NGUYỄN VĂN PHONG. TÂY NINH. ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Phong
Ngày gửi: 19h:42' 01-08-2026
Dung lượng: 31.3 MB
Số lượt tải: 1
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Văn Phong
Ngày gửi: 19h:42' 01-08-2026
Dung lượng: 31.3 MB
Số lượt tải: 1
Số lượt thích:
0 người
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU............................................................................................................. 2
1. Tên sáng kiến: Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh Trường THCS TT Tân Hưng.............2
2. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến...................................2
3. Đối tượng..................................................................................................... 3
4. Phạm vi nghiên cứu..................................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................. 4
B. NỘI DUNG.......................................................................................................... 5
1. Cơ sở lý luận................................................................................................ 5
1.1. Tổng quan về đạo đức, lối sống và giáo dục đạo đức, lối sống.................5
1.2. Vai trò của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh theo tư
tưởng Hồ Chí Minh trong nhà trường................................................................5
2. Cơ sở thực tiễn............................................................................................. 6
3. Nội dung vấn đề........................................................................................... 8
3.2.1. Đẩy mạnh giáo dục lối sống cho học sinh: Từ định hướng của Chi bộ
đến thực tiễn học đường..................................................................................9
3.2.2. Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho học
sinh thông qua việc phát huy vai trò của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh kết hợp với đa dạng các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực tiễn.
...................................................................................................................... 10
3.2.3. Tăng cường giáo dục đạo đức theo tư tưởng của Hồ Chí Minh thông qua
các môn học trong nhà trường, bảo đảm sự tích hợp linh hoạt, phù hợp với
nội dung từng môn, phát huy vai trò của môn Giáo dục công dân................12
3.2.4. Tập trung xây dựng môi trường sư phạm thuận lợi, lành mạnh nhằm
tạo nền tảng vững chắc, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo
đức và lối sống cho học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh...............................14
3.2.5. Thiết lập cơ chế liên phối hợp bền vững nhằm nâng cao hiệu quả giáo
dục lối sống cho học sinh tại địa phương.......................................................17
3.2.6. Khơi dậy tinh thần tự giác, ý chí tự rèn luyện và khát vọng tự hoàn
thiện bản thân ở học sinh theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh......................19
3.2.7. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục đạo
đức, lối sống trong nhà trường theo định hướng tư tưởng của Hồ Chí Minh.. .20
4. Kết quả mang lại........................................................................................ 21
C. KẾT LUẬN......................................................................................................... 25
1. Bài học rút ra từ thực tiễn nghiên cứu của sáng kiến.................................25
2. Hướng nghiên cứu tiếp của sáng kiến........................................................26
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................ 27
2
A. MỞ ĐẦU
1. Tên sáng kiến: Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức và lối sống cho học
sinh Trường THCS TT Tân Hưng.
2. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến
* Sự cần thiết của sáng kiến
Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà văn hóa kiệt xuất mà
còn là một nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam, là tấm
gương sáng để thế hệ trẻ noi theo. Tư tưởng của Người có ý
nghĩa sâu sắc và đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp cách
mạng nước ta. Với cách nhìn nhận khoa học và khách quan,
Người luôn đề cao vai trò, vị trí cũng như tiềm năng to lớn của
thanh niên đối với sự nghiệp của Đảng và dân tộc. Ngay từ
những năm đầu hoạt động cách mạng, Người đã đặc biệt nhấn
mạnh tầm quan trọng của đạo đức, xem đó là nền tảng cốt lõi
của mỗi con người. Thấm nhuần quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí
Minh về việc lấy đạo đức làm nền tảng cốt lõi – ví như mạch
nguồn của dòng sông hay gốc rễ của cây bền vững – sáng kiến
tập trung vào việc bồi đắp 'cái gốc' nhân cách cho học sinh
trong bối cảnh mới.
Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tình
trạng suy giảm về đạo đức và xu hướng chạy theo lối sống thực
dụng ở một bộ phận học sinh đang trở thành vấn đề đáng lo
ngại, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả giáo dục đạo đức và lối
sống trong nhà trường. Một số thanh thiếu niên có biểu hiện
xuống cấp về phẩm chất đạo đức, lối sống lệch lạc, đề cao nhu
cầu cá nhân quá mức, thiếu ý thức trách nhiệm với cộng đồng,
suy giảm niềm tin vào cuộc sống, thiếu khả năng tự chủ và dễ
bị tác động, lôi kéo vào những hành vi tiêu cực.
Trong nhà trường trung học cơ sở, số học sinh vi phạm
đạo đức, lối sống có chiều hướng gia tăng, thể hiện qua việc
thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, thiếu ý thức chấp hành các quy
định của Điều lệ trường trung học cơ sở, nội quy, quy chế của
nhà trường, thiếu động cơ thái độ học tập đúng đắn, thiếu tinh
thần tập thể, xây dựng trường lớp, tham gia các phong trào của
lớp, của nhà trường, tình trạng học sinh kết thành băng nhóm
bạo hành trong trường học đang được báo động. Giáo dục đạo
đức, lối sống cho học sinh hiện nay là một vấn đề mang tính cấp
bách, nó đã và đang trở thành một thách thức lớn của ngành
giáo dục.
Hiện nay, tại Trường THCS TT Tân Hưng, tình trạng học
sinh vi phạm đạo đức đang có xu hướng gia tăng và trở thành
vấn đề đáng quan tâm. Một số biểu hiện tiêu cực có thể thấy rõ
như: thái độ thờ ơ, vô cảm; thiếu sự kính trọng và vâng lời đối
3
với cha mẹ, thầy cô; xảy ra các hành vi bạo lực học đường cả
trong và ngoài phạm vi nhà trường. Bên cạnh đó, nhiều em còn
chưa có ý thức giữ gìn thuần phong mỹ tục, thể hiện qua lời nói,
cách ăn mặc và ứng xử chưa phù hợp. Một bộ phận học sinh còn
bị cuốn vào các tệ nạn như nghiện game, hút thuốc, điều khiển
xe gắn máy đến trường khi chưa đủ điều kiện.
Với sự phát triển mạnh mẽ của toàn cầu hóa và hội nhập
quốc tế, nguồn nhân lực được đòi hỏi không chỉ về mặt số lượng
mà quan trọng hơn là phải có chất lượng cao. Chính vì vậy, việc
nâng cao nhận thức và tăng cường các biện pháp giáo dục đạo
đức, lối sống cho học sinh cần được đặt ở vị trí then chốt, trở
thành nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ hoạt động giáo
dục của nhà trường.
* Mục đích của sáng kiến
- Đề xuất và triển khai các giải pháp thiết thực để nâng cao
chất lượng công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh tại
Trường THCS TT Tân Hưng, giúp các em hình thành nhân cách
đúng đắn theo gương Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Giúp học sinh hiểu rõ tầm quan trọng và giá trị của việc
rèn luyện đạo đức, lối sống theo tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó có
thái độ học tập và rèn luyện tích cực hơn.
- Hình thành và củng cố các thói quen, hành vi ứng xử
chuẩn mực trong các mối quan hệ (với bản thân, gia đình, nhà
trường và xã hội), giúp các em sống có kỷ cương, nề nếp và văn
hóa.
- Ngăn chặn và đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về đạo đức,
lối sống thực dụng, tình trạng bạo lực học đường và các tệ nạn
xã hội đang có xu hướng gia tăng trong bộ phận học sinh hiện
nay.
- Xây dựng một môi trường sư phạm an toàn, lành mạnh và
thân thiện, góp phần đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người
kế thừa sự nghiệp cách mạng, có đủ phẩm chất và năng lực để
đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Đối tượng
- Học sinh của trường THCS TT Tân Hưng.
- Đối tượng: Nội dung nghiên cứu tập trung vào các giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Khách thể: Học sinh trường THCS TT Tân Hưng.
- Chủ thể: Đội ngũ sư phạm nhà trường, ý thức tự rèn luyện
của chính học sinh.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Sáng kiến được triển khai trong phạm vi Trường Trung học
cơ sở TT Tân Hưng.
4
- Đề tài tập trung nghiên cứu, xây dựng và đề xuất các biện
pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh, dựa trên nền tảng tư tưởng của Hồ Chí Minh.
- Đồng thời, đề tài hướng đến việc giải quyết những vấn đề
thực tiễn còn tồn tại tại nhà trường, như tình trạng học sinh vi
phạm đạo đức có xu hướng gia tăng, cũng như nguy cơ sa vào
các tệ nạn xã hội.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu: thu thập và phân tích các văn bản quy
phạm pháp luật, chỉ thị của Đảng và Nhà nước về giáo dục (Chỉ
thị số 05-CT/TW, Luật Giáo dục 2019, các Thông tư của Bộ
GD&ĐT), các tác phẩm, bài viết và tấm gương đạo đức của Bác
để làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp giáo dục
đạo đức, lối sống cho học sinh.
- Điều tra, khảo sát: thu thập dữ liệu về thực trạng đạo đức,
lối sống của học sinh tại trường THCS TT Tân Hưng, thông qua
phỏng vấn nhanh đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn
và học sinh.
- Quan sát: Theo dõi trực tiếp các biểu hiện hành vi, thái độ
của học sinh trong các giờ học, giờ ra chơi và các hoạt động tập
thể để nhận diện các hành vi lệch chuẩn như vô lễ, bạo lực học
đường, hay việc sử dụng mạng xã hội thiếu lành mạnh.
- Thực nghiệm sư phạm: triển khai các hoạt động Đội, tích
hợp nội dung vào môn Giáo dục công dân và phối hợp với gia
đình để theo dõi sự biến đổi trong nhận thức và hành động của
các em.
5
B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Tổng quan về đạo đức, lối sống và giáo dục đạo đức,
lối sống
Đạo đức được xem là một dạng ý thức xã hội, bao gồm hệ
thống các nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực nhằm định hướng
và điều chỉnh hành vi của con người một cách tự giác. Mục tiêu
của đạo đức là hướng tới lợi ích, hạnh phúc của cá nhân, đồng
thời góp phần thúc đẩy sự phát triển tiến bộ của xã hội trong
các mối quan hệ giữa con người với con người và giữa con người
với môi trường tự nhiên.
Lối sống là toàn bộ phương thức, phong cách và hình thức
sinh hoạt của con người, được biểu hiện trong các hoạt động
như lao động, học tập, tiêu dùng và giao tiếp xã hội. Đồng thời,
lối sống còn thể hiện qua thái độ, hành vi, tư duy và cách ứng
xử của mỗi cá nhân. Nó phản ánh những đặc trưng cơ bản trong
đời sống của cá nhân, tập thể, giai cấp hoặc dân tộc trong
những điều kiện xã hội cụ thể.
Đạo đức và lối sống có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, không
tách rời nhau. Đạo đức xã hội được chuyển hóa thành ý thức cá
nhân, hình thành nên phong cách sống hằng ngày. Thông qua
quá trình này, các giá trị đạo đức và chuẩn mực lối sống dần
được nội tâm hóa thành tình cảm, niềm tin, ý chí, lý tưởng và
thói quen hành vi, giúp mỗi người nhận thức đúng đắn và điều
chỉnh hành vi phù hợp với các giá trị chung của xã hội.
1.2. Vai trò của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong nhà trường
Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng xuất sắc của hệ giá trị
đạo đức có tầm vóc thời đại, hội tụ tinh hoa văn hóa dân tộc
Việt Nam và những giá trị tiến bộ của nhân loại. Đạo đức Hồ Chí
Minh được hiểu một cách đầy đủ là sự thống nhất chặt chẽ giữa
tư tưởng lý luận về đạo đức với thực tiễn đời sống, hành vi và lối
sống của Người. Trong đó, tư tưởng đạo đức của Người bao gồm
những quan điểm sâu sắc về vị trí, vai trò và nội dung của đạo
đức; những phẩm chất đạo đức cốt lõi; cùng với những yêu cầu
cơ bản trong việc xây dựng và rèn luyện nền đạo đức mới cho
con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Ngay từ những năm tháng đầu tiên hoạt động cách mạng,
Người đã đặc biệt chú trọng đến công tác giáo dục, bồi dưỡng
thế hệ trẻ. Người luôn khẳng định thanh niên là lực lượng quan
trọng quyết định tương lai dân tộc, ví tuổi trẻ như “mùa xuân
của xã hội”. Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh việc giáo dục đạo
đức cách mạng để thanh niên trở thành những công dân có ích,
những chủ nhân tương lai xứng đáng của đất nước. Trước khi đi
6
xa, Người vẫn căn dặn phải đặc biệt quan tâm đào tạo, rèn
luyện thế hệ trẻ trở thành những con người “vừa hồng vừa
chuyên” – vừa có đạo đức cách mạng, vừa có năng lực chuyên
môn vững vàng.
Trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh là một chủ trương lớn của ngành giáo dục, gắn với chiến
lược phát triển con người của Đảng, nhằm đào tạo thế hệ trẻ có
phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, trong thực tế ở
trường phổ thông, việc tìm hiểu về tư tưởng và tấm gương của
Bác còn hạn chế, chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt
động ngoại khóa. Điều này đặt ra yêu cầu cần tăng cường hơn
nữa việc tích hợp, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh một
cách sâu rộng, giúp học sinh không chỉ hiểu mà còn biết vận
dụng vào hành vi, lối sống hằng ngày.
Giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh là một quá trình
tác động có chủ đích, có kế hoạch rõ ràng, nhằm hình thành và
phát triển nhân cách toàn diện cho các em. Thông qua quá trình
này, học sinh không chỉ được trang bị những tri thức cơ bản về
đạo đức, văn hóa và kỹ năng sống mà còn hình thành được thái
độ đúng đắn, niềm tin vững chắc cùng những thói quen hành vi
tích cực, phù hợp với chuẩn mực giá trị của xã hội. Việc giáo dục
này hướng tới xây dựng cho học sinh lối sống có kỷ cương, văn
hóa, biết tôn trọng pháp luật, có tinh thần trách nhiệm với bản
thân, gia đình, xã hội và môi trường.
Bên cạnh đó, giáo dục đạo đức, lối sống còn góp phần bồi
dưỡng lòng yêu nước, ý thức cộng đồng, tinh thần lao động
sáng tạo và trách nhiệm công dân. Thông qua các hoạt động
học tập, lao động, sinh hoạt tập thể và hoạt động xã hội, học
sinh được rèn luyện, trải nghiệm để hình thành những thói quen
và hành vi đạo đức bền vững, từ đó phát triển sự tự tin và khả
năng tự hoàn thiện bản thân.
Thực hiện chủ trương của Đảng về đẩy mạnh giáo dục tư
tưởng chính trị và đạo đức, đồng thời đưa tư tưởng Hồ Chí Minh
vào giảng dạy phù hợp với từng cấp học, việc giáo dục đạo đức,
lối sống theo tư tưởng của Người cho học sinh trung học cơ sở
hiện nay mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây chính là nền
tảng để đào tạo thế hệ học sinh phát triển toàn diện, vừa có
phẩm chất đạo đức tốt, vừa có năng lực, đáp ứng yêu cầu hội
nhập và phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
2. Cơ sở thực tiễn
Chất lượng công tác giáo dục đạo đức học sinh được nâng
cao trong thời gian qua, tuy nhiên vẫn còn một số bộ phận học
sinh chưa ngoan, chưa rèn luyện tốt, có rèn luyện cuối năm là
7
trung bình. Một bộ phận giáo viên bộ môn vẫn còn thiên về
truyền đạt kiến thức chuyên môn, chưa thực sự chú trọng đến
việc “dạy làm người”. Việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh thường được thực hiện một cách gò bó, đơn điệu, chủ yếu
thông qua việc liên hệ gượng ép vào nội dung bài học, nên hiệu
quả tích hợp còn hạn chế. Một số còn thiếu kinh nghiệm xử lý
các trường hợp vi phạm, tạo phản ứng cho học sinh, gây ra sự
phản ứng mạnh, vô lễ trong quá trình trao đổi với học sinh. Còn
một số giáo viên chưa chú tâm đổi mới phương pháp giảng dạy,
trong giờ dạy còn làm việc riêng, xem điện thoại, … chưa nêu
gương tốt cho học sinh.
Môn giáo dục công dân còn bị xem nhẹ, xem là môn phụ,
không thu hút và ít được học sinh chú trọng, quan tâm. Một số
giáo viên chủ nhiệm chưa quan tâm sâu sát việc giáo dục học
sinh, đặc biệt là học sinh cá biệt dẫn đến học sinh thường xuyên
vi phạm nội quy nhà trường, đạo đức tác phong không tốt, nói
tục, chửi thề, hút thuốc, đi học trễ, bỏ học, thiếu ý thức giữ gìn
môi trường sư phạm,… làm ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện
của học sinh. Dưới sức ép của các trào lưu tiêu cực trên không
gian mạng và lối sống thực dụng, môi trường giáo dục tại đơn vị
đang đứng trước thách thức về sự 'xói mòn' các giá trị đạo đức
truyền thống.
Chưa đa dạng hóa các hình thức trong hoạt động tuyên
tryền, hoạt động vui chơi lành mạnh còn hạn chế số lần tổ chức
do thời gian chưa cho phép.
Phụ huynh học sinh chưa sâu sát, chưa quan tâm con em
do đi làm xa, nhiều học sinh còn mê chơi, bị cám dỗ bởi các
hoạt động thiếu lành mạnh, đặc biệt là các nội dung thiếu lành
mạnh trên mạng xã hội, các trào lưu, “trend” độc hại.
Thống kê kết quả rèn luyện của học sinh trường THCS TT
Tân Hưng trong các năm gần đây:
Tốt/khá
Đạt
Chưa đạt
Số
Số
Số
Số
Tỉ
Năm học
học
Tỉ lệ
Tỉ lệ
lượ
lượn
lượn
lệ
sinh
%
%
ng
g
g
%
2023 –
98,7
1,3
614 606
08
00
00
2024
%
%
2024 –
676 669 99%
07
1%
00
00
2025
* Nguyên nhân tồn tại, hạn chế
- Các hoạt động văn nghệ, thể thao và vui chơi giải trí trong
nhà trường chưa thực sự hấp dẫn, chưa tạo được sức lan tỏa
8
mạnh mẽ, khiến phần lớn học sinh tham gia còn mang tính hình
thức, thiếu sự chủ động và hứng thú.
- Lực lượng tham gia công tác giáo dục đạo đức chưa phát
huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm; sự phối hợp giữa các bộ phận
còn rời rạc, thiếu tính thống nhất và đồng bộ.
- Sự liên kết giữa giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và
Tổng phụ trách Đội chưa chặt chẽ, linh hoạt; đồng thời, mối
quan hệ phối hợp giữa nhà trường với các tổ chức, đoàn thể địa
phương vẫn còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả.
- Môn Giáo dục công dân chưa thể hiện rõ vai trò trong việc
rèn luyện đạo đức học sinh do nhiều em còn có tâm lý xem nhẹ,
coi đây là môn học phụ.
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa thực sự tâm huyết, chưa
thường xuyên trao đổi với phụ huynh, thiếu sự theo dõi sát sao
nên việc phát hiện, uốn nắn học sinh vi phạm chưa kịp thời.
- Nhiều phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo
dục con em, có xu hướng phó mặc cho nhà trường; thậm chí
trong một số trường hợp, cha mẹ chưa thực sự là tấm gương tốt
để con noi theo.Qua phân tích các nguyên nhân trên có thể
thấy, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh hiện nay
còn nhiều hạn chế do sự phối hợp chưa đồng bộ giữa giáo viên
bộ môn – giáo viên chủ nhiệm – Đội TNTP Hồ Chí Minh, giữa nhà
trường - gia đình - xã hội làm cho việc hình thành nhân cách học
sinh chưa đạt như mong muốn, vẫn còn nhiều em chưa tiến bộ
trong rèn luyện đạo đức và lối sống.
Do đó, cần có giải pháp đồng bộ, sáng tạo, tập trung vào
việc tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng giáo
dục và đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao hiệu quả
công tác này.
3. Nội dung vấn đề
Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức đức và lối sống cho học sinh Trường THCS TT
Tân Hưng trong giai đoạn hiện nay là một nhiệm vụ vừa cấp
thiết, vừa mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh giáo dục hiện
nay.
Trước thực trạng một bộ phận học sinh có dấu hiệu sa sút
về đạo đức, chạy theo lối sống thực dụng và dễ bị lôi cuốn vào
các tệ nạn xã hội, sáng kiến này lấy tư tưởng của Bác – người
luôn coi đạo đức là "cái gốc" của mỗi người – làm kim chỉ nam
để định hướng và uốn nắn hành vi cho các em.
Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Trường THCS
TT Tân Hưng, đề tài triển khai hệ thống các giải pháp đồng bộ từ
việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng, đổi mới hoạt
động Đội đến việc tích hợp sâu rộng nội dung tư tưởng Hồ Chí
9
Minh vào các môn học, đặc biệt là môn Giáo dục công dân. Qua
đó, nhà trường không chỉ xây dựng được một môi trường sư
phạm an toàn, lành mạnh mà còn tạo ra sự kết nối chặt chẽ
giữa "nhà trường - gia đình - xã hội" nhằm ngăn chặn những tác
động tiêu cực và thúc đẩy ý thức tự giác rèn luyện của học sinh.
Kết quả cuối cùng của sáng kiến hướng tới việc đào tạo nên thế
hệ trẻ vừa “hồng” vừa “chuyên”, có đầy đủ phẩm chất và năng
lực để kế thừa sự nghiệp cách mạng và đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3.2. Nội dung giải pháp
3.2.1. Đẩy mạnh giáo dục lối sống cho học sinh: Từ định
hướng của Chi bộ đến thực tiễn học đường.
* Mục tiêu
- Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của chi bộ Đảng
trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh; bảo đảm
định hướng đúng đắn, xuyên suốt và gắn với nhiệm vụ chính trị
của nhà trường.
- Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của đội ngũ
đảng viên trong việc giáo dục học sinh theo tư tưởng của Hồ Chí
Minh, từ đó phát huy vai trò nêu gương, góp phần hình thành
nhân cách và lối sống tích cực cho học sinh.
* Nội dung
Giáo dục tư tưởng, chính trị, phẩm chất đạo đức cho cán
bộ đảng viên. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đánh giá
nghiêm kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ hàng tháng, kiểm
điểm trách nhiệm của tập thể và cá nhân trong việc thực hiện
nhiệm vụ, tạo điểu kiện cho đảng viên đóng góp ý kiến nhằm
xây dựng nghị quyết lãnh đạo hàng tháng đúng đắn, phù hợp,
trong đó chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh, giao nhiệm vụ cụ thể cho đảng
viên, đồng thời kiểm tra giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của
đảng viên.
Chỉ đạo xây dựng và triển khai các kế hoạch, chuyên đề về
giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh một cách cụ thể, phù
hợp với thực tiễn của nhà trường. Thường xuyên quan tâm giáo
dục, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên; đồng thời tạo điều kiện để cán bộ, đảng
viên được học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị
và chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai
10
đoạn
hiện
nay.
* Cách thực hiện
Để đẩy mạnh vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng, cần thực
hiện tốt các nội dung sau:
- Chủ động đưa nội dung Chỉ thị 05-CT/TW vào sinh hoạt
chuyên môn, giúp việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh trở thành nhu cầu tự giác của mỗi đảng viên.
- Phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng đảng viên;
tăng cường kiểm tra, giám sát và yêu cầu báo cáo định kỳ kết
quả thực hiện về Chi bộ.
- Đưa nội dung giáo dục đạo đức, lối sống theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho học sinh vào Nghị quyết Chi bộ hàng tháng, đảm
bảo sự lãnh đạo thường xuyên, liên tục và có trọng tâm.
* Điều kiện thực hiện
- Chi bộ hoạt động hiệu quả, phát huy tốt vai trò lãnh đạo
toàn diện; đội ngũ đảng viên luôn gương mẫu, đi đầu trong mọi
hoạt động, trở thành tấm gương sáng để học sinh noi theo.
- Đẩy mạnh sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa Chi bộ
Đảng, Ban Giám hiệu nhà trường và các tổ chức đoàn thể nhằm
tạo sức mạnh tổng hợp, góp phần nâng cao hiệu quả công tác
giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh theo tư tưởng Hồ Chí
Minh.
3.2.2. Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức theo tư tưởng
Hồ Chí Minh cho học sinh thông qua việc phát huy vai trò
của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh kết hợp với
đa dạng các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực
tiễn.
* Mục tiêu
11
- Phát huy vai trò của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh; thông qua các phong trào, hoạt động Đội để hình thành ý
thức, thái độ và hành vi đúng đắn cho các em.
- Tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với trải
nghiệm thực tế, giúp học sinh được tham gia, rèn luyện và vận
dụng kiến thức, từ đó hình thành thói quen, kỹ năng sống và
hành vi đạo đức một cách bền vững.
* Nội dung
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền tư tưởng của Hồ Chí Minh
thông qua các hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh; tổ chức các phong trào thi
A. MỞ ĐẦU............................................................................................................. 2
1. Tên sáng kiến: Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh Trường THCS TT Tân Hưng.............2
2. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến...................................2
3. Đối tượng..................................................................................................... 3
4. Phạm vi nghiên cứu..................................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................. 4
B. NỘI DUNG.......................................................................................................... 5
1. Cơ sở lý luận................................................................................................ 5
1.1. Tổng quan về đạo đức, lối sống và giáo dục đạo đức, lối sống.................5
1.2. Vai trò của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh theo tư
tưởng Hồ Chí Minh trong nhà trường................................................................5
2. Cơ sở thực tiễn............................................................................................. 6
3. Nội dung vấn đề........................................................................................... 8
3.2.1. Đẩy mạnh giáo dục lối sống cho học sinh: Từ định hướng của Chi bộ
đến thực tiễn học đường..................................................................................9
3.2.2. Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho học
sinh thông qua việc phát huy vai trò của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh kết hợp với đa dạng các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực tiễn.
...................................................................................................................... 10
3.2.3. Tăng cường giáo dục đạo đức theo tư tưởng của Hồ Chí Minh thông qua
các môn học trong nhà trường, bảo đảm sự tích hợp linh hoạt, phù hợp với
nội dung từng môn, phát huy vai trò của môn Giáo dục công dân................12
3.2.4. Tập trung xây dựng môi trường sư phạm thuận lợi, lành mạnh nhằm
tạo nền tảng vững chắc, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo
đức và lối sống cho học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh...............................14
3.2.5. Thiết lập cơ chế liên phối hợp bền vững nhằm nâng cao hiệu quả giáo
dục lối sống cho học sinh tại địa phương.......................................................17
3.2.6. Khơi dậy tinh thần tự giác, ý chí tự rèn luyện và khát vọng tự hoàn
thiện bản thân ở học sinh theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh......................19
3.2.7. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục đạo
đức, lối sống trong nhà trường theo định hướng tư tưởng của Hồ Chí Minh.. .20
4. Kết quả mang lại........................................................................................ 21
C. KẾT LUẬN......................................................................................................... 25
1. Bài học rút ra từ thực tiễn nghiên cứu của sáng kiến.................................25
2. Hướng nghiên cứu tiếp của sáng kiến........................................................26
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................ 27
2
A. MỞ ĐẦU
1. Tên sáng kiến: Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức và lối sống cho học
sinh Trường THCS TT Tân Hưng.
2. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến
* Sự cần thiết của sáng kiến
Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà văn hóa kiệt xuất mà
còn là một nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam, là tấm
gương sáng để thế hệ trẻ noi theo. Tư tưởng của Người có ý
nghĩa sâu sắc và đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp cách
mạng nước ta. Với cách nhìn nhận khoa học và khách quan,
Người luôn đề cao vai trò, vị trí cũng như tiềm năng to lớn của
thanh niên đối với sự nghiệp của Đảng và dân tộc. Ngay từ
những năm đầu hoạt động cách mạng, Người đã đặc biệt nhấn
mạnh tầm quan trọng của đạo đức, xem đó là nền tảng cốt lõi
của mỗi con người. Thấm nhuần quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí
Minh về việc lấy đạo đức làm nền tảng cốt lõi – ví như mạch
nguồn của dòng sông hay gốc rễ của cây bền vững – sáng kiến
tập trung vào việc bồi đắp 'cái gốc' nhân cách cho học sinh
trong bối cảnh mới.
Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tình
trạng suy giảm về đạo đức và xu hướng chạy theo lối sống thực
dụng ở một bộ phận học sinh đang trở thành vấn đề đáng lo
ngại, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả giáo dục đạo đức và lối
sống trong nhà trường. Một số thanh thiếu niên có biểu hiện
xuống cấp về phẩm chất đạo đức, lối sống lệch lạc, đề cao nhu
cầu cá nhân quá mức, thiếu ý thức trách nhiệm với cộng đồng,
suy giảm niềm tin vào cuộc sống, thiếu khả năng tự chủ và dễ
bị tác động, lôi kéo vào những hành vi tiêu cực.
Trong nhà trường trung học cơ sở, số học sinh vi phạm
đạo đức, lối sống có chiều hướng gia tăng, thể hiện qua việc
thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, thiếu ý thức chấp hành các quy
định của Điều lệ trường trung học cơ sở, nội quy, quy chế của
nhà trường, thiếu động cơ thái độ học tập đúng đắn, thiếu tinh
thần tập thể, xây dựng trường lớp, tham gia các phong trào của
lớp, của nhà trường, tình trạng học sinh kết thành băng nhóm
bạo hành trong trường học đang được báo động. Giáo dục đạo
đức, lối sống cho học sinh hiện nay là một vấn đề mang tính cấp
bách, nó đã và đang trở thành một thách thức lớn của ngành
giáo dục.
Hiện nay, tại Trường THCS TT Tân Hưng, tình trạng học
sinh vi phạm đạo đức đang có xu hướng gia tăng và trở thành
vấn đề đáng quan tâm. Một số biểu hiện tiêu cực có thể thấy rõ
như: thái độ thờ ơ, vô cảm; thiếu sự kính trọng và vâng lời đối
3
với cha mẹ, thầy cô; xảy ra các hành vi bạo lực học đường cả
trong và ngoài phạm vi nhà trường. Bên cạnh đó, nhiều em còn
chưa có ý thức giữ gìn thuần phong mỹ tục, thể hiện qua lời nói,
cách ăn mặc và ứng xử chưa phù hợp. Một bộ phận học sinh còn
bị cuốn vào các tệ nạn như nghiện game, hút thuốc, điều khiển
xe gắn máy đến trường khi chưa đủ điều kiện.
Với sự phát triển mạnh mẽ của toàn cầu hóa và hội nhập
quốc tế, nguồn nhân lực được đòi hỏi không chỉ về mặt số lượng
mà quan trọng hơn là phải có chất lượng cao. Chính vì vậy, việc
nâng cao nhận thức và tăng cường các biện pháp giáo dục đạo
đức, lối sống cho học sinh cần được đặt ở vị trí then chốt, trở
thành nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ hoạt động giáo
dục của nhà trường.
* Mục đích của sáng kiến
- Đề xuất và triển khai các giải pháp thiết thực để nâng cao
chất lượng công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh tại
Trường THCS TT Tân Hưng, giúp các em hình thành nhân cách
đúng đắn theo gương Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Giúp học sinh hiểu rõ tầm quan trọng và giá trị của việc
rèn luyện đạo đức, lối sống theo tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó có
thái độ học tập và rèn luyện tích cực hơn.
- Hình thành và củng cố các thói quen, hành vi ứng xử
chuẩn mực trong các mối quan hệ (với bản thân, gia đình, nhà
trường và xã hội), giúp các em sống có kỷ cương, nề nếp và văn
hóa.
- Ngăn chặn và đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về đạo đức,
lối sống thực dụng, tình trạng bạo lực học đường và các tệ nạn
xã hội đang có xu hướng gia tăng trong bộ phận học sinh hiện
nay.
- Xây dựng một môi trường sư phạm an toàn, lành mạnh và
thân thiện, góp phần đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người
kế thừa sự nghiệp cách mạng, có đủ phẩm chất và năng lực để
đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Đối tượng
- Học sinh của trường THCS TT Tân Hưng.
- Đối tượng: Nội dung nghiên cứu tập trung vào các giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Khách thể: Học sinh trường THCS TT Tân Hưng.
- Chủ thể: Đội ngũ sư phạm nhà trường, ý thức tự rèn luyện
của chính học sinh.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Sáng kiến được triển khai trong phạm vi Trường Trung học
cơ sở TT Tân Hưng.
4
- Đề tài tập trung nghiên cứu, xây dựng và đề xuất các biện
pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh, dựa trên nền tảng tư tưởng của Hồ Chí Minh.
- Đồng thời, đề tài hướng đến việc giải quyết những vấn đề
thực tiễn còn tồn tại tại nhà trường, như tình trạng học sinh vi
phạm đạo đức có xu hướng gia tăng, cũng như nguy cơ sa vào
các tệ nạn xã hội.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu: thu thập và phân tích các văn bản quy
phạm pháp luật, chỉ thị của Đảng và Nhà nước về giáo dục (Chỉ
thị số 05-CT/TW, Luật Giáo dục 2019, các Thông tư của Bộ
GD&ĐT), các tác phẩm, bài viết và tấm gương đạo đức của Bác
để làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp giáo dục
đạo đức, lối sống cho học sinh.
- Điều tra, khảo sát: thu thập dữ liệu về thực trạng đạo đức,
lối sống của học sinh tại trường THCS TT Tân Hưng, thông qua
phỏng vấn nhanh đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn
và học sinh.
- Quan sát: Theo dõi trực tiếp các biểu hiện hành vi, thái độ
của học sinh trong các giờ học, giờ ra chơi và các hoạt động tập
thể để nhận diện các hành vi lệch chuẩn như vô lễ, bạo lực học
đường, hay việc sử dụng mạng xã hội thiếu lành mạnh.
- Thực nghiệm sư phạm: triển khai các hoạt động Đội, tích
hợp nội dung vào môn Giáo dục công dân và phối hợp với gia
đình để theo dõi sự biến đổi trong nhận thức và hành động của
các em.
5
B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Tổng quan về đạo đức, lối sống và giáo dục đạo đức,
lối sống
Đạo đức được xem là một dạng ý thức xã hội, bao gồm hệ
thống các nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực nhằm định hướng
và điều chỉnh hành vi của con người một cách tự giác. Mục tiêu
của đạo đức là hướng tới lợi ích, hạnh phúc của cá nhân, đồng
thời góp phần thúc đẩy sự phát triển tiến bộ của xã hội trong
các mối quan hệ giữa con người với con người và giữa con người
với môi trường tự nhiên.
Lối sống là toàn bộ phương thức, phong cách và hình thức
sinh hoạt của con người, được biểu hiện trong các hoạt động
như lao động, học tập, tiêu dùng và giao tiếp xã hội. Đồng thời,
lối sống còn thể hiện qua thái độ, hành vi, tư duy và cách ứng
xử của mỗi cá nhân. Nó phản ánh những đặc trưng cơ bản trong
đời sống của cá nhân, tập thể, giai cấp hoặc dân tộc trong
những điều kiện xã hội cụ thể.
Đạo đức và lối sống có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, không
tách rời nhau. Đạo đức xã hội được chuyển hóa thành ý thức cá
nhân, hình thành nên phong cách sống hằng ngày. Thông qua
quá trình này, các giá trị đạo đức và chuẩn mực lối sống dần
được nội tâm hóa thành tình cảm, niềm tin, ý chí, lý tưởng và
thói quen hành vi, giúp mỗi người nhận thức đúng đắn và điều
chỉnh hành vi phù hợp với các giá trị chung của xã hội.
1.2. Vai trò của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho
học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong nhà trường
Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng xuất sắc của hệ giá trị
đạo đức có tầm vóc thời đại, hội tụ tinh hoa văn hóa dân tộc
Việt Nam và những giá trị tiến bộ của nhân loại. Đạo đức Hồ Chí
Minh được hiểu một cách đầy đủ là sự thống nhất chặt chẽ giữa
tư tưởng lý luận về đạo đức với thực tiễn đời sống, hành vi và lối
sống của Người. Trong đó, tư tưởng đạo đức của Người bao gồm
những quan điểm sâu sắc về vị trí, vai trò và nội dung của đạo
đức; những phẩm chất đạo đức cốt lõi; cùng với những yêu cầu
cơ bản trong việc xây dựng và rèn luyện nền đạo đức mới cho
con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Ngay từ những năm tháng đầu tiên hoạt động cách mạng,
Người đã đặc biệt chú trọng đến công tác giáo dục, bồi dưỡng
thế hệ trẻ. Người luôn khẳng định thanh niên là lực lượng quan
trọng quyết định tương lai dân tộc, ví tuổi trẻ như “mùa xuân
của xã hội”. Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh việc giáo dục đạo
đức cách mạng để thanh niên trở thành những công dân có ích,
những chủ nhân tương lai xứng đáng của đất nước. Trước khi đi
6
xa, Người vẫn căn dặn phải đặc biệt quan tâm đào tạo, rèn
luyện thế hệ trẻ trở thành những con người “vừa hồng vừa
chuyên” – vừa có đạo đức cách mạng, vừa có năng lực chuyên
môn vững vàng.
Trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh là một chủ trương lớn của ngành giáo dục, gắn với chiến
lược phát triển con người của Đảng, nhằm đào tạo thế hệ trẻ có
phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, trong thực tế ở
trường phổ thông, việc tìm hiểu về tư tưởng và tấm gương của
Bác còn hạn chế, chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt
động ngoại khóa. Điều này đặt ra yêu cầu cần tăng cường hơn
nữa việc tích hợp, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh một
cách sâu rộng, giúp học sinh không chỉ hiểu mà còn biết vận
dụng vào hành vi, lối sống hằng ngày.
Giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh là một quá trình
tác động có chủ đích, có kế hoạch rõ ràng, nhằm hình thành và
phát triển nhân cách toàn diện cho các em. Thông qua quá trình
này, học sinh không chỉ được trang bị những tri thức cơ bản về
đạo đức, văn hóa và kỹ năng sống mà còn hình thành được thái
độ đúng đắn, niềm tin vững chắc cùng những thói quen hành vi
tích cực, phù hợp với chuẩn mực giá trị của xã hội. Việc giáo dục
này hướng tới xây dựng cho học sinh lối sống có kỷ cương, văn
hóa, biết tôn trọng pháp luật, có tinh thần trách nhiệm với bản
thân, gia đình, xã hội và môi trường.
Bên cạnh đó, giáo dục đạo đức, lối sống còn góp phần bồi
dưỡng lòng yêu nước, ý thức cộng đồng, tinh thần lao động
sáng tạo và trách nhiệm công dân. Thông qua các hoạt động
học tập, lao động, sinh hoạt tập thể và hoạt động xã hội, học
sinh được rèn luyện, trải nghiệm để hình thành những thói quen
và hành vi đạo đức bền vững, từ đó phát triển sự tự tin và khả
năng tự hoàn thiện bản thân.
Thực hiện chủ trương của Đảng về đẩy mạnh giáo dục tư
tưởng chính trị và đạo đức, đồng thời đưa tư tưởng Hồ Chí Minh
vào giảng dạy phù hợp với từng cấp học, việc giáo dục đạo đức,
lối sống theo tư tưởng của Người cho học sinh trung học cơ sở
hiện nay mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây chính là nền
tảng để đào tạo thế hệ học sinh phát triển toàn diện, vừa có
phẩm chất đạo đức tốt, vừa có năng lực, đáp ứng yêu cầu hội
nhập và phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
2. Cơ sở thực tiễn
Chất lượng công tác giáo dục đạo đức học sinh được nâng
cao trong thời gian qua, tuy nhiên vẫn còn một số bộ phận học
sinh chưa ngoan, chưa rèn luyện tốt, có rèn luyện cuối năm là
7
trung bình. Một bộ phận giáo viên bộ môn vẫn còn thiên về
truyền đạt kiến thức chuyên môn, chưa thực sự chú trọng đến
việc “dạy làm người”. Việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh thường được thực hiện một cách gò bó, đơn điệu, chủ yếu
thông qua việc liên hệ gượng ép vào nội dung bài học, nên hiệu
quả tích hợp còn hạn chế. Một số còn thiếu kinh nghiệm xử lý
các trường hợp vi phạm, tạo phản ứng cho học sinh, gây ra sự
phản ứng mạnh, vô lễ trong quá trình trao đổi với học sinh. Còn
một số giáo viên chưa chú tâm đổi mới phương pháp giảng dạy,
trong giờ dạy còn làm việc riêng, xem điện thoại, … chưa nêu
gương tốt cho học sinh.
Môn giáo dục công dân còn bị xem nhẹ, xem là môn phụ,
không thu hút và ít được học sinh chú trọng, quan tâm. Một số
giáo viên chủ nhiệm chưa quan tâm sâu sát việc giáo dục học
sinh, đặc biệt là học sinh cá biệt dẫn đến học sinh thường xuyên
vi phạm nội quy nhà trường, đạo đức tác phong không tốt, nói
tục, chửi thề, hút thuốc, đi học trễ, bỏ học, thiếu ý thức giữ gìn
môi trường sư phạm,… làm ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện
của học sinh. Dưới sức ép của các trào lưu tiêu cực trên không
gian mạng và lối sống thực dụng, môi trường giáo dục tại đơn vị
đang đứng trước thách thức về sự 'xói mòn' các giá trị đạo đức
truyền thống.
Chưa đa dạng hóa các hình thức trong hoạt động tuyên
tryền, hoạt động vui chơi lành mạnh còn hạn chế số lần tổ chức
do thời gian chưa cho phép.
Phụ huynh học sinh chưa sâu sát, chưa quan tâm con em
do đi làm xa, nhiều học sinh còn mê chơi, bị cám dỗ bởi các
hoạt động thiếu lành mạnh, đặc biệt là các nội dung thiếu lành
mạnh trên mạng xã hội, các trào lưu, “trend” độc hại.
Thống kê kết quả rèn luyện của học sinh trường THCS TT
Tân Hưng trong các năm gần đây:
Tốt/khá
Đạt
Chưa đạt
Số
Số
Số
Số
Tỉ
Năm học
học
Tỉ lệ
Tỉ lệ
lượ
lượn
lượn
lệ
sinh
%
%
ng
g
g
%
2023 –
98,7
1,3
614 606
08
00
00
2024
%
%
2024 –
676 669 99%
07
1%
00
00
2025
* Nguyên nhân tồn tại, hạn chế
- Các hoạt động văn nghệ, thể thao và vui chơi giải trí trong
nhà trường chưa thực sự hấp dẫn, chưa tạo được sức lan tỏa
8
mạnh mẽ, khiến phần lớn học sinh tham gia còn mang tính hình
thức, thiếu sự chủ động và hứng thú.
- Lực lượng tham gia công tác giáo dục đạo đức chưa phát
huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm; sự phối hợp giữa các bộ phận
còn rời rạc, thiếu tính thống nhất và đồng bộ.
- Sự liên kết giữa giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và
Tổng phụ trách Đội chưa chặt chẽ, linh hoạt; đồng thời, mối
quan hệ phối hợp giữa nhà trường với các tổ chức, đoàn thể địa
phương vẫn còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả.
- Môn Giáo dục công dân chưa thể hiện rõ vai trò trong việc
rèn luyện đạo đức học sinh do nhiều em còn có tâm lý xem nhẹ,
coi đây là môn học phụ.
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa thực sự tâm huyết, chưa
thường xuyên trao đổi với phụ huynh, thiếu sự theo dõi sát sao
nên việc phát hiện, uốn nắn học sinh vi phạm chưa kịp thời.
- Nhiều phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo
dục con em, có xu hướng phó mặc cho nhà trường; thậm chí
trong một số trường hợp, cha mẹ chưa thực sự là tấm gương tốt
để con noi theo.Qua phân tích các nguyên nhân trên có thể
thấy, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh hiện nay
còn nhiều hạn chế do sự phối hợp chưa đồng bộ giữa giáo viên
bộ môn – giáo viên chủ nhiệm – Đội TNTP Hồ Chí Minh, giữa nhà
trường - gia đình - xã hội làm cho việc hình thành nhân cách học
sinh chưa đạt như mong muốn, vẫn còn nhiều em chưa tiến bộ
trong rèn luyện đạo đức và lối sống.
Do đó, cần có giải pháp đồng bộ, sáng tạo, tập trung vào
việc tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng giáo
dục và đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao hiệu quả
công tác này.
3. Nội dung vấn đề
Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức đức và lối sống cho học sinh Trường THCS TT
Tân Hưng trong giai đoạn hiện nay là một nhiệm vụ vừa cấp
thiết, vừa mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh giáo dục hiện
nay.
Trước thực trạng một bộ phận học sinh có dấu hiệu sa sút
về đạo đức, chạy theo lối sống thực dụng và dễ bị lôi cuốn vào
các tệ nạn xã hội, sáng kiến này lấy tư tưởng của Bác – người
luôn coi đạo đức là "cái gốc" của mỗi người – làm kim chỉ nam
để định hướng và uốn nắn hành vi cho các em.
Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Trường THCS
TT Tân Hưng, đề tài triển khai hệ thống các giải pháp đồng bộ từ
việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng, đổi mới hoạt
động Đội đến việc tích hợp sâu rộng nội dung tư tưởng Hồ Chí
9
Minh vào các môn học, đặc biệt là môn Giáo dục công dân. Qua
đó, nhà trường không chỉ xây dựng được một môi trường sư
phạm an toàn, lành mạnh mà còn tạo ra sự kết nối chặt chẽ
giữa "nhà trường - gia đình - xã hội" nhằm ngăn chặn những tác
động tiêu cực và thúc đẩy ý thức tự giác rèn luyện của học sinh.
Kết quả cuối cùng của sáng kiến hướng tới việc đào tạo nên thế
hệ trẻ vừa “hồng” vừa “chuyên”, có đầy đủ phẩm chất và năng
lực để kế thừa sự nghiệp cách mạng và đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3.2. Nội dung giải pháp
3.2.1. Đẩy mạnh giáo dục lối sống cho học sinh: Từ định
hướng của Chi bộ đến thực tiễn học đường.
* Mục tiêu
- Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của chi bộ Đảng
trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh; bảo đảm
định hướng đúng đắn, xuyên suốt và gắn với nhiệm vụ chính trị
của nhà trường.
- Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của đội ngũ
đảng viên trong việc giáo dục học sinh theo tư tưởng của Hồ Chí
Minh, từ đó phát huy vai trò nêu gương, góp phần hình thành
nhân cách và lối sống tích cực cho học sinh.
* Nội dung
Giáo dục tư tưởng, chính trị, phẩm chất đạo đức cho cán
bộ đảng viên. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đánh giá
nghiêm kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ hàng tháng, kiểm
điểm trách nhiệm của tập thể và cá nhân trong việc thực hiện
nhiệm vụ, tạo điểu kiện cho đảng viên đóng góp ý kiến nhằm
xây dựng nghị quyết lãnh đạo hàng tháng đúng đắn, phù hợp,
trong đó chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh, giao nhiệm vụ cụ thể cho đảng
viên, đồng thời kiểm tra giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của
đảng viên.
Chỉ đạo xây dựng và triển khai các kế hoạch, chuyên đề về
giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh một cách cụ thể, phù
hợp với thực tiễn của nhà trường. Thường xuyên quan tâm giáo
dục, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên; đồng thời tạo điều kiện để cán bộ, đảng
viên được học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị
và chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai
10
đoạn
hiện
nay.
* Cách thực hiện
Để đẩy mạnh vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng, cần thực
hiện tốt các nội dung sau:
- Chủ động đưa nội dung Chỉ thị 05-CT/TW vào sinh hoạt
chuyên môn, giúp việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh trở thành nhu cầu tự giác của mỗi đảng viên.
- Phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng đảng viên;
tăng cường kiểm tra, giám sát và yêu cầu báo cáo định kỳ kết
quả thực hiện về Chi bộ.
- Đưa nội dung giáo dục đạo đức, lối sống theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho học sinh vào Nghị quyết Chi bộ hàng tháng, đảm
bảo sự lãnh đạo thường xuyên, liên tục và có trọng tâm.
* Điều kiện thực hiện
- Chi bộ hoạt động hiệu quả, phát huy tốt vai trò lãnh đạo
toàn diện; đội ngũ đảng viên luôn gương mẫu, đi đầu trong mọi
hoạt động, trở thành tấm gương sáng để học sinh noi theo.
- Đẩy mạnh sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa Chi bộ
Đảng, Ban Giám hiệu nhà trường và các tổ chức đoàn thể nhằm
tạo sức mạnh tổng hợp, góp phần nâng cao hiệu quả công tác
giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh theo tư tưởng Hồ Chí
Minh.
3.2.2. Đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức theo tư tưởng
Hồ Chí Minh cho học sinh thông qua việc phát huy vai trò
của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh kết hợp với
đa dạng các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực
tiễn.
* Mục tiêu
11
- Phát huy vai trò của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học
sinh; thông qua các phong trào, hoạt động Đội để hình thành ý
thức, thái độ và hành vi đúng đắn cho các em.
- Tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với trải
nghiệm thực tế, giúp học sinh được tham gia, rèn luyện và vận
dụng kiến thức, từ đó hình thành thói quen, kỹ năng sống và
hành vi đạo đức một cách bền vững.
* Nội dung
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền tư tưởng của Hồ Chí Minh
thông qua các hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh; tổ chức các phong trào thi
 








Các ý kiến mới nhất