
- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Hường
Ngày gửi: 09h:51' 01-04-2026
Dung lượng: 644.4 KB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Hường
Ngày gửi: 09h:51' 01-04-2026
Dung lượng: 644.4 KB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
THƯ VIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC YÊN THỌ
GIỚI THIỆU THƯ MỤC CHUYÊN ĐỀ THÁNG 11
“Nhớ ơn thầy cô” Nhân kỷ nhiệm 42 năm ngày thành lập Nhà giáo Việt Nam 20/11
(20/11/1982-20/11/2024)
LỜI NÓI ĐẦU
Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 đã trở thành một mỹ tục, không phải đơn
thuần chỉ là ngày lễ của một ngành nghề mà trở thành một lễ hội của thời đại mới hòa vào hệ
thống lễ hội cổ truyền của nhân dân ta, thể hiện tính nhân văn sâu sắc và cũng là nâng cao vị
trí, vai trò, trách nhiệm của nhà giáo trong sự nghiệp đào tạo.
Dân tộc Việt Nam ta vốn có truyền thống hiếu học và “Tôn sư trọng đạo”, như điều cổ
nhân đã dạy “Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy” đó là đạo lý, là triết lý sống của dân tộc, đã được
kiểm chứng qua bao thế hệ con người. Trong lịch sử Việt Nam đã có nhiều Nhà giáo nổi
tiếng đức độ, từ tốn, tài giỏi tên tuổi được lưu truyền mãi mãi như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh
Khiêm, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Quý Đôn, Nguyễn Tất Thành...
Không ai có thể phủ nhận công lao dạy dỗ của người Thầy, không ai có thể khẳng
định mình giỏi giang, mình hiểu biết mà không cần đến sự dạy dỗ của người Thầy. Thầy
chính là người trực tiếp truyền đạt kiến thức cho học trò và nhờ những kiến thức ấy, cùng với
tinh thần hiếu học, cần cù, thông minh người học trò mới có được danh phận trong cuộc đời.
Để tỏ lòng thành kính và biết ơn đến thầy cô, nhân kỷ niệm 42 năm ngày Nhà giáo
Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2022), Thư viện trường Tiểu học Yên Thọ biên soạn thư mục
“Nhớ ơn thầy cô” nhằm nâng cao nhận thức của bạn đọc về vai trò, truyền thống của ngành
giáo dục nước ta cùng với những lời tri ân sâu sắc của các thế hệ học trò gửi đến thầy cô.
Thư mục tập hợp những bài viết được đăng trên các báo, tạp chí, website có uy tín của
trung ương và địa phương, được chia làm hai phần:
Phần I: Lịch sử và truyền thống ngày nhà giáo Việt Nam 20-11
Phần II: Tri ân thầy cô
Trong quá trình sưu tầm, biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất
mong bạn đọc và các bạn đồng nghiệp chia sẻ, đóng góp ý kiến. Thư viện TH Yên Thọ chân
thành cảm ơn!
THƯ VIỆN TIỂU HỌC YÊN THỌ
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
NỘI DUNG
Phần I: Lịch sử và truyền thống ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11
1.
Lịch sử ngày quốc tế hiến chương các Nhà giáo và ngày Nhà giáo
Việt Nam...........................................................................................................
2.
Truyền thống ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11...................................................
3.
“Tôn sư trọng đạo” truyền thống văn hoá của dân tộc Việt Nam.....................
4.
Phát huy truyền thống Nhà giáo Việt Nam........................................................
5.
Ý nghĩa của ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11...................................................
Phần II: Tri ân Thầy cô…………………………………………..
6.
Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của giáo dục trong việc phát
huy nhân tố con người.....................................................................................
7.
Vị tướng tài danh và mong mỏi về công cuộc chấn hưng giáo dục
8.
Nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý.....................................................
9.
Phẩm chất người thầy.....................................................................................
10. Thầy cô lặng lẽ “Đưa những chuyến đò sang sông”.......................................
11. Thầy dạy Sử làm nên lịch sử............................................................................
12. Thầy Nguyễn Ngọc Ký dùng chân viết nên số phận.........................................
13. Người thầy có nhiều học trò đỗ đại khoa nhất................................................
14. Tri ân thầy cô..................................................................................................
15. Bài tri ân thầy cô giáo của học sinh lớp 9.......................................................
16. Chúng con xin gửi tới các thầy cô lời tri ân sâu sắc nhất...............................
17. Nét bút tri ân...................................................................................................
18. Nhân ngày 20/11: Nghĩ về thầy cô..................................................................
19. Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam: Những tấm lòng cao cả............................
20. Những bài thơ hay nhất về thầy cô giáo
PHẦN I: LỊCH SỬ VÀ TRUYỀN THỐNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20-11
1. Lịch sử ngày quốc tế hiến chương các Nhà giáo và Ngày Nhà giáo Việt
Nam // http://www.lichsuvietnam.vn.
LỊCH SỬ NGÀY QUỐC TẾ HIẾN CHƯƠNG CÁC NHÀ GIÁO VÀ NGÀY
NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Tháng 01 năm 1946, một tổ chức quốc tế các nhà giáo tiến bộ được thành lập ở
Pari (thủ đô nước Pháp) lấy tên là FISE (Féderation International Syndicale des
Enseignants - Liên hiệp quốc tế các Công đoàn Giáo dục). Năm 1949, tại Hội nghị
quốc tế Vacsava (Varsovie - Thủ đô của Ba Lan) tổ chức FISE xây dựng một bản
“Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương với nội dung chủ yếu là đấu tranh chống
nền giáo dục tư sản, phong kiến; xây dựng nền giáo dục tiến bộ; bảo vệ những quyền
lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học và nhà giáo.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Công đoàn Giáo
dục Việt Nam đã quan hệ với FISE để tranh thủ các diễn đàn quốc tế tố cáo âm mưu
tội ác của bọn đế quốc xâm lược đối với nhân dân ta cũng như đối với giáo viên và học
sinh đồng thời giới thiệu những thành tích của nền giáo dục cách mạng, tranh thủ sự
đồng tình ủng hộ của toàn thể giáo viên trên thế giới đối với cuộc kháng chiến chính
nghĩa của nhân dân ta.
Vào mùa xuân năm 1953, Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục
Nguyễn Khánh Toàn làm trưởng đoàn dự Hội nghị quan trọng kết nạp Công đoàn Giáo
dục của một số nước vào tổ chức FISE tại Viên (Thủ đô nước áo), trong đó có Công
đoàn Giáo dục Việt Nam. Như vậy, chỉ một thời gian ngắn sau khi thành lập
(22.7.1951), Công đoàn giáo dục Việt Nam đã được kết nạp là một thành viên của
FISE.
Từ ngày 26 đến 30/8/1957, tại Thủ đô Vacsava, Hội nghị FISE có 57 nước tham
dự, trong đó có cả Công đoàn Giáo dục Việt Nam, quyết định lấy ngày 20 tháng 11
làm ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.
Ngày 20/11/1958, lần đầu tiên ngày “Quốc tế Hiến chương các nhà giáo” được
tổ chức trên toàn miền Bắc nước ta. Những năm sau đó, ngày Lễ 20 tháng 11 còn được
tổ chức tại các vùng giải phóng ở miền Nam. Hàng năm vào dịp Kỷ niệm 20-11, cơ
quan tiểu ban giáo dục thường xuất bản, phát hành một số tập san đặc biệt để cổ vũ
tinh thần đấu tranh của giáo giới trong vùng tạm chiếm, động viên tinh thần chịu đựng
gian khổ hy sinh của anh chị em giáo viên kháng chiến.
Sau ngày đất nước được thống nhất 30/4/1975, nền giáo dục cả nước được thống
nhất, giáo giới Việt Nam đoàn kết nhất trí xây dựng nền giáo dục theo định hướng xã
hội chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam
Ý nghĩa của ngày “Quốc tế Hiến chương các nhà giáo” đã hoàn thành sứ mệnh
lịch sử với giáo giới Việt Nam. Song ngày 20 -11 đã trở thành truyền thống với nội
dung mới của giáo giới Việt Nam và của nhân dân Việt Nam
Chính vì thế theo đề nghị của ngành Giáo dục, ngày 28/9/1982 Hội đồng Bộ
trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Quyết định số 167 - HĐBT về Ngày Nhà giáo
Việt Nam. Nội dung Quyết định có những điều khoản như sau:
Điều 1: Từ nay hàng năm sẽ lấy ngày 20-11 là Ngày Nhà giáo Việt Nam
Điều 2: Để Ngày Nhà giáo Việt Nam có ý nghĩa thiết thực hàng năm, từ tháng
10 các cấp chính quyền và đoàn thể cần họp để xem xét tình hình công tác và hoạt
động của đội ngũ giáo viên ở địa phương mình; kiểm điểm những việc đã làm và đề ra
những việc cần tiếp tục làm nhằm động viên đội ngũ giáo viên phát huy truyền thống
tốt đẹp của giáo giới Việt Nam, rèn luyện phẩm chất và năng lực, làm gương sáng cho
học sinh noi theo. Về phía giáo viên, cần có những hoạt động phong phú nhằm nâng
cao nhận thức về vinh dự và trách nhiệm của người giáo viên trong xã hội nước ta
ngày nay, từ đó mà ra sức phấn đấu làm tốt hơn nhiệm vụ cao cả của mình.
Điều 3: Việc tổ chức ngày 20 tháng 11 hàng năm do Uỷ ban nhân dân và Hội
đồng giáo dục các cấp chủ trì, có sự phối hợp của ngành giáo dục và các đoàn thể nhân
dân. Các cấp, các ngành cần phân công cán bộ lãnh đạo đi thăm hỏi giáo viên, tổ chức
các cuộc gặp mặt thân mật với giáo viên, nhân dịp này có thể tổ chức khen thưởng các
giáo viên có thành tích.
Việc tổ chức Ngày Nhà giáo Việt Nam cần được tiến hành trọng thể và thiết
thực, tránh hình thức phô trương gây phiền hà cho học sinh và cha mẹ học sinh.
Điều 4: Trong ngày 20 tháng 11, các trường có thể sắp xếp lại việc học tập và
giảng dạy để giáo viên được nghỉ và tham gia các hoạt động của nhà trường và của địa
phương.
Ngày 20 tháng 11 năm 1982, là Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên
được tiến hành trọng thể trong cả nước ta, và từ đó dến nay, đây là ngày để học trò thể
hiện tình cảm quý mến, kính trọng với thầy giáo, cô giáo - những người đã dày công
vun đắp cho chúng ta - những cây đời mãi mãi xanh tươi./.
Theo TC lịch sử Việt Nam
2.
Truyền thống Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-1http://www.doantnls.vn. –
2012. – Ngày 20 tháng 11.
TRUYỀN THỐNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20-11
Tôn sư trọng đạo là một truyền thống lâu đời quý báu của dân tộc ta. Truyền
thống đó từ xa xưa đã được nhân dân ta lưu truyền trong những câu tục ngữ, ca dao mà
mọi người đều thấy quen thuộc: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “Không thầy đố mày
làm nên”, “Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”.
Lịch sử giáo dục của dân tộc ta cũng sẽ còn ghi mãi công lao những người thầy
tiêu biểu, được nhân dân mãi mãi tôn vinh, gương sáng còn lan tỏa đến ngày nay như
thầy Đỗ Năng Tế (thầy dạy cả văn lẫn võ cho hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị),
thầy Chu Văn An, thầy Nguyễn Bỉnh Khiêm, thầy Nguyễn Đình Chiểu. Những người
thầy đó đã để lại những tấm gương sáng về đạo làm thầy, không màng danh lợi, không
chuộng hư vinh, hết lòng đào tạo bao thế hệ học trò, con em nhân dân phò đời giúp
nước, làm rạng rỡ những trang sử vẻ vang của dân tộc.
Truyền thống tôn sư trọng đạo còn được thể hiện ở một phong tục đẹp của nhân
dân ta. Hằng năm, cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, ông bà, cha mẹ lại không quên nhắc
nhở con cháu đi chúc Tết “mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy”.
Trong không khí “vui như Tết”, mọi người vẫn không quên dành cho những người
thầy sự quan tâm đầy tình nghĩa. Truyền thống tôn sư trọng đạo hôm nay vẫn đang
được nhân dân ta và bao thế hệ học trò tiếp tục gìn giữ và phát huy. Hằng năm, bên
cạnh tục “mồng ba tết thầy”, vào dịp 20-11, nhân dân ta và các thế hệ học trò lại tổ
chức thăm hỏi, quan tâm hoặc trao đổi với các Nhà giáo về sự nghiệp giáo dục thế hệ
trẻ. Đây cũng là dịp toàn xã hội động viên, cổ vũ các Nhà giáo vượt qua mọi khó khăn,
nêu cao ý thức trách nhiệm, làm tròn sứ mệnh “trồng người”.
Vậy, vì sao chúng ta lấy ngày 20-11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 bắt đầu được tổ chức từ bao giờ, tháng 7 - 1946 tại
Paris (thủ đô Cộng hòa Pháp), một tổ chức các Nhà giáo tiến bộ trên thế giới được
thành lập lấy tên là “Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục” (Federation
International Syndicale des Enseignats, viết tắt là FISE). Ba năm sau, vào năm 1949,
tại Vasava (thủ đô Ba Lan), tổ chức FISE họp Hội nghị thông qua một bản Hiến
chương gồm 15 chương với nội dung chủ yếu là xây dựng nền giáo dục tiến bộ, bảo vệ
những quyền lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học, tôn vinh vai trò
cao quý của Nhà giáo.
Ngày 22 - 7 - 1951, Công đoàn giáo dục Việt Nam được thành lập. Vào thời
điểm đó, tuy cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta đang
diễn ra hết sức quyết liệt nhưng Công đoàn giáo dục Việt Nam đã tìm mọi cách đặt
quan hệ với FISE để tranh thủ các diễn đàn quốc tế tố cáo âm mưu, thủ đoạn và tội ác
của thực dân Pháp và can thiệp của Mỹ đối với nhân dân ta cũng như đối với giáo viên
và học sinh. Tháng 2 - 1953, tổ chức FISE họp Hội nghị tại Viên (thủ đô nước Áo) có
mời Công đoàn giáo dục Việt Nam tham dự. Đoàn đại biểu Công đoàn giáo dục Việt
Nam do Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Khánh Toàn dẫn đầu đã tham dự hội nghị.
Tại hội nghị này, Công đoàn giáo dục Việt Nam được kết nạp vào tổ chức FISE.
Từ ngày 26 đến 30 - 8 - 1957, tại Vacsava (thủ đô Ba Lan), Hội nghị FISE
được tổ chức có đại biểu của 57 nước tham dự, trong đó có đoàn đại biểu của Công
đoàn giáo dục Việt Nam. Hội nghị đã thông qua bản Hiến chương Quốc tế các Nhà
giáo và quyết định lấy ngày 20-11 hằng năm là ngày “Quốc tế Hiến chương các Nhà
giáo”. Ngày 20-11 - 1958, lần đầu tiên ngành giáo dục Nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa long trọng tổ chức kỉ niệm “Quốc tế Hiến chương các Nhà giáo” trên toàn miền
Bắc từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi. Trong những năm kháng
chiến chống Mỹ cứu nước, mặc dù chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ diễn ra rất ác liệt,
ngày 20-11 vẫn là ngày hội được tổ chức rộng rãi trong nhân dân, nhất là trong các
thầy, cô giáo, cán bộ ngành giáo dục và học sinh, sinh viên.
Sau đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất
nước, nền giáo dục cả nước thống nhất và bước vào thời kì xây dựng nền giáo dục mới
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến đây, “Quốc tế Hiến chương các
Nhà giáo” đã hoàn thành sứ mệnh với giáo giới Việt Nam. Nhưng với truyền thống tôn
sư trọng đạo, ngày 20-11 đã đi vào trí nhớ, tình cảm của mọi tầng lớp nhân dân Việt
Nam, trở thành hoạt động chủ động và tự giác được tổ chức đều đặn hằng năm. Nhân
dân Việt Nam mà trước hết là giáo viên, học sinh, sinh viên và phụ huynh luôn mong
muốn mỗi năm có một ngày để thể hiện tình cảm và tôn vinh nhà giáo. Theo đề nghị
của Bộ Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo), ngày 28 - 9 - 1982, Hội đồng Bộ
trưởng (nay là Chính phủ) đã ra Quyết định số 167/HĐBT về Ngày Nhà giáo Việt
Nam. Ngay tại Điều 1, Quyết định ghi rõ “Từ nay hằng năm sẽ lấy ngày 20-11 là Ngày
Nhà giáo Việt Nam”. Như vậy, ngày 20-11 - 1982 là Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu
tiên và cũng từ đó, ngày này trở thành ngày hội truyền thống Nhà giáo Việt Nam.
Ngày 2 - 12 - 1998, tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa X đã thông qua Luật Giáo dục (1998). Điều 66 luậtnày quy định:
“Ngày 20-11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam”. Ngày 14 – 6 - 2005 tại kỳ họp
thứ 7, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI đã thông qua Luật
Giáo dục 2005. Điều 76 luật này quy định: “Ngày 20 tháng 11 hằng năm là Ngày Nhà
giáo Việt Nam”. Những quyết định và điều luật trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,
thể hiện sự tôn vinh của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đối với vị trí, vai trò của Nhà
giáo trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nắm vững lịch
sử Ngày Nhà giáo Việt Nam cũng nhắc nhở mỗi chúng ta khi kỉ niệm Ngày Nhà giáo
Việt Nam 20-11 không nhầm lẫn với “Quốc tế Hiến chương các Nhà giáo” - một hoạt
động đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử với giáo giới Việt Nam.
3. “Tôn sư trọng đạo” truyền thống văn hoá của dân tộc Việt Nam //
http://www.hvtc.edu.vn. – 2008. – Ngày 18 tháng 11.
“TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO”
TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Có danh có vọng nhớ thầy khi xưa”
... Từ thuở ấu thơ cắp sách đến trường chúng ta đã được thầy cô dạy dỗ
những điều đó, những bài học đạo đức đầu tiên đã giúp chúng ta nên người như hôm
nay. Là một người Việt Nam chúng ta không thể nào quên truyền thống ”tôn sư trọng
đạo” mà ông cha ta đã truyền dạy từ bao đời nay. “Không thầy đố mày làm nên..”.
Chính thầy cô đã chắp cánh cho những ước mơ của chúng ta bay cao, cung cấp hành
trang kiến thức cho chúng ta bước vào đời và giúp chúng ta thành công trên con
đường học vấn.
Truyền thống “Tôn sư trọng đạo” của ông cha ta đã tồn tại lưu truyền hàng
nghìn năm trong xã hội và nhân dân ta. Trong kho tàng văn học với nhiều thể loại đã
và đang đề cao vị trí của người Thầy như:
“Muốn khôn thì phải có thầy
Không thầy dạy bảo, đố mày làm nên”
Người thầy cô vô cùng quan trọng sự nghiệp giáo dục và đào tạo con người,
nhờ có thầy chúng ta mới biết chữ, hiểu nghĩa, hiểu được đạo lý làm người, biết kính
trên nhường dưới, nhờ có Thầy, Cô giáo, chúng ta mới hiểu biết tri thức khoa học, kiến
thức về chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội, nhân dân ta rất tôn vinh người Thầy nên có
câu:
”Sang sông phải bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”
Yêu là yêu quý, kính trọng người thầy đã đem ánh sáng văn hoá, mở mang trí
tuệ cho con em chúng ta. Khi hàn vi cũng như đến lúc công thành danh toại, cũng như
không được phép quên ơn người thầy dạy bảo mình.
”Mười năm rèn luyện sách đèn
Công danh gặp hội chớ quên ơn thầy”
Kế tục phát huy truyền thống tốt đẹp đó, sau ngày cách mạng Tháng 8 - 1945
đến nay, sự nghiệp giáo dục và đào tạo được quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và
Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu nên công tác dạy và học ngày càng phát triển, nâng
cao.
Vị trí người Thầy luôn được tôn vinh trong xã hội, trong nhân dân ta, Đảng và
Nhà nước ta đã thường xuyên tạo điều kiện vật chất và tinh thần đối với các nhà giáo,
luôn đề cao công lao to lớn trong ”sự nghiệp trồng người”. Những ngày tháng đầu mới
thành lập chính quyền cách mạng, dù bận trăm công nghìn việc để đối phó với thù
trong, giặc ngoài nhưng Người vẫn dành thì giờ viết thư gửi cho các thầy, cô giáo và
học sinh nhân ngày khai giảng đầu tiên của các trường dưới sự quản lý của chính
quyền cách mạng, trong thư Bác nêu rõ: ”Non sông có trở nên tươi đẹp hay không?
Dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai cùng các nước cường quốc hay không?
Phần lớn nhờ vào công học tập của các cháu, công lao ấy thuộc về các thầy, cô giáo”.
Bác còn nêu rõ: ”Có gì vẻ vang hơn là đào tạo các thế hệ sau này góp phần tích cực
xây dựng xã hội chủ nghĩa, người thầy giáo tốt là người vẻ vang nhất”. Cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý vào bậc nhất trong các nghề
cao quý của xã hội chủ nghĩa, nghề dạy học là nghề sáng tạo vì nó sáng tạo ra những
con người sáng tạo”./.
Học viện Tài chính
4. Trần Công Phong. Phát huy truyền thống nhà giáo Việt Nam / Trần
Công Phong // http://www.gdtd.vn. – 2013. – Ngày 21 tháng 7.
PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng
tạo” chính thức phát động ngày 16/11/2007 trong đội ngũ nhà giáo cả nước. Qua 5
năm tích cực chỉ đạo và thực hiện, cuộc vận động đã thấm sâu vào đời sống và sinh
hoạt xã hội của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tạo sức lan tỏa mạnh
mẽ, được xã hội đồng tình, ủng hộ.
Trước hết, kết quả của cuộc vận động đã khẳng định nội dung của cuộc vận
động là hết sức cần thiết, phù hợp với yêu cầu “Đổi mới căn bản và toàn điện nền giáo
dục Việt Nam” trong giai đoạn hiện nay; góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục - đạo tạo. Thành công
này đã góp phần khắc phục hiện tượng một bộ phận thầy, cô giáo vi phạm đạo đức;
không đáp ứng yêu cầu trình độ đào tạo, thiếu kỹ năng nghề nghiệp; thụ động triển
khai thực hiện hoạt động dạy học, củng cố niềm tin để chúng ta tiếp tục thực hiện có
hiệu quả việc rèn luyện đạo đức, bồi dưỡng khả năng tự học, khích lệ sự sáng tạo của
nhà giáo trong thời gian tới.
Hai là, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật chúng ta cũng thấy còn nhiều hạn
chế, khuyết điểm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai cuộc vận động.
Trong thời gian đầu, việc ban hành văn bản hướng dẫn của Ban chỉ đạo cấp trung ương
còn chậm, gây lúng túng cho cơ sở. Trong quá trình thực hiện, chưa chú trọng tổ chức
quán triệt sâu sắc mục đích, yêu cầu, nội dung của cuộc vận động; Công tác kiểm tra,
giám sát, đôn đốc việc thực hiện cuộc vận động có nơi, có lúc làm chưa thường xuyên,
chưa tích cực. Ở một số nơi, việc thực hiện mới dừng lại ở các hoạt động mang tính
hình thức, chưa có các nội dung thiết thực, lôi cuốn nhà giáo, người lao động tham gia.
Một số trường học, cơ sở giáo dục còn tâm lý chờ đợi trong triển khai thực hiện.
Bên cạnh những chuyển biến tích cực về đạo đức, lối sống; tinh thần tự học; sự
sáng tạo trong đông đảo nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, người lao động, vẫn còn
một bộ phận nhà giáo chưa nhận thức đầy đủ, toàn diện về chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; ý thức tự vươn lên, khả năng tự học, tự cập
nhật thông tin, trau dồi kiến thức trong công tác; không vượt qua được những tác động
tiêu cực của hoàn cảnh, của cơ chế thị trường, có biểu hiện suy thoái về đạo đức nghề
nghiệp, tha hóa về lối sống, xúc phạm đến nhân cách học sinh, làm tổn hại đến uy tín,
danh dự của đội ngũ nhà giáo.
Ba là, qua thực tiễn 5 năm triển khai, chúng ta đã xác định rõ được nguyên nhân
thành công và nguyên nhân dẫn đến những tồn tại, hạn chế trong thực hiện cuộc vận
động.
Nguyên nhân thành công do cuộc vận động là sự thể hóa các nội dung của cuộc
vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào thực tiễn ngành
Giáo dục. Sức hấp dẫn của tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã được toàn xã
hội quan tâm, tích cực tham gia học tập, tìm hiểu, nghiên cứu các chuyên đề về tư
tưởng và tấm gương đạo đức của Người, tạo tiền đề tốt đẹp cho việc triển khai thực
hiện cuộc vận động.
Cuộc vận động cũng đã đáp ứng được nguyện vọng và yêu cầu cấp bách của đội
ngũ nhà giáo bởi vào thời điểm đó, nhiều người, nhiều gia đình, xã hội rất lo lắng tình
trạng suy thoái đạo đức, lối sống; sự yếu kém về chuyên môn nghiệp vụ, nhạt nhòa lý
tưởng và thiếu sức sáng tạo trong một bộ phận nhà giáo làm ảnh hưởng đến chất lượng
giáo dục và đào tạo. Đồng thời, trong quá trình triển khai cuộc vận động, đã có sự chỉ
đạo thường xuyên và trực tiếp với tinh thần chủ động, sáng tạo của các trường học, cơ
sở giáo dục gắn với đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ xây dựng chỉnh đốn
Đảng, phát huy vai trò tích cực của cán bộ, đảng viên và quần chúng lao động, góp
phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của ngành và đơn vị trong từng năm học,
từng thời kỳ.
Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế là do cơ chế kinh tế thị trường, lợi ích
vật chất đã tác động mạnh đến đạo đức, lối sống trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh
vực giáo dục. Bên cạnh đó, nhận thức chung và quyết tâm của một số cấp ủy, lãnh đạo
đơn vị trường học, cơ sở giáo dục về việc triển khai cuộc vận động chưa thật đầy đủ và
sâu sắc. Có nơi cấp ủy và lãnh đạo đơn vị còn chủ quan, nóng vội, coi việc thực hiện
cuộc vận động một lần là xong. Ngược lại, có nơi lại có tâm lý lo ngại, ỷ lại, chờ đợi
hướng dẫn của cấp trên dẫn tới thiếu quyết tâm để triển khai. Ở một số đơn vị, vẫn còn
tình trạng “khoán” cho công đoàn cơ sở thực hiện là chính, sự tham gia của các thành
viên trong ban chỉ đạo chưa đều, chưa có sự phối hợp chặt chẽ.
Bốn là, từ kết quả triển khai cuộc vận động, chúng ta rút ra được những kinh
nghiệm thiết thực và quan trọng.
Trước tiên, để tiếp tục đẩy mạnh thực hiện “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo” đạt hiệu quả thiết thực, các cấp uỷ Đảng và tập thể lãnh
đạo, nhất là người đứng đầu các trường học, cơ sở giáo d
GIỚI THIỆU THƯ MỤC CHUYÊN ĐỀ THÁNG 11
“Nhớ ơn thầy cô” Nhân kỷ nhiệm 42 năm ngày thành lập Nhà giáo Việt Nam 20/11
(20/11/1982-20/11/2024)
LỜI NÓI ĐẦU
Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 đã trở thành một mỹ tục, không phải đơn
thuần chỉ là ngày lễ của một ngành nghề mà trở thành một lễ hội của thời đại mới hòa vào hệ
thống lễ hội cổ truyền của nhân dân ta, thể hiện tính nhân văn sâu sắc và cũng là nâng cao vị
trí, vai trò, trách nhiệm của nhà giáo trong sự nghiệp đào tạo.
Dân tộc Việt Nam ta vốn có truyền thống hiếu học và “Tôn sư trọng đạo”, như điều cổ
nhân đã dạy “Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy” đó là đạo lý, là triết lý sống của dân tộc, đã được
kiểm chứng qua bao thế hệ con người. Trong lịch sử Việt Nam đã có nhiều Nhà giáo nổi
tiếng đức độ, từ tốn, tài giỏi tên tuổi được lưu truyền mãi mãi như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh
Khiêm, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Quý Đôn, Nguyễn Tất Thành...
Không ai có thể phủ nhận công lao dạy dỗ của người Thầy, không ai có thể khẳng
định mình giỏi giang, mình hiểu biết mà không cần đến sự dạy dỗ của người Thầy. Thầy
chính là người trực tiếp truyền đạt kiến thức cho học trò và nhờ những kiến thức ấy, cùng với
tinh thần hiếu học, cần cù, thông minh người học trò mới có được danh phận trong cuộc đời.
Để tỏ lòng thành kính và biết ơn đến thầy cô, nhân kỷ niệm 42 năm ngày Nhà giáo
Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2022), Thư viện trường Tiểu học Yên Thọ biên soạn thư mục
“Nhớ ơn thầy cô” nhằm nâng cao nhận thức của bạn đọc về vai trò, truyền thống của ngành
giáo dục nước ta cùng với những lời tri ân sâu sắc của các thế hệ học trò gửi đến thầy cô.
Thư mục tập hợp những bài viết được đăng trên các báo, tạp chí, website có uy tín của
trung ương và địa phương, được chia làm hai phần:
Phần I: Lịch sử và truyền thống ngày nhà giáo Việt Nam 20-11
Phần II: Tri ân thầy cô
Trong quá trình sưu tầm, biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất
mong bạn đọc và các bạn đồng nghiệp chia sẻ, đóng góp ý kiến. Thư viện TH Yên Thọ chân
thành cảm ơn!
THƯ VIỆN TIỂU HỌC YÊN THỌ
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
NỘI DUNG
Phần I: Lịch sử và truyền thống ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11
1.
Lịch sử ngày quốc tế hiến chương các Nhà giáo và ngày Nhà giáo
Việt Nam...........................................................................................................
2.
Truyền thống ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11...................................................
3.
“Tôn sư trọng đạo” truyền thống văn hoá của dân tộc Việt Nam.....................
4.
Phát huy truyền thống Nhà giáo Việt Nam........................................................
5.
Ý nghĩa của ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11...................................................
Phần II: Tri ân Thầy cô…………………………………………..
6.
Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của giáo dục trong việc phát
huy nhân tố con người.....................................................................................
7.
Vị tướng tài danh và mong mỏi về công cuộc chấn hưng giáo dục
8.
Nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý.....................................................
9.
Phẩm chất người thầy.....................................................................................
10. Thầy cô lặng lẽ “Đưa những chuyến đò sang sông”.......................................
11. Thầy dạy Sử làm nên lịch sử............................................................................
12. Thầy Nguyễn Ngọc Ký dùng chân viết nên số phận.........................................
13. Người thầy có nhiều học trò đỗ đại khoa nhất................................................
14. Tri ân thầy cô..................................................................................................
15. Bài tri ân thầy cô giáo của học sinh lớp 9.......................................................
16. Chúng con xin gửi tới các thầy cô lời tri ân sâu sắc nhất...............................
17. Nét bút tri ân...................................................................................................
18. Nhân ngày 20/11: Nghĩ về thầy cô..................................................................
19. Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam: Những tấm lòng cao cả............................
20. Những bài thơ hay nhất về thầy cô giáo
PHẦN I: LỊCH SỬ VÀ TRUYỀN THỐNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20-11
1. Lịch sử ngày quốc tế hiến chương các Nhà giáo và Ngày Nhà giáo Việt
Nam // http://www.lichsuvietnam.vn.
LỊCH SỬ NGÀY QUỐC TẾ HIẾN CHƯƠNG CÁC NHÀ GIÁO VÀ NGÀY
NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Tháng 01 năm 1946, một tổ chức quốc tế các nhà giáo tiến bộ được thành lập ở
Pari (thủ đô nước Pháp) lấy tên là FISE (Féderation International Syndicale des
Enseignants - Liên hiệp quốc tế các Công đoàn Giáo dục). Năm 1949, tại Hội nghị
quốc tế Vacsava (Varsovie - Thủ đô của Ba Lan) tổ chức FISE xây dựng một bản
“Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương với nội dung chủ yếu là đấu tranh chống
nền giáo dục tư sản, phong kiến; xây dựng nền giáo dục tiến bộ; bảo vệ những quyền
lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học và nhà giáo.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Công đoàn Giáo
dục Việt Nam đã quan hệ với FISE để tranh thủ các diễn đàn quốc tế tố cáo âm mưu
tội ác của bọn đế quốc xâm lược đối với nhân dân ta cũng như đối với giáo viên và học
sinh đồng thời giới thiệu những thành tích của nền giáo dục cách mạng, tranh thủ sự
đồng tình ủng hộ của toàn thể giáo viên trên thế giới đối với cuộc kháng chiến chính
nghĩa của nhân dân ta.
Vào mùa xuân năm 1953, Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục
Nguyễn Khánh Toàn làm trưởng đoàn dự Hội nghị quan trọng kết nạp Công đoàn Giáo
dục của một số nước vào tổ chức FISE tại Viên (Thủ đô nước áo), trong đó có Công
đoàn Giáo dục Việt Nam. Như vậy, chỉ một thời gian ngắn sau khi thành lập
(22.7.1951), Công đoàn giáo dục Việt Nam đã được kết nạp là một thành viên của
FISE.
Từ ngày 26 đến 30/8/1957, tại Thủ đô Vacsava, Hội nghị FISE có 57 nước tham
dự, trong đó có cả Công đoàn Giáo dục Việt Nam, quyết định lấy ngày 20 tháng 11
làm ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.
Ngày 20/11/1958, lần đầu tiên ngày “Quốc tế Hiến chương các nhà giáo” được
tổ chức trên toàn miền Bắc nước ta. Những năm sau đó, ngày Lễ 20 tháng 11 còn được
tổ chức tại các vùng giải phóng ở miền Nam. Hàng năm vào dịp Kỷ niệm 20-11, cơ
quan tiểu ban giáo dục thường xuất bản, phát hành một số tập san đặc biệt để cổ vũ
tinh thần đấu tranh của giáo giới trong vùng tạm chiếm, động viên tinh thần chịu đựng
gian khổ hy sinh của anh chị em giáo viên kháng chiến.
Sau ngày đất nước được thống nhất 30/4/1975, nền giáo dục cả nước được thống
nhất, giáo giới Việt Nam đoàn kết nhất trí xây dựng nền giáo dục theo định hướng xã
hội chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam
Ý nghĩa của ngày “Quốc tế Hiến chương các nhà giáo” đã hoàn thành sứ mệnh
lịch sử với giáo giới Việt Nam. Song ngày 20 -11 đã trở thành truyền thống với nội
dung mới của giáo giới Việt Nam và của nhân dân Việt Nam
Chính vì thế theo đề nghị của ngành Giáo dục, ngày 28/9/1982 Hội đồng Bộ
trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Quyết định số 167 - HĐBT về Ngày Nhà giáo
Việt Nam. Nội dung Quyết định có những điều khoản như sau:
Điều 1: Từ nay hàng năm sẽ lấy ngày 20-11 là Ngày Nhà giáo Việt Nam
Điều 2: Để Ngày Nhà giáo Việt Nam có ý nghĩa thiết thực hàng năm, từ tháng
10 các cấp chính quyền và đoàn thể cần họp để xem xét tình hình công tác và hoạt
động của đội ngũ giáo viên ở địa phương mình; kiểm điểm những việc đã làm và đề ra
những việc cần tiếp tục làm nhằm động viên đội ngũ giáo viên phát huy truyền thống
tốt đẹp của giáo giới Việt Nam, rèn luyện phẩm chất và năng lực, làm gương sáng cho
học sinh noi theo. Về phía giáo viên, cần có những hoạt động phong phú nhằm nâng
cao nhận thức về vinh dự và trách nhiệm của người giáo viên trong xã hội nước ta
ngày nay, từ đó mà ra sức phấn đấu làm tốt hơn nhiệm vụ cao cả của mình.
Điều 3: Việc tổ chức ngày 20 tháng 11 hàng năm do Uỷ ban nhân dân và Hội
đồng giáo dục các cấp chủ trì, có sự phối hợp của ngành giáo dục và các đoàn thể nhân
dân. Các cấp, các ngành cần phân công cán bộ lãnh đạo đi thăm hỏi giáo viên, tổ chức
các cuộc gặp mặt thân mật với giáo viên, nhân dịp này có thể tổ chức khen thưởng các
giáo viên có thành tích.
Việc tổ chức Ngày Nhà giáo Việt Nam cần được tiến hành trọng thể và thiết
thực, tránh hình thức phô trương gây phiền hà cho học sinh và cha mẹ học sinh.
Điều 4: Trong ngày 20 tháng 11, các trường có thể sắp xếp lại việc học tập và
giảng dạy để giáo viên được nghỉ và tham gia các hoạt động của nhà trường và của địa
phương.
Ngày 20 tháng 11 năm 1982, là Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên
được tiến hành trọng thể trong cả nước ta, và từ đó dến nay, đây là ngày để học trò thể
hiện tình cảm quý mến, kính trọng với thầy giáo, cô giáo - những người đã dày công
vun đắp cho chúng ta - những cây đời mãi mãi xanh tươi./.
Theo TC lịch sử Việt Nam
2.
Truyền thống Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-1http://www.doantnls.vn. –
2012. – Ngày 20 tháng 11.
TRUYỀN THỐNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20-11
Tôn sư trọng đạo là một truyền thống lâu đời quý báu của dân tộc ta. Truyền
thống đó từ xa xưa đã được nhân dân ta lưu truyền trong những câu tục ngữ, ca dao mà
mọi người đều thấy quen thuộc: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “Không thầy đố mày
làm nên”, “Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”.
Lịch sử giáo dục của dân tộc ta cũng sẽ còn ghi mãi công lao những người thầy
tiêu biểu, được nhân dân mãi mãi tôn vinh, gương sáng còn lan tỏa đến ngày nay như
thầy Đỗ Năng Tế (thầy dạy cả văn lẫn võ cho hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị),
thầy Chu Văn An, thầy Nguyễn Bỉnh Khiêm, thầy Nguyễn Đình Chiểu. Những người
thầy đó đã để lại những tấm gương sáng về đạo làm thầy, không màng danh lợi, không
chuộng hư vinh, hết lòng đào tạo bao thế hệ học trò, con em nhân dân phò đời giúp
nước, làm rạng rỡ những trang sử vẻ vang của dân tộc.
Truyền thống tôn sư trọng đạo còn được thể hiện ở một phong tục đẹp của nhân
dân ta. Hằng năm, cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, ông bà, cha mẹ lại không quên nhắc
nhở con cháu đi chúc Tết “mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy”.
Trong không khí “vui như Tết”, mọi người vẫn không quên dành cho những người
thầy sự quan tâm đầy tình nghĩa. Truyền thống tôn sư trọng đạo hôm nay vẫn đang
được nhân dân ta và bao thế hệ học trò tiếp tục gìn giữ và phát huy. Hằng năm, bên
cạnh tục “mồng ba tết thầy”, vào dịp 20-11, nhân dân ta và các thế hệ học trò lại tổ
chức thăm hỏi, quan tâm hoặc trao đổi với các Nhà giáo về sự nghiệp giáo dục thế hệ
trẻ. Đây cũng là dịp toàn xã hội động viên, cổ vũ các Nhà giáo vượt qua mọi khó khăn,
nêu cao ý thức trách nhiệm, làm tròn sứ mệnh “trồng người”.
Vậy, vì sao chúng ta lấy ngày 20-11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 bắt đầu được tổ chức từ bao giờ, tháng 7 - 1946 tại
Paris (thủ đô Cộng hòa Pháp), một tổ chức các Nhà giáo tiến bộ trên thế giới được
thành lập lấy tên là “Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục” (Federation
International Syndicale des Enseignats, viết tắt là FISE). Ba năm sau, vào năm 1949,
tại Vasava (thủ đô Ba Lan), tổ chức FISE họp Hội nghị thông qua một bản Hiến
chương gồm 15 chương với nội dung chủ yếu là xây dựng nền giáo dục tiến bộ, bảo vệ
những quyền lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học, tôn vinh vai trò
cao quý của Nhà giáo.
Ngày 22 - 7 - 1951, Công đoàn giáo dục Việt Nam được thành lập. Vào thời
điểm đó, tuy cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta đang
diễn ra hết sức quyết liệt nhưng Công đoàn giáo dục Việt Nam đã tìm mọi cách đặt
quan hệ với FISE để tranh thủ các diễn đàn quốc tế tố cáo âm mưu, thủ đoạn và tội ác
của thực dân Pháp và can thiệp của Mỹ đối với nhân dân ta cũng như đối với giáo viên
và học sinh. Tháng 2 - 1953, tổ chức FISE họp Hội nghị tại Viên (thủ đô nước Áo) có
mời Công đoàn giáo dục Việt Nam tham dự. Đoàn đại biểu Công đoàn giáo dục Việt
Nam do Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Khánh Toàn dẫn đầu đã tham dự hội nghị.
Tại hội nghị này, Công đoàn giáo dục Việt Nam được kết nạp vào tổ chức FISE.
Từ ngày 26 đến 30 - 8 - 1957, tại Vacsava (thủ đô Ba Lan), Hội nghị FISE
được tổ chức có đại biểu của 57 nước tham dự, trong đó có đoàn đại biểu của Công
đoàn giáo dục Việt Nam. Hội nghị đã thông qua bản Hiến chương Quốc tế các Nhà
giáo và quyết định lấy ngày 20-11 hằng năm là ngày “Quốc tế Hiến chương các Nhà
giáo”. Ngày 20-11 - 1958, lần đầu tiên ngành giáo dục Nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa long trọng tổ chức kỉ niệm “Quốc tế Hiến chương các Nhà giáo” trên toàn miền
Bắc từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi. Trong những năm kháng
chiến chống Mỹ cứu nước, mặc dù chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ diễn ra rất ác liệt,
ngày 20-11 vẫn là ngày hội được tổ chức rộng rãi trong nhân dân, nhất là trong các
thầy, cô giáo, cán bộ ngành giáo dục và học sinh, sinh viên.
Sau đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất
nước, nền giáo dục cả nước thống nhất và bước vào thời kì xây dựng nền giáo dục mới
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến đây, “Quốc tế Hiến chương các
Nhà giáo” đã hoàn thành sứ mệnh với giáo giới Việt Nam. Nhưng với truyền thống tôn
sư trọng đạo, ngày 20-11 đã đi vào trí nhớ, tình cảm của mọi tầng lớp nhân dân Việt
Nam, trở thành hoạt động chủ động và tự giác được tổ chức đều đặn hằng năm. Nhân
dân Việt Nam mà trước hết là giáo viên, học sinh, sinh viên và phụ huynh luôn mong
muốn mỗi năm có một ngày để thể hiện tình cảm và tôn vinh nhà giáo. Theo đề nghị
của Bộ Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo), ngày 28 - 9 - 1982, Hội đồng Bộ
trưởng (nay là Chính phủ) đã ra Quyết định số 167/HĐBT về Ngày Nhà giáo Việt
Nam. Ngay tại Điều 1, Quyết định ghi rõ “Từ nay hằng năm sẽ lấy ngày 20-11 là Ngày
Nhà giáo Việt Nam”. Như vậy, ngày 20-11 - 1982 là Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu
tiên và cũng từ đó, ngày này trở thành ngày hội truyền thống Nhà giáo Việt Nam.
Ngày 2 - 12 - 1998, tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa X đã thông qua Luật Giáo dục (1998). Điều 66 luậtnày quy định:
“Ngày 20-11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam”. Ngày 14 – 6 - 2005 tại kỳ họp
thứ 7, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI đã thông qua Luật
Giáo dục 2005. Điều 76 luật này quy định: “Ngày 20 tháng 11 hằng năm là Ngày Nhà
giáo Việt Nam”. Những quyết định và điều luật trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,
thể hiện sự tôn vinh của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đối với vị trí, vai trò của Nhà
giáo trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nắm vững lịch
sử Ngày Nhà giáo Việt Nam cũng nhắc nhở mỗi chúng ta khi kỉ niệm Ngày Nhà giáo
Việt Nam 20-11 không nhầm lẫn với “Quốc tế Hiến chương các Nhà giáo” - một hoạt
động đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử với giáo giới Việt Nam.
3. “Tôn sư trọng đạo” truyền thống văn hoá của dân tộc Việt Nam //
http://www.hvtc.edu.vn. – 2008. – Ngày 18 tháng 11.
“TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO”
TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Có danh có vọng nhớ thầy khi xưa”
... Từ thuở ấu thơ cắp sách đến trường chúng ta đã được thầy cô dạy dỗ
những điều đó, những bài học đạo đức đầu tiên đã giúp chúng ta nên người như hôm
nay. Là một người Việt Nam chúng ta không thể nào quên truyền thống ”tôn sư trọng
đạo” mà ông cha ta đã truyền dạy từ bao đời nay. “Không thầy đố mày làm nên..”.
Chính thầy cô đã chắp cánh cho những ước mơ của chúng ta bay cao, cung cấp hành
trang kiến thức cho chúng ta bước vào đời và giúp chúng ta thành công trên con
đường học vấn.
Truyền thống “Tôn sư trọng đạo” của ông cha ta đã tồn tại lưu truyền hàng
nghìn năm trong xã hội và nhân dân ta. Trong kho tàng văn học với nhiều thể loại đã
và đang đề cao vị trí của người Thầy như:
“Muốn khôn thì phải có thầy
Không thầy dạy bảo, đố mày làm nên”
Người thầy cô vô cùng quan trọng sự nghiệp giáo dục và đào tạo con người,
nhờ có thầy chúng ta mới biết chữ, hiểu nghĩa, hiểu được đạo lý làm người, biết kính
trên nhường dưới, nhờ có Thầy, Cô giáo, chúng ta mới hiểu biết tri thức khoa học, kiến
thức về chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội, nhân dân ta rất tôn vinh người Thầy nên có
câu:
”Sang sông phải bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”
Yêu là yêu quý, kính trọng người thầy đã đem ánh sáng văn hoá, mở mang trí
tuệ cho con em chúng ta. Khi hàn vi cũng như đến lúc công thành danh toại, cũng như
không được phép quên ơn người thầy dạy bảo mình.
”Mười năm rèn luyện sách đèn
Công danh gặp hội chớ quên ơn thầy”
Kế tục phát huy truyền thống tốt đẹp đó, sau ngày cách mạng Tháng 8 - 1945
đến nay, sự nghiệp giáo dục và đào tạo được quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và
Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu nên công tác dạy và học ngày càng phát triển, nâng
cao.
Vị trí người Thầy luôn được tôn vinh trong xã hội, trong nhân dân ta, Đảng và
Nhà nước ta đã thường xuyên tạo điều kiện vật chất và tinh thần đối với các nhà giáo,
luôn đề cao công lao to lớn trong ”sự nghiệp trồng người”. Những ngày tháng đầu mới
thành lập chính quyền cách mạng, dù bận trăm công nghìn việc để đối phó với thù
trong, giặc ngoài nhưng Người vẫn dành thì giờ viết thư gửi cho các thầy, cô giáo và
học sinh nhân ngày khai giảng đầu tiên của các trường dưới sự quản lý của chính
quyền cách mạng, trong thư Bác nêu rõ: ”Non sông có trở nên tươi đẹp hay không?
Dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai cùng các nước cường quốc hay không?
Phần lớn nhờ vào công học tập của các cháu, công lao ấy thuộc về các thầy, cô giáo”.
Bác còn nêu rõ: ”Có gì vẻ vang hơn là đào tạo các thế hệ sau này góp phần tích cực
xây dựng xã hội chủ nghĩa, người thầy giáo tốt là người vẻ vang nhất”. Cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý vào bậc nhất trong các nghề
cao quý của xã hội chủ nghĩa, nghề dạy học là nghề sáng tạo vì nó sáng tạo ra những
con người sáng tạo”./.
Học viện Tài chính
4. Trần Công Phong. Phát huy truyền thống nhà giáo Việt Nam / Trần
Công Phong // http://www.gdtd.vn. – 2013. – Ngày 21 tháng 7.
PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng
tạo” chính thức phát động ngày 16/11/2007 trong đội ngũ nhà giáo cả nước. Qua 5
năm tích cực chỉ đạo và thực hiện, cuộc vận động đã thấm sâu vào đời sống và sinh
hoạt xã hội của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tạo sức lan tỏa mạnh
mẽ, được xã hội đồng tình, ủng hộ.
Trước hết, kết quả của cuộc vận động đã khẳng định nội dung của cuộc vận
động là hết sức cần thiết, phù hợp với yêu cầu “Đổi mới căn bản và toàn điện nền giáo
dục Việt Nam” trong giai đoạn hiện nay; góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục - đạo tạo. Thành công
này đã góp phần khắc phục hiện tượng một bộ phận thầy, cô giáo vi phạm đạo đức;
không đáp ứng yêu cầu trình độ đào tạo, thiếu kỹ năng nghề nghiệp; thụ động triển
khai thực hiện hoạt động dạy học, củng cố niềm tin để chúng ta tiếp tục thực hiện có
hiệu quả việc rèn luyện đạo đức, bồi dưỡng khả năng tự học, khích lệ sự sáng tạo của
nhà giáo trong thời gian tới.
Hai là, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật chúng ta cũng thấy còn nhiều hạn
chế, khuyết điểm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai cuộc vận động.
Trong thời gian đầu, việc ban hành văn bản hướng dẫn của Ban chỉ đạo cấp trung ương
còn chậm, gây lúng túng cho cơ sở. Trong quá trình thực hiện, chưa chú trọng tổ chức
quán triệt sâu sắc mục đích, yêu cầu, nội dung của cuộc vận động; Công tác kiểm tra,
giám sát, đôn đốc việc thực hiện cuộc vận động có nơi, có lúc làm chưa thường xuyên,
chưa tích cực. Ở một số nơi, việc thực hiện mới dừng lại ở các hoạt động mang tính
hình thức, chưa có các nội dung thiết thực, lôi cuốn nhà giáo, người lao động tham gia.
Một số trường học, cơ sở giáo dục còn tâm lý chờ đợi trong triển khai thực hiện.
Bên cạnh những chuyển biến tích cực về đạo đức, lối sống; tinh thần tự học; sự
sáng tạo trong đông đảo nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, người lao động, vẫn còn
một bộ phận nhà giáo chưa nhận thức đầy đủ, toàn diện về chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; ý thức tự vươn lên, khả năng tự học, tự cập
nhật thông tin, trau dồi kiến thức trong công tác; không vượt qua được những tác động
tiêu cực của hoàn cảnh, của cơ chế thị trường, có biểu hiện suy thoái về đạo đức nghề
nghiệp, tha hóa về lối sống, xúc phạm đến nhân cách học sinh, làm tổn hại đến uy tín,
danh dự của đội ngũ nhà giáo.
Ba là, qua thực tiễn 5 năm triển khai, chúng ta đã xác định rõ được nguyên nhân
thành công và nguyên nhân dẫn đến những tồn tại, hạn chế trong thực hiện cuộc vận
động.
Nguyên nhân thành công do cuộc vận động là sự thể hóa các nội dung của cuộc
vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào thực tiễn ngành
Giáo dục. Sức hấp dẫn của tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã được toàn xã
hội quan tâm, tích cực tham gia học tập, tìm hiểu, nghiên cứu các chuyên đề về tư
tưởng và tấm gương đạo đức của Người, tạo tiền đề tốt đẹp cho việc triển khai thực
hiện cuộc vận động.
Cuộc vận động cũng đã đáp ứng được nguyện vọng và yêu cầu cấp bách của đội
ngũ nhà giáo bởi vào thời điểm đó, nhiều người, nhiều gia đình, xã hội rất lo lắng tình
trạng suy thoái đạo đức, lối sống; sự yếu kém về chuyên môn nghiệp vụ, nhạt nhòa lý
tưởng và thiếu sức sáng tạo trong một bộ phận nhà giáo làm ảnh hưởng đến chất lượng
giáo dục và đào tạo. Đồng thời, trong quá trình triển khai cuộc vận động, đã có sự chỉ
đạo thường xuyên và trực tiếp với tinh thần chủ động, sáng tạo của các trường học, cơ
sở giáo dục gắn với đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ xây dựng chỉnh đốn
Đảng, phát huy vai trò tích cực của cán bộ, đảng viên và quần chúng lao động, góp
phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của ngành và đơn vị trong từng năm học,
từng thời kỳ.
Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế là do cơ chế kinh tế thị trường, lợi ích
vật chất đã tác động mạnh đến đạo đức, lối sống trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh
vực giáo dục. Bên cạnh đó, nhận thức chung và quyết tâm của một số cấp ủy, lãnh đạo
đơn vị trường học, cơ sở giáo dục về việc triển khai cuộc vận động chưa thật đầy đủ và
sâu sắc. Có nơi cấp ủy và lãnh đạo đơn vị còn chủ quan, nóng vội, coi việc thực hiện
cuộc vận động một lần là xong. Ngược lại, có nơi lại có tâm lý lo ngại, ỷ lại, chờ đợi
hướng dẫn của cấp trên dẫn tới thiếu quyết tâm để triển khai. Ở một số đơn vị, vẫn còn
tình trạng “khoán” cho công đoàn cơ sở thực hiện là chính, sự tham gia của các thành
viên trong ban chỉ đạo chưa đều, chưa có sự phối hợp chặt chẽ.
Bốn là, từ kết quả triển khai cuộc vận động, chúng ta rút ra được những kinh
nghiệm thiết thực và quan trọng.
Trước tiên, để tiếp tục đẩy mạnh thực hiện “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo” đạt hiệu quả thiết thực, các cấp uỷ Đảng và tập thể lãnh
đạo, nhất là người đứng đầu các trường học, cơ sở giáo d
 









Các ý kiến mới nhất