Trường:TH& THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
Họ Và Tên Giáo Viên:Phan Thị Tâm
Tổ: Toán – Tin
Ngày: 5/12/2024
Tuần 17;18-Tiết:65;69;70
CHƯƠNG V: MỘT SỐ YẾU TỐ THỐNG KÊ VÀ XÁC SUẤT.
BÀI 1: THU THẬP, PHÂN LOẠI VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU.
Môn học/Hoạt động giáo dục:Toán 7
Thời gian thực hiện: (3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ liệu theo các tiêu chí cho trước.
- Giải thích được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí toán học đơn giản
- Mô tả và biểu diễn được dữ liệu trên các bảng, biểu đồ.
2. Năng lực:
Biểu hiện cụ thể của năng lực toán học thành phần gắn với bài Năng lực toán học
học
thành phần
– Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ liệu theo
Năng lực tư duy và
các tiêu chí cho trước từ những nguồn: văn bản, bảng biểu, kiến
lập luận toán học
thức trong các môn học khác và trong thực tiễn.
Năng lực giao tiếp
(MT1)
toán học
– Giải thích được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí toán học Năng lực tư duy và
đơn giản (ví dụ: tính hợp lí, tính đại diện của một kết luận trong
lập luận toán học
phỏng vấn; tính hợp lí của các quảng cáo;...).
Năng lực giao tiếp
(MT2)
toán học
– Đọc; mô tả và biểu diễn dữ liệu thành thạo ở dạng bảng, biểu đồ Năng lực tư duy và
thống kê.
lập luận toán học
(MT3)
Năng lực giao tiếp
toán học
3. Phẩm chất:
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác. Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống.
- Biết quy lạ về quen, có tinh thần trách nhiệm hợp tác xây dựng cao.
- Chăm chỉ tích cực xây dựng bài.
- Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên:
- Giáo án, SGK, SGV
- Thước kẻ, biểu đồ, bảng thống kê trên giấy A0, hình ảnh hoặc video liên quan đến biểu đồ cột đơn để
minh họa cho bài học được sinh động.
2. Học sinh:
- SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đọc trước bài mới, đồ dùng học tập
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Tổ chức hoạt động
NỘI DUNG
1. Hoạt động 1:Khởi động (.......').

VAI TRÒ CỦA GV

NHIỆM VỤ CỦA
HS

a) Mục tiêu:
- Giúp HS định hướng được nội dung chính của bài học là thu thập, phân loại và biểu diễn số liệu.
- Tạo tâm thế, hứng thú cho HS bước vào bài học mới
b) Nội dung: HS thực hiện các yêu cầu dưới sự hướng dẫn của GV.
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.
d) Tổ chức thực hiện:
+ Chuyển giao nhiệm
+ Thực hiện nhiệm
+ Sản phẩm:
vụ:
vụ:
Chúng ta có thể biểu diễn dữ liệu đã được thu thập và - GV giới thiệu tiến trình - HS lắng nghe GV
phân loại dưới dạng bảng thống kê.
thống kê đã học ở lớp 6. giới thiệu
- GV yêu cầu HS quan
sát và trả lời câu hỏi:
- HS trả lời câu hỏi:
Ở lớp 6, chúng ta đã làm Chúng ta có thể biểu
quen với tiến trình thống diễn dữ liệu đã được
kê, trong đó có thu nhập, thu thập và phân loại
phân loại và biểu diễn
dưới dạng bảng thống
dữ liệu. Làm thế nào để kê.
biểu diễn dữ liệu đã
được thu nhập và phân
loại?
- HS trả lời
- GV gọi một số HS trả
lời, HS khác nhận xét,
bổ sung.
- GV: Như vậy việc thu
thập, phân loại và biểu
- Hs lắng nghe
diễn số liệu sẽ được thực
hiện như thế nào? Hôm
nay ta cùng nhau khám
phá bài học: “Thu thập,
phân loại và biểu diễn số
liệu.”
2.Hoạt động2: hình thành kiến thức mới.
Hoạt động 1: Thu thập và phân loại dữ liệu (……………..')
a) Mục tiêu: Hoàn thành MT1.
b) Nội dung: HS đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c) Sản phẩm: HS nắm vững kiến thức, kết quả của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
I. Thu thập và phân loại dữ liệu.
Sản phẩm hoạt động 1:
+ Chuyển giao nhiệm
+ Thực hiện nhiệm
- Dãy dữ liệu thứ nhất là tên các bạn trong tổ I nên
vụ:
vụ:
không phải là dãy số liệu.
- GV yêu cầu HS hoạt
- Hs thảo luận thực
- Dãy dữ liệu thứ hai là số đo chiều cao các bạn trong động nhóm Hoạt động 1 hiện nội dung hoạt
tổ I là dãy số liệu.
và trả lời câu hỏi sau:
động 1.
+ Trong các dữ liệu
- Hs trình bày sản
thống kê thu tập được dữ phẩm hoạt động 1.
liệu thống kê nào là số

liệu, dữ liệu thống kê
+ Kết luận: Trong các dữ liệu thống kê thu tập được, nào không phải là số
có những dữ liệu thống kê là số (số liệu), nhưng cũng liệu?
có những dữ liệu thống kê không phải là số.
- GV yêu cầu HS đọc
nhận xét trong sgk/3.
- GV cho HS đọc, phân
tích các VD1, trong
SGK.

- Hs đọc nhận xét
sgk/3.
- HS theo dõi SGK
đọc phân tích VD 1,
chú ý nghe, hiểu, thảo
- GV: quan sát và trợ
luận, trao đổi và hoàn
giúp HS.
thành các yêu cầu.
- GV tổng quát, nhận xét - HS chú ý nghe
quá trình hoạt động của
các HS.

Hoạt động 2: Tính hợp lí của dữ liệu. (………….')
a) Mục tiêu: Hoàn thành MT2.
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
c) Sản phẩm: HS nắm vững kiến thức, kết quả của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
II. Tính hợp lí của dữ liệu.
+ Chuyển giao nhiệm
+ Thực hiện nhiệm
vụ:
vụ:
- Gv cho Hs đọc hoạt
- HS thảo luận thực
+ Ví dụ 2: (sgk/4)
động 2 sgk trang 4.
hiện nhiệm vụ hoạt
Số liệu tỉ lệ tăng dân số của tỉnh Bình Dương bị ghi
động 2.
nhầm là 14,74% vì tỉ lệ tăng dân số của các địa
- Gv cho Hs thảo luận ví
phương đều dưới 6%.
dụ 2 sgk trang 4 và nêu
- Hs thảo luận và trình
nhận xét như yêu cầu.
bày nhận xét ví dụ 2
+ Gv theo dõi và hướng sgk/4
+ Ví dụ 3: (sgk/4)
dẫn học sinh
a) Kết quả của bạn Dũng có thể ghi sai vì kết quả kỉ
+ Gv chốt sản phẩm.
lục thế giới chạy 100m nam có thời gian vẫn lớn hơn - Gv cho Hs thảo luận ví
9,1 giây.
dụ 3 sgk trang 4 và nêu
- Hs thảo luận và trình
b) Bạn Cường và Bạn Dũng có thời gian chạy ít nhất. nhận xét như yêu cầu.
bày nhận xét ví dụ 3
Chọn thời gian phù hợp cho hai bạn thi chạy bạn nào + Gv theo dõi và hướng sgk/4
chạy nhanh sẽ được chọn thi cấp liên trường.
dẫn học sinh
+ Gv chốt sản phẩm
- GV tổng quát lưu ý lại
kiến thức trọng tâm :
.
+ Sau khi thu thập, tổ
- Hs ghi nhớ tổng
chức, phân loại dữ liệu, quát.
ta cần xem xét tính hợp
lí của những dữ liệu
thống kê đó, đặc biệt chỉ
ra những dữ liệu không
hợp lí. Ta có thể dựa vào
những tiêu chí toán học

đơn giản để thực hiện
điều đó.
Hoạt động 3: Mô tả và biểu diễn dữ liệu trên các bảng và biểu đồ. (…………..')
a) Mục tiêu: Hoàn thành MT3.
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV.
Phiếu học tập 1:
Năm
Tổng doanh thu

2016

2017

2018

2019

2020

Phiếu học tập 2:

Ngành

Năm

2017

2018

2019

2020

Dệt may
Da giày
c) Sản phẩm: HS nắm vững kiến thức, kết quả của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
III. Mô tả và biểu diễn dữ liệu trên các bảng và
biểu đồ.
+ Chuyển giao nhiệm
+ Sản phầm hoạt động 3: (SGK/5)
vụ:
a)
- Gv cho Hs thảo luận
Năm
2016
2017
2018
2019
2020
hoạt động 3 sgk trang 5.
Tổng
- Gv chốt kiến thức hoạt
doanh
động 3.
thu
11 452,6
17 300 21 819,6 27 100 6 946,2
- GV: quan sát và trợ
(Tỉ
giúp HS.
đồng)
b) Lý do:
+ Năm 2020 kinh tế suy thoái.
- Gv cho Hs thảo luận
+ Tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp
thực hiện ví dụ 4 sgk
Ví dụ 4: (sgk/6)
trang 6.
a) Cách xác định kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may
+ Gv theo dõi và hướng
của Việt Nam lá căn cứ vào chiều cao của cột màu
dẫn học sinh
xanh của năm đó chỉ số liệu bao nhiêu đó là kim
+ Gv chốt sản phẩm
ngạch xuất khẩu hàng dệt may của năm đó.
Vd: Năm 2017 kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may là
31,8 tỉ đô la.
b) Cách xác định kim ngạch xuất khẩu hàng da giày
của Việt Nam lá căn cứ vào chiều cao của cột màu
cam của năm đó chỉ số liệu bao nhiêu đó là kim ngạch
xuất khẩu hàng da giày của năm đó.
Vd: Năm 2017 kim ngạch xuất khẩu hàng da giày là
17,9 tỉ đô la.
c)

Ngành

Năm

2017

2018

2019

2020

- GV tổng quát lưu ý lại
cách đọc hiểu, rút ra

+ Thực hiện nhiệm
vụ:
- HS thảo luận thực
hiện nhiệm vụ hoạt
động 3.
- Hs trình bày sản
phẩm hoạt động 3
theo nhóm.
- Hs nhận xét sản
phẩm các nhóm.
- Hs thảo luận và trình
bày ví dụ 4 sgk/6.

- Hs lưu ý lại cách
đọc hiểu, rút ra nhận

Dệt may
Da giày

31,8
17,9

36,2
19,6

38,8
22,1

35,0
19,9

nhận xét số liệu ở:
+ Bảng số liệu, biểu đồ
tranh, biểu đồ cột thể.

xét số liệu ở:
+ Bảng số liệu, biểu
đồ tranh, biểu đồ cột
thể.

3.Hoạt động3: luyện tập
a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức thông qua một số bài tập. (Thành thạo MT1; MT2; MT3)
b) Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học vận dụng làm BT.

c) Sản phẩm: Kết quả của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Bài 1/7sgk:
Trong hai loại dữ liệu thống kê thu thập được ở trên,
dữ liệu "bán kính của các hành tinh" là số liệu. Dữ liệu
"tên của các hành tinh" không phải là số liệu.

Bài 2/7-8sgk:
- Bạn Thảo đã biểu diễn nhầm số liệu của lớp 7C.
Vì tổng số học sinh lớp 7C trên biểu đồ là:
25 + 20 = 45 > 40 (học sinh)

+ Chuyển giao nhiệm
vụ:
- Gv giới thiệu hệ mặt
trời.
- Gv cho Hs thảo luận
thực hiện bài tập
1/trang7 và cho Hs trình
bày sản phẩm.
- Gv cho Hs nhận xét
sản phẩm Bài 1/ trang7
sgk
+ GV: quan sát và trợ
giúp HS.
+ Kết luận, nhận định:
- GV chốt lại đáp án.
- Gv nhận xét chung và
khuyến khích cho điểm.

+ Thực hiện nhiệm
vụ:
- Hs lắng nghe giới
thiệu
- Hs thảo luận làm bài
và trình bày sản
phẩm.
- Hs nhân xét các sản
phẩm bài tập 1
/trang7sgk.

+ Chuyển giao nhiệm
vụ:
- Gv cho Hs thảo luận
thực hiện bài tập
2/trang7 - trang8 sgk và

+ Thực hiện nhiệm
vụ:
- Hs thảo luận làm bài
và trình bày sản
phẩm.

Bài 3/8sgk:
a)

Năm

1979

1989

1999

2009

2019

Dân số Việt
Nam (triệu
người)

53

67

79

87

96

Dân số Thái
Lan (triệu
người)

46

56

62

67

70

Tỉ số của dân
số Việt Nam
và dân số
Thái Lan

1,15

1,19

1,27

1,29

1,37

cho Hs trình bày sản
phẩm.
- Gv cho Hs nhận xét
sản phẩm Bài 2/ trang7 trang8 sgk
+ GV: quan sát và trợ
giúp HS.
+ Kết luận, nhận định:
- GV chốt lại đáp án.
- Gv nhận xét chung và
khuyến khích cho điểm.
+ Chuyển giao nhiệm
vụ:
- Gv cho Hs thảo luận
thực hiện bài tập 3/
trang8 sgk và cho Hs
trình bày sản phẩm.
- Gv cho Hs nhận xét
sản phẩm Bài 3/ trang8
sgk
+ GV: quan sát và trợ
giúp HS.
+ Kết luận, nhận định:
- GV chốt lại đáp án.
- Gv nhận xét chung và
khuyến khích cho điểm.

- Hs nhân xét các sản
phẩm bài tập 2/trang7
- trang8 sgk.

+ Thực hiện nhiệm
vụ:
- Hs thảo luận làm bài
và trình bày sản
phẩm.
- Hs nhân xét các sản
phẩm bài tập 3/
trang8 sgk.

b) Trong các năm trên, tỉ số của dân số Việt Nam và
dân số Thái Lan lớn nhất ở năm 2019.
4.Hoạt động4: vận dụng và tìm tòi mở rộng
a) Mục tiêu: Thúc đẩy khả năng phát hiện vấn đề, linh hoạt trong GQVĐ.
b) Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c) Sản phẩm: Kết quả của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS tự tìm - HS thực hiện yêu
hiểu các dữ liệu là khối
cầu của GV ở nhà.
lượng 5 chất bất kỳ
trong bảng tuần hoàn
hoá học (Hoặc khối
lượng riêng của 5 chất
bất kỳ) và cho biết đâu
là dữ liệu số, đâu không
phải dữ liệu số?
4. Hoạt động 4:Tìm tòi mở rộng
Mục tiêu: Tóm tắt lại nội dung bài học, hướng dẫn bài tập về nhà
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ghi nhớ kiến thức trong bài.
- Hoàn thành các bài tập trên phiếu học tập bên dưới
phụ lục.
- Chuẩn bị bài mới “PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÍ DỮ
LIỆU”.
Phụ lục:
Bài 1. Một số tuyến xe buýt ở Hà Nội mà bạn An đã đi là: 01; 02; 12; 15.
Bạn Hùng: “Đây là dãy số liệu”.
Bạn Thanh: “Đây không phải là dãy số liệu”.
Em ủng hộ Hùng hay Thanh?
Bài 2. Bình phỏng vấn 50 bạn nam trong trường thấy có 30 bạn thích bóng đá. Bình kết luận rằng “Đa
phần các bạn học sinh thích bóng đá”. Kết luận này có hợp lí không?
Bài 3. (Chuyển qua Zalo nhóm) Quan sát biểu đồ cột kép về sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản
của nước ta giai đoạn 2000-2016 và cho biết:
a) Tổng sản lượng khai thác giai đoạn 2000-2016 là bao nhiêu?
b) Những năm nào có sản lượng nuôi trồng lớn hơn sản lượng khai thác?
c) Sản lượng chênh lệch giữa khai thác và nuôi trồng năm 2016 là bao nhiêu?