1. Lý do chọn đề tài
Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất của học sinh bậc tiểu học.
Nâng cao chất lượng dạy học được xem là nhiệm vụ hàng đầu của ngành giáo dục. Do vậy toàn ngành đã tích cực thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục, tăng cương bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, duy trì sĩ số học sinh, đẩy mạnh công tác phụ đạo học sinh có học lực yếu kém. Đồng thời, việc tăng cường kỷ cương, nề nếp dạy và học trong nhà trường, đặc biệt ở các trường tiểu học là các biện pháp mà nhà trường đã và đang thực hiện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong những năm gần đây, nắm bắt tình hình thực tế nhằm đáp ứng cho sự phát triển xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn bắt buộc. Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật, trong đó âm nhạc có vị trí rất quan trọng. Ở các trường phổ thông, đặc biệt là bậc tiểu học, bộ môn âm nhạc không phải mục đích đào tạo các em trở thành ca sỹ, nhạc sỹ, mà chủ yếu thông qua môn học này các em được lĩnh hội những kiến thức ban đầu về văn hóa âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em một thế giới tinh thân thoải mái, góp phần phát triển nhân cách, bồi dưỡng tình cảm đạo đức trí tuệ, giúp các em phát triển hài hòa, toàn diện hơn, đồng thời mang lại sự hứng thú, niềm phấn khởi trong học tập, giúp các em hòa mình vào tập thể, càng thêm yêu trường, lớp, thầy cô, bạn bè.
Qua tìm hiểu thực trạng dạy và học bộ môn âm nhạc ở trường tiểu học Phan Bội Châu, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, chúng tôi thấy được phần nào về thực trạng dạy và học cũng như làm thế nào để các em chủ động trong các hoạt động và học tập là điều mà chúng tôi luôn trăn trở. Qua đó, chúng tôi muốn tìm ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn âm nhạc, để từ đó thúc đẩy việc giảng dạy một cách triệt để và hiệu quả hơn.
Với mong muốn góp phần để những giờ dạy âm nhạc cho các em học sinh trường tiểu học Phan Bội Châu nói riêng và các trường ở thành phố Cẩm Phả nói chung đạt được hiệu quả cao nhất, tôi mạnh dạn chọn đề tài Nâng cao chất lượng dạy học môn âm nhạc cho học sinh trường tiểu học Phan Bội Châu, Cẩm Phả, Quảng Ninh.
2. Lịch sử đề tài
Điểm qua một số công trình có liên quan đến giáo dục âm nhạc bậc tiểu học như sau:
Ngô Thị Nam (2001), Phương pháp dạy học âm nhạc, Nxb Giáo dục.
Phan Trần Bảng (2000), Phương pháp giảng dạy âm nhạc trong nhà trường phổ thông, Nxb Giáo dục.
Hoàng Long – Hoàng Lân (2005), Phương pháp dạy học âm nhạc, Giáo trình dành cho các trường CĐSP, Nxb Giáo dục.
Trong các cuốn sách này, tác giả đã đưa ra được hệ thống các phương pháp dạy học cơ bản của bộ môn âm nhạc trong nhà trường phổ thông. Ngoài ra, tác giả còn đưa ra một số vai trò, đặc điểm của các em với môn âm nhạc.
Phạm tuyên (1999), Âm nhạc với trẻ em, Nxb Giáo dục.
Cuốn sách này, tác giả đã đưa ra được tổng hợp các kiến thức âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc cho trẻ em.
Một số bài tham luận trong hội thảo khoa học Đổi mới phương pháp dạy học trong đào tạo giáo viên âm nhạc cho các trường phổ thông (1- 2008) tại Hà Nội.
Các bài tham luận trên chủ yếu tập trung vào nâng cao chất lượng việc dạy học âm nhạc cho giáo viên các trường phổ thông trong sự hình thành phát triển nhân cách của các em.
Luận án tiến sĩ Nghiên cứu, úng dụng trò chơi – đồng giao người Việt cho trẻ em lứa tuổi mầm non – tiểu học (2011), Đỗ Thị Minh Chính.
Công trình nghiên cứu này, tác giả đã sưu tầm một số thể loại trò chơi – đồng giao, đồng thời nêu lên được một số vai trò, ý nghĩa trò chơi – đồng giao trong sự phát triển toàn diện cho trẻ em người Việt.
Luận văn thạc sĩ Nâng cao chất lượng dạy học âm nhạc lớp 3,4,5 tại một số trường tiểu học trên địa bàn thành phố Kontum (2013) của Đặng Thị Thanh Sương.
Đây là công trình nghiên cứu rất hay, đồng thời nêu được một số giải pháp để xây dựng nền âm nhạc và nâng cao