CHUYÊN ĐỀ: HÔ HẤP – TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
Thời gian thực hiện: 1 tiết
II.
TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (6p)
GV: Để chào mừng cho lễ kỉ niệm 60 năm thành lập trường THCS Phù Linh, liên đội
đang tìm kiếm những nhân tố có sức khỏe và thể lực tốt của lớp 8B tham gia vào đội kéo
co. Bây giờ chúng ta tìm kiếm thông qua một trò chơi mang tên “Ai là Héc–quyn”. Và
bây giờ các con cùng chào đón sự xuất hiện của người dẫn chương trình vô cùng tài
năng và duyên dáng “Yến Linh”
1.1. Thiết kế hoạt động liên quan đến hệ hô hấp
HS: Yến Linh lên dẫn chương trình, giới thiệu và chiếu luật chơi
HS: Chuẩn bị bóng bay (4 màu), dây vòng buộc, hoa kẹo mút tặng nhóm thổi được bóng
bay có kích thước lớn nhất
HS: Người dẫn chương trình phổ biến luật chơi, cho các nhóm bốc thăm màu sắc bóng
bay.
Luật chơi: Mỗi nhóm lựa chọn ra 2 bạn có khả năng giữ cột hơi tốt nhất để thực hiện
phần chơi thổi bóng bay. Mỗi bạn chỉ được hít hai hơi thật sâu để thổi. Nhóm nào có 1 quả
bóng to nhất thì nhóm đó chiến thắng
HS: Các nhóm tham gia trò chơi. Sau đó, nhóm tổ chức trò chơi nhận xét, trao quà
GV vào bài: Các con vừa được quan sát và tham gia trò chơi “Ai là héc quyn” rất thú vị.
Theo các con vì sao mỗi quả bóng bay mà các bạn thổi được lại có kích thước khác nhau?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét. Đó là do luồng hơi, dung tích phổi của mỗi người là khác nhau. Vậy đối
với những người hút thuốc lá thì liệu có ảnh hưởng gì tới đường dẫn khí và dung tích phổi
không thì chúng ta sẽ tìm hiểu trong chuyên đề hôm nay “Hô hấp và tác hại của thuốc lá”
1.2. Thiết kế mô hình hệ hô hấp
GV: Ở tiết trước, các con đã được tìm hiểu cấu tạo và chức năng hệ hô hấp. Bây giờ các
con hãy nhắc lại ngắn gọn cấu tạo của hệ hô hấp?
GV: Chiếu hình ảnh hệ hô hấp
HS: Hệ hô hấp:
- Đường dẫn khí: Mũi, họng, thanh quản, khí quản, phế quản
- Cơ quan TĐK: Hai lá phổi
GV: Để nhớ lại cấu tạo của hệ hô hấp, cô có một thử thách nhỏ dành cho các con như
sau:
- Các con hãy lắp ghép mô hình hệ hô hấp dựa theo các nguyên liệu mà cô đã chuẩn bị
bao gồm: 1 chai nhựa, ống hút, 2 quả bóng bay nhỏ, 1 quả bóng bay to, băng dính, kéo.
GV: Dán giấy A1 lên bảng
- Mỗi nhóm có 2 bộ dụng cụ, các con phải hoàn thành 2 mô hình hệ hô hấp.
- Một mô hình dán lên giấy trên bảng, nhóm nào nhanh nhất sẽ dán vào ô đầu tiên, và
các nhóm còn lại sẽ dán vào các ô tiếp theo
- Mô hình còn lại các con sẽ đưa cho các thầy cô bên dưới quan sát và đánh giá dựa theo
các tiêu chí sau:
Tiêu chí đánh giá
Mô hình hệ hô hấp
Cấu tạo
Lắp ghép đúng cấu tạo hệ hô hấp
Thẩm mĩ
Đẹp, không làm rách bóng bay phía dưới

Hoạt động

Lồng ngực kín, khí đi vào phổi theo đường dẫn khí

- Thời gian cho các con thực hiện lắp ghép mô hình là 3 phút. 3 phút bắt đầu.
GV: Chiếu đồng hồ 3 phút
HS: Lắp ghép mô hình hệ hô hấp và dán lên bảng, mô hình còn lại đưa cho GV ngồi bên
dưới.
GV: Nhận xét phần thử thách và mô hình của các nhóm xem đã đạt yêu cầu chưa
- Cô thấy các nhóm hoàn thành mô hình hệ hô hấp khá nhanh, chính xác và đẹp
GV: Bây giờ cô mời đại diện nhóm nhanh nhất mô tả cách hoạt động của mô hình vừa
lắp ghép
HS: Mô tả cách hoạt động
- Khi ta kéo quả bóng bay xuống phía dưới thì hai quả bóng bay bên trong phồng lên
- Khi ta thả ra thì quả bóng bay bên trong xẹp xuống
GV: Mời các nhóm khác nhận xét
GV hỏi: Chai nhựa, ống hút, bóng bay tương ứng với những phần nào của hệ hô hấp?
HS: Trả lời
GV: Tại sao khi kéo bóng bay phía dưới thì 2 quả bóng bay bên trong lại phồng lên?
HS: Khi ta thực hiện các cử động hô hấp hít vào và thở ra, thể tích lồng ngực thay đổi
tăng lên hoặc giảm đi.
GV: Qua mô hình mà các con vừa thực hiện, đường dẫn khí đóng vai trò quan trọng
trong việc dẫn khí vào phổi. Và hầu hết mọi người đều biết hút thuốc lá có hại cho sức khỏe.
Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ hút thuốc lá có hại như thế nào đối với hệ hô hấp.
GV: Trước khi tìm hiểu tác hại của thuốc lá và khói thuốc lá, chúng ta cùng quan sát các
loại hình thuốc lá qua những hình ảnh sau:
- Thuốc lá điếu
- Thuốc lào
- Xì gà
- Thuốc lá điện tử
GV: Chiếu hình ảnh về thuốc lá
GV: Cô đã yêu cầu các con về nhà tìm hiểu tác hại của thuốc lá, phần này cô đã giao cho
nhóm 1 tổ chức hoạt động tìm hiểu tác hại của thuốc lá. Cô đã nhận được bài của nhóm 1,
sau đây cô mời đại diện nhóm 1 lên thực hiện nhiệm vụ.
HS: Giới thiệu tên, nhiệm vụ của nhóm
-Để tìm hiểu tác hại của thuốc lá, nhóm mình có một trò chơi nho nhỏ dành cho các bạn.
Đó là trò chơi “Trạm xe buýt”. Ở trò chơi này, đến mỗi một trạm xe buýt, các bạn hãy
trả lời câu hỏi của bác tài, mỗi câu trả lời đúng của các bạn sẽ giúp những người đứng ở bến
xe có thể lên xe buýt
- Ngay bây giờ, chúng ta sẽ cùng đến với trạm dừng xe đầu tiên xem bác tài đặt ra cho
chúng ta câu hỏi gì nhé.
Trạm 1: Trong khói thuốc lá có khoảng bao nhiêu chất độc?
TL: Hơn 7000 chất, trong đó có khoảng hơn 250 chất ảnh hưởng đến sức khỏe
Trạm 2: Trong thuốc lá có chất gây nghiện gì?
TL: Nicotin
Trạm 3: Khí NOx có trong thuốc lá gây tác hại gì cho hệ hô hấp?
TL: Gây viêm sưng lớp niêm mạc, cản trở TĐK
Trạm 4: Kê tên một số bệnh do thuốc lá gây ra đối với hệ hô hấp?
TL: Ung thư phổi, phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD),…

Trạm 5: Ngoài ảnh hưởng đến hệ hô hấp, thuốc lá còn ảnh hưởng đến hệ cơ quan nào
khác không?
TL: Hệ tuần hoàn, hệ thần kinh,…
HS: Qua trò chơi vừa rồi, chúng ta vừa tìm hiểu thành phần của thuốc lá và khói thuốc và
ảnh hưởng của thuốc lá đối với sức khỏe:
- Các chất độc có trong thuốc lá như Nicotin gây nghiện, NOx gây viêm sưng lớp niêm mạc,
cản trở TĐK, CO chiếm chỗ Oxi trong máu gây thiếu Oxi. Ngoài ra nó còn gây bệnh và ảnh
hưởng tới các cơ quan khác trong cơ thể
HS: Ngoài ảnh hưởng tới sức khỏe thì hút thuốc lá có ảnh hưởng như thế nào tới gia đình và
xã hội?
HS khác trả lời:
- Gia đình: + Thiệt hại về kinh tế, mình thấy bố mình hút thuốc lá rất hôi, mình phải ngửi
mùi thuốc lá rất khó chịu
+ Gây rạn nứt tình cảm gia đình
- Xã hội: + Ảnh hưởng tới những người không hút thuốc lá xung quanh (nguy hiểm hơn
gấp 3-4 lần người hút trực tiếp)
+ Gây chập cháy điện, cháy rừng
HS: Các bạn hãy cùng theo dõi video sau đây để thấy việc hút thuốc lá tiềm ẩn nguy cơ gây
cháy rừng như thế nào. (HS chiếu video).
HS: Các bạn có câu hỏi nào muốn đặt ra cho nhóm mình không?
HS khác: Tại sao hút thuốc lá có hại như vậy mà nhà nước không cấm hoàn toàn việc hút và
kinh doanh thuốc lá?
HS: Mời một số học sinh khác trả lời
- Ở VN có nhà máy sản xuất thuốc lá, nếu cấm hoàn toàn thì một bộ phận lao động không
có việc làm dẫn tới các tệ nạn XH
- Thuế từ mặt hàng thuốc lá đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách nhà nước, ngân
sách này được sử dụng để đầu tư cho giáo dục, y tế,… và một số mặt hàng thuốc lá còn
được xuất khẩu, phục vụ phát triển kinh tế của đất nước
HS khác hỏi: Theo mình thấy thuốc lá điện tử hiện nay đang trở thành một trào lưu với giới
trẻ, nhất là học sinh, sinh viên và mình đã từng thấy có một số bạn HS hút thuốc lá điện tử
quảng cáo không gây hại như thuốc lá tuyền thống. Điều đó có đúng không? Bạn giải thích
giúp mình.
HS: Để trả lời cho câu hỏi của bạn, mời các bạn cùng theo dõi bảng so sánh thành phần của
thuốc lá điện tử và thuốc lá truyền thống
Tiêu chí SS
Thuốc lá truyền thống
Thuốc lá điện tử
- Lá cây thuốc lá
- Chất lỏng
Thành phần
- 7000 hợp chất hóa học
- Nicotin, propylene glycol,
-Nicotin, tar và các chất độc khác
glycerin, hương liệu
Mùi và hương vị - Mùi khó chịu
-Mùi vị trái cây hấp dẫn
- Nghiện nicotin
- Nghiện nicotin
Ảnh hưởng đến
- Ung thư phổi, COPD
- Ung thư phổi, viêm phổi
sức khỏe
- Tim mạch
- Tim mạch
HS: Từ bảng này, các bạn có thể nhận thấy sự giống và khác nhau giữa thuốc lá điện tử và
thuốc lá truyền thống
- Thành phần đều chứa nicotin và một số chất độc hại khác
- Đều gây nghiện, gây các bệnh về đường hô hấp và hệ tim mạch.

HS: Từ đây các bạn đã tự có câu trả lời cho mình là có nên hút thuốc lá điện tử và thuốc lá
truyền thống hay không và liệu thuốc lá điện tử có an toàn hơn thuốc lá truyền thống không.
Các bạn có câu hỏi nào khác dành cho nhóm mình nữa không?
HS trả lời: Không
GV: Cảm ơn hoạt động tìm hiểu tác hại của thuốc lá của nhóm 1 rất đầy đủ. Có một câu hỏi
trong phần này cô thấy rất hay và muốn nhấn mạnh cho các con “Thuốc lá có hại như vậy
mà nhà nước không cấm hoàn toàn việc kinh doanh và hút thuốc lá?”
- Ở VN có nhà máy sản xuất thuốc lá, nếu cấm hoàn toàn thì một bộ phận lao động không
có việc làm dẫn tới các tệ nạn XH
- Thuế từ mặt hàng thuốc lá đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách nhà nước, ngân
sách này được sử dụng để đầu tư cho giáo dục, y tế,… và một số mặt hàng thuốc lá còn
được xuất khẩu, phục vụ phát triển kinh tế của đất nước
- Nhà nước khuyến cáo người dân không sử dụng bằng cách: trên mỗi bao bì sản phẩm đều
có hình thức tuyên truyền, cảnh báo tác hại của thuốc lá cho người sử dụng như “Hút thuốc
lá có thể gây ung thư phổi”,…
GV chốt: Hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm, sinh lí của người sử dụng mà
còn ảnh hưởng tới gia đình, xã hội và những người xung quanh (cao gấp 3 – 4 lần người hút
thuốc trực tiếp).
1.3. Luyện tập, vận dụng
GV: Trước khi kết thúc bài học ngày hôm nay, chúng ta cùng đến với trò chơi mở túi mù
Luật chơi: Các túi mù tương ứng với số thứ tự trong danh sách lớp của các con, túi mù nào
mở ra bạn đó sẽ bốc thăm câu hỏi và trả lời. Sau khi trả lời xong, bạn đó sẽ được lựa chọn
túi mù tiếp theo bốc thăm và trả lời câu hỏi. GV sẽ mở túi mù bất kì đầu tiên.
HS chơi trò chơi
GV: Để chào mừng lễ kỉ niệm 60 năm thành lập trường, ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 và
ngày 31/5 ngày quốc tế không khói thuốc, cô đã yêu cầu các nhóm phối hợp thực hiện một
video tuyên truyền về tác hại của thuốc lá để phát trên kênh truyền thanh của trường. Vậy
các con hãy cùng quan sát lại video mà mình đã thực hiện
GV: Chiếu video
1.4. Hướng dẫn về nhà
GV: Cô đã yêu cầu mỗi nhóm chuẩn bị một poster với chủ đề phòng chống tác hại của thuốc
lá. Về nhà các con mỗi nhóm thiết kế thêm một poster và đề ra một khẩu hiệu tuyên truyền
phòng chống tác hại của thuốc lá trong học đường để dán trong các lớp học, hành lang
- Tìm hiểu nguyên nhân gây gián đoạn hô hấp, những trường hợp nào cần hô hấp nhân tạo
- Thống kê số trẻ đuối nước hàng năm ở VN
- Tìm hiểu các bước hô hấp nhân tạo