Trường: TH&THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tổ : Toán - Tin

Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Nhị Hà

CHƯƠNG VI- BÀI 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
MÔN TOÁN 8 .- Thời gian thực hiện: 03 tiết
I. Yêu cầu cần đạt của chương trình
– Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ liệu theo các tiêu chí cho trước từ nhiều
nguồn khác nhau: văn bản; bảng biểu; kiến thức trong các lĩnh vực giáo dục khác (Địa lí, Lịch
sử, Giáo dục môi trường, Giáo dục tài chính,...); phỏng vấn, truyền thông, Internet; thực tiễn
(môi trường, tài chính, y tế, giá cả thị trường,...).
– Chứng tỏ được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí toán học đơn giản (ví dụ: tính hợp lí
trong các số liệu điều tra; tính hợp lí của các quảng cáo,...).
II. Mục tiêu
1. Kiến thức: Thu thập và phân loại dữ liệu
2. Năng lực:
Biểu hiện cụ thể của năng lực toán học thành phần
Năng lực toán học thành phần
gắn với bài học
- Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ
liệu theo các tiêu chí cho trước từ nhiều nguồn khác
nhau.
- Nhận biết được mối liên hệ toán học đơn giản giữa các - Giao tiếp toán học, Giải quyết vấn
số liệu đã được biểu diễn. Từ đó, nhận biết được số liệu đề
không chính xác trong những ví dụ đơn giản.
- Chứng tỏ được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí
toán học đơn giản
Giao tiếp toán học.
- Vận dụng thành thạo các mục tiêu để giải bài tập.
Giải quyết vấn đề, tư duy và lập luận
toán học.
3. Phẩm chất: 
- Cẩn thận, suy xét vấn đề để có kết luận chính xác.
- Chăm chỉ, trách nhiệm trong thực hiện các nhiệm vụ được giao.
III. Thiết bị dạy học và học liệu 
1. Giáo viên: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, Hình ảnh hoặc clip để minh họa cho
bài học được sinh động, máy tính cầm tay.
2. Học sinh: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập, bảng nhóm, bút viết bảng
nhóm.
IV. Tiến trình dạy học

1. HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU

a) Mục tiêu: - Giúp HS nhớ lại các bước thu thập dữ liệu. Từ đó gây hứng thú, kích thích sự tò mò cho HS.
b) Nội dung: Vấn đề mở đầu
c) Sản phẩm: Từ bài toán HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d) Cách thức tổ chức: Học sinh hoạt động theo nhóm
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
Nhiệm vụ của học sinh
- Chuyển giao nhiệm vụ:
- Thực hiện nhiệm vụ:
GV yêu cầu học sinh làm HS thảo luận nhóm
việc theo nhóm:
+ Nhóm 1,2: thu thập thông
tin về tháng sinh của các

bạn trong tổ 1 và tổ 2.
+ Nhóm 3,4: thu thập thông
tin về dân số của các xã/thị
trấn trên địa bàn huyện Vạn
Ninh.
- Kết luận, nhận định: GV
chiếu sản phẩm các nhóm.
Đặt vấn đề vào bài mới: Ở
chương trình lớp 6, lớp 7,
chúng ta đã làm quen với
cách thu thập và phân loại
dữ liệu một cách đơn giản là
phỏng vấn trực tiếp như
nhiệm vụ của nhóm 1, 2.
Với nhiệm vụ của nhóm 3,
4, các bạn phải sử dụng
cách khác để tiến hành thu
thập dữ liệu. Bài hôm nay
chúng ta tiếp tục biết thêm
nhiều cách để thu thập dữ
liệu. Bài 1: Thu thập và
phân loại dữ liệu

Báo cáo, thảo luận:
Đại diện các nhóm nộp
sản phẩm.
Đại diện nhóm khác nhận
xét

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 2.1: Thu thập dữ liệu
a) Mục tiêu:
Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ liệu theo các tiêu chí cho trước từ nhiều nguồn khác
nhau.
b) Nội dung: Thu thập dữ liệu
c) Sản phẩm: Các câu trả lời đúng của HS
d) Cách thức tổ chức: HS làm việc cá nhân
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
Nhiệm vụ của học sinh

I. Thu thập dữ liệu
Hoạt động 1:

Sản phẩm
Các bạn có thể thu thập từ những nguồn có sẵn
như trang web (https://vietnamnet.vn), các phương
tiện thông tin đại chúng (chương trình thời sự,…)
Kết luận: Có nhiều cách để thu thập dữ liệu, chẳng
hạn: quan sát, lập phiếu điều tra (phiếu hỏi), tiến
hành phỏng vấn,… hoặc thu thập từ những nguồn
có sẵn như sách, báo, trang web, các phương tiện
thông tin đại chúng, . . .
Ví dụ 1: SGK – 3
Sản phẩm
Bạn lớp trưởng lớp 8C có thể thu thập những
thông tin đó bằng cách lập phiếu hỏi theo mẫu sau
(Bảng 1):
Môn thể thao
Ưa thích
Bóng đá
Cầu lông
Bóng rổ
…
Luyện tập 1:

Sản phẩm:
Thu thập những thông tin đó bằng cách lập phiếu
hỏi theo mẫu sau:
Các loại kem
Ưa thích
Kem sầu riêng
Kem dừa
Kem cây

Chuyển giao nhiệm vụ:
- Hoạt động nhóm đôi
nghiên cứu HĐ1 SGK trang
3 và trả lời câu hỏi: Theo
em, các bạn có thể thu thập
thông tin số lượng huy
chương đạt được của Đoàn
thể thao Việt Nam tại SEA
Games 30 bằng cách nào?
- Từ nội dung HĐ1, GV
hướng dẫn HS chốt lại kiến
thức
→1-2 HS đọc phần kiến
thức trọng tâm.
- GV yêu cầu đọc Ví dụ 1 để
biết cách để thu thập dữ
liệu.
- GV yêu cầu HS vận dụng
kiến thức vừa học để hoàn
thành Luyện tập 1.
Kết luận, nhận định: GV
tổng quát, nhận xét quá trình
hoạt động của các HS, cho
HS nhắc lại kiến thức: Có
nhiều cách để thu thập dữ
liệu, chẳng hạn: quan sát,
lập phiếu điều tra (phiếu
hỏi), tiến hành phỏng vấn,…
hoặc thu thập từ những
nguồn có sẵn như sách, báo,
trang web, các phương tiện
thông tin đại chúng, . . .

Thực hiện nhiệm vụ:
- HS theo dõi SGK, chú ý
nghe, hiểu, thảo luận,
trao đổi và hoàn thành
các yêu cầu.
- GV: quan sát và trợ
giúp HS.

Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu,
lên bảng trình bày
- Một số HS khác nhận
xét, bổ sung cho bạn.

…
Hoạt động 2.2: Phân loại và tổ chức dữ liệu
a) Mục tiêu:
- Nhận biết được mối liên hệ toán học đơn giản giữa các số liệu đã được biểu diễn. Từ đó, nhận biết được số
liệu không chính xác trong những ví dụ đơn giản.
b) Nội dung: Phân loại và tổ chức dữ liệu
c) Sản phẩm: Các câu trả lời đúng của HS.
d) Cách thức tổ chức: HS làm việc theo nhóm và cá nhân
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
Nhiệm vụ của học sinh
II. Phân loại và tổ chức dữ liệu
Chuyển giao nhiệm vụ:
Thực hiện nhiệm vụ:
Hoạt động 2:
- GV yêu cầu HS thực hiện - HS theo dõi SGK, chú ý
theo các yêu cầu của HĐ2:
nghe, tiếp nhận kiến thức,
+ Để thuận tiện trong tổ hoàn thành các yêu cầu,
chức dữ liệu thu thập được, hoạt động cặp đôi, kiểm
ta có thể phân nhóm mỗi tra chéo đáp án.
loại dữ liệu trên thành các - GV: quan sát và trợ
nhóm theo những tiêu chí giúp HS.
cho trước.Dựa trên tiêu chí
định tính và định lượng, ta
có thể phân loại các dữ liệu
thành bao nhiêu loại?
- GV đưa ra kiến thức trọng
tâm :Việc sắp xếp thông tin
theo những tiêu chí nhất
định gọi là phân loại dữ
liệu.
+ Dữ liệu định lượng được
Sản phẩm
biểu diễn bằng số thực.
Dữ liệu số liệu: Số liệu các tỉnh/thành phố thuộc + Dữ liệu định tính được
các vùng kinh tế-xã hội.
biểu diễn bằng từ, chữ cái,
Dữ liệu không phải là số liệu: Sáu vùng kinh tế - kí hiệu,…
xã hội
+ GV yêu cầu HS đọc lại
Ví dụ 2: SGK - 5
kiến thức trọng tâm
Luyện tập 2:
- GV yêu cầu HS đọc, thảo
luận, trao đổi hỏi đáp nhóm
Ví dụ 2
- GV nêu nhận xét
- HS hoàn thành Luyện tập
2.
Kết luận, nhận định: GV Báo cáo, thảo luận:
tổng quát lưu ý lại kiến thức - HS giơ tay phát biểu,
trọng tâm và yêu cầu HS ghi lên bảng trình bày
chép đầy đủ vào vở:
- Một số HS khác nhận
Việc sắp xếp thông tin theo xét, bổ sung cho bạn.
những tiêu chí nhất định gọi
là phân loại dữ liệu.
+ Dữ liệu định lượng được
biểu diễn bằng số thực.
+ Dữ liệu định tính được
Sản phẩm
biểu diễn bằng từ, chữ cái,
- Nhóm 1 (cá): Cá rô đồng, cá chép, cá thu;
kí hiệu,…

- Nhóm 2 (Lưỡng cư): Ếch, nhái, cóc, cá sấu;
- Nhóm 3 (Bò sát): rắn hổ mang, thằn lằn;
- Nhóm 4 (Chim): Chim bồ câu, chim ưng;
- Nhóm 5 (Động vật có vú): trâu, mèo, sư tử.

+ Việc phân loại dữ liệu
thống kê phụ thuộc vào
những tiêu chí đưa ra, hay
cách nói khác, phụ thuộc
vào mục đích phân loại.

Hoạt động 2.3: Tính hợp lí của dữ liệu
a) Mục tiêu:
Chứng tỏ được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí toán học đơn giản
b) Nội dung: Tính hợp lí của dữ liệu
c) Sản phẩm: Các câu trả lời đúng của HS.
d) Cách thức tổ chức: HS làm việc theo nhóm và cá nhân
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
III. Tính hợp lí của dữ liệu:
Chuyển giao nhiệm vụ:
Hoạt động 3:
- GV hướng dẫn HS thực
hiện theo các yêu cầu của
HĐ3
+ GV yêu cầu HS nêu email
của từng bạn trong đội văn
nghệ?
+ GV hướng dẫn HS xem
cách ghi email bạn nào là
không ghi đúng?
+ GV hướng dẫn câu b: Kết
quả bài kiểm tra là một số
không âm, từ đó đưa ra đáp
án.
- GV đưa ra nhận xét khi
đánh giá tính hợp lý của dữ
liệu.
- GV yêu cầu HS đọc, thảo
luận, trao đổi hỏi đáp nhóm
Sản phẩm:
Ví dụ 3.
a) Dữ liệu thuhang_chu.vn là không hợp lí vì dữ - GV hướng dẫn HS thực
liệu đó không đúng với định dạng của email.
hiện theo các yêu cầu của
b) Dữ liệu -6 không hợp lí vì kết quả một bài kiểm HĐ4
tra phải là số không âm.
- GV cho HS ghi nhớ kiến
* Nhận xét (SGK trang 6)
thức trong tâm.
Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta cần đưa ra - GV cho học sinh đọc và
các tiêu chí đánh giá, chẳng hạn như dữ liệu phải: thảo luận Ví dụ 4 .
- Đúng định dạng;
- HS luyện tập bằng việc
- Nằm trong phạm vi dự kiến;
hoàn thành Luyện tập 3.
- Phải có tính đại diện đối với vấn đề cần thống
kê.
Kết luận, nhận định: GV
Ví dụ 3 – SGK/6
tổng quát lưu ý lại kiến thức
Hoạt động 4:
trọng tâm và yêu cầu HS ghi
chép đầy đủ vào vở.
- Để đánh giá tính hợp lý
của dữ liệu, ta có thể dựa
vào mối liên hệ toán học
đơn giản giữa các số liệu.
Các tiêu chí toán học đơn

Nhiệm vụ của học sinh
Thực hiện nhiệm vụ:
- HS theo dõi SGK, chú ý
nghe, tiếp nhận kiến thức,
hoàn thành các yêu cầu,
hoạt động cặp đôi, kiểm
tra chéo đáp án.
- GV: quan sát và trợ
giúp HS.

Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu,
lên bảng trình bày
- Một số HS khác nhận
xét, bổ sung cho bạn.

giản đảm bảo tính hợp lí của
dữ liệu:
+ Tổng tất cả các số liệu
thành phần phải bằng số liệu
của toàn thể.
+ Số lượng của bộ phận
phải nhỏ hơn số lượng của
toàn thể.

Sản phẩm
Những số liệu bạn Châu nêu ra trong biểu đồ hình
quạt tròn ở Hình 1 là chưa chính xác. Vì tổng tất
cả tỉ lệ của các số liệu thành phần là 95% không
phải 100%.
⇒Ghi nhớ: Để đánh giá tính hợp lý của dữ liệu, ta
có thể dựa vào mối liên hệ toán học đơn giản giữa
các số liệu. Các tiêu chí toán học đơn giản đảm
bảo tính hợp lí của dữ liệu:
- Tổng tất cả các số liệu thành phần phải bằng số
liệu của toàn thể.
- Số lượng của bộ phận phải nhỏ hơn số lượng của
toàn thể.
Ví dụ 4: SGK-6
Luyện tập 3:

Sản phẩm
Tổng số nhân viên của cửa hàng là 16, mỗi nhân
viên chỉ làm 1 ca, mà quản lí thống kê tổng 3 ca
có 6 + 6 + 5 = 17 là không hợp lí.

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Vận dụng thành thạo các mục tiêu để giải bài tập.
b) Nội dung: Bài 1, 2
c) Sản phẩm: Kết quả của bài tập của HS .
d) Cách thức tổ chức: HS làm việc cá nhân
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
Bài 1 :
Chuyển giao nhiệm vụ:
- Dữ liệu định tính: Tên của năm đại dương GV yêu cầu HS hoàn thành
là: Thái Bình Dương; Đại Tây Dương; Ấn các bài tập: Bài 1+ 2
Độ Dương; Bắc Băng Dương; Nam Đại ( SGK- tr63)
Kết luận, nhận định: GV
Dương.
nhận xét bài làm HS và yêu
- Dữ liệu định lương: Diện tích của năm cầu HS ghi chép đầy đủ vào
đại dương là: 165,25; 106,4; 75; 14,09; vở.

20,3.

Bài 2 :
Truyện

Thơ

Nhiệm vụ của học sinh
Thực hiện nhiệm vụ:
HS tiếp nhận nhiệm vụ,
hoàn thành vở, sau đó
trình bày bảng.
Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu,
lên bảng trình bày
- Một số HS khác nhận
xét, bổ sung cho bạn.

Đất rừng phương Nam (Đoàn
Giỏi); Hai vạn dặm dưới đáy
biển (J.Verne); Buổi học cuối
cùng (A. Daudet); Cô bé bán
diêm (H. Andersen); Sherlock
Holmes (A. Doyle); Romeo và
Julie (W. Shakespeare)
Truyện Kiều (Nguyễn Du);
Thu hứng (Đỗ Phủ); Tự tình
(Hồ Xuân Hương); Khóc
Dương
Khuê
(Nguyễn
Khuyến); Bếp lửa
(Bằng Việt)

Kí

Tre Việt Nam (Nguyễn Duy)

Kịch bản Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình
văn học
Chiểu); Qua đào Ngang (Bà
Huyện Thanh Quan); Cảnh vui
của nhà nghéo (Tản Đà);
Những ngày thơ ấu (Nguyên
Hồng); chèo Quan âm Thị
Kính; tuồng Nghêu Sò Ốc Hến

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG VÀ TÌM TÒI MỞ RỘNG

a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.
b) Nội dung: Bài 3
c) Sản phẩm: Kết quả của HS.
d) Cách thức tổ chức: HS làm việc cá nhân
Bài 3:
Chuyển giao nhiệm vụ: Thực hiện nhiệm vụ:
Kết luận mà hãng sản xuất xe nêu ra là không hợp GV yêu cầu HS hoàn thành HS tiếp nhận nhiệm vụ,

lí vì đối tượng hỏi ý kiến của 100 người mua xe ở
độ tuổi từ 20 đến 30 không đảm bảo tính đại diện
cho tất cả mọi người.

các bài tập: Bài 3 ( SGK- hoàn thành vở, sau đó
tr8)
trình bày bảng.
Kết luận, nhận định: GV
nhận xét bài làm HS và yêu
cầu HS ghi chép đầy đủ vào
vở.

Tổng kết
Mục tiêu: Cũng cố kiến thức cốt lõi- HDVN
Nội dung-sản phẩm
Vai trò của giáo viên
Câu hỏi: - Nhắc lại các kiến thức quan trọng đã - Chuyển giao nhiệm vụ:
học trong cả bài
Nêu các câu hỏi chốt bài
- Làm Bài tập 4,5/8
- Kết luận, nhận định: GV
- Đọc nội dung bài sau “ Mô tả và biểu diễn dữ đánh giá nhận xét tiết dạy.
liệu trên các bảng, biểu đồ”.

Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu,
lên bảng trình bày
- Một số HS khác nhận
xét, bổ sung cho bạn.
Nhiệm vụ của học sinh
Thực hiện nhiệm vụ:
+ Lắng nghe, ghi chép
- Báo cáo, thảo luận:
Trả lời các câu hỏi Gv