BÀI 6. BẢN QUYỀN SỬ DỤNG PHẦN MỀM
Số tiết: 01 tiết (35 phút)
I. Yêu cầu cần đạt
1. Năng lực:
 Năng lực Tin học: Nêu được một vài ví dụ cụ thể về phần mềm miễn phí
và phần mềm không miễn phí; Biết rằng chỉ được sử dụng phần mềm có
bản quyền khi được phép.
 Năng lực số (CB2.3.3.1): Xác định được các quy tắc đơn giản về bản
quyền và giấy phép áp dụng cho dữ liệu và nội dung số.
 Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI - 4.B2.1 & 4.D1.1): Biết được rằng việc
chia sẻ thông tin cá nhân cho AI có thể khiến thông tin đó bị lợi dụng
hoặc bị người khác biết.
 Năng lực Tích hợp: Giải thích được phần mềm là tài sản; Nêu được ví dụ
về việc sử dụng phần mềm khi chưa được phép là sai; HS có ý thức tôn
trọng bản quyền đối với các phần mềm máy tính và các công cụ AI, biết
rằng việc sử dụng trái phép phần mềm hoặc lấy sản phẩm do AI tạo ra rồi
tự nhận là của mình là hành vi không đúng. Sử dụng phần mềm đúng luật
bản quyền và bảo vệ thông tin cá nhân khi tương tác với các ứng dụng
công nghệ mới như AI.
2. Phẩm chất:
 Trách nhiệm: Có ý thức chỉ sử dụng phần mềm khi được phép, bảo vệ
thông tin cá nhân trên môi trường số.
 Trung thực: Tôn trọng bản quyền, ghi rõ nguồn gốc khi sử dụng các sản
phẩm, dữ liệu số và sản phẩm do AI tạo ra.
II. Đồ dùng dạy học
 Máy tính, máy chiếu, Sách giáo khoa Tin học 4.
 Bộ thẻ Xanh (Đúng/Được phép) và thẻ Đỏ (Sai/Vi phạm bản quyền) dành
cho học sinh/nhóm học sinh.
III. Các Hoạt động dạy học
TIẾT 1
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động (5 phút)
- Giao nhiệm vụ & Nêu yêu cầu: GV kể - Nghe câu hỏi và suy nghĩ.
tên một số phần mềm, ứng dụng quen thuộc - Xung phong trả lời câu hỏi theo
mà HS hay dùng (ví dụ: ứng dụng học toán, suy nghĩ và trải nghiệm thực tế của
phần mềm vẽ, trò chơi điện tử). GV đặt câu bản thân.
hỏi: "Các phần mềm do cá nhân hoặc tổ
- Mở SGK Tin học 4 trang 27,
chức sản xuất ra để đáp ứng nhu cầu làm chuẩn bị vào bài học.
việc, học tập, giải trí". Vậy chúng ta có thể

tự ý lấy dùng mọi phần mềm trên mạng mà
không cần xin phép không?
- Cách đánh giá: Khen ngợi tinh thần tham
gia phát biểu của HS, dẫn dắt vào bài mới
"Bài 6: Bản quyền sử dụng phần mềm".
2. Khám phá (15 phút)
2.1. Hoạt động 1: Phân biệt phần mềm
miễn phí và không miễn phí (7 phút)
- Giao nhiệm vụ & Nêu yêu cầu:
- Làm việc cá nhân hoặc nhóm đôi,
+ Yêu cầu HS quan sát Hình 25 trong SGK quan sát Hình 25 SGK.
(Một số phần mềm trên Internet).
- Liệt kê ví dụ về phần mềm miễn
+ Đặt câu hỏi: Trong số các phần mềm em phí (phần mềm luyện gõ phím, một
từng dùng, phần mềm nào miễn phí, phần số trò chơi) và phần mềm không
mềm nào không miễn phí?
miễn phí (phần mềm soạn thảo văn
- Đánh giá & Chốt kiến thức: GV nhận xét bản Word, phần mềm tạo bài trình
và kết luận: Phần mềm thường được đăng kí chiếu PowerPoint).
bản quyền và không miễn phí. Tuy nhiên, - Ghi nhớ: Có những phần mềm
cũng có những phần mềm miễn phí. Các
được miễn phí, có phần mềm
phần mềm khi cung cấp đều ghi rõ là miễn không được miễn phí.
phí hay không.
2.2. Hoạt động 2: Sử dụng phần mềm có
bản quyền và an toàn với AI (8 phút)
- Giao nhiệm vụ & Nêu yêu cầu:
- 3 HS đóng vai An, Minh, Khoa
+ Cho HS đọc đóng vai đoạn hội thoại của đọc to đoạn hội thoại.
An, Minh, Khoa trong SGK.
- HS thảo luận và trả lời:
+ Yêu cầu HS thảo luận: Tại sao không nên + Không nên dùng phần mềm "bẻ
sử dụng các phần mềm "bẻ khoá"?
khoá" vì thường kèm mã độc, gây
+ Tích hợp mở rộng AI: GV nêu vấn đề: nhiễm virus, mất cắp thông tin,
Tương tự như phần mềm bẻ khóa, khi dùng mất an toàn máy tính.
các Chatbot AI miễn phí không an toàn và + Việc chia sẻ thông tin cho AI
chia sẻ thông tin cá nhân (họ tên, địa chỉ) thiếu an toàn có thể bị lộ thông tin
cho AI, điều gì có thể xảy ra? Nếu em dùng cá nhân.
AI để vẽ tranh rồi tự nhận mình vẽ thì có
+ Dùng AI vẽ tranh rồi nhận là của
đúng không? - Chốt kiến thức: Giải thích mình là hành động vi phạm bản
cho HS hiểu phần mềm hay sản phẩm AI
quyền trí tuệ.
đều là tài sản. Việc lấy sản phẩm của AI
- Lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
nhận là của mình là hành vi sai. Dùng phần về tôn trọng bản quyền số và AI.
mềm bẻ khóa sẽ bị nhiễm virus, mất cắp

thông tin. Việc chia sẻ thông tin cá nhân cho
AI có thể khiến thông tin bị lợi dụng.
3. Luyện tập (10 phút)
- Giao nhiệm vụ & Nêu yêu cầu: Tổ chức - Nhận thẻ từ GV và lắng nghe luật
trò chơi "Thẩm phán công nghệ". - Chia chơi. - Đọc kỹ các tình huống GV
nhóm: Cả lớp chơi cá nhân hoặc theo bàn. đưa ra trên màn hình. - Suy nghĩ
Phát cho mỗi em/bàn 1 thẻ Xanh
và đồng loạt giơ thẻ Xanh hoặc Đỏ
(Đúng/Được phép) và 1 thẻ Đỏ (Sai/Vi
để bày tỏ quan điểm làm "Thẩm
phạm bản quyền). - Cách đánh giá & Các phán".
bước thực hiện: GV đưa ra các tình huống - Đại diện học sinh đứng lên giải
thực tế trên màn hình:
thích lựa chọn của mình dựa trên
1) Tải một trò chơi lậu không rõ nguồn gốc kiến thức vừa học (Ví dụ: Tình
về máy.
huống 3 giơ thẻ Đỏ vì sản phẩm do
2) Tự ý dùng phần mềm trên điện thoại của AI tạo ra cũng cần ghi rõ nguồn,
bố mẹ.
không được nhận là của mình).
3) Dùng AI vẽ một bức tranh rồi nói dối là
do mình tự vẽ.
4) Trả phí để mua bản quyền một phần mềm
học Tiếng Anh.
- Hướng dẫn thảo luận: Sau mỗi câu hỏi,
GV yêu cầu 1-2 HS giải thích tại sao phần
mềm hay sản phẩm của AI đều là tài sản trí
tuệ của người khác và cần phải xin phép
hoặc trả phí khi sử dụng.
4. Vận dụng (5 phút)
- Giao nhiệm vụ & Nêu yêu cầu: GV đưa - HS suy nghĩ, trả lời nhanh:
ra tình huống: "Theo em, có nên cài thật
Không nên cài quá nhiều vì tốn bộ
nhiều phần mềm miễn phí trên điện thoại
nhớ, hoặc có thể tải nhầm phần
hoặc máy tính không? Tại sao?". Hoặc "Nếu mềm chứa mã độc.
bạn rủ em dùng phần mềm bẻ khoá, em sẽ - Lắng nghe lời khuyên của GV,
khuyên bạn thế nào?"
ghi nhớ việc tôn trọng bản quyền
- GV dặn dò HS về nhà áp dụng bài học: Chỉ và bảo mật thông tin trên môi
sử dụng phần mềm có bản quyền khi được trường số. - Hoàn thành việc ghi
phép, luôn ghi nguồn nếu dùng hình ảnh/bài bài và chuẩn bị cho tiết học sau.
viết từ AI và tuyệt đối không đưa thông tin
cá nhân quan trọng cho các ứng dụng AI.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT
DẠY: ......................................................................................................................

.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
...........
NGƯỜI DUYỆT
NGƯỜI SOẠN