Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: THỰC HÀNH SỬ DỤNG PHẦN MỀM MÔ PHỎNG
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Trong bài học này, HS sẽ tìm hiểu:
-

Những kiến thức đã thu nhận từ việc khai thác một vài phần mềm mô phỏng
cụ thể.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học
tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học.

Năng lực riêng:
-

Nêu được những kiến thức đã thu nhận từ việc khai thác một vài phần mềm
mô phỏng cụ thể.

3. Phẩm chất:
-

Thành thạo kĩ năng tin học, yêu thích các môn học khác.

-

Chăm chỉ trong học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

SGK, SGV, SBT Tin học 9.

-

Phòng máy tính có kết nối Internet.

2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Tin học 9.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS chuẩn bị tâm thế để thực hành.
b. Nội dung: GV giới thiệu nội dung thực hành; HS lắng nghe và sẵn sàng thực
hành một số thí nghiệm ảo trong Vật lí và Sinh học.
c. Sản phẩm học tập: Nội dung nhiệm vụ thực hành.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn chung:
Truy

cập

trang

web

của

PhET

Interaction

Simulations

(https://phet.colorado.edu/vi/) để thực hành sử dụng trực tuyến một số thí nghiệm
ảo:

- GV yêu cầu HS: Thao tác theo hướng dẫn, quan sát kết quả nhận được, rút ra kết
luận theo yêu cầu.
- GV giới thiệu cho HS:
+ Bài 1 là thực hành khám phá, rút ra kết luận định tính.
+ Bài 2 theo các kịch bản chi tiết hơn để nhận được kết quả có tính định lượng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV hướng dẫn chung, truy cập trang web của PhET Interaction
Simulations.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

2

- GV mời cả lớp báo cáo kết quả truy cập vào trang web của PhET Interaction
Simulations trước khi tiến hành thực hành.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và cho HS vào bài học: Bài 2: Thực hành sử dụng phần mềm mô
phỏng.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Thực hành sử dụng thí nghiệm ảo Quang hình trong Vật lí
a. Mục tiêu: HS thực hiện theo hướng dẫn trong SGK để làm thí nghiệm ảo Quang
hình trong Vật lí.
b. Nội dung: HS thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn trong SGK và thay đổi được
các đại lượng trong thí nghiệm ảo.
c. Sản phẩm học tập: HS mô tả được sự thay đổi của các đại lượng và rút ra kết
luận.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ Bài 1. Sử dụng thí nghiệm ảo Quang
học tập

hình trong Vật lí

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm Bước

1.

Mở

thí

nghiệm

ảo

đôi, thảo luận và thực hành khám phá https://phet.colorado.edu/vi/
theo nội dung Nhiệm vụ (SGK – tr26)
Làm thí nghiệm ảo để phát hiện sự phụ
thuộc của tiêu điểm, ảnh ảo đối với
từng tham số của thấu kính. Cụ thể là:
1) Mô tả sự thay đổi tương ứng của
tiêu điểm, ảnh ảo.

Trong CÁC MÔ PHỎNG, chọn Vật lí

2) Rút ra kết luận về sự phụ thuộc tăng
hay giảm của tiêu cự (là khoảng các từ
quang tâm đến tiêu điểm) với tham số
đang xét.

chọn Quang hình rồi nháy chuột vào

- GV gợi ý HS thực hiện theo nội dung để bắt đầu tương tác và xem mô phỏng;
Hướng dẫn theo SGK.

3

- Sau khi HS thực hành và trả lời câu
hỏi, GV kết luận về nội dung sử dụng
thí nghiệm ảo Quang hình trong Vật lí.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập

chọn Thấu kính.

- HS thảo luận nhóm thực hiện nhiệm
vụ thực hành được giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động Bước 2. Dùng chuột kéo thanh trượt để
thay đổi lần lượt các tham số thấu kính
và thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu lồi:
- Bán kính cong (Radius of Curvature);
hỏi.
- Các HS khác nhận xét, bổ sung.

- Chiết suất (Index of Refraction);

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện - Đường kính (Diameter).
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chốt kiến thức
về nội dung Sử dụng thí nghiệm ảo
Quang hình trong Vật lí.
- GV chuyển sang hoạt động Sử dụng
thí nghiệm ảo Chọn lọc tự nhiên trong
Sinh học.
Hoạt động 2: Thực hành sử dụng thí nghiệm ảo Chọn lọc tự nhiên trong Sinh
học
a. Mục tiêu: HS thực hiện theo hướng dẫn trong SGK để làm thí nghiệm ảo Chọn
lọc tự nhiên trong Sinh học.
b. Nội dung: HS thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn trong SGK và thay đổi được
các đại lượng trong thí nghiệm ảo.
c. Sản phẩm học tập: HS mô tả được sự thay đổi của các đại lượng và rút ra kết
luận.
d. Tổ chức hoạt động:

4

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học Bài 2. Sử dụng thí nghiệm ảo
tập

Chọn lọc tự nhiên trong sinh học

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi, 1) Kịch bản 1
thảo luận và thực hành khám phá theo nội Bước
dung Nhiệm vụ (SGK – tr26)

1.

Mở

thí

nghiệm

ảo

https://phet.colorado.edu/vi/; trong

Làm thí nghiệm ảo theo các kịch bản như CÁC MÔ PHỎNG, chọn Sinh học
hướng dẫn để nghiên cứu tác động của
môi trường sống đến sinh trưởng của loài
vật trong tự nhiên. Chú ý quan sát cả hoạt
hình minh họa ở trên và đồ thị biểu diễn
số lượng thỏ ở dưới.

chọn Chọn lọc tự nhiên rồi nháy
chuột vào

để bắt đầu tương tác và

xem mô phỏng.
Bước 2. Chọn Phần giới thiệu;

1) Kịch bản 1: Đôi thỏ sinh sản phát triển
tự nhiên, không có sự can thiệp của nhân
tố môi trường.

Chọn Thêm một con bạn.

Em hãy cho biết sau bao nhiêu thế hệ thì
thỏ đã chiếm lĩnh toàn thế giới.
2) Kịch bản 2: Đôi thỏ sinh sản phát triển
tự nhiên, có sự can thiệp của nhân tố môi
trường.
Em hãy cho biết số lượng thỏ tối đa 2) Kịch bản 2
khoảng bao nhiêu con.

Bước 1. Lặp lại thí nghiệm. Đánh

- GV gợi ý HS thực hiện theo nội dung dấu chọn Sói trong Nhân tố môi
Hướng dẫn theo SGK.

trường; xem mô phỏng và cho biết

5

- Sau khi HS thực hành và trả lời câu hỏi, kết quả.
GV kết luận về nội dung sử dụng thí
nghiệm ảo Chọn lọc tự nhiên trong Sinh
học.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ
thực hành được giao.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu
cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận

Bước 2. Lặp lại thí nghiệm: Đánh
dấu chọn Thực phẩm bị hạn chế
trong Nhân tố môi trường; xem mô
phỏng và cho biết kết quả.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- Các HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chốt kiến thức về
nội dung Sử dụng thí nghiệm ảo Chọn lọc
tự nhiên trong Sinh học.
- GV chuyển sang hoạt động Luyện tập.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về thực hành sử dụng
phần mềm mô phỏng.
b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS trả lời câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho các câu hỏi thực hành mà GV đưa ra.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân thực hiện các bài tập sau: Em hãy nêu giải
pháp đo điện áp giữa hai đầu một điện trở bằng cách sử dụng phần mềm mô
phỏng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, dựa vào kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

6

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày trước lớp:
Đo điện áp giữa hai đầu một điện trở bằng cách sử dụng phần mềm mô phỏng: sử
dụng vôn kế, vôn kế được mắc song song với đoạn mạch điện cần đo điện áp.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức đã học để chia sẻ những điều đã biết sau
khi thực hành sử dụng phần mềm mô phỏng.
b. Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm của HS trong phần Vận dụng SGK tr.27.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, thực hiện nội dung Vận dụng (SGK – tr27)
Thực hiện các kịch bản về đột biến gen với thí nghiệm ảo Chọn lọc tự nhiên trong
Sinh học và rút ra kết luận. Ví dụ:
Kịch bản 1. Đánh dấu chọn Thực phẩm bị hạn chế; chọn Da trắng, Da nâu;
trong ô Thêm sự đột biến nhấn chọn màu da Trội.
Kịch bản 2. Tương tự Kịch bản 1, nhưng chọn màu da Lặn.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế để thực hiện
nhiệm vụ được giao.

7

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 - 2 HS lên thực hiện các thao tác theo yêu cầu của bài tập
*Trả lời Vận dụng (SGK – tr27)
(GV yêu cầu HS tự thực hành).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
E. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
-

Ôn lại kiến thức đã học.

-

Làm bài tập Bài 2 trong Sách bài tập Tin học 9.

-

Đọc và tìm hiểu trước E2. Trình bày thông tin trong trao đổi và hợp tác.
Bài 1. Sử dụng bài trình chiếu trong trao đổi thông tin.

8