(MÃ SỐ 137)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÂM NHẠC TIỂU HỌC
TÊN ĐỀ TÀI:
“PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH TIỂU HỌC NHỚ VÀ SỬ DỤNG TỐT
KÍ HIỆU NỐT NHẠC BÀN TAY VÀO ĐỌC NHẠC”
(SÁCH – CÁNH DIỀU)
A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
Từ lâu, Âm nhạc là một “Món ăn tinh thần” không thể thiếu của con
người. Nó ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều người đối với việc học môn
Âm nhạc ở trường phổ thông và kích thích sự tương tác ham muốn, tìm tòi học hỏi
của học sinh ở mọi lứa tuổi.
“Phương châm Giáo Dục phát huy tính tích cực chủ động, tư duy sáng tạo
của người học; Bồi dưỡng cho người học tính tự học, khả năng thực hành, lòng say
mê học tập và ý chí vươn lên”. Luật Giáo Dục Chương trình mới 2018. Sách –
Chân trời sáng tạo. đã quy định.
Với mục tiêu Giáo Dục phổ thông mi 2018 là: “Giúp học sinh phát triển toàn
diện về “Đạo đức – Trí tuệ – Tính thẩm mỹ” và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng
lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam
xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; Chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc”.
Chương trình Giáo Dục phổ thông mới 2018 ban hành kèm theo quyết định
số 00/2018/QĐ-BGDĐT ngày 00/00/2018 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã
nêu: “Phải phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh; Phù hợp với đặc
trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh; Điều kiện của từng lớp học; Bồi
dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; Rèn luyện kĩ năng vận
dụng kiên thức vào thực tiễn; Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú
và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
Muốn cho học sinh, nhất là học sinh lớp 4 bậc Tiểu học có những tính tích
cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo có năng lực tự học, khả năng thực hành,
lòng say mê học tập và ý chí vươn lên thì đòi hỏi người giáo viên phải có một
phương pháp dạy học đạt hiệu quả cao trong từng bài và từng tiết dạy đối với các
môn học nói chung và môn Âm nhạc nói riêng.
Bản thân là giáo viên giảng dạy môn Âm nhạc bậc Tiểu học đã nhiều năm
liền và khi dạy các nội dung như tập đọc nhạc, nhạc lí, Âm nhạc thường thức thì
vẫn còn nhiều học sinh còn thấy mới mẻ và tiếp thu chưa nhạy bén. Vì vậy: Tôi
1

muốn đưa ra một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân giúp cho học sinh có thể học tốt
môn Âm nhạc.
I. Đặt vấn đề.
1. Lí do chọn đề tài.
Âm nhạc là vốn văn hóa lâu đời mang đậm đà bản sắc dân tộc, khi Âm nhạc
tồn tại thì nhu cầu thưởng thức Âm nhạc là động lực thúc đẩy khả năng sáng tạo
của mỗi con người. Yếu tố đó đã tạo điều kiện cho sự phát triển Âm nhạc Dân gian
đa dạng và phong phú. Âm nhạc còn là phương tiện giáo dục tích cực góp phần
hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, thị hiếu Âm nhạc lành mạnh, tư duy
sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm luôn tự tin và có cái nhìn đẹp hơn,
hoàn thiện hơn nhằm giúp các em giảm bớt căng thẳng cho những tiết học sau.
Âm nhạc đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta, Đặt
biệt môn Âm nhạc trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, Sách – Cánh
Diều. Không chỉ là “Món ăn tinh thần” mà còn phản ánh cuộc sống xung quanh, là
phương tiện mang tính thẩm mỹ, góp phần giáo dục hoàn thiện nhân cách của con
người, là một môn học mang tính Nghệ thuật cao. Tuy nó không đòi hỏi sự chính
xác, lôgic tuyệt đối như những con số Toán học, nhưng nó đòi hỏi sự yêu thích với
một chút gọi là “Năng khiếu” và điều này chỉ có được ở một số ít học sinh. Xã hội
ngày càng phát triển, Âm nhạc đến với chúng ta ngày một gần hơn, nó đã hòa
quyện vào mọi lĩnh vực công việc và tâm hồn của mỗi người. Trong những năm
gần đây, Âm nhạc được dạy theo hướng phát triển năng lực, nhằm phát triển toàn
diện các phẩm chất của người học, chú trọng năng lực, vận dụng tri thức trong
những tình huống thực tiển, đề cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo, hợp tác nhóm,
để học sinh mạnh dạn thể hiện bản thân. Qua quá trình giảng dạy tôi đã tìm tòi
nghiên cứu, học hỏi nhiều phương pháp khác nhau nhằm tạo hứng thú và phát huy
tối đa năng lực cho học sinh khối lớp 4, Trường Tiểu học……. Với những lí do
trên tôi suy nghĩ trăn trở đó, mong muốn tìm được phương pháp, biện pháp, giải
pháp dạy học tốt nhất và cách giải quyết vấn đề nhanh nhất nên tôi mạnh dạn
nghiên cứu đề tài: “Phương pháp giúp học sinh Tiểu học nhớ và sử dụng tốt kí
hiệu nốt nhạc bàn tay vào đọc nhạc. Chương trình mới. Sách – Cánh Diều”.
Sáng kiến này đã được tôi áp dụng trong năm học 20…-20…bước đầu đã đem lại
những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia sẻ trong sáng kiến,
tôi rất hy vọng có thể có ích với những bạn đồng nghiệp. Bản thân tôi rất cũng rất
mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung hoàn thiện
phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình.
2

Do còn nhiều hạn chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài, chắc chắn sẽ
không tránh khỏi những sai sót. Kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp lãnh
đạo. Ban giám hiệu Nhà trường, cùng quý thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp
quan tâm, góp ý kiến để tài sáng kiến được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật được
tính cấp thiết, tính đổi mới của sáng kiến những vấn đề cần phải được giải quyết để
đem lại hiệu quả trong công việc, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của
giáo viên và học sinh, nhằm giúp các em nắm chắc được kiến thức cơ bản, mở
rộng và hiểu sâu kiến thức, để nâng cao được chất lượng trong công tác giảng dạy.
2. Mục tiêu sáng kiến.
- Xây dựng và phát triển năng lực Âm nhạc của học sinh thông qua việc học
kí hiệu nốt nhạc bàn tay vào đọc nhạc được thể hiện trong sách giáo khoa Âm nhạc
Sách – Cánh Diều.
- Đề xuất những biện pháp trong giảng dạy để nâng chất lượng dạy, học
phân môn Âm nhạc.
- Phương pháp giúp học sinh Tiểu học nhớ và sử dụng tốt kí hiệu nốt nhạc
bàn tay vào đọc nhạc.
- Xây dựng khả năng tham gia hoạt động Âm nhạc, giúp cho việc phát triển
toàn diện cân bằng và hài hoà.
- Phát hiện những học sinh có năng khiếu về Âm nhạc, động viên và giúp
các em phát triển năng khiếu của mình.
- Giúp học sinh nhận định về các Phương pháp giúp học sinh Tiểu học nhớ
và sử dụng tốt kí hiệu nốt nhạc bàn tay vào đọc nhạc ở trường Tiểu học..........nói
riêng và môn Âm nhạc bậc Tiểu học nói chung.
- Bước đầu tập luyện một số kĩ năng học Âm nhạc trong phân môn sử dụng
tốt kí hiệu nốt nhạc bàn tay vào đọc nhạc, giúp các em hiểu biết về một số tác giả,
tác phẩm tiêu biểu và một vài sinh hoạt  Âm nhạc trong đời sống xã hội, cung cấp
cho các em thêm một số kiến thức mang tính văn hoá Âm nhạc.
- Với trọng trách là người giáo viên dạy môn Âm nhạc ở trường Tiểu
học...........bản thân cố gắng vận dụng các phương pháp tối ưu nhất đi từ trực quan
sinh động đến tư duy trừu tượng. Bên cạnh đó, bản thân luôn bám sát nội dung
chương trình, sách giáo khoa. Chương trình sách giáo khoa về cơ bản là phù hợp
với đối tượng học sinh ở từng khối lớp. Nếu giáo viên là người hiểu rõ mục đích
môn học, biết cách tổ chức tiết dạy và có phương pháp phù hợp với từng tiết dạy
thì nội dung bài học sẽ trở nên nhẹ nhàng hấp dẫn. Ngược lại, nếu giáo viên chưa
nắm được mục tiêu môn học, coi môn học hoàn toàn là môn năng khiếu thì sẽ dẫn
đến tình trạng dạy môn học này như dạy trong các trường năng khiếu (chuyên
3

nghiệp), yêu cầu quá cao về các kĩ năng thực hành, biến nội dung các bài học trở
nên quá phức tạp và điều tất yếu là dẫn đến quá tải.
- Qua việc hướng dẫn học môn Âm nhạc, giáo dục cho các em có tình cảm,
đạo đức trong sáng, lành mạnh, hướng tới những điều thiện và cái đẹp trong cuộc
sống
- Xác định cơ sở lí luận và cơ sở pháp lí của việc nâng cao kiến thức phân
môn Âm nhạc thông qua các giờ dạy Âm nhạc.
- Nâng cao kiến thức bộ môn Âm nhạc nói chung và phân môn Âm nhạc
thường thức nói riêng.
3. Đối tượng – Phạm vi sáng kiến.
+ Đối tượng.
- Đối tượng nghiên cứu mà tôi áp dụng cho đề tài này là học sinh khối lớp 4.
trường Tiểu học…………
+ Đề tài được nghiên cứu tại trường Tiểu học…………
- Phạm vi và thời gian nghiên cứu là từ năm 20…20…đến 20….20…..
4. Phương pháp sáng kiến.
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.
- Nghiên cứu qua nội dung sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Nghiên cứu qua nội dung tài liệu bồi dưỡng giáo viên Tiểu học môn Âm
nhạc.
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tế.
- Nghiên cứu qua việc giảng dạy thực tế ở các trường Tiểu học…….
- Qua việc đánh giá kết quả học tập của học sinh.
+ Phương pháp nghiên cứu hỗ trợ.
- Xem đĩa dạy mẫu của Bộ GD&DT.
- Dạy tiết thể nghiệm có đồng nghiệp dự giờ rút kinh nghiệm.
+ Phương pháp nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu qua nội dung sách giáo khoa, sang giáo viên.
- Nghiên cứu qua nội dung tài liệu bồi dưỡng giáo viên Tiểu học, phân môn
nhớ và sử dụng tốt kí hiệu nốt nhạc bàn tay vào đọc nhạc
+ Phương pháp nghiên cứu thực tế.
- Nghiên cứu qua việc giảng dạy thực tế ở các trường Tiểu học…….
- Qua việc đánh giá kết quả học tập của học sinh.
+ Phương pháp nghiên cứu hỗ trợ.
- Xem đĩa dạy mẫu của Bộ Giáo dục.
- Dạy tiết thể nghiệm có đồng nghiệp dự giờ rút kinh nghiệm.
B/ PHẦN NỘI DUNG:
4

I. Cơ sở lí luận – Thực tiễn.
1. Cơ sở lí luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
+ Về phía nhà Trường.
- Kết quả học tập môn Âm nhạc khối lớp 4 năm học 20…20…khối lớp 4 học kì I và giữa học kì II năm học 20…-20…Năm
học 20…-20…
Năm học: 20…-20…(Cả năm)
STT Lớp
Tổng số
Hoàn thành tốt Hoàn thành
Chưa Hoàn
HS
thành
1
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
2
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
Năm học: 20…-20…(HK I)
1
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
2
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
Giữa học kì II: Năm học 20…-20…
1
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
2
4
00
00 (00 %)
0 (0 %)
0
+ Về phía gia đình.
+ Về phía học sinh.
+ Về phía giáo viên.
II. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.
1. Khó khăn.
2. Hạn chế.
III. Các biện pháp thực hiện.
+ Mô tả các bước thực hiện sáng kiến.
- Bước 1: Giới thiệu hướng dẫn học sinh thực hiện kí hiệu bàn tay của các
nốt nhạc.
- Bước 2: Giáo viên vừa đọc nhạc vừa dùng kí hiệu bàn tay thể hiện các nốt
nhạc hoặc mẫu âm học sinh lặp lại.
- Bước 3: Giáo viên đọc các nốt nhạc hoặc mẫu âm (không làm kí hiệu bàn
tay), học sinh đọc lặp lại (kết hợp thể hiện các kí hiệu bàn tay).
- Bước 4: Giáo viên thể hiện các nốt nhạc hoặc mẫu âm bằng ký hiệu bàn tay
(không đọc nhạc), học sinh đọc nhạc kết hợp thể hiện các kí hiệu bàn tay. Trong
quá trình hướng dẫn học sinh luyện tập, giáo viên sử dụng tiếng đàn hay cho việc
5

đọc nhạc mẫu hoặc hỗ trợ cho học sinh lúc ban đầu khi các em còn chưa đọc đúng
về cao độ.
* Biện pháp 1: (Sử dụng kí hiệu bàn tay vào các bài đọc nhạc số 01 trong
Chương trình Âm nhạc).
+ Mục tiêu:
+ BÀI TẬP ĐỌC NHẠC SỐ 01:
* Đối với bài TĐN số 01, các bước thực hiện như sau:
- Bước 1: Xác định nhịp, cao độ, trường độ (hình nốt) của bài TĐN số 1:
+ Bài TĐN số 1 được viết ở nhịp 2/4
+ Về cao độ: Các nốt Đô, Rê, Mi, Son, La
+ Về trường độ (hình nốt): Đen, trắng.
+ Tiết tấu của bài:

+ Cách thực hiện:
KẾ HOẠCH BÀI DẠY - BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 01
(Sách – Cánh Diều)
* Biện pháp 2: (Sử dụng kí hiệu bàn tay vào các bài đọc nhạc số 02 trong
Chương trình Âm nhạc).
+ Mục tiêu:
+ BÀI TẬP ĐỌC NHẠC SỐ 02:
* Đối với bài TĐN số 02, các bước thực hiện như sau:
- Bước 1: Xác định nhịp, cao độ, trường độ (hình nốt) của bài:
+ Bài TĐN số 2 được viết ở nhịp 2/4.
+ Về cao độ: Các nốt Đô, Rê, Mi, Son.
+ Về hình nốt: Đen, trắng, trắng chấm dôi.
+ Tiết tấu của bài:
- Bước 2: Đàn cao độ thang âm và tập đọc cao độ toàn bài.
6

- Bước 3: Giới thiệu hướng dẫn học sinh thực hiện kí hiệu bàn tay của các
nốt nhạc trong bài. Cao độ Vị trí trên khuông kí hiệu bàn tay Đô Rê Mi Son.
- Bước 4: Các bước sau thực hiện tương tự như bài TĐN số 1 và thể hiện
sắc thái của bài là Vừa phải – Nhịp nhàng.

+ Cách thực hiện:
KẾ HOẠCH BÀI DẠY - BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 02
(Sách – Cánh Diều)
* Biện pháp 3: (Sử dụng kí hiệu bàn tay vào các bài đọc nhạc số 03 trong
Chương trình Âm nhạc).
+ Mục tiêu:
+ BÀI TẬP ĐỌC NHẠC SỐ 03:
* Đối với bài TĐN số 03, các bước thực hiện như sau:
- Bước 1: Xác định nhịp, cao độ, trường độ (hình nốt) của bài:
+ Bài TĐN số 2 được viết ở nhịp 2/4.
+ Về cao độ: Các nốt Đô, Rê, Mi, Fa, Son.
+ Về trường độ (hình nốt): Đen, trắng.
+ Tiết tấu của bài:

+ Cách thực hiện:
7

KẾ HOẠCH BÀI DẠY - BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 03
(Sách – Cánh Diều)
VIII. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý kiến của tác giả.
- Nêu các kết quả thu được sau khi thực hiện các phương pháp.
Đánh giá kết quả phương pháp sử dụng tốt kí hiệu nốt nhạc, bàn tay vào đọc
nhạc theo Chương trình Sách giáo khoa mới trong Chương trình giáo dục phổ
thông mới 2018. Môn Âm nhạc lớp 4. Sách – Cánh Diều, Âm nhạc lớp 4….Đầu
năm học: 20…-20…
Tổng số Đánh giá
Hoàn thành tốt
Hoàn thành Chưa hoàn thành
00 em
SL
00
00%
0
00%
0
00%
- Đánh giá kết quả phương pháp sử dụng tốt kí hiệu nốt nhạc, bàn tay vào
đọc nhạc theo Chương trình Sách giáo khoa mới trong Chương trình giáo dục phổ
thông mới 2018. Môn Âm nhạc lớp 4. Sách – Chân trời sáng tạo. Âm nhạc lớp
4….Cuối năm học: 20…-20…
Tổng số Đánh giá
Hoàn thành tốt
Hoàn thành Chưa hoàn thành
00 em
SL
00
00%
0
00%
0
00%
IX. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu,
kể cả áp dụng thử.
C/ PHẦN KỂT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
* Kết luận.
* Bài học kinh nghiệm.
2. Kiến nghị.
+ Đối với Nhà trường.
+ Đối với Phòng Giáo dục.
+  Đối với Thòng GD&ĐT: 
+ Đối với Bộ GD&ĐT: 
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

8