CHUYÊN ĐỀ
ÔN LUYỆN
NÂNG CAO

DÙNG CHO CHƯƠNG TRÌNH GDPT
MỚI

PHẦN HÓA HỌC

3

4

5

▲ PHẦN BÀI TẬP
Trắc nghiệm
1. Trong sơ đồ các bước phương pháp tìm hiểu tự nhiên, bước đầu tiên được nhắc đến là
A. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu.
B. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
C. Thực hiện kế hoạch.
D. Hình thành giả thuyết.
2. Khi thực hiện kế hoạch, nếu chúng ta đưa ra giả thuyết sai, bước tiếp theo nên làm là
A. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu.
B. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
C. Thực hiện kế hoạch.
D. Xây dựng giả thuyết mới.
3. Dựa trên các tri thức phù hợp từ việc phân tích vấn đề, đưa ra dự đoán nhằm trả lời câu
hỏi đã nêu được gọi là bước
A. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu.
B. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
C. Hình thành giả thuyết.
D. Thực hiện kế hoạch.
4. Sau khi đã thu thập mẫu vật, dữ liệu để nghiên cứu, các nhà khoa học lựa chọn các mẫu
vật, dữ liệu có cùng đặc điểm chung giống nhau để sắp xếp thành các nhóm. Đây chính là kĩ
năng gì?
A. Kĩ năng dự báo.
B. Kĩ năng phân loại. C. Kĩ năng liên kết.
D. Kĩ năng đo.
5. Khi nghiên cứu về sự phát triển của cây trồng, ta có thể dự báo được thời gian cây trưởng
thành để lập kế hoạch thu hoạch đúng thời điểm. Nhà khí tượng học có thể dự báo thời tiết
các ngày trong tuần dựa vào các quy luật về khí tượng trước đó. Ví dụ trên dựa trên kĩ năng
nào dưới đây?
A. Kĩ năng dự báo.
B. Kĩ năng phân loại. C. Kĩ năng liên kết.
D. Kĩ năng đo.
6. Việc ước lượng giá trị cần đo, lựa chọn dụng cụ đo thích hợp, tiến hành đo, đọc đúng kết
quả đo, ghi lại kết quả đo. Đây là kĩ năng gì?
A. Kĩ năng dự báo.
B. Kĩ năng phân loại. C. Kĩ năng liên kết.
D. Kĩ năng đo.
7. Việc sử dụng các kiến thức khoa học liên quan, sử dụng các công cụ toán học, các phần
mềm máy tính, … để thu thập và xử lí dữ liệu nhằm tìm mối liên hệ giữa các sự vật, hiện
tượng trong tự nhiên. Đây là kĩ năng gì?
A. Kĩ năng dự báo.
B. Kĩ năng phân loại. C. Kĩ năng liên kết.
D. Kĩ năng đo.
8. “Trên cơ sở các số liệu và phân tích số liệu, con người có thể đưa ra các dự báo hay dự
đoán tính chất của sự vật, hiện tượng, nguyên nhân của hiện tượng”. Đó là kĩ năng nào?
A. Kĩ năng quan sát, phân loại.
B. Kĩ năng liên kết tri thức.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo.
9. Hiện tượng nào sau đây không phải là hiện tượng tự nhiên thông thường trên trái đất?
A. Hạn hán.
B. Mưa dông kèm theo sấm sét.
C. Ô nhiễm không khí do khí thải từ các nhà máy.
D. Lũ lụt.
6

10. Để thu nhận thông tin về các đặc điểm, hình dạng, kết cấu, vị trí…của các sự vật và hiện
tượng. Ta có thể sử dụng kĩ năng nào sau đây?
A. Kĩ năng quan sát. B. Kĩ năng liên kết.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo.
11. Việc lựa chọn các mẫu vật, dữ liệu có cùng đặc điểm chung giống nhau để sắp xếp thành
các nhóm là kĩ năng gì trong học tập môn khoa học tự nhiên?
A. Kĩ năng phân loại. B. Kĩ năng liên kết.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo.
12. Đâu không phải là kĩ năng cần vận dụng vào phương pháp tìm hiểu tự nhiên?
A. Kĩ năng chiến đấu đặc biệt.
B. Kĩ năng quan sát.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo đạc.
13. Cổng quang điện có vai trò:

A. Điều khiển mở đồng hồ đo thời gian hiện số.
B. Điều khiển đóng đồng hồ đo thời gian hiện số.
C. Điều khiển mở/đóng đồng hồ đo thời gian hiện số.
D. Gửi tín hiệu điện tự tới đồng hồ.
14. Một bản báo cáo thực hành cần có những nội dung nào, sắp xếp lại theo thứ tự nội dung
bản báo cáo.
(1). Kết luận.
(2). Mục đích thí nghiệm.
(3). Kết quả.
(4). Các bước tiến hành.
(5). Chuẩn bị.
(6). Thảo luận
A. (1) - (2) - (3) - (4) - (5) - (6).
B. (2) - (5) - (4) - (3) - (6) - (1).
C. (1) - (2) – (6) - (3) - (5) - (4).
D. (2) - (1) - (3) - (5) - (6)- (4).
15. Phương pháp tìm hiểu tự nhiên được thực hiện qua các bước:
(1) Hình thành giả thuyết;
(2) Rút ra kết luận;
(3) Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết;
(4) Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu;
(5) Thực hiện kế hoạch.
Em hãy sắp xếp các bước trên cho đúng thứ tự của phương pháp tìm hiểu tự nhiên.
A. (1); (2); (3); (4); (5).
B. (5); (4); (3); (2); (1).
C. (4); (1); (3); (5); (2).
D. (3); (4); (1); (5); (2).
16. Khẳng định nào dưới đây không đúng?
7

A. Dự báo là kĩ năng cần thiết trong nghiên cứu khoa học tự nhiên.
B. Dự báo là kĩ năng không cần thiết của người làm nghiên cứu.
C. Dự báo là kĩ năng dự đoán điều gì sẽ xảy ra dựa vào quan sát, kiến thức,
suy luận của con người,... về các sự vật, hiện tượng.
D. Kĩ năng dự báo thường được sử dụng trong bước dự đoán của phương pháp tìm hiểu
tự nhiên.
17. Con người có thể định lượng được các sự vật và hiện tượng tự nhiên dựa trên kĩ năng
nào?
A. Kĩ năng quan sát, phân loại.
B. Kĩ năng liên kết tri thức.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo.
18. Cho các bước sau:
(1) Thực hiện phép đo, ghi kết quả đo và xử lí số liệu đo.
(2) Ước lượng để lựa chọn dụng cụ/thiết bị đo phù hợp.
(3) Phân tích kết quả và thảo luận về kết quả nghiên cứu thu được.
(4) Đánh giá độ chính xác của kết quả đo căn cứ vào loại dụng cụ đo và cách đo.
Trình tự các bước hình thành kĩ năng đo là
A. (1) → (2) → (3) → (4).
B. (1) → (3) → (2) → (4).
C. (3) → (2) → (4) → (1).
D. (2) → (1) → (4) → (3).

Trắc nghiệm Đúng/Sai
Câu
1

Nội dung

Sai

Em đang quan sát sự phát triển của một cây non trong vườn nhà và muốn tìm
hiểu lý do cây này lớn lên từng ngày.
a. Sự phát triển của cây liên quan đến số lượng tế bào trong cây.
¨
¨
b. Khi cây phát triển, chỉ có kích thước tế bào tăng lên chứ không tăng
về số lượng tế bào.
c. Các yếu tố như ánh sáng và nước có thể ảnh hưởng đến sự phát triển
của cây.
d. Để tìm hiểu sự phát triển của cây, chỉ cần quan sát hình dạng bên
ngoài của nó mà không cần đến các công cụ khác.

2

Đúng

¨

¨

¨

¨

¨

¨

Trong khi học về quá trình hình thành giả thuyết, bạn tự đặt câu hỏi về nguyên
nhân gây ra sự thay đổi nhiệt độ trong ngày.
a. Giả thuyết là một câu trả lời tạm thời cho câu hỏi nghiên cứu và có thể
¨
¨
thay đổi sau khi kiểm chứng.
b. Mọi giả thuyết đều phải được chứng minh là đúng trước khi tiếp tục
nghiên cứu.
c. Quá trình hình thành giả thuyết giúp định hướng cho kế hoạch kiểm
8

¨

¨

¨

¨

tra giả thuyết.
d. Giả thuyết không đóng vai trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu vì
chỉ cần kết quả thực nghiệm.
3

c. Chỉ có kính hiển vi mới có thể giúp xác định cấu trúc tế bào.

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

d. Thuyết tế bào của Hooke cho rằng tất cả sinh vật sống đều được tạo
¨
¨
nên từ các tế bào.
Trong quá trình quan sát một đàn chim di cư bay theo đội hình chữ V, bạn thắc
mắc tại sao chúng bay theo cách này.
a. Chim bay theo đội hình chữ V giúp tiết kiệm năng lượng khi bay xa.
b. Đội hình chữ V giúp giảm thiểu ma sát gió, giúp chim bay nhanh hơn.
c. Đội hình chữ V giúp những con chim phía sau có thể giảm bớt áp lực
gió mà không cần theo dõi các con phía trước.
d. Tất cả các loài chim đều bay theo đội hình chữ V khi di cư.

6

¨

d. Galileo chứng minh rằng trọng lượng của vật ảnh hưởng đến gia tốc
¨
¨
rơi tự do trong môi trường có lực cản.
Nhà khoa học Robert Hooke đã tạo ra kính hiển vi để quan sát tế bào và từ đó đưa
ra giả thuyết về cấu trúc tế bào.
a. Kính hiển vi giúp nhà khoa học quan sát các tế bào không thể nhìn
thấy bằng mắt thường.
b. Khả năng nhìn rõ tế bào dưới kính hiển vi là bằng chứng trực tiếp cho
sự tồn tại của chúng.

5

¨

Nhà khoa học Galileo Galilei đã thực hiện thí nghiệm chứng minh rằng các vật thể
rơi với cùng gia tốc rơi tự do.
a. Các vật có khối lượng khác nhau sẽ rơi với tốc độ khác nhau trong
¨
¨
điều kiện chân không.
b. Thí nghiệm của Galileo đã được thực hiện từ tháp nghiêng Pisa để
chứng minh cho giả thuyết của ông.
c. Trọng lực là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến tốc độ rơi tự do của các
vật thể.

4

¨

¨
¨

¨
¨

¨

¨

¨

¨

Khi học môn Khoa học tự nhiên, chúng ta tìm hiểu các hiện tượng và sự vật trong
tự nhiên. Một nhóm học sinh quan sát thấy cây lớn dần theo thời gian và đặt câu
hỏi liệu sự tăng trưởng của cây có liên quan đến kích thước tế bào hay không.
a. Quan sát là bước đầu tiên trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên.
b. Sau khi quan sát, bước tiếp theo là kết luận.
c. Giả thuyết của nhóm học sinh có thể là kích thước của tế bào làm cây
lớn lên.
9

¨
¨

¨
¨

¨

¨

7

d. Nếu kết quả không phù hợp với giả thuyết ban đầu, có thể cần xây
¨
¨
dựng giả thuyết mới.
Một nhà nghiên cứu quan sát hiện tượng chim bay thành chữ "V" trong tự nhiên
và muốn hiểu lý do vì sao chúng di chuyển theo hình dạng này.
a. Bước đầu tiên của nhà nghiên cứu là lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
b. Hiện tượng chim bay thành chữ "V" có thể là chủ đề để đặt câu hỏi và
tìm hiểu.
c. Nhà nghiên cứu sẽ không cần quan sát thêm sau khi đã hình thành
giả thuyết.

8

b. Mặt Trời là nguồn sáng chính cho các hành tinh trong hệ Mặt Trời.
c. Khi nghiên cứu về ánh sáng từ các vì sao, chúng ta chỉ cần quan sát,
không cần các bước khác.
d. Nếu phát hiện một vì sao không phát sáng, học sinh nên xây dựng giả
thuyết giải thích hiện tượng này.

¨

¨

¨

¨

¨
¨

¨
¨

¨

¨

¨

¨

Một nhà khoa học đặt câu hỏi liệu các vật khác nhau có rơi với tốc độ khác nhau
hay không. Ông muốn thực hiện thí nghiệm từ Tháp nghiêng Pisa để xác minh.
a. Câu hỏi của nhà khoa học là một bước trong phương pháp tìm hiểu tự
¨
¨
nhiên.
b. Nhà khoa học có thể bỏ qua kết quả thí nghiệm nếu nó không khớp
với giả thuyết ban đầu.
c. Phương pháp thí nghiệm tại Tháp nghiêng Pisa là một cách để kiểm
tra giả thuyết.

10

¨

d. Quá trình tìm hiểu có thể dẫn đến việc loại bỏ giả thuyết ban đầu nếu
¨
¨
có kết quả khác biệt.
Một học sinh thắc mắc về các vì sao lấp lánh trên bầu trời và tự hỏi liệu ánh sáng
của chúng đến từ đâu.
a. Vì sao có thể phát sáng vì chúng phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời.

9

¨

¨

¨

¨

¨

d. Kết luận chỉ được đưa ra khi kết quả thí nghiệm được kiểm tra nhiều
¨
¨
lần.
Một nhà khoa học muốn biết cây cối tăng trưởng nhờ kích thước tế bào hay số
lượng tế bào. Ông tiến hành đếm tế bào ở các cây có kích thước khác nhau.
a. Việc đếm tế bào giúp nhà khoa học kiểm tra giả thuyết về sự tăng
trưởng của cây.
b. Nhà khoa học có thể bỏ qua bước phân tích dữ liệu sau khi thu thập
thông tin.
c. Kết quả đếm tế bào cho thấy sự tăng trưởng có thể liên quan đến cả
kích thước và số lượng tế bào.
10

¨

¨

¨

¨

¨

¨

11

d. Phương pháp đếm tế bào có thể giúp đưa ra kết luận về quá trình
¨
¨
tăng trưởng của cây.
Bạn được yêu cầu quan sát các hiện tượng tự nhiên mưa, bão để rút ra kiến thức
mới.
a. Quan sát là bước đầu tiên trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên.
b. Kết quả của việc quan sát có thể giúp đặt ra câu hỏi để tìm hiểu hiện
tượng.
c. Quan sát giúp ta hình thành giả thuyết ngay lập tức mà không cần
phân tích thêm.

12

b. Kỹ năng đo đạc chỉ cần sử dụng trong giai đoạn cuối của thí nghiệm.
c. Khi phân loại, các mẫu vật được chia thành cùng nhóm dựa trên điểm
khác biệt.
d. Kỹ năng đo đạc có thể giúp xác định chính xác sự khác biệt giữa các
mẫu vật.

¨

¨

¨

¨

¨
¨

¨
¨

¨

¨

¨

¨

Bạn đang thực hiện một nghiên cứu về mưa acid và cần liên kết dữ liệu từ nhiều
nguồn khác nhau để rút ra kết luận.
a. Kỹ năng liên kết là quá trình kết hợp dữ liệu từ các nguồn khác nhau
¨
¨
để tìm ra mối quan hệ.
b. Kỹ năng liên kết chỉ cần thiết khi không có đủ dữ liệu từ một nguồn
duy nhất.
c. Liên kết dữ liệu có thể giúp làm rõ các mối quan hệ giữa các hiện
tượng tự nhiên.
d. Kỹ năng liên kết không quan trọng nếu bạn chỉ làm thí nghiệm nhỏ lẻ.

14

¨

d. Quan sát không chỉ giúp thu thập thông tin mà còn là nền tảng cho các
¨
¨
kỹ năng khác như phân loại và dự báo.
Trong một thí nghiệm về sự phát triển của cây trồng, bạn cần sử dụng các kỹ
năng phân loại và đo đạc.
a. Phân loại giúp sắp xếp mẫu vật dựa trên đặc điểm chung của chúng.

13

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

Bạn cần thuyết trình về một chủ đề khoa học và phải viết báo cáo để trình bày kết
quả.
a. Bản báo cáo cần bao gồm câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết, và kết luận.
¨
¨
b. Trước khi thuyết trình, bạn cần chuẩn bị một số công cụ hỗ trợ như
slide hoặc bảng vẽ.
c. Trong khi thuyết trình, bạn nên cố gắng đưa ra càng nhiều thông tin
càng tốt.
d. Sau khi kết thúc thuyết trình, việc lắng nghe câu hỏi từ người nghe
không quan trọng.
11

¨

¨

¨

¨

¨

¨

15

Trong một bài tập về thời tiết, học sinh cần dự báo khi nào có thể có mưa dựa
trên các quan sát về mây và gió.
a. Dự báo là kỹ năng suy đoán về hiện tượng sẽ xảy ra trong tương lai
¨
¨
dựa trên thông tin hiện tại.
b. Quan sát mây và gió là không đủ để dự báo mưa, cần phải có thêm
dữ liệu như độ ẩm và nhiệt độ.
c. Kỹ năng dự báo chỉ cần thiết khi dự đoán những hiện tượng tự nhiên
lớn.

16

c. Viết báo cáo là kỹ năng chỉ cần thiết trong môn khoa học tự nhiên.

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

d. Viết báo cáo khoa học cần trình bày thông tin một cách rõ ràng, logic
¨
¨
và súc tích.
Một nhóm học sinh đang sử dụng dao động kí để kiểm tra tín hiệu âm thanh từ
các loại nhạc cụ khác nhau. Nhóm học sinh này cần hiểu các tính năng của dao
động kí để đọc đúng tín hiệu.
a. Dao động kí có thể hiển thị đồ thị của tín hiệu điện theo thời gian.
b. Nếu tín hiệu của nhạc cụ bị nhiễu, có thể điều chỉnh nút FOCUS để
làm sắc nét đường nét tín hiệu.
c. Việc điều chỉnh nút VOLTS/DIV cho phép thay đổi tỉ lệ điện áp để tín
hiệu hiển thị ổn định trên màn hình.

18

¨

d. Dự báo có thể được cải thiện khi kết hợp nhiều thông tin quan sát
¨
¨
được và các dữ liệu khoa học khác.
Khi chuẩn bị một báo cáo khoa học, học sinh cần có kỹ năng viết báo cáo và trình
bày các kết quả nghiên cứu của mình.
a. Một báo cáo khoa học cần có cấu trúc gồm câu hỏi nghiên cứu, giả
thuyết, và kết luận.
b. Báo cáo cần chứa càng nhiều thông tin càng tốt để người đọc hiểu rõ
vấn đề.

17

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

d. Dao động kí chỉ có thể sử dụng cho tín hiệu âm thanh, không thể hiển
¨
¨
thị các tín hiệu điện khác.
Khi sử dụng đồng hồ đo thời gian hiện số để đo thời gian chuyển động của một
vật, các học sinh phải hiểu cấu tạo và cách sử dụng của đồng hồ.
a. Nút “RESET” trên đồng hồ dùng để quay về trạng thái ban đầu sau
mỗi lần đo.
b. Cổng quang điện sẽ gửi tín hiệu điều khiển đến đồng hồ khi có vật đi
qua, giúp đồng hồ bắt đầu hoặc dừng đo.
c. Chế độ làm việc của đồng hồ có thể điều chỉnh để đo thời gian di
chuyển giữa hai cổng quang điện A và B.
12

¨

¨

¨

¨

¨

¨

19

d. Đồng hồ đo thời gian hiện số không thể kết nối với cổng quang điện
¨
mà chỉ có thể dùng để đo thời gian bằng cách bấm thủ công.
Một thí nghiệm được thực hiện để đo tốc độ của một vật rơi tự do bằng cổng
quang điện và đồng hồ đo thời gian hiện số.
a. Cổng quang điện phát hiện vật rơi bằng cách sử dụng tia hồng ngoại.
b. Để thực hiện đo, đồng hồ đo thời gian hiện số phải được kết nối với ít
nhất hai cổng quang điện.
c. Nút MODE trên đồng hồ đo thời gian hiện số cho phép lựa chọn các
chế độ đo khác nhau, bao gồm đo thời gian di chuyển của vật.

20

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

d. Đồng hồ đo thời gian hiện số sẽ hiển thị trực tiếp tốc độ của vật trên
¨
¨
màn hình.
Khi đo tín hiệu điện từ một bộ phát sóng âm với dao động kí, học sinh cần hiểu
các điều chỉnh cần thiết.
a. Để tăng độ sáng của tín hiệu trên màn hình dao động kí, có thể điều
chỉnh nút INTEN.
b. Cần chọn chế độ CH2 nếu muốn đo tín hiệu từ một nguồn điện thứ hai
song song.
c. Khi tín hiệu hiển thị quá nhanh, học sinh nên điều chỉnh nút TIME/DIV
để kéo dài tỉ lệ thời gian hiển thị.
d. Chỉ cần điều chỉnh nút FOCUS nếu tín hiệu hiển thị không rõ, các nút
còn lại không ảnh hưởng đến độ nét của tín hiệu.

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

¨

Tự luận
1. Bạn Lan thấy rằng việc nảy mầm từ hạt đậu xanh và hạt đậu đen là khác nhau. Theo em,
bạn Lan cần thực hiện các kĩ năng nào để tìm hiểu sự giống và khác nhau của hai loại hạt
đậu nói trên?

(a) Đậu xanh

(b) Đậu đen
13

2. Khi đo chiều cao của một người ở các thời điểm khác nhau trong ngày, kết quả đo được
ghi lại trong Bảng 1. Em hãy nhận xét và giải thích về kết quả thu được.
Bảng 1. Kết quả đo chiều cao của người ở các thời điểm trong ngày
Lần đo
1

Thời gian
6 giờ

Kết quả
162,4 cm

2
3

12 giờ
18 giờ

161,8 cm
161,1 cm

3. Làm cách nào để đo độ dày của một tờ giấy trong sách KHTN 7 bằng một thước có độ
chia nhỏ nhất (ĐCNN) là 1 mm?
4. Các khẳng định trong bảng sau đúng hay sai?
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Khẳng định
Các kĩ năng trong học tập môn Khoa học tự nhiên gồm: quan sát, phân
loại, liên kết, đo, dự báo

Đúng/sai

Phương pháp tìm hiểu tự nhiên gồm các bước: đề xuất vấn đề, đưa ra
dự đoán, lập kế hoạch kiểm tra dự đoán, thực hiện kế hoạch kiểm tra
dự đoán, viết báo cáo, đề xuất ý kiến (nếu có)
Đối tượng nghiên cứu của khoa học là các sự vật, hiện tượng, các
thuộc tính cơ bản, sự vận động của thế giới tự nhiên,...
Môn Khoa học tự nhiên là môn học về các sự vật và hiện tượng trong
thế giới tự nhiên nhằm hình thành và phát triển các năng lực khoa học
tự nhiên và khoa học Trái Đất
Nghiên cứu các sự vật và hiện tượng tự nhiên không nhằm mục đích
giải quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống
Kĩ năng dự báo là kĩ năng đề xuất điều gì sẽ xảy ra dựa trên các quan
sát, kiến thức, sự hiểu biết và sự suy luận của con người về sự vật và
hiện tượng trong tự nhiên
Kĩ năng đo được hình thành và phát triển không theo trình tự
Trong kĩ năng đo, không cần thực hiện việc ước lượng, thực hiện các
phép đo, xác định độ chính xác của kết quả đo
Môn Khoa học tự nhiên được xây dựng và phát triển trên nền tảng các
môn học: Toán học, Hoá học và Sinh học

5. Nhóm học sinh cùng tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự bay hơi của nước, nhóm đã
tiến hành thí nghiệm sau:
Rót cùng một lượng nước vào 2 chiếc cốc giống nhau. Để cốc thứ nhất ngoài nắng và cốc
thứ hai trong phòng kín, thoáng mát. Sau 2 giờ đồng hồ quay lại đo thể tích nước còn lại
14

trong cốc. Kết quả thu được cũng đã khẳng định sự bay hơi nước chịu tác động bởi nhiệt độ.
Ở nơi có nhiệt độ cao thì nước bay hơi nhanh hơn.
a) Thí nghiệm này thuộc bước nào trong các bước của phương pháp tìm hiểu tự nhiên?
b) Đề xuất nội dung các bước của tiến trình tìm hiểu này.
6. Hãy kết nối các thông tin ở cột A với cột B tạo thành sự liên kết giữa sự vật với hiện tượng
hoặc hiện tượng với hiện tượng.
Cột A
1) Nước mưa

Cột B
a) do ánh sáng từ Mặt Trời

2) Một số loài thực vật
3) Trời nắng

b) ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của thực vật
c) có khi trời mưa

4) Phân bón

d) rụng lá vào mùa đông

7. Bất cứ thứ gì có thể cung cấp năng lượng cho chúng ta thì đều được gọi là nguồn năng
lượng. Con người chúng ta hiện nay sử dụng năng lượng chủ yếu từ nhiên liệu hoá thạch, ví
dụ như than đá, dầu mỏ và khí thiên nhiên. Quan sát biểu đồ tròn biểu diễn các nguồn năng
lượng chúng ta sử dụng và tỉ lệ nhu cầu sử dụng mỗi loại:

CÁC NGUỒN NĂNG LƯỢNG SỬ DỤNG
TRÊN TOÀN THẾ GIỚI
Khí đốt; 24%

Năng lượng tái tạo;
13%
Hạt nhân; 6%

Dầu ; 30%

Than đá ; 27%

a) Nhiên liệu hoá thạch nào là nguồn năng lượng được sử dụng nhiều nhất?
b) Loại nhiên liệu nào là tác nhân chính gây ô nhiễm môi trường hiện nay? Vì sao?
c) Việc sử dụng các nguồn năng lượng hoá thạch đang làm cho Trái Đất nóng dần lên trong
nhiều thập kỉ qua. Nếu tiếp tục khai thác và sử dụng trên Trái Đất thay đổi như thế nào và
ảnh hưởng ra sao?
d) Em hãy đề xuất nên thay thế nhiên liệu nào để cung cấp năng lượng sử dụng hiệu quả mà
lại bảo vệ môi trường cho chúng ta.
8. Quan sát các hình sau, em hãy cho biết đâu là hiện tượng tự nhiên xảy ra trên Trái Đất.
15

a) Lốc xoáy
b) Hỏa hoạn
c) Sấm sét
Hiện tượng nào gây ảnh hưởng đến con người? Tìm hiểu cách phòng chống và ứng phó của
con người với các hiện tượng tự nhiên đó.
9. Làm thế nào để đo được thể tích của một giọt nước từ ống nhỏ giọt rơi xuống với một bình
chia độ có ĐCNN là 0,5 cm3 ?
10. Kết nối thông tin ở cột (A) với cột (B) để được câu hoàn chỉnh. Việc kết nối thông tin thể
hiện kĩ năng gì trong các kĩ năng học tập môn Khoa học tự nhiên?
Cột (A)

Cột (B)

1. Không khí là một hỗn hợp các chất A. sẽ cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho
khí, trong đó
cơ thể nhằm phát triển khoẻ mạnh.
2. Kết hợp các loại lương thực, thực
B. phản xạ ánh sáng từ Mặt Trời.
phẩm phù hợp với lứa tuổi, giới tính
3. Ánh sáng của Mặt Trăng có được là C. bao gồm 78% khí nitrogen, 21% khí oxygen
do
và 1% các khí khác.
11. Để xác định thời gian chuyển động trên quãng đường dài 50 cm của một viên bi lăn trên
một máng nghiêng, người ta dùng cổng quang và đồng hồ đo thời gian hiện số. Hỏi:
a) Phải chọn MODE nào của đồng hồ?
b) Phải bấm vào nút nào của đồng hồ để trên màn hình hiện lên các số 0000?
c) Phải nối các cổng quang như thế nào với các chốt ở mặt sau của đồng hồ?

16

▲ PHẦN ĐÁP ÁN
Trắc nghiệm
1A
11B

2D
12A

3C
13C

4B
14B

5A
15C

6D
16B

7C
17D

8A
18D

9C

10A

Trắc nghiệm Đúng/Sai
Câu
1

Nội dung

c. Các yếu tố như ánh sáng và nước có thể ảnh hưởng đến sự phát triển
của cây.
d. Để tìm hiểu sự phát triển của cây, chỉ cần quan sát hình dạng bên
ngoài của nó mà không cần đến các công cụ khác.

¨

þ

þ

¨

¨

þ

Trong khi học về quá trình hình thành giả thuyết, bạn tự đặt câu hỏi về nguyên
nhân gây ra sự thay đổi nhiệt độ trong ngày.
a. Giả thuyết là một câu trả lời tạm thời cho câu hỏi nghiên cứu và có thể
þ
¨
thay đổi sau khi kiểm chứng.
b. Mọi giả thuyết đều phải được chứng minh là đúng trước khi tiếp tục
nghiên cứu.
c. Quá trình hình thành giả thuyết giúp định hướng cho kế hoạch kiểm
tra giả thuyết.

3

Sai

Em đang quan sát sự phát triển của một cây non trong vườn nhà và muốn tìm
hiểu lý do cây này lớn lên từng ngày.
a. Sự phát triển của cây liên quan đến số lượng tế bào trong cây.
þ
¨
b. Khi cây phát triển, chỉ có kích thước tế bào tăng lên chứ không tăng
về số lượng tế bào.

2

Đúng

¨

þ

þ

¨

d. Giả thuyết không đóng vai trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu vì
¨
þ
chỉ cần kết quả thực nghiệm.
Nhà khoa học Galileo Galilei đã thực hiện thí nghiệm chứng minh rằng các vật thể
rơi với cùng gia tốc rơi tự do.
a. Các vật có khối lượng khác nhau sẽ rơi với tốc độ khác nhau trong
điều kiện chân không.
b. Thí nghiệm của Galileo đã được thực hiện từ tháp nghiêng Pisa để
chứng minh cho giả thuyết của ông.
c. Trọng lực là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến tốc độ rơi tự do của các
vật thể.
d. Galileo chứng minh rằng trọng lượng của vật ảnh hưởng đến gia tốc
rơi tự do trong môi trường có lực cản.
17

¨

þ

þ

¨

þ

¨

¨

þ

4

Nhà khoa học Robert Hooke đã tạo ra kính hiển vi để quan sát tế bào và từ đó đưa
ra giả thuyết về cấu trúc tế bào.
a. Kính hiển vi giúp nhà khoa học quan sát các tế bào không thể nhìn
þ
¨
thấy bằng mắt thường.
b. Khả năng nhìn rõ tế bào dưới kính hiển vi là bằng chứng trực tiếp cho
sự tồn tại của chúng.
c. Chỉ có kính hiển vi mới có thể giúp xác định cấu trúc tế bào.
d. Thuyết tế bào của Hooke cho rằng tất cả sinh vật sống đều được tạo
nên từ các tế bào.

5

6

7

¨

¨

þ

þ

¨

Trong quá trình quan sát một đàn chim di cư bay theo đội hình chữ V, bạn thắc
mắc tại sao chúng bay theo cách này.
a. Chim bay theo đội hình chữ V giúp tiết kiệm năng lượng khi bay xa.
þ
¨
b. Đội hình chữ V giúp giảm thiểu ma sát gió, giúp chim bay nhanh hơn.

þ

¨

c. Đội hình chữ V giúp những con chim phía sau có thể giảm bớt áp lực
gió mà không cần theo dõi các con phía trước.

¨

þ

d. Tất cả các loài chim đều bay theo đội hình chữ V khi di cư.

¨

þ

Khi học môn Khoa học tự nhiên, chúng ta tìm hiểu các hiện tư