1. Tên sáng kiến:
HÌNH THÀNH THÓI QUEN ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH LỚP 3
2. Phần mở đầu:
* Lí do chọn vấn đề nghiên cứu
Như chúng ta đã biết đạo đức là “cái gốc” của con người. Khi sinh thời Bác Hồ đã dạy: “Người có tài mà không có đức là người vô dụng, người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”.
Cổ nhân xưa có câu: “Nhân chi sơ, tính bản thiện, con người chỉ không thiện (Đức) khi hấp thụ những điều ác, điều không tốt và không được giáo dục, không được rèn luyện. Cũng chính vì thế mà từ xa xưa các cụ đồ (người dạy học) đã có quan điểm dạy học: “Tiên học lễ, hậu học văn”.
Thật vậy, giáo dục đạo đức là một bộ phận rất quan trọng của quá trình sư phạm, đặc biệt là ở tiểu học. Nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho học sinh tiểu học, giúp các em ứng xử đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đức hàng ngày.Có thể nói, nhân cách của học sinh tiểu học thể hiện trước hết qua bộ mặt đạo đức. Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè qua thái độ với học tập, rèn luyện hàng ngày...
Cụ thể trong nhà trường hiện nay, việc giáo dục đạo đức cho học sinh nhằm giúp các em có những hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình và cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện các chuẩn mực đó nhằm phát triển nhân cách của các em một cách trọn vẹn, là nền tảng cơ bản để hình thành cho các em ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức và thói quen đạo đức, nguyên tắc đạo đức xã hội chủ nghĩa.
Mặt trái của quá trình hội nhập đó là tình trạng xói mòn về đạo đức, sự gia tăng các tệ nạn xã hội như: buôn lậu, ma tuý,nghiện ngập, game oline… điều đáng lo ngại là không ít học sinh chưa có chuẩn mực hành vi đúng đắn, có những biểu hiện lệch lạc: nói tục, chửi thề, gây gổ, đánh nhau, thích chơi bời lêu lổng, thiếu lễ độ với người lớn (kể cả ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo...).
Với vai trò là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy rằng: muốn có những công dân tốt có ích cho xã hội, có ích cho nước, có lợi cho nhà thì trước tiên cần phải giáo dục đạo đức cho học sinh.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy đa số học sinh chỉ biết tới “lý thuyết” còn vận dụng nó vào thực tế như thế nào? Ra sao? Quả thật câu trả lời nhận được không như mong muốn. Lấy một ví dụ cụ thể ngay chính trường tôi giảng dạy: Học sinh học xong bài thì biết phải kính trọng, lễ phép với thầy cô giáo thế nhưng nhiều em gặp thầy cô vẫn thờ ơ, có em còn chạy vụt qua… Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là gì? Thói quen, hành vi, kiến thức, kĩ năng các thầy cô giáo đã dạy cho các em đâu hết rồi? GoocKy là một nhà giáo dục thiên tài người Nga đã nói: “Nếu dạy những chuẩn mực đạo đức mà chúng ta không rèn thói quen đạo dức cho học sinh thì việc dạy những chuẩn mực đạo đức đó không có ý nghĩa gì cả”.
Vì vậy, tăng cường giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là việc làm hết sức cấp thiết. Xuất phát từ những lí do mà tôi đã nêu kết hợp với quá trình dạy học, theo dõi lớp mà tôi được phân công giảng dạy, tôi thấy nhiều em chưa có những thói quen đạo đức tốt, còn chưởi thề, đánh bạn, chưa ngoan, chưa vâng lời cô, thiếu sự lễ phép với người lớn… Để nhằm giúp cho học sinh hình thành cho mình những thói quen đạo đức, từ đó các em sẽ có những hành vi đạo đức phù hợp trong cuộc sống hằng ngày. Nên tôi quyết định chọn nghiên cứu và thực nghiệm đề tài: “Hình thành thói quen đạo đức cho học sinh lớp 3”.
- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 3
- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: Học sinh lớp 3B. Năm học 2014 – 2015 của Trường tiểu học Gio Sơn.
a) Khảo sát số liệu cụ thể lớp 3:
Năm học 2014 – 2015 bản thân tôi được phân công giảng dạy lớp 3B. Qua khảo sát bài “Giữ lời hứa” ( Đạo đức 3) tôi thu được kết quả sau:
- Số lượng học sinh học bài: 26