BÀI 4. TRUYỆN NGẮN
(Thời lượng thực hiện: 13 tiết)
Văn bản:
LÀNG
( Kim Lân)
(Thời lượng thực hiện: 2 Tiết)

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Nắm được đặc điểm thể loại truyện ngắn, xác định nhân vật, phân tích giá trị nội
dung và nghệ thuật.
Đặc trưng hình ảnh nhân vật
2. Năng lực:
- Biết khai thác thông tin từ văn bản: Đọc hiểu truyện ngắn hiện đại; xác định được lời kể, lời nhân
vật, đối thoại, độc thoại
- Bước đầu biết phân tích các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong chỉnh thể của tác
phẩm.
- Nhận biết và phân tích được diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trong truyện
- Biết đánh giá những thành công về nghệ thuật kể chuyện của tác giả.
3. Phẩm chất:
- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, tự hào về quê hương, đất nước và con người Việt Nam; tự hào về
truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc.
* Lồng ghép kiến thức ANQP: Hậu quả của các cuộc chiến tranh xâm lược đối với dân tộc Việt
Nam.
* HS khuyết tật:
- Biết khai thác thông tin từ văn bản: Đọc hiểu truyện ngắn hiện đại; xác định được lời kể, lời nhân
vật, đối thoại, độc thoại
- Bước đầu biết phân tích các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong chỉnh thể của tác
phẩm.
- Nhận biết và phân tích được diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trong truyện
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
- Thiết bị: Máy tính, máy chiếu…
- Học liệu: Video, hình ảnh, phiếu học tập có liên quan đến nội dung của tiết học.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
HĐ của GV và HS
A. Hoạt động 1: Mở đầu
a) Mục tiêu:
Huy động vốn kiến thức ban đầu đọc trước
truyện ngắn Làng ở nhà của hs để tạo tâm thế
cho các em vào bài mới.
b) Nội dung:
Gv gợi ý cho hs chia sẻ về nội dung sau: những
phỏng đoán của em về nội dung văn bản từ
nhan đề của truyện Làng mà em đã đọc.
c) Sản phẩm: nội dung chia sẻ của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
*Gv giao nhiệm vụ:
Hãy chia sẻ với các bạn trong lớp những
phỏng đoán của em về nội dung văn bản từ
nhan đề của truyện Làng mà em đã đọc.
*HS thực hiện:
-HS xem lại nội dung đã chuẩn bị rồi chia sẻ
*HS báo cáo: gọi 1,2 HS trình bày; HS trao
đổi chia sẻ .
*Nhận xét, đánh giá:
Gv nhận xét đánh giá chia sẻ những phỏng đoán
từ nhan đề truyện của hs, chuyển ý dẫn dắt vào

Dự kiến sản phẩm

bài mới.
B.Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới:
a) Mục tiêu: - Giới thiệu được những nét chính
về tác giả, tác phẩm
- Xác định được lời người kể chuyện. Nhận biết
sự kiện, nhân vật, cốt truyện, trong tác phẩm;
- Biết được tình huống truyện, tác dụng;
- Phân tích nội dung (diễn biến tâm trạng và
hành động của nhân vật ông Hai)
- Hiểu ý nghĩa của truyện
- Phân tích được những đặc sắc nghệ thuật của
truyện
b) Nội dung:
- Hình thành kĩ năng đọc hiểu truyện ngắn hiện
đại.
+ Tìm hiểu tác giả, tác phẩm
+ Tìm hiểu nội dung bao quát của văn bản
+ Phân tích nội dung và nghệ thuật.
+ Ý nghĩa của truyện
c) Sản phẩm:
Nội dung chia sẻ của hs, phiếu học tập
d) Tổ chức thực hiện:
*Gv giao nhiệm vụ:
(1) Trình bày những nét chính về tác giả Kim
Lân.
*HS thực hiện:
hs đã chuẩn bị ở nhà, các em xem lại nội dung
chuẩn bị trong vở soạn.
*HS báo cáo:
- HS chia sẻ cá nhân những thông tin đã tìm
hiểu về nhà văn Kim Lân.
*Nhận xét, đánh giá:
- HS theo dõi, nhận xét
- GV đánh giá

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
-Tên khai sinh Nguyễn Văn Tài (1920-2007),quê Từ
Sơn - Bắc Ninh.
-Ông là nhà văn có sở trường viết về truyện ngắn
-Là người am hiểu và gắn bó với nông thôn và người
nông dân.
->Sáng tác của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống sinh

*Gv giao nhiệm vụ:
(1) Nêu cách đọc văn bản này? Tóm tắt ngắn
gọn các sự việc của truyện?
- HS đưa ra cách đọc, hs nhận xét, GV chốt- đọc
mẫu 1 đoạn.
Yêu cầu HS đọc
- Chú thích: GV hướng dẫn hs tìm hiểu 1 số từ
khó.
-Tóm tắt: Sau khi đọc xong, các em tóm tắt
truyện theo các sự việc.
+Trước khi ông Hai nghe tin làng theo Tây.
+Khi nghe tin
+Khi tin xấu đó được cải chính.
HS tóm tắt, trình bày, các bạn nhận xét, GV
đánh giá.
(2).HS hoạt động đôi, chia sẻ phần chuẩn bị ở
nhà những nét chung về văn bản với những nội
dung:

hoạt ở chốn thôn quê và hình ảnh người nông dân.
- Các tác phẩm chính: Nên vợ nên chồng, Vợ nhặt,Con
chó xấu xí, Làng,…
2. Tác phẩm
a. Đọc, chú thích, tóm tắt:
- Đọc
-

Chú thích

-

Tóm tắt

- Xuất xứ:
-Thể loại:
-PTBĐC
-Ngôi kể
-Nhân vật chính
- Đề tài
- Chủ đề
- Bố cục
HS trao đổi với bạn bên cạnh, thống nhất câu trả
lời
GV gọi cặp đôi chia sẻ sản phẩm
Các cặp khác nhận xét
GV đánh giá.

b.Tìm hiểu chung văn bản:
-Xuất xứ: -Trích trong tác phẩm cùng tên (chỉ lược bỏ
phần đầu) -Viết trong thời kỳ đầu của cuộc kháng
chiến chống Pháp. Đăng lần đầu tiên trên tạp chí văn
nghệ: 1948.
-Thể loại: truyện ngắn hiện đại
-PTBĐ chính:Tự sự
-Ngôi kể: thứ 3
-Nhân vật chính: Ông Hai
-Đề tài: viết về người nông dân thời kỳ đầu chống
Pháp
- Chủ đề: Người nông dân yêu làng, yêu nước và có
tinh thần cách mạng
- Bố cục: 3 phần
+ Phần1: Từ đầu đến “Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ
nhà”:Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng chợ
Dầu làm Việt gian theo Tây.

* Nhắc lại đặc điểm của truyện ngắn các em
đã học.
- HS nêu lại đặc điểm của truyện ngắn đã được
học ở những lớp dưới:
Truyện ngắn có - dung lượng nhỏ thường phản
ánh lát cắt cuộc đời nhân vật
- có ít nhân vật, sự việc,
- cốt truyện đơn tuyến hoặc đa tuyến,
- tình huống hấp dẫn/ gay cấn…,
- chủ đề, bối cảnh trong một không gian,
thời gian cụ thể
ngôi kể có thể ngôi thứ nhất hoặc ngôi
thứ ba,
- Nhân vật có tính cách thể hiện qua:
ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ,
nội tâm.. lời thoại (đối thoại, độc thoại)
…
HS nhận xét, bổ sung, GV đánh giá.

TIẾT 2
*GV giao nhiệm vụ:
(1) Kim Lân đã đặt nhân vật vào tình huống
truyện như thế nào? Việc tạo tình huống có tác
dụng gì?
*HS thực hiện NV:
HS HĐ cá nhân, xem lại nội dung đã chuẩn bị
trong vở soạn.
*HS báo cáo, chia sẻ:
Gọi HS chia sẻ, trao đổi
*Đánh giá, kết luận:
->GV nhận xét, chốt ý đúng.
(2.) GV tổ chức cho hs tìm hiểu diễn biến tâm

+ Phần 2: tiếp đến “đôi phần”: Tâm trạng đau khổ ,
xấu hổ , buồn bực của ông Hai những ngày sau đó.
+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng ông Hai khi nghe tin
làng được cải chính.

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
1. Tình huống truyện :
- Ông Hai là người rất yêu làng luôn tự hào về làng

trạng và hành động của nhân vật ông Hai từ
trước lúc nghe tin làng mình theo Tây đến kết
thúc truyện
-Tìm các chi tiết thể hiện diễn biến tâm trạng
của nhân vật ông Hai trong truyện..
( sử dụng phiếu học tập)
Diễn biến
Hành động, Tâm trạng
lời nói
Trước
khi
nghe tin xấu
về làng
Khi nghe tin
xấu về làng
-Ban đầu
-Những ngày
sau đó
-Khi
nói
chuyện với
con
Khi nghe tin
làng
cải
chính

- Mâu thuẫn trong nội tâm nhân vật khi ông
Hai rơi vào tình thế tuyệt vọng?
- Qua đó, nêu nhận xét của em về nhân vật ông
Hai và nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật của
nhà văn?
- HS thực hiện theo cặp đôi
- Đại diện chia sẻ-> trao đổi
->nhận xét
GV nhận xét, đánh giá, chốt nội dung đúng

(1) GV tổ chức cho hs tìm hiểu về nghệ thuật
đặc sắc, ý nghĩa truyện và nhan đề:
-Nhận xét về nghệ thuật tạo tình huống, miêu tả
nội tâm nhân vật của nhà văn? Ấn tượng của em
về ngôn ngữ nhân vật trong truyện?
- Nêu ý nghĩa của truyện ngắn Làng.

của mình nhưng ở nơi tản cư bất ngờ chính ông nghe
tin làng theo Tây.
->Xây dựng tình huống độc đáo ->Làm nổi bật chủ đề
tác phẩm: tình yêu làng yêu nước của ông Hai- người
nông dân thời kỳ đấu chống Pháp.

2/ Diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai .
a/ Trước khi nghe tin xấu về làng:
- Hay khoe làng, hay kể về làng, nghe ngóng tin tức
kháng chiến về làng.
->Luôn quan tâm, tự hào về làng Chợ Dầu.
b/ Khi nghe tin làng theo Tây
+Ban đầu:-Cổ ông nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân…
- Hỏi lại: Liệu có tin được không hở bác? Hay là chỉ
lại
- Hà, nắng gớm, về nào..
- Ông cúi gằm mặt xuống mà đi
-> Sững sờ, nghi ngờ, xấu hổ
- Về nhà: nằm vật ra giường… nhìn lũ con, nước mắt
giàn ra, nắm tay, rít lên
->lo lắng và đau đớn
+Những ngày tiếp:
- Lục vấn, kiểm điểm từng người trong óc
-Ba, bốn ngày không bước chân ra ngoài
-Nghe ngóng, để ý,…chột dạ…thoáng nghe tiếng Tây,
Việt gian, cam nhông… ông lủi ra một góc nhà, nín
thít
-> Nơm nớp lo sợ, ám ảnh, đau xót, tủi hổ,
+Khi nói chuyện với con-> Dằn vặt, buồn khổ, mong
muốn giãi bày
c/ Khi nghe tin cải chính
Sung sướng, vui mừng, quên cả những mất mát của
bản thân là nhà bị đốt vì niềm vui chung của làng, lại
tự hào về làng yêu làng như trước.
d/ Mâu thuẫn trong nội tâm nhân vật
- Ông Hai định quay về làng nhưng ý nghĩ ấy lại gạt
phắt đi
- “ Làng thì yêu thật nhưng làng theo tây thì phải thì
phải thù”
->Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật sâu sắc, chân
thực, qua hành động, ngôn ngữ, những giằng xé, xung
đột nội tâm gay gắt.
-> Ông Hai- người nông dân có tình yêu làng hòa
quyện trong tình yêu nước và tấm lòng thủy chung với
kháng chiến.
III. Tổng kết
1/ Nghệ thuật :
- Tạo tình huống gay cấn .
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật chân thực và sinh
động, sâu sắc qua suy nghĩ, hành động, lời nói ( lời đối
thoại và độc thoại)
- Ngôn ngữ đậm tính khẩu ngữ
- Lời trần thuật tự nhiên, sinh động

- Vì sao nhà văn đặt tên cho tác phẩm là “Làng”
mà không phải là “Làng Chợ Dầu”?
Nhà văn Kim Lân đã đặt nhan đề cho tác phẩm
là Làng chứ không phải Làng Chợ Dầu bởi vấn
đề cốt lõi tác giả muốn đề cập đến ở đây chính
là phạm vi. Nhan đề Làng ở đây vừa tượng
trưng cho ngôi Làng Chợ Dầu cụ thể của ông
Hai vừa là tất cả những ngôi Làng của đất nước
Việt Nam của mọi người, đó cũng là tình cảm
chung của những người dân Việt Nam thời kì
ấy.
- >HS HĐ cả lớp -> chia sẻ, trao đổi
-> GV nhận xét, chốt.
GV cho HS chốt lại cách đọc hiểu truyện
ngắn hiện đại:
-Vậy qua phân tích, em thấy “Làng” của Kim
Lân có mang đặc trưng của truyện ngắn mà các
em đã nêu ở trên không?
(“Làng” mang đầy đủ những đặc trưng của
truyện ngắn)
-Em rút ra cách đọc hiểu truyện ngắn hiện đại?
->HS thực hiện cá nhân- Chia sẻ- Nhận xét, bổ
sung
- GV đánh giá, chốt.
C.Hoạt động 3. HĐ luyện tập:
a.MT:
- hs vận dụng giải quyết vấn đề liên quan tác
phẩm ở mức rộng hơn, gắn với thực tế hiện nay.
b.ND: Vận dụng kiến thức đã học tưởng tượng
về nhân vật ông Hai nếu sống ở ngày nay.
c.Sản phảm: Nội dung hs liên hệ vốn sống, trải
nghiệm và bối cảnh cuộc sống hiện tại để hiểu
và vận dụng vào thực tiễn.
d.Tổ chức thực hiện
- Cho hs tưởng tượng: Nếu ông Hai trong tác
phẩm của Kim Lân sống ở làng Chợ Dầu trong
bối cảnh cuộc sống hôm nay thì em nghĩ ông
chia sẻ với mọi người những gì về làng quê của
mình?
-HS hđ nhóm- chia sẻ- các nhóm theo dõi, nhận
xét
- GV đánh giá chốt lại lần nữa về đặc trưng của
truyện ngắn và cách đọc hiểu truyện ngắn.
D.Hoạt động 4:Vận dụng
a)Mục tiêu:
- Phát triển năng lực đọc hiểu văn bản truyện
hiện đại.
- Phát triển năng lực ngôn ngữ để liên hệ, so
sánh với văn bản khác từ đó tạo lập văn bản.
- Mở rộng và vận dụng kiến thức bài học vào
thực tiễn.
b) Nội dung:
- HS vận dụng kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện
hiện đại để sưu tầm 1 số bài có nội dung liên

2. Ý nghĩa của truyện Làng:
Truyện ca ngợi chân thực, sinh động tình yêu làng quê,
tình yêu đất nước, tinh thần kháng chiến của ông Hai,
đó cũng là tình cảm của người nông dân VN đối với
đất nước trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

3.Cách đọc hiểu truyện ngắn hiện đại:
- Nhan đề
- Đề tài, chủ đề
- Bối cảnh
- Cốt truyện
- Nhân vật: hiểu được tính cách, tâm trạng…và
mối quan hệ với nhân vật khác, trong tính
chỉnh thể của tác phẩm.
- Ngôi kể, điểm nhìn
- Chi tiết, hình ảnh, ấn tượng, nghệ thuật kể
chuyện đặc sắc
- Ý nghĩa tác phẩm. Thông điệp của tác giả
-Biết liên hệ, mở rộng, trải nghiệm, vận dụng kết quả
đọc vào thực tiễn.
IV. Luyện tập

V.Vận dụng

quan.
- Sưu tầm những truyện ngắn, bài thơ viết về
tình yêu quê hương, đất nước.
- Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về
tình yêu quê hương của ông Hai.
c) Sản phẩm:
Vở BT của hs với yêu cầu đã nêu
d) Tổ chức thực hiện:
(1) Gv nêu vấn đề:
- Sưu tầm những truyện ngắn, bài thơ viết về
tình yêu quê hương mà em biết.
- Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về
tình yêu quê hương của ông Hai.
(2) Gv cho HS làm việc cá nhân, ở nhà:
GV kiểm tra sản phẩm HS qua vở bài tập, đánh
giá, phản hồi ở tiết học sau.

4. Rút kinh nghiệm
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………