Bài 5 Vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Á KNTT

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 00h:33' 28-10-2026
Dung lượng: 5.0 MB
Số lượt tải: 9
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 00h:33' 28-10-2026
Dung lượng: 5.0 MB
Số lượt tải: 9
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
CHƯƠNG 2: CHÂU Á
BÀI 5: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CHÂU Á
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-
Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình đạng và kích thước châu Á.
-
Trình bày được một trong những đặc điểm thiên nhiên châu Á, ý nghĩa của
đặc điểm này đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
-
Xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình và các khoáng sản chính ở
châu Á.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm
và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập;
biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy
cô.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động học tập.
- Năng lực địa lí:
Năng lực tìm hiểu Địa lí: sử dụng công cụ địa lí (bản đồ, hình ảnh, video,
…)
Năng lực nhận thức Địa lí: năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm
không gian, giải thích hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên.
1
Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống: áp dụng kiến
thức đã học về vị trí, đặc điểm tự nhiên châu Á vào những tình huống
cần thiết trong cuộc sống.
- Năng lực số:
1.3.TC1a: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông
tin và nội dung số được xác định rõ ràng.
2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và
thường xuyên với các công nghệ số.
3.1.TC1b: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số
thông thường và được xác định rõ ràng.
5.2.TC1b: Lựa chọn được các công cụ số và các giải pháp công nghệ có
thể có để giải quyết những nhu cầu đó.
6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng
ngày.
- Năng lực AI:
7.A1.2 – HS nêu được hậu quả có thể xảy ra khi sử dụng thông tin do
AI cung cấp về vị trí, diện tích, khí hậu hoặc tự nhiên châu Á mà
không xác thực.
7.A1.MR1 – HS thực hành kiểm chứng ít nhất một thông tin do AI
cung cấp bằng SGK, bản đồ hoặc nguồn chính thống trước khi sử
dụng.
7.B3.1 – HS sử dụng AI có trách nhiệm, khai báo trung thực việc sử
dụng AI trong sản phẩm học tập và chịu trách nhiệm về kết luận
cuối cùng.
3. Phẩm chất
Yêu thiên nhiên; có ý thức bảo vệ tự nhiên (bảo vệ rừng, đa dạng sinh học;
sử dụng hợp lí, khai thác đi đôi phục hồi tài nguyên thiên nhiên; phòng tránh thiên
tai và ứng phó với biến đổi khí hậu).
2
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD, KSGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Bản đồ tự nhiên châu Á.
- Bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở châu Á.
- Một số hình ảnh, video về cảnh quan tự nhiên châu Á (đỉnh Ê-vơ-rét, các sông
lớn, sinh vật,…).
- Phiếu học tập.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng
điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web
học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot,
ứng dụng cộng tác Padlet, bản đồ số tương tác Google Earth.
- Lưu ý khi sử dụng AI: không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không coi kết quả
AI là đáp án mặc định; mọi thông tin, số liệu và nhận định địa lí phải được đối
chiếu với SGK, bản đồ hoặc nguồn chính thống.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến vị trí, đặc điển tự nhiên châu Á và dụng
cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép)
có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Cung cấp thông tin, tạo kết nối giữa kiến thức của HS với nội dung bài học.
- Tạo hứng thú, kích thích sự tò mò của HS.
b. Nội dung:
3
- Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu, có diện tích rộng lớn, tiếp giáp nhiều
châu lục và đại dương, có sự đa dạng về đặc điểm tự nhiên.
- Hãy chia sẻ một số thống tin em biết về châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số thông tin về tự nhiên châu Á, dựa vào
kiến thức của bản thân để chia sẻ được một số thông tin về châu Á.
- Sản phẩm tích hợp AI: Phiếu/bảng đối chiếu ngắn “Thông tin AI – Nguồn
kiểm chứng – Kết luận của HS”, trong đó HS chỉ chấp nhận thông tin sau khi
đã xác thực.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về châu Á và đặt câu hỏi:
“Quan sát hình ảnh, hãy chia sẻ những hiểu biết của em về châu Á.”
4
- GV lồng ghép phát một bài độc tấu nhạc cụ dân tộc Á Đông kỹ thuật số bằng
phần mềm âm nhạc trực tuyến để tạo bối cảnh không gian Địa lí thu hút thị giác và
thính giác.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh và dựa vào hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi của GV.
- HS sử dụng smartphone cá nhân, mở công cụ AI (Gemini/ChatGPT) và nhập câu
lệnh ngắn: “Cho biết diện tích và vị trí xếp hạng của châu Á so với các châu lục
khác thế giới” nhằm tra cứu nhanh, kiểm chứng chuẩn xác tri thức nền của mình.
- HS ghi lại dữ kiện AI cung cấp về diện tích và thứ hạng của châu Á, sau đó đối
chiếu với SGK/Hình 1 hoặc nguồn GV cung cấp. Nếu có chênh lệch, HS xác định
thông tin đáng tin cậy hơn và giải thích lí do. (7.A1.MR1)
- HS trả lời nhanh: “Nếu sử dụng ngay một số liệu AI chưa kiểm chứng, việc nhận
xét quy mô châu Á có thể sai như thế nào?” Qua đó nhận biết hậu quả của việc
thiếu xác thực. (7.A1.2)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS chia sẻ những hiểu biết về châu Á:
+ Châu Á là châu lục có diện tích lớn nhất thế giới. Đại bộ phận châu Á nằm ở
bán cầu Bắc và bán cầu Đông.
+ Thiên nhiên châu Á rất đa dạng. Đây là khu vực có hệ động, thực vật, nguồn tài
nguyên thiên nhiên phong phú, có nhiều bãi biển đẹp,…
+ Khí hậu phân hóa đa dạng, mạng lưới sông ngòi dày đặc,…
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Như các em đã biết, lãnh thổ đất nước ta thuộc khu
vực châu Á. Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu. Đây là một châu lục có
diện tích rộng lớn, tiếp giáp với nhiều châu lục và đại dương, có sự đa dạng về
thiên nhiên, khí hậu cùng những cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Để hiểu rõ hơn về
5
châu lục chúng ta đang sống, hãy cùng bắt đầu bài học ngày hôm nay – Bài 5: Vị
trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Á.
[1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội
dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
6.2.TC1a: HS ứng dụng được công cụ trợ lý AI trong công việc và học tập hàng
ngày qua hành vi gõ lệnh tra cứu kiểm tra dữ liệu sơ khởi về châu lục.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Vị trí, hình dạng và kích thước
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu Á.
- Xác định được vị trí châu Á trên bản đồ.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1 và quan sát Hình 1 (SGK Tr. 109-110).
- HS dựa vào thông tin đã đọc, xác định vị trí châu Á trên bản đồ; Trình bày đặc
điểm vị trí địa lí, hình dạng, kích thước châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS xác định được vị trí châu Á trên bản đồ và ghi được vào
vở đặc điểm hình dạng, kích thước châu Á.
d. Tổ chức hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Vị trí địa lí, hình dạng và 1.3.TC1a:
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, hướng kích thước
HS lựa chọn
dẫn HS đọc thông tin trong mục 1, quan sát - Vị trí: Châu Á tiếp giáp với được
thông
Hình 1 (SGK Tr. 109 – 110), kết hợp với hai châu lục (châu Âu, châu tin, lược đồ
bản đồ treo tường và thực hiện nhiệm vụ:
Phi) và ba đại dương (Bắc số vị trí địa lí
+ Xác định vị trí châu Á trên bản đồ.
Băng Dương, Thái Bình để tổ chức
+ Trình bày đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng Dương, Ấn Độ Dương).
lưu trữ trong
và kích thước châu Á.
- Hình dạng:
bộ nhớ thiết
+ Châu Á có dạng hình khối.
bị nhằm truy
+ Theo chiều bắc – nam, xuất phục vụ
6
châu Á kéo dài từ trên vòng học tập một
cực Bắc xuống phía nam cách thường
Xích đạo, khoảng 8 500 km.
xuyên.
+ Theo chiều đông – tây, nơi
rộng nhất trải từ ven Địa
Trung Hải tới ven Thái Bình
Dương, khoảng 9 200 km.
- Diện tích:
+ Châu Á là châu lục rộng
lớn nhất thế giới.
- GV dùng phương pháp đàm thoại gợi mở, + Diện tích (kể cả các đảo)
2
dẫn dắt để HS trao đổi, phân tích được đặc khoảng 44,4 triệu km .
điển về vị trí địa lí, hình dạng, kích thước
châu Á.
- GV đặt câu hỏi gợi ý cho HS:
+ Châu Á tiếp giáp với các lục địa và đại
dương nào?
+ Hãy so sánh tương quan giữa chiều dài và
chiều rộng châu Á.
- GV hướng dẫn HS đọc mục “Em có biết”
(SGK tr.109) về đảo Ca-li-man-tan.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin trong mục trong mục 1,
quan sát Hình 1 SGK Tr. 109 – 110 (bản đồ
treo tường) và trả lời câu hỏi.
- HS chụp ảnh tệp lược đồ Hình 1 hoặc tải
ảnh sơ đồ số hóa vị trí địa lí châu Á về điện
thoại cá nhân, tiến hành phân loại và lưu giữ
thông tin này vào thư mục học tập số riêng
7
có cấu trúc mang tên "Địa lí 7" để thường
xuyên mở ra truy xuất làm tư liệu so sánh
xuyên suốt bài học.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS lên bảng xác định vị
trí châu Á và trình bày đặc điểm vị trí địa lí,
hình dạng và kích thước châu Á.
- GV mời các HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức về
vị trí, hình dạng, kích thước châu Á.
Hoạt động 2: Đặc điểm tự nhiên
2a + 2b. Địa hình và khoáng sản
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm địa hình, khoáng sản châu Á, ý nghĩa của địa hình và
khoáng sản đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- Xác định được trên bản đổ các khu vực địa hình và các khoáng sản chính ở châu
Á.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục 2a, 2b (SGK tr. 110 –
111) và thực hiện những nhiệm vụ sau:
+ Đọc thông tin trong mục a và quan sát hình 1 (SGK tr.110), hãy:
- Xác định trên bản đồ các khu vực địa hình của châu Á.
- Nêu đặc điểm địa hình của châu Á và ý nghĩa của địa hình đối với việc sử dụng
và bảo vệ tự nhiên.
8
+ Xác định trên hình 1 (SGK tr.110), sự phân bố của một số loại khoáng sản chính
ở châu Á.
+ Đọc thông tin mục b (SGK tr.111), cho biết tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa
như thế nào đối với các nước châu Á.
- Để thực hiện ba nhiệm vụ trên, có thể cho HS hoàn thành phiếu học tập số 1:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:…
Địa hình
Khoáng sản
Trung tâm
Phía bắc
Phía đông
Phía nam và tây nam
Ý nghĩa
c. Sản phẩm học tập: HS xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình và sự
phân bố một số loại khoáng sản chính ở châu Á và hoàn thành phiếu học tập.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Đặc điểm tự nhiên
NLS, AI
5.3.TC1b:
- GV chia HS thành 4 nhóm và hướng dẫn HS a. Địa hình
HS gắn kết
đọc thông tin trong mục 2a, 2b (SGK tr. 110 – b. Khoáng sản
cá nhân và
111) hoặc bản đồ tự nhiên châu Á treo tường. Đáp án Phiếu học tập số tập thể vào
(GV gợi mở bằng cách so sánh địa hình châu 1 đính kèm phía dưới.
quá trình xử
Á với địa hình của châu Âu, giúp HS thấy
lý nhận thức
được các đặc điểm địa hình chính của châu
để hiểu, phân
Á.)
loại cấu trúc
Mỗi nhóm sẽ tìm hiểu một khu vực địa hình
địa
sau đó điền vào phiếu học tập.
thông
qua
+ Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
hoạt
động
khoáng sản khu vực trung tâm.
đồng
sáng
hình
9
+ Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
tạo dữ liệu
khoáng sản khu vực phía bắc.
trên nền tảng
+ Nhóm 3: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
trực
khoáng sản khu vực phía đông.
Padlet.
tuyến
+ Nhóm 4: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
khoáng sản khu vực phía nam và tây nam.
- GV cho HS quan sát hình ảnh về một số
cảnh quan thiên nhiên châu Á.
Đỉnh Everest thuộc dãy Himalaya
Sơn nguyên Tây Tạng
Sông Mê Công và đồng bằng sông Mê Công
10
Rừng lá kim ở Xi-bia
- GV lưu ý HS quan sát kĩ thang địa hình để
nhận xét đặc điểm địa hình các khu vực trên
bản đồ cũng như các khoáng sản chủ yếu, từ
đó rút ra được ý nghĩa của địa hình và khoáng
sản đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
* GV mở rộng kiến thức cho HS:
Tây Tạng là sơn nguyên có độ cao trung bình
trên 4200 m. Phần lớn dãy Hi-ma-lay-a nằm
trong địa phận Tây Tạng. Đỉnh cao nhất của
dãy núi này là đỉnh E-vơ-rét. Khí hậu ở đây
rất khô suốt 9 tháng trong năm. Có những
dãy núi tuyết vĩnh cửu ở độ cao 5 000 – 7 000
m.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm đọc thông tin trong mục 2a, 2b
(SGK tr.110 – 111) và hoàn thành phiếu bài
tập.
- Các nhóm cùng phối hợp tư duy, cử đại diện
dùng thiết bị số truy cập trang Padlet cộng tác
của lớp học, tiến hành gõ nhập dữ liệu kết quả
phân loại địa hình và khoáng sản của nhóm
mình trực tiếp lên không gian trực tuyến. Tập
thể lớp cùng gắn kết cá nhân để xử lý nhận
11
thức học tập trực quan trên môi trường mạng
số.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS của các nhóm trình bày
đặc điểm địa hình, khoáng sản ở châu Á.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:…
Địa hình
Trung tâm
Phía bắc
Phía đông
Phía nam
và tây nam
Ý nghĩa
Là vùng núi cao, đồ sộ và hiểm trở nhất
thế giới.
Khoáng sản
Không đáng kể.
Gồm các đồng bằng và các cao nguyên Dầu mỏ, khí đốt, than,
thấp, bằng phẳng.
Địa hình thấp dần về phía biển, gồm các
núi, cao nguyên và đồng bằng ven biển.
Gồm các dãy núi trẻ, các sơn nguyên và
đồng bằng nằm xen kẽ.
vàng, kim cương, thiếc,...
Than, sắt, thiếc, dầu mỏ,...
Dầu mỏ, sắt, thiếc, than,...
- Địa hình núi cao và hiểm trở chiếm tỉ lệ Là cơ sở để phát triển các
lớn gây khó khăn cho giao thông, sản xuất ngành khai thác, chế biến
và đời sống. Địa hình chia cắt mạnh nên và xuất khẩu khoáng sản;
cần lưu ý vấn đề chống xói mòn, sạt lở đất cung cấp nguyên liệu cần
trong quá trình khai thác, sử dụng.
thiết cho các ngành công
12
- Các khu vực cao nguyên, đồng bằng nghiệp như sản xuất ô tô,
rộng lớn thuận lợi cho sản xuất và định luyện kim,....
cư.
2c. Khí hậu
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm khí hậu châu Á, ý nghĩa của khí hậu đối với việc sự
dụng và bảo vệ tự nhiên.
- Xác định được phạm vi các kiểu khí hậu ở châu Á.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo cặp, đọc thông tin trong mục 2c và
bản đồ Hình 2 (SGK tr. 111-112). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Nêu đặc điểm khí hậu châu Á.
- Xác định phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.
- Nêu ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi vào vở được những đặc điểm của khí
hậu châu Á, phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa, ý
nghĩa của khí hậu đối với việc sự dụng và bảo vệ tự nhiên.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
c. Khí hậu
NLS, AI
5.2.TC1b:
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp và hướng - Phân hóa đa dạng thành HS chủ động
dẫn HS đọc thông tin trong mục 2c, đồng thời nhiều đới. Mỗi đới gồm lựa
chọn
quan sát bản đồ Hình 2 (SGK tr.111 – 112) nhiều kiểu khí hậu, có sự công cụ số và
hoặc bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở châu Á khác biệt lớn về chế độ giải
pháp
treo tường. Sau đó thực hiện các nhiệm vụ:
nhiệt, gió và mưa.
nghệ
- Nêu đặc điểm của khí hậu châu Á.
- Chiếm diện tích lớn nhất tương tác của
công
- Xác định trên bản đồ phạm vi các kiểu khí là kiểu khí hậu gió mùa và ứng dụng bản
hậu ở châu Á.
kiểu khí hậu lục địa:
đồ số Google
- Nêu ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng + Khí hậu gió mùa:
Earth để giải
và bảo vệ tự nhiên.
Có ở Đông Á, Nam quyết
nhu
13
Á và Đông Nam Á.
cầu khai thác
Vào mùa đông, gió trực
quan
từ lục địa thổi ra, không
gian
lạnh, khô và ít mưa; khí hậu.
vào mùa hạ, gió từ
đại dương thổi vào
nên nóng, ẩm và
mưa nhiều.
- GV giải thích cho HS khái niệm gió mùa khi
Thường xuyên chịu
ảnh hưởng của các
tìm hiểu về khí hậu gió mùa ở châu Á. Với kiểu
khí hậu lục địa, GV nhấn mạnh nguyên nhân
sinh ra kiểu khí hậu này.
Khái niệm gió mùa: Gió mùa là loại gió
cơn bão lớn.
+ Khí hậu lục địa:
Phân bố chủ yếu
trong các vùng nội
thổi theo mùa. Có hai loại gió mùa: gió
địa và ở khu vực
mùa đông và gió mùa hè.
Nguyên nhân sinh ra khí hậu lục địa: do
khoảng cách từ khu vực trung tâm châu
Tây Á.
Mùa đông khô và
lạnh, mùa hạ khô và
Á ra đến biển và đại dương rất xa, cùng
với ảnh hưởng của địa hình chắn gió
dân đến sự hình thành kiểu khí hậu lục
nóng.
Lượng
khoảng 200 – 500
- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” (SGK
Bắc.
* GV mở rộng kiến thức cho HS:
- Phi-líp-pin là quốc gia hứng chịu nhiều cơn
bão nhất trên thế giới. Có tới 19 cơn bão di
chuyển vào khu vực Phi-líp-pin một năm.
Trong đó có từ 6 đến 9 cơn bão là đổ bộ trực
rất
thấp, trung bình chỉ
địa.
tr.111) về nơi có khí hậu lạnh nhất bán cầu
mưa
mm/năm.
- Khí hậu châu Á phân
hoá tạo nên sự đa dạng
của các sản phẩm nông
nghiệp và hình thức du
lịch ở các khu vực khác
nhau.
14
tiếp vào quốc gia này.
- Châu Á là nơi chịu nhiều
- Không những chịu ảnh hưởng từ các cơn bão, tác động của thiên tai và
Phi-líp-pin còn phải hứng chịu loạt thảm hoạ biến đổi khí hậu.
như động đất, núi lửa phun trào và nhiều thiên ⟶ Cần có các biện pháp
tai khác. Nguyên nhân là do quốc gia này có vị để phòng chống thiên tai
trí nằm dọc theo vành đai bão và vành đai lửa và ứng phó với biến đổi
Thái Bình Dương, khu vực vốn nổi tiếng với khí hậu.
nhiều vụ phun trào núi lửa và động đất thuộc
hàng mạnh nhất thế giới.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các cặp đọc thông tin trong mục 2c, quan sát
bản đồ Hình 2 SGK tr. 111-112 thảo luận và
thực hiện nhiệm vụ.
- HS sử dụng máy tính bảng lớp học kích hoạt
ứng dụng bản đồ số tương tác Google Earth.
HS lựa chọn giải pháp công nghệ bằng cách bật
tắt các lớp dữ liệu ranh giới khí hậu (layers),
phóng to thu nhỏ khu vực Đông Nam Á để
phân tích không gian luồng gió di chuyển theo
nhu cầu học tập cá nhân.
- Tích hợp AI (7.A1.MR1): Mỗi cặp có thể yêu
cầu AI nêu ngắn gọn phạm vi khí hậu gió mùa
và khí hậu lục địa ở châu Á; HS không chép
kết quả mà dùng Hình 2 SGK/bản đồ khí hậu
để đánh dấu đúng – sai, sửa thông tin chưa
chính xác và ghi bằng chứng bản đồ.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
15
- GV mời đại diện HS của các nhóm trình bày
đặc điểm địa khí hậu châu Á; xác định phạm vi
của các kiểu khí hậu và nêu ý nghĩa của chúng
đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
2d. Sông, hồ
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm sông, hồ châu Á và ý nghĩa của sông, hồ đối với việc sử
dụng và bảo vệ tự nhiên.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục 2d, các hình 3, 4 (SGK
tr. 112 – 113) và bản đồ Hình 1 (SGK tr.110). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Trình bày đặc điểm sông, hồ ở châu Á.
- Kể tên một số sông lớn ở châu Á và nêu ý nghĩa của chúng đối với đời sống, sản
xuất và bảo vệ tự nhiên.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi vào vở được những đặc điểm của sông
ngòi châu Á; kể tên được một số sông lớn và ý nghĩa của chúng đối với đời sống,
sản xuất và bảo vệ tự nhiên.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
d. Sông, hồ
NLS, AI
5.1.TC1b: HS
- GV yêu cầu HS khai thác bản đồ Hình 1 - Mạng lưới sông ở châu biết tự nhận
(SGK tr. 110), đọc thông tin mục 2d và quan Á khá phát triển với nhiều diện sự cố vận
sát Hình 3, 4 (SGK tr. 112, 113) và thực hiện hệ thống sông lớn nhưng hành
mạng
16
các nhiệm vụ sau:
phân bố không đều và có thiết
bị
và
+ Trình bày đặc điểm sông, hồ của châu Á. chế độ nước phức tạp.
chọn lựa giải
(Nhận xét khu vực nào có nhiều sông và giải + Bắc Á:
pháp kỹ thuật
thích)
Mạng
+ Kể tên một số con sông lớn ở châu Á và nêu
lưới
sông thông thường
dày.
ý nghĩa của chúng đối với đời sống, sản xuất
phù
hợp
Sông bị đóng băng khắc phục lỗi
và bảo vệ tự nhiên.
vào mùa đông, có kết nối dữ liệu
lũ vào mùa xuân.
số trong giờ
+ Đông Á, Nam Á, Đông học.
Nam Á:
Mạng
dày,
lưới
sông
nhiều
sông
lớn.
Mùa lũ trùng mùa
mưa, mùa cạn trùng
mùa khô.
+ Tây Á, Trung Á: Có
khí hậu lục địa khô hạn
nên mạng lưới sông ngòi
kém phát triển.
- Châu Á có nhiều hồ lớn
- GV gợi mở cho HS quan sát bản đồ, nêu tên
các sông lớn ở từng khu vực.
- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” (SGK
tr.112) để có thêm kiến thức.
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác bản đồ Hình 1 (SGK tr. 110),
đọc thông tin mục 2d và quan sát Hình 3, 4
(SGK tr. 112, 113) và thực hiện các nhiệm vụ.
để
được hình thành từ các đứt
gãy hoặc miệng núi lửa đã
tắt (Ca-xpi, Bai-can, Aran,...).
- Một số sông lớn ở châu
Á:
Lê-na,
I-ê-nít-xây,
Hoàng Hà, Trường Giang,
Hằng, Mê Công,...
17
- HS phát hiện trục trặc kỹ thuật khi trang - Ý nghĩa:
hiển thị ảnh sông Mê Công trên thiết bị bị + Cung cấp nước cho sinh
nhòe hình. HS tự xử lý lỗi bằng cách chọn hoạt và sản xuất, đặc biệt
giải pháp thông thường: kiểm tra lại sóng bộ là sản xuất nông nghiệp.
phát Wifi lớp học, tắt và bật lại kết nối mạng - Gây lũ lụt hằng năm, làm
trên thiết bị để dữ liệu hình ảnh số tải lại mượt thiệt hại nhiều về người và
mà, không gián đoạn việc học.
tài sản.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày đặc điểm
sông, hồ của châu Á và nêu ý nghĩa của chúng
đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung
(nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nôi dung tiếp theo.
2e. Đới thiên nhiên
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm các đới thiên nhiên của châu Á và ý nghĩa của các đới
thiên nhiên đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin trong mục 2e,
hình 5 (SGK tr. 113-114). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Trình bày đặc điểm các đới thiên nhiên ở châu Á thông qua “Phiếu học tập số 2”.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhóm:…
Đới
Phân bố
Đặc điểm
18
Lạnh
Ôn hoà
Nóng
- Nêu vấn đề cần lưu ý trong sử dụng và bảo vệ tự nhiên ở châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành phiếu bài tập về đặc điểm các đới thiên
nhiên ở châu Á, rút ra vấn đề cần lưu ý trong sử d
Ngày dạy: …/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
CHƯƠNG 2: CHÂU Á
BÀI 5: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CHÂU Á
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
-
Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình đạng và kích thước châu Á.
-
Trình bày được một trong những đặc điểm thiên nhiên châu Á, ý nghĩa của
đặc điểm này đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
-
Xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình và các khoáng sản chính ở
châu Á.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm
và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập;
biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy
cô.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc
nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động học tập.
- Năng lực địa lí:
Năng lực tìm hiểu Địa lí: sử dụng công cụ địa lí (bản đồ, hình ảnh, video,
…)
Năng lực nhận thức Địa lí: năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm
không gian, giải thích hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên.
1
Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống: áp dụng kiến
thức đã học về vị trí, đặc điểm tự nhiên châu Á vào những tình huống
cần thiết trong cuộc sống.
- Năng lực số:
1.3.TC1a: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông
tin và nội dung số được xác định rõ ràng.
2.1.TC1a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và
thường xuyên với các công nghệ số.
3.1.TC1b: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số
thông thường và được xác định rõ ràng.
5.2.TC1b: Lựa chọn được các công cụ số và các giải pháp công nghệ có
thể có để giải quyết những nhu cầu đó.
6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hằng
ngày.
- Năng lực AI:
7.A1.2 – HS nêu được hậu quả có thể xảy ra khi sử dụng thông tin do
AI cung cấp về vị trí, diện tích, khí hậu hoặc tự nhiên châu Á mà
không xác thực.
7.A1.MR1 – HS thực hành kiểm chứng ít nhất một thông tin do AI
cung cấp bằng SGK, bản đồ hoặc nguồn chính thống trước khi sử
dụng.
7.B3.1 – HS sử dụng AI có trách nhiệm, khai báo trung thực việc sử
dụng AI trong sản phẩm học tập và chịu trách nhiệm về kết luận
cuối cùng.
3. Phẩm chất
Yêu thiên nhiên; có ý thức bảo vệ tự nhiên (bảo vệ rừng, đa dạng sinh học;
sử dụng hợp lí, khai thác đi đôi phục hồi tài nguyên thiên nhiên; phòng tránh thiên
tai và ứng phó với biến đổi khí hậu).
2
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD, KSGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Bản đồ tự nhiên châu Á.
- Bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở châu Á.
- Một số hình ảnh, video về cảnh quan tự nhiên châu Á (đỉnh Ê-vơ-rét, các sông
lớn, sinh vật,…).
- Phiếu học tập.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng
điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web
học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot,
ứng dụng cộng tác Padlet, bản đồ số tương tác Google Earth.
- Lưu ý khi sử dụng AI: không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không coi kết quả
AI là đáp án mặc định; mọi thông tin, số liệu và nhận định địa lí phải được đối
chiếu với SGK, bản đồ hoặc nguồn chính thống.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến vị trí, đặc điển tự nhiên châu Á và dụng
cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép)
có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Cung cấp thông tin, tạo kết nối giữa kiến thức của HS với nội dung bài học.
- Tạo hứng thú, kích thích sự tò mò của HS.
b. Nội dung:
3
- Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu, có diện tích rộng lớn, tiếp giáp nhiều
châu lục và đại dương, có sự đa dạng về đặc điểm tự nhiên.
- Hãy chia sẻ một số thống tin em biết về châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số thông tin về tự nhiên châu Á, dựa vào
kiến thức của bản thân để chia sẻ được một số thông tin về châu Á.
- Sản phẩm tích hợp AI: Phiếu/bảng đối chiếu ngắn “Thông tin AI – Nguồn
kiểm chứng – Kết luận của HS”, trong đó HS chỉ chấp nhận thông tin sau khi
đã xác thực.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về châu Á và đặt câu hỏi:
“Quan sát hình ảnh, hãy chia sẻ những hiểu biết của em về châu Á.”
4
- GV lồng ghép phát một bài độc tấu nhạc cụ dân tộc Á Đông kỹ thuật số bằng
phần mềm âm nhạc trực tuyến để tạo bối cảnh không gian Địa lí thu hút thị giác và
thính giác.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh và dựa vào hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi của GV.
- HS sử dụng smartphone cá nhân, mở công cụ AI (Gemini/ChatGPT) và nhập câu
lệnh ngắn: “Cho biết diện tích và vị trí xếp hạng của châu Á so với các châu lục
khác thế giới” nhằm tra cứu nhanh, kiểm chứng chuẩn xác tri thức nền của mình.
- HS ghi lại dữ kiện AI cung cấp về diện tích và thứ hạng của châu Á, sau đó đối
chiếu với SGK/Hình 1 hoặc nguồn GV cung cấp. Nếu có chênh lệch, HS xác định
thông tin đáng tin cậy hơn và giải thích lí do. (7.A1.MR1)
- HS trả lời nhanh: “Nếu sử dụng ngay một số liệu AI chưa kiểm chứng, việc nhận
xét quy mô châu Á có thể sai như thế nào?” Qua đó nhận biết hậu quả của việc
thiếu xác thực. (7.A1.2)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS chia sẻ những hiểu biết về châu Á:
+ Châu Á là châu lục có diện tích lớn nhất thế giới. Đại bộ phận châu Á nằm ở
bán cầu Bắc và bán cầu Đông.
+ Thiên nhiên châu Á rất đa dạng. Đây là khu vực có hệ động, thực vật, nguồn tài
nguyên thiên nhiên phong phú, có nhiều bãi biển đẹp,…
+ Khí hậu phân hóa đa dạng, mạng lưới sông ngòi dày đặc,…
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Như các em đã biết, lãnh thổ đất nước ta thuộc khu
vực châu Á. Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu. Đây là một châu lục có
diện tích rộng lớn, tiếp giáp với nhiều châu lục và đại dương, có sự đa dạng về
thiên nhiên, khí hậu cùng những cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Để hiểu rõ hơn về
5
châu lục chúng ta đang sống, hãy cùng bắt đầu bài học ngày hôm nay – Bài 5: Vị
trí địa lí, đặc điểm tự nhiên châu Á.
[1.2.TC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội
dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
6.2.TC1a: HS ứng dụng được công cụ trợ lý AI trong công việc và học tập hàng
ngày qua hành vi gõ lệnh tra cứu kiểm tra dữ liệu sơ khởi về châu lục.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Vị trí, hình dạng và kích thước
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng và kích thước châu Á.
- Xác định được vị trí châu Á trên bản đồ.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1 và quan sát Hình 1 (SGK Tr. 109-110).
- HS dựa vào thông tin đã đọc, xác định vị trí châu Á trên bản đồ; Trình bày đặc
điểm vị trí địa lí, hình dạng, kích thước châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS xác định được vị trí châu Á trên bản đồ và ghi được vào
vở đặc điểm hình dạng, kích thước châu Á.
d. Tổ chức hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Vị trí địa lí, hình dạng và 1.3.TC1a:
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, hướng kích thước
HS lựa chọn
dẫn HS đọc thông tin trong mục 1, quan sát - Vị trí: Châu Á tiếp giáp với được
thông
Hình 1 (SGK Tr. 109 – 110), kết hợp với hai châu lục (châu Âu, châu tin, lược đồ
bản đồ treo tường và thực hiện nhiệm vụ:
Phi) và ba đại dương (Bắc số vị trí địa lí
+ Xác định vị trí châu Á trên bản đồ.
Băng Dương, Thái Bình để tổ chức
+ Trình bày đặc điểm vị trí địa lí, hình dạng Dương, Ấn Độ Dương).
lưu trữ trong
và kích thước châu Á.
- Hình dạng:
bộ nhớ thiết
+ Châu Á có dạng hình khối.
bị nhằm truy
+ Theo chiều bắc – nam, xuất phục vụ
6
châu Á kéo dài từ trên vòng học tập một
cực Bắc xuống phía nam cách thường
Xích đạo, khoảng 8 500 km.
xuyên.
+ Theo chiều đông – tây, nơi
rộng nhất trải từ ven Địa
Trung Hải tới ven Thái Bình
Dương, khoảng 9 200 km.
- Diện tích:
+ Châu Á là châu lục rộng
lớn nhất thế giới.
- GV dùng phương pháp đàm thoại gợi mở, + Diện tích (kể cả các đảo)
2
dẫn dắt để HS trao đổi, phân tích được đặc khoảng 44,4 triệu km .
điển về vị trí địa lí, hình dạng, kích thước
châu Á.
- GV đặt câu hỏi gợi ý cho HS:
+ Châu Á tiếp giáp với các lục địa và đại
dương nào?
+ Hãy so sánh tương quan giữa chiều dài và
chiều rộng châu Á.
- GV hướng dẫn HS đọc mục “Em có biết”
(SGK tr.109) về đảo Ca-li-man-tan.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin trong mục trong mục 1,
quan sát Hình 1 SGK Tr. 109 – 110 (bản đồ
treo tường) và trả lời câu hỏi.
- HS chụp ảnh tệp lược đồ Hình 1 hoặc tải
ảnh sơ đồ số hóa vị trí địa lí châu Á về điện
thoại cá nhân, tiến hành phân loại và lưu giữ
thông tin này vào thư mục học tập số riêng
7
có cấu trúc mang tên "Địa lí 7" để thường
xuyên mở ra truy xuất làm tư liệu so sánh
xuyên suốt bài học.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS lên bảng xác định vị
trí châu Á và trình bày đặc điểm vị trí địa lí,
hình dạng và kích thước châu Á.
- GV mời các HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức về
vị trí, hình dạng, kích thước châu Á.
Hoạt động 2: Đặc điểm tự nhiên
2a + 2b. Địa hình và khoáng sản
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm địa hình, khoáng sản châu Á, ý nghĩa của địa hình và
khoáng sản đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- Xác định được trên bản đổ các khu vực địa hình và các khoáng sản chính ở châu
Á.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục 2a, 2b (SGK tr. 110 –
111) và thực hiện những nhiệm vụ sau:
+ Đọc thông tin trong mục a và quan sát hình 1 (SGK tr.110), hãy:
- Xác định trên bản đồ các khu vực địa hình của châu Á.
- Nêu đặc điểm địa hình của châu Á và ý nghĩa của địa hình đối với việc sử dụng
và bảo vệ tự nhiên.
8
+ Xác định trên hình 1 (SGK tr.110), sự phân bố của một số loại khoáng sản chính
ở châu Á.
+ Đọc thông tin mục b (SGK tr.111), cho biết tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa
như thế nào đối với các nước châu Á.
- Để thực hiện ba nhiệm vụ trên, có thể cho HS hoàn thành phiếu học tập số 1:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:…
Địa hình
Khoáng sản
Trung tâm
Phía bắc
Phía đông
Phía nam và tây nam
Ý nghĩa
c. Sản phẩm học tập: HS xác định được trên bản đồ các khu vực địa hình và sự
phân bố một số loại khoáng sản chính ở châu Á và hoàn thành phiếu học tập.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Đặc điểm tự nhiên
NLS, AI
5.3.TC1b:
- GV chia HS thành 4 nhóm và hướng dẫn HS a. Địa hình
HS gắn kết
đọc thông tin trong mục 2a, 2b (SGK tr. 110 – b. Khoáng sản
cá nhân và
111) hoặc bản đồ tự nhiên châu Á treo tường. Đáp án Phiếu học tập số tập thể vào
(GV gợi mở bằng cách so sánh địa hình châu 1 đính kèm phía dưới.
quá trình xử
Á với địa hình của châu Âu, giúp HS thấy
lý nhận thức
được các đặc điểm địa hình chính của châu
để hiểu, phân
Á.)
loại cấu trúc
Mỗi nhóm sẽ tìm hiểu một khu vực địa hình
địa
sau đó điền vào phiếu học tập.
thông
qua
+ Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
hoạt
động
khoáng sản khu vực trung tâm.
đồng
sáng
hình
9
+ Nhóm 2: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
tạo dữ liệu
khoáng sản khu vực phía bắc.
trên nền tảng
+ Nhóm 3: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
trực
khoáng sản khu vực phía đông.
Padlet.
tuyến
+ Nhóm 4: Tìm hiểu đặc điểm địa hình và
khoáng sản khu vực phía nam và tây nam.
- GV cho HS quan sát hình ảnh về một số
cảnh quan thiên nhiên châu Á.
Đỉnh Everest thuộc dãy Himalaya
Sơn nguyên Tây Tạng
Sông Mê Công và đồng bằng sông Mê Công
10
Rừng lá kim ở Xi-bia
- GV lưu ý HS quan sát kĩ thang địa hình để
nhận xét đặc điểm địa hình các khu vực trên
bản đồ cũng như các khoáng sản chủ yếu, từ
đó rút ra được ý nghĩa của địa hình và khoáng
sản đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
* GV mở rộng kiến thức cho HS:
Tây Tạng là sơn nguyên có độ cao trung bình
trên 4200 m. Phần lớn dãy Hi-ma-lay-a nằm
trong địa phận Tây Tạng. Đỉnh cao nhất của
dãy núi này là đỉnh E-vơ-rét. Khí hậu ở đây
rất khô suốt 9 tháng trong năm. Có những
dãy núi tuyết vĩnh cửu ở độ cao 5 000 – 7 000
m.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm đọc thông tin trong mục 2a, 2b
(SGK tr.110 – 111) và hoàn thành phiếu bài
tập.
- Các nhóm cùng phối hợp tư duy, cử đại diện
dùng thiết bị số truy cập trang Padlet cộng tác
của lớp học, tiến hành gõ nhập dữ liệu kết quả
phân loại địa hình và khoáng sản của nhóm
mình trực tiếp lên không gian trực tuyến. Tập
thể lớp cùng gắn kết cá nhân để xử lý nhận
11
thức học tập trực quan trên môi trường mạng
số.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS của các nhóm trình bày
đặc điểm địa hình, khoáng sản ở châu Á.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:…
Địa hình
Trung tâm
Phía bắc
Phía đông
Phía nam
và tây nam
Ý nghĩa
Là vùng núi cao, đồ sộ và hiểm trở nhất
thế giới.
Khoáng sản
Không đáng kể.
Gồm các đồng bằng và các cao nguyên Dầu mỏ, khí đốt, than,
thấp, bằng phẳng.
Địa hình thấp dần về phía biển, gồm các
núi, cao nguyên và đồng bằng ven biển.
Gồm các dãy núi trẻ, các sơn nguyên và
đồng bằng nằm xen kẽ.
vàng, kim cương, thiếc,...
Than, sắt, thiếc, dầu mỏ,...
Dầu mỏ, sắt, thiếc, than,...
- Địa hình núi cao và hiểm trở chiếm tỉ lệ Là cơ sở để phát triển các
lớn gây khó khăn cho giao thông, sản xuất ngành khai thác, chế biến
và đời sống. Địa hình chia cắt mạnh nên và xuất khẩu khoáng sản;
cần lưu ý vấn đề chống xói mòn, sạt lở đất cung cấp nguyên liệu cần
trong quá trình khai thác, sử dụng.
thiết cho các ngành công
12
- Các khu vực cao nguyên, đồng bằng nghiệp như sản xuất ô tô,
rộng lớn thuận lợi cho sản xuất và định luyện kim,....
cư.
2c. Khí hậu
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm khí hậu châu Á, ý nghĩa của khí hậu đối với việc sự
dụng và bảo vệ tự nhiên.
- Xác định được phạm vi các kiểu khí hậu ở châu Á.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo cặp, đọc thông tin trong mục 2c và
bản đồ Hình 2 (SGK tr. 111-112). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Nêu đặc điểm khí hậu châu Á.
- Xác định phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.
- Nêu ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi vào vở được những đặc điểm của khí
hậu châu Á, phạm vi của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa, ý
nghĩa của khí hậu đối với việc sự dụng và bảo vệ tự nhiên.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
c. Khí hậu
NLS, AI
5.2.TC1b:
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp và hướng - Phân hóa đa dạng thành HS chủ động
dẫn HS đọc thông tin trong mục 2c, đồng thời nhiều đới. Mỗi đới gồm lựa
chọn
quan sát bản đồ Hình 2 (SGK tr.111 – 112) nhiều kiểu khí hậu, có sự công cụ số và
hoặc bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở châu Á khác biệt lớn về chế độ giải
pháp
treo tường. Sau đó thực hiện các nhiệm vụ:
nhiệt, gió và mưa.
nghệ
- Nêu đặc điểm của khí hậu châu Á.
- Chiếm diện tích lớn nhất tương tác của
công
- Xác định trên bản đồ phạm vi các kiểu khí là kiểu khí hậu gió mùa và ứng dụng bản
hậu ở châu Á.
kiểu khí hậu lục địa:
đồ số Google
- Nêu ý nghĩa của khí hậu đối với việc sử dụng + Khí hậu gió mùa:
Earth để giải
và bảo vệ tự nhiên.
Có ở Đông Á, Nam quyết
nhu
13
Á và Đông Nam Á.
cầu khai thác
Vào mùa đông, gió trực
quan
từ lục địa thổi ra, không
gian
lạnh, khô và ít mưa; khí hậu.
vào mùa hạ, gió từ
đại dương thổi vào
nên nóng, ẩm và
mưa nhiều.
- GV giải thích cho HS khái niệm gió mùa khi
Thường xuyên chịu
ảnh hưởng của các
tìm hiểu về khí hậu gió mùa ở châu Á. Với kiểu
khí hậu lục địa, GV nhấn mạnh nguyên nhân
sinh ra kiểu khí hậu này.
Khái niệm gió mùa: Gió mùa là loại gió
cơn bão lớn.
+ Khí hậu lục địa:
Phân bố chủ yếu
trong các vùng nội
thổi theo mùa. Có hai loại gió mùa: gió
địa và ở khu vực
mùa đông và gió mùa hè.
Nguyên nhân sinh ra khí hậu lục địa: do
khoảng cách từ khu vực trung tâm châu
Tây Á.
Mùa đông khô và
lạnh, mùa hạ khô và
Á ra đến biển và đại dương rất xa, cùng
với ảnh hưởng của địa hình chắn gió
dân đến sự hình thành kiểu khí hậu lục
nóng.
Lượng
khoảng 200 – 500
- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” (SGK
Bắc.
* GV mở rộng kiến thức cho HS:
- Phi-líp-pin là quốc gia hứng chịu nhiều cơn
bão nhất trên thế giới. Có tới 19 cơn bão di
chuyển vào khu vực Phi-líp-pin một năm.
Trong đó có từ 6 đến 9 cơn bão là đổ bộ trực
rất
thấp, trung bình chỉ
địa.
tr.111) về nơi có khí hậu lạnh nhất bán cầu
mưa
mm/năm.
- Khí hậu châu Á phân
hoá tạo nên sự đa dạng
của các sản phẩm nông
nghiệp và hình thức du
lịch ở các khu vực khác
nhau.
14
tiếp vào quốc gia này.
- Châu Á là nơi chịu nhiều
- Không những chịu ảnh hưởng từ các cơn bão, tác động của thiên tai và
Phi-líp-pin còn phải hứng chịu loạt thảm hoạ biến đổi khí hậu.
như động đất, núi lửa phun trào và nhiều thiên ⟶ Cần có các biện pháp
tai khác. Nguyên nhân là do quốc gia này có vị để phòng chống thiên tai
trí nằm dọc theo vành đai bão và vành đai lửa và ứng phó với biến đổi
Thái Bình Dương, khu vực vốn nổi tiếng với khí hậu.
nhiều vụ phun trào núi lửa và động đất thuộc
hàng mạnh nhất thế giới.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các cặp đọc thông tin trong mục 2c, quan sát
bản đồ Hình 2 SGK tr. 111-112 thảo luận và
thực hiện nhiệm vụ.
- HS sử dụng máy tính bảng lớp học kích hoạt
ứng dụng bản đồ số tương tác Google Earth.
HS lựa chọn giải pháp công nghệ bằng cách bật
tắt các lớp dữ liệu ranh giới khí hậu (layers),
phóng to thu nhỏ khu vực Đông Nam Á để
phân tích không gian luồng gió di chuyển theo
nhu cầu học tập cá nhân.
- Tích hợp AI (7.A1.MR1): Mỗi cặp có thể yêu
cầu AI nêu ngắn gọn phạm vi khí hậu gió mùa
và khí hậu lục địa ở châu Á; HS không chép
kết quả mà dùng Hình 2 SGK/bản đồ khí hậu
để đánh dấu đúng – sai, sửa thông tin chưa
chính xác và ghi bằng chứng bản đồ.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
15
- GV mời đại diện HS của các nhóm trình bày
đặc điểm địa khí hậu châu Á; xác định phạm vi
của các kiểu khí hậu và nêu ý nghĩa của chúng
đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nội dung mới.
2d. Sông, hồ
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm sông, hồ châu Á và ý nghĩa của sông, hồ đối với việc sử
dụng và bảo vệ tự nhiên.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục 2d, các hình 3, 4 (SGK
tr. 112 – 113) và bản đồ Hình 1 (SGK tr.110). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Trình bày đặc điểm sông, hồ ở châu Á.
- Kể tên một số sông lớn ở châu Á và nêu ý nghĩa của chúng đối với đời sống, sản
xuất và bảo vệ tự nhiên.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi vào vở được những đặc điểm của sông
ngòi châu Á; kể tên được một số sông lớn và ý nghĩa của chúng đối với đời sống,
sản xuất và bảo vệ tự nhiên.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
d. Sông, hồ
NLS, AI
5.1.TC1b: HS
- GV yêu cầu HS khai thác bản đồ Hình 1 - Mạng lưới sông ở châu biết tự nhận
(SGK tr. 110), đọc thông tin mục 2d và quan Á khá phát triển với nhiều diện sự cố vận
sát Hình 3, 4 (SGK tr. 112, 113) và thực hiện hệ thống sông lớn nhưng hành
mạng
16
các nhiệm vụ sau:
phân bố không đều và có thiết
bị
và
+ Trình bày đặc điểm sông, hồ của châu Á. chế độ nước phức tạp.
chọn lựa giải
(Nhận xét khu vực nào có nhiều sông và giải + Bắc Á:
pháp kỹ thuật
thích)
Mạng
+ Kể tên một số con sông lớn ở châu Á và nêu
lưới
sông thông thường
dày.
ý nghĩa của chúng đối với đời sống, sản xuất
phù
hợp
Sông bị đóng băng khắc phục lỗi
và bảo vệ tự nhiên.
vào mùa đông, có kết nối dữ liệu
lũ vào mùa xuân.
số trong giờ
+ Đông Á, Nam Á, Đông học.
Nam Á:
Mạng
dày,
lưới
sông
nhiều
sông
lớn.
Mùa lũ trùng mùa
mưa, mùa cạn trùng
mùa khô.
+ Tây Á, Trung Á: Có
khí hậu lục địa khô hạn
nên mạng lưới sông ngòi
kém phát triển.
- Châu Á có nhiều hồ lớn
- GV gợi mở cho HS quan sát bản đồ, nêu tên
các sông lớn ở từng khu vực.
- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” (SGK
tr.112) để có thêm kiến thức.
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác bản đồ Hình 1 (SGK tr. 110),
đọc thông tin mục 2d và quan sát Hình 3, 4
(SGK tr. 112, 113) và thực hiện các nhiệm vụ.
để
được hình thành từ các đứt
gãy hoặc miệng núi lửa đã
tắt (Ca-xpi, Bai-can, Aran,...).
- Một số sông lớn ở châu
Á:
Lê-na,
I-ê-nít-xây,
Hoàng Hà, Trường Giang,
Hằng, Mê Công,...
17
- HS phát hiện trục trặc kỹ thuật khi trang - Ý nghĩa:
hiển thị ảnh sông Mê Công trên thiết bị bị + Cung cấp nước cho sinh
nhòe hình. HS tự xử lý lỗi bằng cách chọn hoạt và sản xuất, đặc biệt
giải pháp thông thường: kiểm tra lại sóng bộ là sản xuất nông nghiệp.
phát Wifi lớp học, tắt và bật lại kết nối mạng - Gây lũ lụt hằng năm, làm
trên thiết bị để dữ liệu hình ảnh số tải lại mượt thiệt hại nhiều về người và
mà, không gián đoạn việc học.
tài sản.
- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày đặc điểm
sông, hồ của châu Á và nêu ý nghĩa của chúng
đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung
(nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
chuyển sang nôi dung tiếp theo.
2e. Đới thiên nhiên
a. Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm các đới thiên nhiên của châu Á và ý nghĩa của các đới
thiên nhiên đối với việc sử dụng và bảo vệ tự nhiên.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin trong mục 2e,
hình 5 (SGK tr. 113-114). HS thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Trình bày đặc điểm các đới thiên nhiên ở châu Á thông qua “Phiếu học tập số 2”.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhóm:…
Đới
Phân bố
Đặc điểm
18
Lạnh
Ôn hoà
Nóng
- Nêu vấn đề cần lưu ý trong sử dụng và bảo vệ tự nhiên ở châu Á.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành phiếu bài tập về đặc điểm các đới thiên
nhiên ở châu Á, rút ra vấn đề cần lưu ý trong sử d
 








Các ý kiến mới nhất