Thực ra chúng tôi có thể nói rằng hiền lành là một từ cứng rắn nhất trên
đời. Nó có nghĩa là bước tới phía trước với sự tự tin trong sáng đến từ nhận
thức, rằng ta phải hết sức nhân hậu và đặt nhu cầu của người khác ngang

hàng với nhu cầu của chính mình, nhờ đó mà có được những gì ta muốn.
Hãy ngẫm về những điều dưới đây:
• Nhân hậu sẽ được hạnh phúc hơn trong tình yêu. Những người không
quá sôi nổi và dễ cảm thông với người khác thường có tỉ lệ ly hôn chỉ bằng
một nửa so với trung bình, theo nghiên cứu của đại học Toronto.
•  Nhân hậu sẽ làm ra nhiều tiền hơn.  Theo giáo sư Daniel Goleman người đã tiến hành nghiên cứu về những tác động của cảm xúc ở chỗ làm
trong cuốn sách Lãnh đạo đại cương - thần thái của nhân viên tỉ lệ thuận
với kết quả trên. Một nghiên cứu cho thấy: cứ tăng 2% trạng thái phấn khởi
và tương trợ nhau của nhân viên trong không khí làm việc thì tổng thu nhập
sẽ tăng được 1%.
•  Nhân hậu sẽ khỏe người hơn.  Một nghiên cứu của đại học Michigan
cho thấy: những người già ở Mỹ nếu chịu khó giúp đỡ người khác - thông
qua các công việc tình nguyện, hay chỉ đơn thuần là bạn bè hàng xóm láng
giềng tốt thôi - thì tỉ lệ chết sớm sẽ thấp hơn 60% so với những người đồng
niên chẳng bao giờ chịu giúp đỡ ai.
• Nhân hậu sẽ ít phải ra tòa. Một nghiên cứu khác cho thấy: các bác sĩ
chưa bao giờ bị kiện cáo thường nói chuyện với bệnh nhân lâu hơn trung
bình ba phút so với những thầy thuốc đã phải ra tòa hai lần trở lên (theo ghi
nhận của Malcolm Gladwell trong cuốn Blink: Sức mạnh của việc nghĩ mà
không cần suy nghĩ.
Thường thì những việc tử tế nho nhỏ - như nụ cười, cử chỉ, lời khen,
thiện cảm - sẽ tạo nên một ngày của ta và thậm chí còn thay đổi cả cuộc
sống của ta. Dù bạn đang lãnh đạo công ty của mình, hay đang vận động

vào chức chủ tịch hội phụ huynh, hay chỉ là việc cố tâm sự với đứa con gái
mới lớn của mình, thìSức mạnh của sự tử tế  cũng sẽ giúp bạn vượt qua
những nhầm lẫn đã ngăn trở bạn đạt đến mục đích của mình. Sức mạnh của
sự tử tế sẽ giúp bạn mở ra những cánh cửa, cải thiện quan hệ của bạn ở chỗ
làm cũng như ở nhà, và giúp bạn ngủ ngon hơn trông thấy. Lòng tốt không
những đưa ta tới đích trước mà những ai sử dụng sức mạnh nâng đỡ của nó
cũng sẽ hạnh phúc hơn, chắc chắn đấy!
Trong những chương tiếp theo, chúng tôi sẽ cho các bạn thấy hiền lành
không có nghĩa là phải hi sinh cái bạn muốn có cho ai đó. Luôn có giải
pháp thứ hai, thứ ba, thậm chí là nhiều hơn khi bạn áp dụng các nguyên lí
của lòng tốt.

[1] Sách đã được công ty Thái Hà giữ bản quyền xuất bản tại Việt Nam:
Phụ nữ thông minh không ở góc văn phòng.

CHƯƠNG 2
SÁU NGUYÊN LÍ SỨC MẠNH CỦA SỰ TỬ TẾ
 

 

Nguyên lí sức mạnh của sự tử tế - 1
Ấn tượng tích cực tựa như hạt giống
MỖI LẦN BẠN MỈM CƯỜI với một người đưa tin, bật cười khi nghe
chuyện tếu của một đồng sự, cám ơn một trợ lí, hoặc đối xử với người lạ
một cách lịch thiệp và trọng thị là một lần bạn phóng ra năng lượng tích
cực. Năng lượng này tạo cho người ta một ấn tượng và ấn tượng này lại
được chuyển tiếp qua vô số người mà anh ấy hoặc cô ấy sẽ gặp sau đó. Dấu
ấn này có hiệu ứng khuyếch đại lên. Và cuối cùng những ấn tượng tốt đẹp
ấy lại quay trở về với bạn. Như thế không có nghĩa là người phục vụ bàn
từng được bạn bo sộp một ngày kia sẽ kiếm được một công ty  Fortune
100 và mời bạn mua cổ phần ưu đãi (trừ phi bạn bo bạo khủng khiếp). Kết
quả từ Sức mạnh của sự tử tế hiếm khi bộc lộ trực tiếp như vậy. Thực ra,
bạn có thể chẳng nhận thấy có bất cứ tác động nào lên cuộc đời mình trong
nhiều năm, ngoài cảm giác ấm áp trong lòng do sự tử tế đem lại cho bạn.
Tuy nhiên, chúng tôi đã nhận ra rằng  Sức mạnh của sự tử tế  có hiệu ứng
domino. Có thể bạn chẳng bao giờ lần ra được vận may của mình cụ thể là
bắt nguồn từ đâu, nhưng chắc chắn Sức mạnh của sự tử tế đã rải nhiều cơ
hội để lót đường cho bạn. Những ấn tượng tích cực đó cũng giống như hạt
giống vậy đó. Bạn gieo chúng xuống rồi quên bẵng đi mất, thế nhưng bên
dưới chúng cứ nảy mầm và vươn xa, thông thường sẽ theo cấp số nhân.

Dưới đây là một ví dụ Sức mạnh của sự tử tế đã giúp chúng tôi như thế
nào. Cách đây không lâu chúng tôi đã ghi hình Melania, vợ của Donald
Trump, trong đoạn phim quảng cáo cho Aflac theo yêu cầu của Daniel
Amos - chủ tịch và cũng là CEO của Aflac. Chúng tôi dựng cho bà Trump một trong những ngôi sao của phim quảng cáo - một đoạn phim cho riêng
bà và cố gắng làm sao để bà được thoải mái nhất cũng như có tất cả những
gì cần thiết. Nhóm chúng tôi đối xử tốt với Melania không phải vì bà là vợ
của một người nổi tiếng, mà vì chúng tôi đã đặt ra phương châm: phải lịch
sự và trọng thị tất cả những tài năng trong mỗi thước phim của mình. Mấy
tháng sau, các nhà sản xuất của phim Người tập sự đã mời Linda làm người
đánh giá trong một chương trình, trong đó các ứng viên cho vai người tập
sự được yêu cầu làm một đoạn quảng cáo xe hơi. Linda kể:
Trước khi quay cảnh đầu tiên, tôi tự đến giới thiệu với Donald Trump,
nhắc qua rằng chúng tôi là hãng đã cộng tác với vợ ông trong một đoạn
phim quảng cáo con vịt Aflac. Thì ra Trump còn nhớ rất rõ lần trải nghiệm
đó của vợ mình, nên ngay trước khi bắt đầu quay hình, ông ghé vào tai tôi
mà rằng, “Các cô đã rất tốt với vợ tôi. Hãy chờ xem tôi lại quả thế nào
nhé!”
Thế rồi ông lên truyền hình nói rằng The Kaplan Thaler Group là một
trong những hãng làm quảng cáo hot nhất nước Mỹ! Sau đó ông còn kéo tôi
vào những cuộc thảo luận được ghi hình. Tất cả chỉ vì chúng tôi đã đối xử
tốt với vợ ông. 
Nguyên lí Sức mạnh của sự tử tế - 2
Bạn không biết được đâu

Chắc bạn nghĩ, “Ừ, tốt với vợ của Trump thì sẽ được đền đáp thôi.”
Nhưng chúng ta ai cũng đủ khôn để vây quanh các nhân vật quan trọng
trong đời mình - là những người ta vẫn thường giao tiếp chẳng hạn như
hàng xóm và đồng sự, những người có liên quan đến những giao dịch quan
trọng như cánh môi giới thế chấp cùng các khách hàng tiềm năng. Tuy
nhiên, chẳng mấy khi ta thèm để ý đến một người lạ mà ta sẽ chẳng bao giờ
gặp lại. Thông thường ta sẽ nghĩ, “Có sao đâu chứ?” 
Diane Karnett không bao giờ nghĩ rằng người phụ nữ trẻ mà chị gặp trên
chuyến tàu về New York City lại có thể thay đổi cuộc đời chị. Lúc đó,
người phụ nữ ấy đang trên đường đi thăm bà của mình, và thật tình cờ, bà
cụ lại sống gần nhà Diane, thế nên hai người đi chung một chiếc taxi cho rẻ.
Lúc đến nhà bà mình, người phụ nữ trẻ nhờ Diane xách dùm mấy cái túi lên
tầng năm mà chẳng có thang máy.
“Tôi nghĩ bụng, sao mình lại không giúp nhỉ?” Diane nói. Thế nhưng,
lên đến tầng bốn thì chị đã nghĩ ra vô số lý do để thôi không giúp người kia
nữa.
Hóa ra bà của cô kia - một bà lão tám mươi lăm tuổi tên là Millie
Darling - vốn là showgirl của Ziegfeld. Bà cụ đâm mến Diane và chỉ cho
chị xem một New York mà chị chưa bao giờ biết tới - New York của bà cụ.
“Thế là suốt bao nhiêu năm tôi được coi là thượng khách trong các câu lạc
bộ và salon nhạc jazz yêu thích của bà cụ đấy,” Diane kể.
Đó quả thực là sự đền đáp quá mức hậu hĩnh cho chuyện chị giúp xách
vài cái túi lên cầu thang. Thế nhưng, bà Millie lại là mẹ của Chan Parker, vợ
góa của huyền thoại nhạc jazz vĩ đại Charlie Parker. Khi Diane bị mất việc,
Chan đã mời chị đến sống chung trong ngôi nhà nông thôn ở ngoại ô Paris.

Diane nhận lời và nói với sếp cũ của mình chuyện này. Thế là họ bảo thì
đằng nào chị cũng sang Paris, vậy sao không mở một cửa hàng liên doanh
với họ ở đó luôn? Thế là Diane đã có bốn năm huy hoàng ở Paris, cuối tuần
lại về nhà Chan Parker chơi, làm quen với những vị khách hào hoa quyến rũ
- những huyền thoại nhạc jazz, những nhà báo, thậm chí chị còn gặp cả
Clint Eastwood nữa. “Nếu ngày đó tôi cứ mặc kệ người phụ nữ lạ trên tàu
tự xách đồ lên gác, thì tôi lấy đâu ra tất cả những thứ mình có sau đó chứ,”
Diane nói.
Khi gặp người lạ ngoài đường, ta thường coi họ chẳng có gì quan trọng
với mình. Khác với Diane, ta thường tránh dây dưa với người ngồi cạnh
mình trên tàu, thậm chí ta còn chạy vội ra tranh taxi với họ lúc vừa đến ga.
Ta thường nghĩ, “Chỉ là một cô gái chẳng có liên quan gì đến mình hết!
Mình phải bắt được taxi đã, còn tỏ ra tốt bụng với cô ta thì quan trọng gì.”
Nhưng làm sao bạn biết trước được? Nhỡ đâu cô ta là em gái của sếp thì
sao. Hoặc đó là người môi giới bất động sản đang biết một ngôi nhà nằm
trong một khu mà bạn hằng tơ tưởng đến. Hoặc đó là người đứng đầu một
quỹ có thể đem lại một sự đỡ đần cho công việc bảo trợ trẻ em của bạn
trong lúc khó khăn thì sao. Rốt cục người xa lạ đó lại quan trọng đối với
nhiều người đấy. Bạn cần phải đối xử với những người bạn gặp như thể họ
là nhân vật quan trọng nhất trên đời - vì đúng là như thế mà. Nếu không
phải là quan trọng với bạn thì chắc chắn sẽ quan trọng với ai đó; và nếu
không phải hôm nay, thì có lẽ là ngày mai. 
Nguyên lí Sức mạnh của sự tử tế - 3
Người ta thay đổi

Một sai lầm chung của người đời là luôn quan niệm rằng mình chỉ nên tử
tế với người trên hoặc ngang cơ với mình thôi. Chả việc gì phải thân thiện
với đám phụ tá hay nhân viên tiếp tân, còn cánh bảo vệ hay người quét dọn
thì khỏi phải nói làm gì. Suy cho cùng họ cũng chẳng làm được gì cho bạn
cả - bởi vì họ không có thực lực.
Vào thời điểm này chuyện đó có thể đúng hoặc không. Thế nhưng, bạn
chẳng thể nào biết được ai trong số họ sẽ trở thành người hết sức quan trọng
với bạn trong mười, hai mươi hoặc ba mươi năm nữa. Cách đây mấy năm,
chúng tôi nhận được một cú điện thoại của một phụ nữ mà chúng tôi tưởng
lầm là đang tìm việc. Chị ấy đề nghị được gặp chúng tôi, thế thôi. Hóa ra
người phụ nữ ấy không đi tìm việc - mà chị đang tìm một hãng làm quảng
cáo cho hai mảng công việc lớn mà chị đang nhắm đến. Đó là một dự án
đem về hàng triệu đôla cho hãng. Tại sao chị lại chọn chúng tôi? Hóa ra hai
mươi lăm năm trước chị ấy đã làm việc với Linda, được Linda đối xử rất tử
tế và tôn trọng, dù chị chỉ là cấp dưới trong công ty. Và hơn hai thập kỉ sau,
chúng tôi thu về 40 triệu đôla trong công việc  của mình - chỉ vì một trong
số chúng tôi đã từng cư xử tốt với một người vừa chập chững vào nghề
quảng cáo. Đó chính là Sức mạnh của sự tử tế đấy. 
Nguyên lí Sức mạnh của sự tử tế - 4
Lòng tốt phải tự nhiên
Mới đây, một người bạn đã kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện về ba
công ty nọ tranh nhau một hợp đồng rất lớn. Một trong ba công ty đó rốt
cuộc cũng rớt đài, mặc dù đã có màn ra mắt rất “choáng”. Tại sao thế? Họ
thắc mắc. Hóa ra là khi khách hàng tiềm năng đến sân bay, quan chức của
một công ty cạnh tranh đã không để ý tới việc giúp bà khách mang xách

hành lý. Anh này mất hợp đồng ngay tắp lự. Bà khách hàng khó chịu với sự
lỗ mãng và thiếu tế nhị của anh ta nên quyết định không muốn làm ăn với
người như vậy. Nhóm của anh ta đã phải ngày đêm vất vả để có được một
buổi ra mắt ấn tượng với khách hàng, thế mà mọi thứ đều hóa thành công
cốc chỉ vì cái vali!
Vị quan chức sơ ý kia chắc chắn phải biết khách hàng này là một VIP
rồi. Thế sao anh ta không xách hộ bà cái vali? Đơn giản lắm: chỉ vì anh ta
không thạo nghệ thuật nhã nhặn, lịch sự. Nếu nghệ thuật đó vốn là một
phần trong cách anh ta xử thế với mọi người thì chẳng lí nào lại sơ sảy như
thế được. Xách hộ túi cho khách hàng phải là bản tính tự nhiên thứ hai của
anh ta thay vì chỉ là một cử chỉ lâu lâu mới dùng riêng cho khách hàng, cho
sếp và các yếu nhân. Đáng lẽ anh ta phải hiểu, rằng những cử chỉ và hành
động nho nhỏ kiểu đấy cũng có thể tạo nên tác động mạnh mẽ thế nào. 
Nguyên lí Sức mạnh của sự tử tế - 5
Ấn tượng tiêu cực cũng giống như vi trùng 
Mỗi khi cư xử vô cảm với những người mà ta cho rằng “chả có gì ghê
gớm” thì ta sẽ có ngay một phản ứng vô thức. Bạn có thể có được cái bàn
tốt nếu quát với cô phục vụ, nhưng chúng tôi cam đoan rằng tốt nhất là bạn
nên nhẹ nhàng bảo “Làm ơn xem lại dùm”. Nếu bạn coi những hành động
tích cực là hạt giống thì các cử chỉ và lời ăn tiếng nói thô lỗ lại giống như vi
trùng. Có thể bạn nhất thời không nhận thấy tác hại của đám vi trùng đó,
nhưng chúng vẫn hiện diện và âm thầm lây lan trong bạn và những người
chung quanh.

Không phát tán vi trùng nghĩa là bạn phải rất có ý thức về môi trường và
con người xung quanh mình. Bởi lẽ, chỉ cần một hiểu lầm nho nhỏ thôi
cũng có thể gây ra một ấn tượng tiêu cực, như mới đây Robin đã phát hiện
ra. Anh kể:
Claire và tôi đã phải mất cả đêm để chuẩn bị buổi thuyết trình cho một vị
khách hàng. Có một trong những slide Power Point cứ bị lộn ngược lại. Cả
hai vò đầu bứt tai cố chỉnh nó cho đúng, còn nó thì cứ như chọc tức bọn tôi
vậy. Nhưng rồi cuối cùng nó cũng chịu hoạt động đàng hoàng và bọn tôi ai
về nhà nấy.
Hôm sau, trong buổi thuyết trình, ngay giữa một phòng họp rộng với bao
nhiêu là quan khách, cái slide quái quỷ đó lại nhảy thẳng ra màn hình - lộn
ngược!
Tôi mới buột miệng kêu lên, “Ôi trời, Claire! Nó lại hỏng rồi kìa!”
Dĩ nhiên Claire hiểu tôi muốn chia sẻ với cô ấy một chuyện tức cười của
riêng chúng tôi - chứ ngoài ra chẳng ai hiểu được cả. Mọi người lại nghĩ
rằng tôi công khai trách mắng Claire trước bao nhiêu người, thế là có rất
nhiều cảm xúc tiêu cực “nổi dậy” trong phòng. Quả thực bọn tôi suýt chút
nữa thì mất trắng vụ làm ăn đã săn đón suốt mấy tháng trời. Thế rồi cả hai
cũng làm sáng tỏ mọi chuyện và giải thích điều đã xảy ra, song đó là một
bài học tốt cho chúng tôi: Ấn tượng đọng lại trong mắt người chứng kiến dù chỉ là một ấn tượng tiêu cực thôi - cũng có thể ảnh hưởng đến mọi việc
ta làm. 
Nguyên lí Sức mạnh của sự tử tế - 6
Bạn sẽ biết

Ngay cả khi bạn chẳng bao giờ gặp lại người mà bạn đã đối xử không
tốt, thậm chí là chẳng ai thấy hoặc biết về sự thô lỗ đó, về cách cư xử không
tốt của bạn thì bạn vẫn cứ biết nó đấy. Nó sẽ đọng lại trong tâm trí, trong
trái tim mình mỗi khi bạn gặp gỡ và cố thuyết phục người ta đặt niềm tin
nơi bạn. Bởi lẽ ngay chính mình bạn cũng chẳng tin cho nên bạn có thể hủy
hoại kết quả của cuộc gặp hoặc của mối quan hệ.
Sức mạnh của sự tử tế không nói về chuyện chạy lăng xăng cười toe toét
và để người ta sai vặt, còn trong bụng thì tính thầm xem đáp lại mình sẽ
kiếm được gì. Cũng chẳng phài nói về chuyện vặn vẹo đóng kịch hay làm
con rối.  Sức mạnh của sự tử tế  là nói đến chuyện quý trọng lòng tốt - ở
trong bạn và ở người khác - giống như đề cao trí thông minh, sắc đẹp hay
tài năng vậy. Lòng tốt là một sức mạnh ghê gớm. Trên thực tế, nó còn cứu
được cả mạng sống của ta nữa.
Cho phép chúng tôi được lấy Susan làm ví dụ. Tám năm trước Susan
nhận được thư của một người bạn cũ tên là Helen. Helen có một đứa cháu
gái mắc bệnh chán ăn; nếu không được chữa trị tăng cường tại một bệnh
viện đắt tiền - xa nhà đến mấy ngàn dặm - thì cô bé sẽ chết. Tuy nhiên, chi
phí chữa bệnh lại vượt quá khả năng của gia đình, trong khi ông bố thất
nghiệp cũng đang bị bệnh. Vì vậy gia đình đành phải gửi thư cầu cứu họ
hàng và bạn bè.
Susan vừa xúc động lại vừa ngạc nhiên, bởi lẽ người ta hiếm khi cầu cứu
người khác một cách chẳng thèm úp mở như vậy lắm, dù là bà con họ hàng.
Đang phải nuôi ba đứa con, thế nên vợ chồng Susan cũng khó mà quyết
định được mình nên cho bao nhiêu. “Cuối cùng chúng tôi gửi 500 đôla - có
vẻ chẳng là bao nhưng với chúng tôi vậy đã là nhiều,” Susan nói.

Nhưng những người khác cũng hào phóng đáp lại bức thư cầu cứu ấy.
Thế rồi cô bé được nhận vào điều trị và đã qua khỏi. “Nếu họ không gửi
bức thư đó đi khắp nơi thì cô bé khó lòng qua được,” Susan nói.
Ba năm sau, đến lượt chồng Susan bị mất việc. Anh lại còn mắc bệnh
hiểm nghèo. Thời gian thất nghiệp của anh kéo dài đến hơn một năm và gia
đình họ buộc phải sống nhờ vào số tiền tiết kiệm, mà cũng chẳng kéo dài
được lâu. Tuy Susan vẫn đi làm nhưng tình hình tài chính của họ thật đáng
lo lắng.
Thế rồi một hôm có một tấm thiệp được gửi đến theo đường bưu điện từ một phụ nữ mà Susan không hề quen biết. Bà là mẹ của Helen, là bà của
cô bé mắc bệnh chán ăn. Trong thiệp viết rằng bà nghe nói vợ chồng Susan
đang gặp phải “bước ngặt nghèo” nên muốn được giúp đỡ, và còn viết thêm
rằng bà đã từng nếm mùi khó khăn tài chính là thế nào rồi. “Người phụ nữ
đã nuôi dạy ba người con bằng đồng lương dịch vụ ít ỏi đó đã gửi cho
chúng tôi tấm séc 2.000 đôla,” Susan kể.
Khi đã thực sự hiểu được sức mạnh toàn diện của lòng tốt, bạn sẽ nhận
thấy rằng nhờ đối xử với mọi người bằng lòng tốt, bằng sự tôn trọng và hào
hiệp, chắc chắn hành động của bạn sẽ được đền đáp bằng cách này hay cách
khác - cả vốn lẫn lời.
Giờ thì bạn đã nắm được các nguyên lí có thể giúp biến đổi cuộc đời
mình rồi đấy. Trong các chương tiếp theo, chúng tôi sẽ trao cho bạn những
công cụ cần thiết để bạn bắt đầu sai khiến Sức mạnh của sự tử tế làm việc
cho mình. 
BÀI TẬP GIÚP BẠN RÈN LUYỆN LÒNG TỐT

Tuần tới, mỗi ngày bạn hãy làm năm việc tốt - những việc không được
đền đáp ngay tức thì. Hãy cảm ơn ai đó. Hãy hỏi thăm những người mà bạn
gặp trong cuộc sống. Bà già giúp bạn quét dọn có con cháu gì không? Hãy
góp tiền cho việc từ thiện. Và hãy khen một người chẳng quen biết gì.
Điểm mấu chốt ở đây là đừng có nghĩ rằng người tài xế taxi hôm nay
được mình bo đậm thì mai mốt sẽ điều hành một công ty lớn. Thật dễ dàng
để có được thói quen nhân hậu - và phát hiện lại xem nó giúp bạn thấy
thanh thản nhường nào.
HÃY LÀ MỘT "DIỄN VIÊN PHỤ GIỎI NHẤT"
Hầu hết chúng ta đều không muốn bị người khác coi nhẹ. Ta quá bận rộn
đóng vai chính trong bộ phim cuộc đời của mình nên quên mất người khác
cũng đang thủ vai chính trong bộ phim của họ. Chính vì vậy mới nói cực kì
cần thiết phải nhìn chính ta bằng con mắt của người khác - như một diễn
viên phụ trong bộ phim của họ. Vậy thì hãy điểm lại tất cả những người đã
xuất hiện trong cuộc đời mình và tự hỏi xem mình đang đóng vai gì trong
bộ phim của họ. Liệu bạn có phải là đứa con gái mới lớn được yêu thương
cưng chiều, hay là đang phát điên lên vì chẳng ai để ý đến mình? Một chàng
trai ngọt ngào luôn sẵn sàng giúp đỡ, hay một kẻ ích kỉ hèn hạ? Một người
chuyên hóa giải các rắc rối trong văn phòng, hay một bà hoàng kệch cỡm?
Đối với từng mối quan hệ, bạn hãy viết ra năm cách có thể làm cho “vai
diễn” của bạn dễ thương nhất. 
NOI GƯƠNG NHỮNG NGƯỜI MÌNH NGƯỠNG MỘ
Bạn có ngưỡng mộ những người làm việc tình nguyện không? Hay
những người luôn chìa tay mình ra cho các thành viên trong gia đình và tìm

cách làm cho mọi thứ xích lại gần nhau hơn? Hay những người biết tôn
trọng và bảo ban người khác trong chỗ làm? Những người thường hỏi han
và nhớ rõ các chi tiết về cuộc sống của khách hàng, cũng như đồng nghiệp
của mình? Bạn hãy viết nốt câu sau đây: Nếu tôi có thể tốt hơn, tôi muốn
là...
Và hãy cố gắng noi theo cách sống của người mà bạn muốn trở thành.

CHƯƠNG 3
NƯỚNG MỘT CÁI BÁNH TO HƠN
 
TONY HASSINI NHỚ LẠI  cái ngày ông nhận được cú điện thoại của
một nhà ảo thuật không tên tuổi vào thời đó là Doug Henning. Cũng là một
nhà ảo thuật, Hassini lúc đấy đang dàn dựng kịch bản cho mấy màn ảo thuật
làm điên đảo cả thế giới. “Henning phải gọi mấy lần chúng tôi mới nói
chuyện được với nhau. Khi nghe anh ấy nói, tôi biết ngay đây là nhà ảo
thuật có thể cạnh tranh với mình. Phản ứng đầu tiên của tôi là tỏ ra nhã
nhặn với anh ấy nhưng không tiết lộ tí gì những bí quyết tối mật của mình.
Tôi đã phải bỏ ra mười năm và cả đống tiền mới gom được mấy bí quyết
đó, thành ra tôi không định giao chúng cho ai cả,” Hassini nói.
Nhưng ông vẫn tiếp tục mối quan hệ thân thiện qua điện thoại với
Henning. “Tôi cho anh ấy một vài thông tin (chẳng có gì quan trọng cả) và
một vài ý tưởng, cốt chỉ để giữ quan hệ mà thôi,” Hassini nói.
Mãi đến cuộc nói chuyện thứ năm, thứ sáu gì đó, Henning mới tiết lộ
rằng anh đang chuẩn bị cho một màn ảo thuật kiểu khác hẳn, một màn âm
nhạc kể một câu chuyện hết sức gay cấn xung quanh ma thuật và - quan
trọng hơn cả - phải bỏ hẳn hình ảnh “cao sang” xưa nay đi. Thay vào đó,
Henning sẽ để tóc dài và mặc đồ màu sáng. “Càng nghe tôi càng nhận thấy
anh ấy sẽ có cơ hội thành công,” Hassini nói.
Thế là Hassini gửi cho Henning mười bốn bí quyết của mình. “Tôi có thể
đòi anh ấy khối tiền cho mấy bí quyết đó cộng với công tôi tư vấn. Tuy

nhiên, tôi lại nghĩ rằng mình sẽ được lợi nhiều hơn từ mối quan hệ này nếu
buổi diễn thành công,” Hassini nói.
Tất nhiên là canh bạc của Hassini đã trúng to. Màn diễn của Henning ra
mắt tại Toronto và đã phá kỉ lục bán vé tại thành phố này. Sau đó đến lượt
Broadway - nơi nó được trình diễn trong suốt bốn năm rưỡi liền - và cuối
cùng nó trở thành cái lõi cho một series chuyên mục truyền hình cực kì
thành công.
Henning sung sướng chia cái bánh cho Hassini, đề nghị với ông một hợp
đồng tư vấn có lợi và giúp ông quảng bá tổ chức của mình là Hiệp hội ảo
thuật gia quốc tế.
Sự hợp tác không chỉ làm giàu cho Henning và Hassini mà còn nâng cao
danh tiếng của giới ảo thuật nói chung. Trước Henning, hình tượng của ảo
thuật gia chỉ là một người đàn ông mặc tuxedo và mang găng tay trắng, lôi
một con thỏ từ trong mũ ra. Giờ đây, ảo thuật đã là thời thượng - có nghĩa là
các ảo thuật gia ở khắp mọi nơi đều có nhiều việc làm hơn.
Hãy tưởng tượng bạn là Hassini lúc Henning gọi đến xem. Liệu bạn có
giao cho Henning bí quyết nghề nghiệp quý giá của mình không? Chúng ta
được dạy dỗ rằng cách tốt nhất để thành công là vơ vào cho mình càng
nhiều càng tốt. Nói cho cùng thì bài học vỡ lòng của một xã hội tư bản là
gì? Thắng cạnh tranh, vồ lấy miếng bánh trước khi bị người khác chớp mất.
Bởi lẽ nếu ta không nhanh tay thì chỉ có nước nhặt vụn bánh mà thôi. Thật
thế à?
Sai. Cuộc sống không phải là một trò chơi có tổng bằng không: nếu
người khác được thì ta thua, hoặc ngược lại. Đâu cần phải đôi co xem ai sẽ

vớ được miếng bánh lớn nhất - ta chỉ việc nướng một cái bánh khác lớn hơn
thôi.
Thì có ai bảo cái bánh phải giới hạn bằng nào đâu? Vũ trụ cũng thế - vũ
trụ là vô hạn. Năng lực yêu thương của chúng ta cũng vô hạn - như những
người làm cha làm mẹ đều biết. Khi ta có đứa con đầu lòng và ta cứ tưởng
rằng trái tim mình không thể lớn hơn được nữa. Nhưng rồi ta lại có đứa thứ
hai, và trái tim ta lại nở rộng gấp đôi, gấp ba.
Nghe cứ như kể chuyện cổ tích ấy nhỉ? Thì đấy, cứ thử nhìn xem internet
đã mở rộng cơ hội của mỗi người ra đến đâu. Trước đây, mỗi khi ta cần một
công việc mới, lựa chọn của ta vốn chỉ có hạn - tìm ở mục cần người trên
báo, ghé qua các trung tâm giới thiệu việc làm, hay cũng có thể bắn tin cho
một vài người bạn. Nhưng giờ đây ta đã có nguyên hàng dãy dài các nguồn:
chẳng hạn những Website tìm việc như monster.com và các site trên mạng
như xanga.com. Mỗi công ty lớn đều có mảng “cơ hội việc làm” trên
Website của mình để bạn truy cập bằng cách bấm vài cái phím là xong.
Hoặc bạn có thể gửi e-mail đơn xin việc đến các đầu mối lựa chọn để yêu
cầu chuyển tiếp, rồi thì giống như đoạn phim quảng cáo nọ, “Họ nói cho hai
người bạn, hai người bạn ấy lại nói cho hai người bạn khác và cứ thế, cứ
thế.” Internet đem lại cho mỗi người một mạng lưới thông tin khổng lồ.
Không ai “mất mối” cả - cái ao sâu hơn cho mỗi người.
Và càng nhiều người dính vào thì sẽ càng có lợi cho bạn. Kathy Ireland,
nữ doanh nhân vốn là siêu mẫu - đã nhận ra điều đó sau khi được yêu cầu ra
lời kêu gọi cộng đồng hãy chăm sóc sức khỏe trước khi sinh. Chị đã đồng ý
làm việc ấy mà không lấy tiền - nếu người ta cho chị ghi âm cả một đoạn
bằng tiếng Tây Ban Nha. “Chồng tôi làm việc ở một phòng cấp cứu và anh

ấy cứ phải dùng đến tiếng Tây Ban Nha - khi phải diễn đạt những hướng
dẫn cấp thiết cho các bệnh nhân nói tiếng Tây Ban Nha. Vậy nên tôi bảo họ
rằng tôi muốn ra lời kêu gọi bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Tây Ban Nha, vì đó
thực sự là một thông tin quan trọng. “Chúng ta không thể để người dân bỏ
lỡ nó được,” Kathy nói.
Kathy ghi âm bằn...