https://thuvienpdf.com

TAT TAN TAT

QUÁÌ OÁN
NHẲT QUẢ ĐẤT
Những th ắc Mắc
không giống ai

K!v9||H

NHÀ

x u

At Bả

n k im

đ ồ n g

https://thuvienpdf.com

Blén mục trén niằtb ỉn phím

CÚI

Thư vlf n Quỉc gla v m Nam

Blng He
Tằt tán tật cáu h6l quái đán nhàt quáì đ
t : Những thác mác khống glòng ai / Blng He ch.b.: Vũ Thúy An dịch. H .: Kim Đổng, 2016, - 128tr.: tranh v é ; 21 cm
ISBN 9786042061476

1. Tri thúc 2. Khoa học thưúng thức 3. Sách thiều nhi
001 - dc23
KDL0532P-CIP

GULING dlNGGUAI HAOVVENTI ® Beijlng Publishing Group Ltd.
Vietnam ừanslation copyríghts <£>Kim Dong Publishing House, Hanoi, 2013
Vletnamese translation ríghts arranged with Beijing Publishing Group Ltd.
Xuảt bàn theo hợp đổng chuyển nhượng bản quyén
giữa Beiịing Publishing Group Ltd. vầ Nhầ xuất bàn Kim Đồng, 2015
Bán quyển tiếng Việt thuộc về Nhằ xuầt bàn Kim Đồng, 2016

https://thuvienpdf.com

Mục lục
Có phái tốc bạc cầng nhổ cầng mọc nhiếu?
Khi tắm, ghét của người da đen và người da trắng có mầu giòng nhau không? 10
Khi bóp tuýp kem đánh răng nhiều màu thl các màu có bj lẳn vào nhau không?
Số khía rãnh frên nắp chai bia của các hảng có bằng nhau không?
Tại sao chạy đường dầi xong, người lại vã mồ hôi nhu tắm?
Bạn có thể hắt hcfi và “xì hơi” cùng một lúc không?
o ố bạn hắt hơi khi mờ mắt!
Tai voi có công dụng tàn nhiệt, thê tai người thì sao? ( 2^
Tại sao bụi ở gắm giường và mặt bần chẳng giống nhau?
24
Chày nước mũi do cảm cúm và do ăn cay có giống nhau không? ự ộ
Khi xây cao ốc, làm thế nào để vận chuyển cần cấu lên trên nốc? 2^
(
Tay còn bấn hơn cà hậu môn?
Bất tay sẽ khiên vi khuẩn lây lan nhanh hơn?
Tại sao chi có tàu ngầm hạt nhân mà không có máy bay hạt nhân?
Loài kiên cố thề khuân vác những vật nặng hơn cơ thể 100 lần,
còn con người thì sao?

https://thuvienpdf.com

o

Hỏi chưa có đồng hổ, con người tính thời gian bằng cách nào?
Thân ống hút cố thể lầm thành hình tam giác không?
Da mặt bạn dày bao nhiêu?
Tại sao bịt mũi ừong khi ăn, ta thấy thức ăn nhạt nhẽo?
Tại sao bong bóng hình cầu mà không phải lầ hình lập phương?
Tạl sao keo con voi không dính vầo lọ chứa?
Thực vật cũng biết ăn thịt ư?
Khi bạn ở tư thế trổng cây chuối, chân bạn nhó đi hay to ra? 52
Bụng người có thề chứa được một con thuyền, bạn tin không?
Nèu các ngón tay dài bằng nhau, chuyện gi sẽ xày ra?
Uống rượu thl say, vậy uống trà có say không?
Có ai chêt vì cười nhiều quá không?
Có thể cân được lượng mỡ ừong cơ thể hay không?
Tại sao thịt lạl biến thành m ỡ? 64
Khi béo lên, tại sao ừên cơ thế lại có một bộ phận phát phl rõ nhất?

https://thuvienpdf.com

• Tại sao người béo dế đổ mồ hối?

(|Q

• Giấc mơ có màu hay đen trắng?
• Rau củ quà cũng có nhóm máu như người ư?

®

• Nêu có cánh, con người có bay được như chim không?
• Trứng hồng, ừứng trắng, trứng nào ngon hơn?
• Đổ ăn lúc nóng và để nguội, hương vị có gi khác nhau? @

_

• Tại sao sau khi bọt tan hềt, mùi vị của nước có ga lại khác đi?
• Tại sao túi đựng khoai tây chiên luôn căng phồng? 9
• Uống nước nhiều quá cũng bị ngộ độc ư?

©

• Nèu chi uống nước ngọt chứa axit cacbonic thỉ con người sẽ sống được bao lâu?
• Có phài các lỗ trên mặt ghè nhụa chuyên dành cho việc ' xl hơi''?
• Có phái bệnh nhân bều đường tề ra nước tiểu ngọt, còn bệnh nhân mắc chứng niệu độc
ữiì tè ra toàn chât độc?
• Phài lặn sâu bao nhiêu mới tránh được đạn?
• Cố ung thư gan, ung thư phổi, nhưng tại sao không có ung thư tim?
• Bông tuyêt cố mùi hương không?

https://thuvienpdf.com

Rắc muối vào vết thương thì xót, thê nêu rấc đường thì sao?
Cà chua được coi là rau hay trái cây? 100
Chữ bác sĩ xằu quá, tại sao dược sĩ lại đọc được?
Đi bơl hay bị chuột rút, đứng trên bờ có bị chuột rút không?
Có phim 3D, vậy có tlvl 3D không?

1] ^

Cố thể mang sân bay lên trời không?

1ÌI

Chiều đền suốt 24 tiếng cố giúp cây lớn nhanh hơn không?

^

Tièng ồn ảnh hường tới cà thị lực nữa ư? ^
Nêu bầu không khí toàn là ôxy, hít thở có dễ chịu hơn không?
Vì sao kim đồng hồ dịch chuyền về bẽn phài?

( lỊ i

Có thể đống băng người mắc bệnh nan y để chi

hay không?

Nước tiểu và nước bọt, cál nằo sạch hơn?
Nều mơ thấy có người bắn súng vầo ta, ta ci
Có phái người dũng cảm thi có gan to?

e

Tảu điện ngẩm được đưa xuống lòng đất như thề
“Xì hơi” có thé gây hóa hoạn thật sao?

https://thuvienpdf.com

https://thuvienpdf.com

Có PHẢI TÓC BẠC CÀNG NHỔ
CANG MỌC NHIỀU?
Những lúc bất chợt nhìn thấy tóc bạc trên mái đầu
cha mẹ, c h ú n g ta t h ấ y th ư ơ n g lắm v à c h ỉ m u ố n n h ổ đ i g iú p .
N h ư n g này, đ ừ n g v ộ i n h é , v ì c ó ng ư ờ i c h o rằ n g tóc b ạ c c à n g n h ổ
c à n g m ọ c n h iề u h ơ n . G i ả sử b ạ n n h ổ m ộ t sợ i, lạ i c ó m ư ờ i sợi k h á c
m ọ c lê n , t h ế t h ì c h ả đ ú n g là lợ i b ấ t cậ p h ạ i sao?

https://thuvienpdf.com

Sự th ậ t là k h ô n g h ề c ó c h u y ệ n
đ ó đ â u ! V ì s ố lư ợ n g c á c n a n g tó c
sẽ k h ô n g h ề tăn g lê n c h o d ù b ạ n
c ó tá c đ ộ n g v à o , n ê n n ế u n h ổ m ộ t
sợi tó c b ạ c th ì c ũ n g c h ỉ c ó m ộ t sợi
k h á c m ọ c lê n th ô i. T h ế n h ư n g , c ó
p h ả i c h ỉ c ần n h ổ tó c b ạ c đ i là h ế t
không?
C h ú n g ta v ẫ n n g h ĩ n h ổ

m ộ t,

h a i sợi c ũ n g c h ẳ n g ả nh h ư ở n g gì
đ ế n sứ c k h ỏ e . N h ư n g v ề lâ u d à i
th ì sẽ g â y tổ n th ư ơ n g c h o

nang

tó c , n g h iê m trọ n g h ơ n c ó t h ể d ẫ n
tớ i v iê m

nang. T h ế nên, dù đúng

là k h ô n g c ó c h u y ệ n tó c b ạ c c à n g

Tại sao một số
người trẻ tuổi ìạỉ
có tóc bạc?
Tóc bạc thông thường do tế
bào tạosắc tốđen ừong nang
tóc yếu đi, từ đó sắc tố đen
không được sản sinh,khiến sợi
tóc chuyển sang roàu ừắng.
Ké từ tuổi 35, tế bào tạo sắc
tố đen ở người binh thường bắt
đầu suy yếu. Nhưng cố người
còn ừẻ măng mà đã có tóc bạc
là vì sao? Hiện tượng này là
do nguyên nhân di truyển, thể
chất bầm sinh,
hoặc do chê độ
ănuống thiếu cân bằng,không
đù chất, thiếucác nguyên tố vi
lượng cần thiết.

n h ổ c à n g m ọ c n h iề u n h ư n g c ũ n g
k h ô n g n ê n n h ổ q u á th ư ờ n g x u y ê n !

https://thuvienpdf.com

HI TẮM, GHÉT CỦA NCườl PA
PEN

VA NGƯỜI OA TRẤNG có

iẢU GIỖNG NHAU KHÔNG?
Chúng ta đều biếc

c ăn c ứ th e o m à u d a , lo à i ng ư ờ i đ ư ợ c

c h i a th à n h c á c c h ủ n g tộ c d a đ e n , d a tr ắn g v à d a v à n g . M à u d a c h ủ
y ế u p h ụ th u ộ c v à o lư ợ n g h ắc t ố tro n g c ơ th ể . N ó i c á c h k h ác , n h ờ
c ó h ắc t ố m à d a n g ư ờ i m ớ i c ó m à u đ ấ y !
N ế u t h ế th ì k h i tắ m, g h é t c ủ a n g ư ờ i d a đ e n v à n g ư ờ i d a trắ n g
c ó m à u g iố n g n h a u k h ô n g n h ỉ? C â u trả lờ i là m à u d a k h á c n h a u th ì
g h é t c ũ n g ... k h ô n g g iố n g n h a u đ â ư l

https://thuvienpdf.com

L à n d a c h ú n g ta d o rấ t n h iề u t ế b à o
tạ o t hà n h . N h ờ q u á t r ìn h tra o đ ổ i c h ất,
t ế b à o c ũ c h ế t đ i, t ế b à o m ớ i s in h

ra.

T ế b à o c h ế t sẽ b o n g ra v à trở th à n h g h é t k h i tắ m.
C ũ n g g iố n g n h ư c á c t ế b à o k h á c tro n g c ù n g m ộ t
là n d a , c h ú n g c ũ n g c h ứ a h ắc tố. D o đ ó , g h é t c ủ a
ngư ời d a đ e n sẽ c ó m à u đ e n n â u , c ò n c ủ a n g ư ờ i
d a trắn g c ó m à u v à n g n h ạ t. C ò n n g ư ờ i d a v à n g th ì
sao? T h ô i, lầ n tớ i đ i tắ m, c á c b ạ n h ã y tự q u a n sá t
v à t ìm ra c âu trả lờ i n h é !

Hắc tố là gi?
Hắc tố là một chất màu nâu
đen có trong lông, tóc hoặcda
động vật. Tia tử ngoại trong ánh
nắng Mặt Trời chỉèu vầo sẽ lầm
tổn thương làn da, thậm chí gây
ung thư da. Khi đó, hắc tố có tác
dụng hấp thụ tia tử ngoại và bảo
vệ làn da khỏi các tấc hại. Vì thế,
hắctố trong da càng nhiều thì
mầuda càng tối, khả năng hấp
thụ tia tử ngoại sẽ càng mạnh.

11
https://thuvienpdf.com

KHI BÓP TUÝP KEM PÁNH RẢNG
NHIỀU MẨU THÌ

CÁC MẢU có BỊ LẪN

VẰO NHAU KHÔNG?
Mỗi buổi sáng và trước khi đi ngủ,

c h ú n g ta đ ề u p h ải

đ á n h ră n g . C h ắ c b ạ n n h ỏ n à o c ũ n g t h íc h k e m đ á n h ră n g n h iề u
m à u v ì k h i b ó p lê n b à n c h ải trô n g th ậ t là đ ẹ p m ắ t! N h ư n g sa o lú c
đ ư ợ c b ó p ra, từ n g d ải m à u v ẫ n n g u y ê n v ẹ n m à k h ô n g b ị lẫ n v à o
n h a u n h ỉ?
Bí

m ật

nằ
m

ở

cỗ

m áy

c h u y ê n d ù n g đ ể bơm kem
n h iề u m à u v à o tu ý p . L o ạ i
n à y k h ác c á c m á y bơm
kem

th ô n g

th ư ờ n g

ở

c h ỗ c ó ít n h ấ t h a i đ ầ u
bơm , m ột đầuchứ a
kem

trắ n g , m ộ t

đầu

chứ a

kem

https://thuvienpdf.com

Cần bao nhỉêu^
nguyên liệu để làm
ra kem đẩnh răng?
B ả n th â n đ ầ u b ơ m k e m c ũ n g rất
đ ặc b iệ t v ì d o n h iề u ô m iệ n g tạ o
t h à n h . C á c lo ại k e m c ù n g lú c đ ư ợ c
đ ư a v à o c á c m iệ n g k h á c n h a u , rồi
đ ẩ y v à o tr o n g ố n g tu ý p .

Khi

ta

bóp

tu ý p , k e m trắ n g
và

kem

m àu

đ ư ợ c b ó p ra c ù n g lú c , h ìn h t h à n h
c á c d ải m à u k h á c n h a u . V à t h ế là
c h i ế c b à n trải trô n g t h ậ t v ui m ắ t v ớ i
đ ủ s ắc m à u . L ú c n à o k e m b ó p ra
k h ô n g đ ề u n h ư b ìn h th ư ờ n g , b ạ n
hãy đặ
t tu ý p k e m v à o tro n g n ư ớ c
n ó n g m ộ t lá t là đ ư ợ c .

Dé làm ra kem đánh răng
người ta phái dùng tới hơn 10
nguyên liệu theo một ti lệ nhất
định và chúng được trộn đều
trong chiếc máy trộn khổng lồ.
Nguyên liệu bao gồm chất tẩy để
làm sạch, các chấthóa học diệt
khuẩn, bột khoáng giúp răng thêm
sáng bóng, chất giữ độ ám để kem
không bị khó cùng các hương liệu
giup thơm miệng.

Kem đánh răng có
fl our tốt hay không
tốt?
Trẽn thị trường có một loại kem
đánh răngchứa tlour rằt tốtcho
răng. Lượng tlour vừa đu có thê
giup răngthèm chắc khoe, sáng
bóng, chống axit và bào vệ răng
khỏi bị ầnmòn. Nhưng loại kem
này không phù hợp vời các bạn
nho, vi trong lúc đánh răngcác
bạndễ nuốt vào lắm,hàm lượng
tlour sử dụng mỏi ngày vượt quá
mức quy định sẽ gây hạicho cơ
thé. Vi thè các bạnchi nên dùng
kem đánh răng dành riêng cho trẻ
nhò thôi, vá nhớ làm theo hướng

https://thuvienpdf.com

số K H lA RÃNH TRÊN NẮP
/

CHAI BIA CỦA CÁC HẴNG
CÓ BẰNCNHAU KHÔNG?
Chắc hẳn bạn đã nhìn
thấy rất nhiều nắp chai bia
của

các

hãng

k h á c nhau.

N ào,

h ã y t ìm v à q u a n sá t k ĩ m ộ t c h iế c
nắp xem

trê n

đó có

b a o n h iê u

k h ía rã nh ! H ẳ n b ạ nsẽ tự h ỏ i tạ i
sa o lạ i n h ư th ế ?

https://thuvienpdf.com

Khéo ĩĩiở
nếp chai

Thì

ra y ê u c ầu đ ầ u t iê n

khi

là m

m ộ t c h i ế c n ắ p c h ai là p h ải đ ả m b ả o
đ ộ k ín . C á c k h ía rã nh g iú p n ắ p đ ó n g
c h ặt v à o m iệ n g c h a i. N h ư n g s ố lư ợ n g
k h ía rã nh k h ô n g n ê n n h iề u q u á , v ì n ế u
c à n g n h iề u t h ì d iệ n t íc h t iế p x ú c g iữ a
k h ía v à m iệ n g c h a i c à n g n h ỏ , n ắ pc h a i
sẽ k h ô n g g ă m c h ặt v à o m iệ n g đ ư ợ c .
Qua

n h iề u

lần t h í n g h iệ m , n g ư ờ i ta

đ ã c h ứ n g m in h

21

k h ía rã nh là vừ a

đ ủ c h o m ộ t n ắ p c h ai. C á c n ắ p c h ai
b ia trê n t h ế g iớ i đ ề u c h ỉ c ó đ ú n g 21
k h ía rã nh , k h ô n g t in t h ì b ạ n c ứ đ ế m

Các bạn có tin không,
chi cầndùng hai chíềc đũa
tương đối chắc là có thể
mở được nắp chaibia. Oây
chính là nguyên lí đòn bẩy.
Tay trái kẹp chặtvào phần
cổ chai gầnnắp,dùng một
đầu cùa đôi đúa chống vào
phẳn dưới nắp chai, đẳu kia
hướng lên ừên tạo thành một
góc, dùng ngón cái tay ừái
làm íiềm tựa, tay phải bật
đầu đũa kia xuống nhanh
vầmạnhđể khui nắpchai.
Nhưng cách này không an
toàn như dùng cái mở nắp
vi đòi hỏi phải khéo léo, nếu
không bạn sẽ làm mình hoặc
người khác bị thương đầy!

th ử x e m !

https://thuvienpdf.com

TẠI SAO CHẠY PƯỜNG PẰI XONG,
[

2^ 1

NGƯỜI LẠI VA MỒ HÔI NHƯ TẮM?

Các bạn đã bao giờ đổ mồ hôi nhễ nhại

sau k h i c h ạ y

m ộ t q u ã n g đ ư ờ n g d à i c h ư a . L ú c ấy, cá c b ạ n t h ấ y thậ t k hó c h ịu p h ải
k h ô n g ! N h ư n g tạ i sa o lạ i n h ư v ậ y n hỉ?
C â u trả lờ i th ậ t đ ơ n giản , v ì đ ổ m ồ h ô i là p h ả n ứ n g th ô n g th ư ờ n g
k h i c ơ t h ể tự đ ộ n g đ iề u c h ỉn h th â n n h iệ t. S au k h i tập t h ể th a o ,
q u á t r ìn h
^

N

^

tro n g

tu ầ n h o à n
cơ

th ể

m áu

d iễ n

ra

n h a n h h ơ n n ê n th â n
n h iệ t c ũ n g c a o h ơ n .
Đ ể là m m á t c ơ th ể ,
tu y ế n

mồ

hôi

bắt

đ ầ u t iết ra m ồ h ô i.

https://thuvienpdf.com

Iế
Sau

khi

bốc

h ơ i,

mồ

hôi sẽ p h á t tá n đ ư ợ c p h ầ n

J
^

n à o n h iệ t lư ợ n g tro n g c ơ
th ể. K h i th â n n h iệ t đ ã trở
v ề m ứ c b ìn h th ư ờ n g , lỗ c h â n
lô n g c o lại đ ể n h iệ t lư ợ n g k h ô n g
c ò n th o á t ra n g o à i nữ a.
T u y lú c ấ y g iọ t m ồ
hôi

v ẫ n lưu

lạ i trê n

d a , k h iế n to à n th â n h ô i
h á m , k h ó c h ịu , n h ư n g đ ó là m ộ t tro n g
n h ữ n g c á c h tự đ iề u c h ỉn h th â n n h iệ t
c ủ a c ơ th ể . K h ô n g n h ữ n g v ậ y , đ ổ m ồ
h ô i c ò n là m ộ t c á c h t h ải đ ộ c , g iú p q u á
t r ìn h tra o đ ổ i c h ất d iễ n ra n h a n h h ơ n ,
đ ồ n g th ờ i tă ng c ư ờ n g sứ c đ ề k h á n g .
N ế u k h ô n g đ ư ợ c th ải q u a m ồ h ô i, c h ất

LỨC bơi thì có ra
ĩĩiồ hôi không?
Có phảichơi thể thao trên
cạn hay dướinước đều đổ mồ
hôi như nhau? Thường thì cơ
thể không đổ mồ hôi khi bơi, vì
ở dưới nước, nhiệt độ thấp,lỗ
chân lông co lạl nên không toát
mồ hôi.

đ ộ c sẽ t íc h tụ lạ i tro n g c ơ th ể , k h iế n
g a n v à th ậ n p h ải là m v iệ c n h iề u h ơ n .

Tại sao mồ hôi có
vị mặn?
Đố là vì trong mồ hôi chứa
chất natri clorua. Dây chínhlà
thành phầnchủ yếu có trong
muối ăn mà ta dùng để nấu
nướng hằngngày. Muối thi rất
mặn, thế nên mồ hôi có vị hơi
mằn mặn củng phải thôi!

17
https://thuvienpdf.com

BẠN CÓ THỂ HẮT HƠI VẢ "X ì HƠI"
CÙNG MỘT LÚC KHÔNG?
Khi lỗ mũi nhận kích thích từ môi trường bên ngoài,
ta rấ t d ễ h ắ t x ì h ơ i, c ò n k h i c h ư ớ n g b ụ n g t h ì lạ i rất h a y " x ì h ơ i" .
H a i p h ả n ứ n g c ơ t h ể n à y đ ề u là n h u c ầu s in h lí th ô n g th ư ờ n g v à tốt
c h o sứ c k h ỏ e . N h ư n g đ ã b a o g iờ b ạ n tự hỏ i, liệ u c ả h a i c ó t h ể d iễ n
ra c ù n g m ộ t lú c h a y k h ô n g ? M u ố n b iế t đ á p á n , c h ú n g ta c ù n g t ìm
h iể u x e m c ú h ắ t h ơ i v à " x ì h ơ i" đ ư ợ c h ìn h th à n h n h ư t h ế n à o n h é !
"X ì

h ơ i"

đường

đến

tiê u

từ

hóa.

T ro n g ru ộ t g ià c ó
v i k h u ẩ n ru ộ t k ế t
c ù n g n h iề u lo ạ i
vi

khuẩn kh ác

g iú p p h â n g iải

https://thuvienpdf.com

th ứ c

ăn k h ô n g

hóa được.

tiê u

Khi phân

g iả i n h ữ n g s ả n p h ẩ m
th ừ a

lạ i

tr ìn h

tiê u

của

quá

hóa,

các

Sao tiêng "xì
^"ơỉ" cũng phong
thế nhỉ?

v i k h u ẩ n n à y sẽ tạ o
ra h ơ i

ruột.

Hơi

th o á t ra n g o à i

này

c h ín h

là

lú c

c h ú n g ta " x ì h ơ i" đ ấ y.
C ò n c ú h ắ t h ơ i lạ i đ ế n từ đ ư ờ n g h ô
h ấ p v ớ i tá c d ụ n g c h ủ y ế u là d ọ n s ạ c h
bụi

b ẩ n, v i

khuẩn có

hại xâm

nhập

v à o c ơ th ể . K h i n iê m m ạ c m ũi b ị k íc h
t h íc h , n g ư ờ i ta s ẽ h ít m ộ t h ơ i t h ật sâ u ,
lồ n g n g ự c c o lại k h iế n k h í t r o n g p h ổ i
nhanh

c h ó n g t h o á t m ạ n h ra k h ỏ i

m ũ i, c u ố n
t h íc h

sạch

các

dị v ật g â y

k h o a n g m ũ i. Đ i k è m

Vì sau khi đi qua trực
tràng, hơi ruột sẽ đến lỗ
hậu môn, nơi được cơ
vòng bảo vệ nghiêm ngặt.
Nếu khí đi qua lỗ hổng này,
tiếng nghe sẽ “trầm”hơn
một chút, còn ừong taíờng
hợp khí bị ép ra ngoài, cơ
vòng sẽ rung lên khiến bạn
nghe thấy những âm thanh
từ thấp tới cao.

lỗ

k íc h

v ớ i lu ồ n g

k h í n à y là c h ất n h ầ y .
V i ệ c h ắ t h ơ i v à " x ì h ơ i" đ ư ợ c h ìn h
th à n h th e o h a i đ ư ờ n g k h á c n h a u n ê n
h o à n to à n c ó t h ể x ả y ra c ù n g lú c . N h ư n g
x á c su ấ t rất th ấ p, m à tố t n h ấ t là n ê n
th ự c h iệ n k ín đ á o ở n ơ i k h ô n g c ó n g ư ờ i
bạn nhé!

Lúc hắt hơitớ cũ n g
"x ì h ơ i" luôn n ệ !...

https://thuvienpdf.com

•t'^^■'■

-v^

■
''•.í '

■'•1* '

ỵ

t»ố BẠN HẮT HƠI KHI MỞMẮTl

Nếu bạn mở mắt trong
Imi hắt h ơ i th ì sẽ t h ấ y n ư ớ c
m iế n g

b ắ n ra

tu n g

tó e !

Tuy

n T ĩiê n , v iệ c n à y c ũ n g k h ó là m
lắm

nha,

nguyên

nhân

là

do

đSu?
^

T rư ớ c k h i trả lờ i c â u h ỏ i này,
c h ú n g ^ ta h ã y th ử t ìm

h iể u tạ i

sa o c o n n g ư ờ i lạ i h ắ t h ơ i n h é !
frê n

n iê m

m ạc

m ũi

của

con

í|gư ời c ó rất n h iề u t ế b à o th ầ n
k in h . K h i v ậ t lạh a y c á c m ù i g â y
k íc h t h íc h x â m n h ậ p v à o , c á c t ế
b à o v ô c ù n g n h ạ y c ảm

n à y sẽ

lập tứ c th ô n g b á o c h o b ộ n ã o .
N ã o liề n ra lệ n h c h o lỗ m ũ i v à
khoang

m iệ n g

đồng

th ờ i

th ả i

h ơ i ra n g o à i đ ể tố n g c á c v ậ t lạ
đ i, v à t h ế là c h ú n g ta h ắ t x ì.

https://thuvienpdf.com

Tại sao các kích
thích lại khiến
ngườỉ ta hắt hơi

T h ế tạ i sa o k h i h ắ t h ơ i ta lạ i h a y
n h á m m ắ t? B ở i v ì tro n g lú c đ ó , c á c
c ơ liê n q u a n tớ i v iệ c

h ô h ấ p th ắ t

lạ i đ ộ t ng ộ t, k h iế n c h o c á c c ơ m ặ t
c ũ n g b ị c o rút th e o , tro n g đ ó p h ầ n
c ơ g iú p m í m ắ t đ ó n g m ở c ũ n g c h ịu
ả nh h ư ở n g . V ì t h ế c h ú n g ta th ư ờ n g
n h ắ m m ắ t lạ i m ộ t c á c h

v ô th ứ c .

N g o à i ra, sứ c m ạ n h c ủ a m ộ t c ú h ắ t
h ơ i v ô c ù n g lớ n tro n g k h i đ ô i
m ắt ch ú n g

ta

lại

quá

Hắt hơi là một phản ứng
phòng vệ xảyra khi niêm mạc
mũi hay vòm mũi bị tác động.
Có rất nhiều thứ có thể gây kích
thích như bụi, phấn hoa, mùi
hoặc các dị vật khác.
Ngoài ra,
khi bị càm cúm, cảm lạnh...
đường hô hấp sẽ bị nhiễm virus
hoặc vikhuẩn,khiến niêm mạc
mũi phù nề, xung huyết hay tắc
nghẽn, chảynước mũi, đi kèm
với các cú hắt hơi liên tục.
Dáng chú ý là nước miếng
văng ra cũng chứa virus hoặc vi
khuẩn đấy, thế nên các bạn phài
tập thóiquen lấykhăntay che
mũi khi hắt hơi đé tránh lây lan
cho người khác nhé!

—

m ong m a n h, nếu hắt
hơi

mà

trừ n g
dễ

m ắt cứ m ở

trừ n g

bị

th ì

rất

tổ n

th ư ơ n g ,

n g u y h iể m

lắm c á c

b ạ n ạ.

https://thuvienpdf.com

TAI VOI CÓ CÔNG PỤNC TẢN NHIỆT,
THẾ TAI NCườl THÌ SAO?

Các bạn có thấy loài voi thường hay phe phẩy cặp
tai to như lá chuôi không? T ại s a o c h ú n g lại là m t h ế n h i ỉ
P h ầ n b ê n n g o à i lỗ ta i đ ư ợ c g ọ i là v à n h ta i. V à n h ta i c ủ a lo à i v ậ t
k h ổ n g lồ n à y rất to v à m ỏ n g , b ê n tro n g c h ứ a n h iề u m a o m ạc h n h ỏ
li ti. H ễ k h i c h ú n g p h ẩ y ta i, n h iệ t lư ợ n g s in h ra tro n g q u á t r ìn h
tu ầ n h o à n m á u sẽ tỏ a ra từ đ â y, g iú p c ơ t h ể v o i tả n n h iệ t, là m m á t.
V ậ y ta i n g ư ờ i c ó c ô n g d ụ n g tư ơ n g tự h a y k h ô n g ?
C h ú n g ta đ ề u b iế t n h iệ t đ ộ c ơ t h ể n g ư ờ i h ầ u n h ư lu ô n d u y trì ở
m ộ t m ứ c ổ n đ ịn h là k h o ả n g 37 đ ộ

c.

https://thuvienpdf.com

Nhưng

n h iệ t

độ

ở

các

bộ

phận

k h á c n h a u trê n c ơ t h ể t h ì lạ i k h ô n g
g iố n g n h a u . N h iệ t đ ộ c ủ a b ộ p h ậ n d ễ
t iế p x ú c v ớ i k h ô n g k h í b ê n n g o à i n h ư
v à n h t a i, c h ó p m ũ i, đ ầ u n g ó n ta y đ ề u
th ấ p h ơ n m ộ t c h ú t. V à o n h ữ n g n g à y
n ó n g b ứ c c ũ n g c h ỉ lê n tớ i 2 9 - 3 0 đ ộ
là c ù n g , v ì c h ú n g rất dễ tả n n h iệ t.
T h ế n ê n , lú c lỡ ta y c h ạ m

và o đ ồ

v ậ t n ó n g c h ú n g ta th ư ờ n g v ô th ứ c sờ
lê n v à n h ta i đ ể h ạ n h iệ t. T h ế n h ư n g
c h ẳ n g m ấ ya i c h ạ m v à o c h ó p m ũ i n h ỉ!

Tại sao sau khỉ
vận động mạnh
tai lại nóng
phừng phừng?
Tai của chúng ta có chứa
một hệ thống mao mạch dày
đặc nhưng bên ngoài lại được
bao phủ bởi một lớp da mỏng
manh. Sau khi vận động
mạnh, một lượng máu rất lớn
chảy qua khiến các mao mạch
căng lên. Vì máu cũng có mức
nhiệt độ nhất định nên ta thấy
tai nóng phừng phừng. Ngoài
ra, vào mùa đông giá rét, nèu
đi từ ngoài trời vào phòng ấm,
ta cũng thầy đôi tai ừng đỏ và
nóng lên đấy.

Tại sao tai ù đi
khỉ bị nước tràn
vào?
Khi âm thanh bên ngoài đì
vầo tai, màng nhĩ sẽ rung lên.
Âm thanh càng lớn thì mức độ
rung càng mạnh và ngược lại.
Sau khi đi qua các dây thần
kinh thính giác, tín hiệu âm
thanh sẽ được truyền tới não,
thè lầ ta nghe thấy âm thanh.
Nhưng nếu nước trần vào tai,
sự rung động của màng nhĩ sẽ
bị ảnh hưởng khiến âm thanh
ù đì.

23
https://thuvienpdf.com

/

r

TẠI SAO BỤI ở GẬM GIƯỜNG
VA MẶT BÀN CHẲNG GlỐNG NHAU?
Nếu quan sát kĩ các bạn sẽ
thấy, p h ò n g ố c sau m ộ t th ờ i g ia n d à i
không

được

quét

dọn,

m ặt bàn,

gầm

g iư ờ n g , m ặ t đ ấ t sẽ t íc h tụ rất n h iề u b ụ i
b ặm . N h ư n g tạ i sa o b ụ i ở g ầ m g iư ờ n g v à
m ặ t b à n lạ i c h ẳ n g giố n g n h a u ? B ụ i d ư ớ i
g ầ m g iư ờ n g th ư ờ n g v ó n lạ i n h ư c ụ c b ô n g ,
c ò n b ụ i trê n m ặ t b à n th ì p h ủ th à n h từ n g
lớ p . T ại sa o lạ i n h ư v ậ y n hỉ? Đ ó là d o sự
tá c đ ộ n g c ủ a k h ô n g k h í v à t ĩn h đ iệ n .
C á c h ạ t b ụ i trô i n ổ i tro n g k h ô n g tru n g
sẽ v a c h ạ m, g ắ n k ế t lạ i v ớ i n h a u th à n h
từ n g đ á m v à d ầ n d ầ nrơi x u ố n g .

https://thuvienpdf.com

Chúng

th ư ờ n g

m ang

đ iệ n

t íc h

Pa có sỉnh
bựỉ hay
không?

g iố n g

n h a u n ê n đ ẩ y n ha u ra x a . D o đ ó c á c đ á m
b ụ i th ư ờ n g k h á x ố p v à rời rạ c , rất d ễ b ị

Khi ánh nấng xuyên
qua cửa sổ, ta thường
trông thấy cáchạt bụi
bay lơ lửng, một phần
trong đó có sự “đóng
góp” của chính bạn
đấy nhé! Trong quá
trình trao đổi chất,làn
da liên tục sản sinh
các tế bào mới, đẩy
các tê bầo già hoặc đã
chết ở lớp ngoài cùng
đi. Các tế bào chết sau
khi rơi xuống sẽ trôi lơ
lửng trong không khí
và gia nhập đoàn quân
“bụi bặm”.

k h ô n g k h í th ổ i ta n . ở n h ữ n g n ơ i tư ơ n g đ ố i
k ín n h ư g ầ m g iư ờ n g , g ầ m tủ, c á c đ á m b ụ i
rất ít b ị k h ô n g k h í b ê n n g o à i tá c đ ộ n g n ê n
vón

lạ i n h ư c ụ c b ô n g . C ò n c á c đ á m b ụ i

trê n m ặ t b à n lạ i th ư ờ n g b ị k h ô n g k h í là m
x á o trộ n n ê n tả n ra rất đ ề u .

,í'-

■■■■■

■
^

^

n

ỉ
25
https://thuvienpdf.com

CHẢY Nước MŨI PO CẢM CÚM
VA PO ĂN CAY CÓ GIỐNG NHAU KHÔNG?
Nước mũi thật là phiền
phức! H ẳ n b ạ n n h ỏ n à o c ũ n g
từ n g trả i q u a h a i trư ờ n g h ợ p sau
đ â y : T h ò lò k h i c ảm c ú m v à sụt
s ịt k h i ă n c a y , p h ải k h ô n g n à o?

https://thuvienpdf.com

T ro n g đ iề u k iệ n b ìn h th ư ờ n g , n iê m
m ạc m ũi

! Tại sao khỉ nếm
pliảỉ ớt, đầu ìưỡỉ
ị lại
lạirát
rất
và nóng
I bờng?

lu ô n t iế t c h ất n h ầ y đ ể d uy

trì đ ộ ẩ m, đ ồ n g th ờ i g iữ c h o c á c lo ạ i
b ụ i b ẩ n, v i s in h v ậ t k h ô n g x â m n h ậ p
v à o c ơ th ể , đ â y c h ín h là n ư ớ c m ũ i. K h i
b ị c ảm , lũ v ir u s , v i k h u ẩ n c ứ là m lo ạ n
tro n g k h o a n g m ũ i, n iê m

m ạc b ị n ó n g

n ê n t iế t ra n h iề u c h ất n h ầ y h ơ n . K h i
k h o a n g m ũ i h ế t c h ỗ c h ứ a , c h ất n h ầ y sẽ

i
1
;
'ị
I
I

Ị

ỉ
:

Đầulưỡi của chúng ta vô
cùng nhạy cảm với các vị.
Trong ớt có chứa một chằt đặc
biệt có tên là capsaicin. Mỗi
khi ănvào, capsaicin sẽ kích
thích khu vực cảmnhậncảm
giác đau và nóng nằm trên đầu
lưỡi. Vì thế mà lúc này ta thấy
rát và nóng bừng, phải thè lưỡi
ra ngoài.

c h ả y ra n g o à i.
M ỗ i lầ n c h ả y n ư ớ c m ũ i v ì ă n ca y,
trô n g c h ú n g ta đ ế n là b u ồ n c ư ờ i. T h ì ra
tạ i ớt c ó m ộ t c h ất g â y k íc h t h íc h n iê m
m ạc m ũ i. V à t h ế là k h o a n g m ũ i b u ộ c
p h ải t iế t t h ê m

c h ất n h ầ y đ ể là m d ịu

k íc h t h íc h đ ó .
N h ư v ậ y , th ò lò d o b ị c ả m h ay sụt s ịt
d o ă n ca y đ ề u là d o n iê m m ạc t iế t th ê m
c h ất n h ầ y k hi b ị k íc h t h íc h ,

về c ơ

bản,

h a i h iệ n tư ợ n g n à y là g iố n g n h a u .

https://thuvienpdf.com

KHI X Ẵ YCAO ỐC, LAM

th ế nào

PỂ VẬN CHUỴỂN CẦN CẨU
LÊN TRÊN NÓC?

https://thuvienpdf.com

M u ố n trả lờ i c â u h ỏ i này,
c h ú n g ta p h ải t ìm

h iể u c ấ u

tạ o c ủ a c ần c ẩ u n ó c n h à đ ã !
H a i bộ p h ậ n ch ủ yếu củ a nó
là tay n â n g v à c h â n đ ế . L o ạ i
c ần c ẩ u n à y tu y c ồ n g k ề n h
n h ư n g c ó t h ể th á o d ỡ ,

lắ p

rá p m ọ i lú c . K h i c h u ẩ n bị th i
c ô n g , c ỗ m á y sẽ đ ư ợ c d ỡ ra
th à n h

n h iề u

c ấ u k iệ n

nhỏ.

N h ư n g đ ố i v ớ i c ô n g n h â n th ì
c á c c ấ u k iệ n ấ y h ã y c ò n to
v à n ặ n g lắ m, c h ẳ n g t h ể n à o
b ê v á c b ằ n g ta y đ ư ợ c . T h ế
là c á c c ấ u k iệ n n à y lạ i đ ư ợ c
m ộ t c h i ế c c ần c ẩ u k h á c v ậ n
chuyển

lê n

xây

m ới

rồi

tầ ng

lầ u đ a n g

được

lắp

rá p

lại. M ỗ i k h i c ó m ộ t tầ ng m ớ i
đ ư ợ c x â y lê n , c á c c ô n g n h â n
cũng

dùng

cách

tư ơ n g

tự,

th á o d ỡ th à n h c ấ u k iệ n , v ậ n
chuyển

lê n

cao

rồi

lạ i lắ p

rá p . C ỗ m á y k h ổ n g lồ c ứ t h ế
đ ư ợ c đ ư a lê n từ n g tầ n g . Sau
k h i x â y x o n g , c h ú n g lạ i đ ư ợ c
dỡ

ra rồi đ ư a t h ẳ n g x u ố n g

đ ấ t b ằ n g t h a n g m áy.

thò ra. duôì vào
ở công trường, các bạn có
thể nhìn thấy những cánh tay
nâng khỏe khoắn đang vươn ra
làm việc. Thông thường, nó có
thé duỗi dài tới 40 m và nhẹ
nhàng nhấcmột khối vật liệu
trọng lượng 45 tấn. Sau khi thu
vé gọn gàng, cần cầu lại được
lái tới chó khác nên rất tiện lợi.

https://thuvienpdf.com

TAY CÒN BẨN HON CẢ HẬƯ MÔN?

Eo ơi, tay thì làm sao mà
bẩn hơn hạu môn được? T h ế
m à c á c n h à k h o a h ọ c k h ẳ n g địn h
rằ n g đ ô i ta y c h ín h là b ộ p h ậ n mấ t
v ệ s in h n h ấ t c ơ t h ể đ ấ y !
Bạn n g h ĩ
th ư ờ n g b á m

mà

xem ,

chúng

v à o ta y v ịn
bị

ta

đ ể khỏi

ngã k h i đ i xe
b u ý t.
ta y
đã

Nhưng
v ịn

ấy

có không

b iế t

bao

n h iê u

người

từ n g

chạm

vào. K hi dùng
x o n g n h à v ệ s in h
c ô n g c ộ n g , b ạ n c ũ n g sẽ
m ở c ử a b ằ n g tay. H ễ t h ấ y v ậ t
g ì trô n g h a y h a y, c h ắ c c h ắ n c ũ n g
sẽ lấy ta y đ ể sờ v à o . Đ ô i b à n ta y
th a m g ia v à o g ầ n n h ư tấ t c ả mọ i
v iệ c , k h ô n g b ị d ín h v ô s ố v i k h u ẩ n
m ớ i lạ!

https://thuvienpdf.com

C á c n h à k h o a h ọ c đ ã p h át h iệ n
ra

trê n

m ỗi

c e n t im e t

vuông

da

n g ư ờ i c ó đ ế n h ơ n m ộ t tr iệ u c o n v i
k h u ẩ n . S a u k h i là m v iệ c , la o đ ộ n g ,
m ộ t m ilig r a m g h é t m ó n g ta y c ó th ể

Cộ phải ngồi bồn
cầu quá lau sẽ dễ

c h ứ a v à i tră m n g h ìn c o n v i k h u ẩ n .
S ố lư ợ n g v i k h u ẩ n trê n h a i b à n ta y
Id u u u

th ì c ò n n h iề u h ơ n t h ế nữa.
V ì t h ế m à b à n ta y đ ã " tr a n h
c h ứ c " là b ộ p h ậ n
bẩn nhất cơ
th ể . N ế u
hằngngày
bạn
không

U i u i q u e n I iu d u

Ld u u u iiy

bạn rấtdễ mắc bệnh tn. Dẳu
dưới trực ừàng hoặc máu ưong
tình mạch hậu môn khó lưu
thông, khiến huyèt quản bị giãn
vầ phổnglên, lâu ngày dẫn tới
bệnh tìĩ. Thè nên lầnsau đi vệ
sinh, các bạn phải“tậpừung
vào chuyên môn” cho xong, nếu
không căn bệnh đáng ghét ây sẽ
đến tìm các bạn đầy!

c h ịu
khó
là m
v ệ s in h
s ạ c h sẽ,
h ậ u qu ả sẽ
v ô c ù n g n g h iê m
trọ n g !

31
https://thuvienpdf.com

BẮT TAY SẼ KHIẾN VI KHUẨN

ỵ

L Ẳ Y LAN NHANH HƠN?

Khi gặp người quen, kết bạn mới,
đàm phan làm ăn thành công...
c h ú n g ta th ư ờ n g b ắ t ta y n h a u . N h ư n g c á c
b ạ n b iế t đ ấ y, ta y là b ộ p h ậ n d ễ b ị d ín h vi
k h u ẩ n n h ấ t. N ế u th ư ờ n g x u y ê n b ắ t tay, v i
k h u ẩ n sẽ lâ y la n n h a n h h ơ n .

https://thuvienpdf.com

T h e o n g h iê n cứ u , k h i d ịc h c ú m g ia
cầm H I N I n ă m 2 0 0 9 b ù n g p h á t, rất
nh iề u ngư ời d â n C a n a d a v ì sợ n h iễ m
virus n ê n k h ô n g b ắt tay.
K h ô n g n g ờ c ũ n g c ó lú c b ắ t tay lạ i
là m ột h à n h đ ộ n g " n g u y h iể m " ! C á c

Phép chào hỏi
muôn nơi
Trên ứíê giới có rất nhiều

nh à k h o a h ọ c M ĩ c ò n c h o rằ n g , n ế u

cách chầo hổi đặc
biệt. Người

c h ú n g ta k h ô n g b ắ t tay n h a u k h i g ặ p

Nigeria thường gỗ nhẹ ngón tay

gỡ m à t h a y v à o đ ó là h u ý c h c ù i c h ỏ ,

cái vài lẩn lên tay khi gặp nhau,
ở Congo, người ta thường vươn

cúi c h à o h o ặc c h ạ m n ắm đ ấ m, v iệ c

hai tay, cúi gập người rồi thổi

lâ y la n v ir u s , v i k h u ẩ n sẽ g iảm đ ư ợ c

phù vầi cái. Bộ tộc ven hồ
Tanganyika thi lại hay vỗ bụng,

phần nào.

vỗ tay rồi bắt tay. Người Maori

T rê n th ự c tế, v iệ c c h à o h ỏ i b ằ n g
cách

c h ạ m n ắm

đ ấ m b ắ t đ ầ u trở

th à n h trà o lưu c ủ a n g ư ờ i M ĩ d a đ e n

ở New Zealand có truyền thống
chạm múi rồi cọ cọ vầi cái.
Còn bạn thì sao?

từ n h ữ n g n ăm 6 0 c ủ a t h ế k ỉ 2 0 . M ộ t
khi q u e n rồ i,
b ạn sẽ th ấ y
chạm nắm
đấm cũn g
là m ộ t
cách chào
h ỏ i k h á th â n
m ậ t đấ y ch ứ !

https://thuvienpdf.com

TẠI SAO CHỈ CÓ TÀU NCẦM HẠT NHÂN
m Ằk h ô n g

Bạn c ó biết

lò

Có M á y

b a y h ạ t n h ẵ n?

phản ứng hạt nhân

là

gì không?

Đ ó là

m ộ t t h iế t b ị k iể m so á t tố c đ ộ p h ả n ứ n g p h â n h ạc h c ủ a n g u y ê n tử.
P h ả n ứ n g p h â n h ạc h th ư ờ n g g iải p h ó n g ra m ộ t n g u ồ n n ă n g lư ợ n g
rấ t lớ n . C o n n g ư ờ i tậ n d ụ n g n ă n g lư ợ n g n à y đ ể
\(ận h à n h v ũ k h í h ạ t n h â n , p h ư ơ n g tiệ n
\ g ia o th ô n g , v í d ụ n h ư tà u n g ầ m h ạ t
\

nhân,
\

hàng

chạy

\ \ t à u

không

n ă n g lư ợ n g

m ẫ u h ạ m'”
hạt n h ân,

p h á b ă n g n ă n glư ợ n g h ạ t
nhân. V ậ ycó m áy bay chạy

\^ b ằ n g n ă n g lư ợ n g h ạ t n h â n
'

\kh ô n g ?

\

N ế u m u ố n đ iề u k h iể n
á y b a y h ạ t n h â n th ì
p h ải đ ổ i đ ộ n g c ơ th ô n g
th ư ờ n g c ủ a

m áy bay

^th à n h đ ộ n g c ơ c h ạ y
y b ằ n g n ă n g lư ợ n g hạt
ih â n .

(1) Còn gọi là tàu sân
bay, một loại tàu chién
'Ịđược thiết kế để cho
máy bay cát cánh và hạ
cánh, hoạt động như
một căn cứ không quân
trên biển (BT).

ị

https://thuvienpdf.com

T u y n h iê n , lò p h ả n ứ n g h ạ t n h â n
vô cù n g c ồ n g kền h , m á y b a y kh ô n g
th ể n à o c h ở đ ư ợ c . N h ư n g v ấ n đ ề n à y
k h ô n g t h ể là m k h ó c á c n h à k h o a h ọ c ,
h ọ đ ã n hiề u lầ n t iế n h à n h t h í n g h iệ m
v à c u ố i c ù n g c ũ n g c h ế tạ o ra đ ư ợ c m ộ t
lo ạ i đ ộ n g c ơ p h ả n lự c h ạ t n h â n .
V ấ n đ ề đ ầ u t iê n đ ã đ ư ợ c g iải q u y ế t
th ì v ấ n đ ề th ứ h a i x u ấ t h iệ n . Đ ộ b ứ c
x ạ c ủ a n g u y ê n tử tư ơ n g đ ố i m ạ n h, g â y
nguy

hại ch o

con

n g ư ờ i,

nên

công

tá c b ả o h ộ là v ô c ù n g q u a n trọ n g . Đ ể
g iải q u y ế t v ấ n đ ề nà y, c á c n h à k h o a
h ọ c đ ã n gă n c á c h đ ộ n g c ơ h ạ t n h â n
ở đ ầ u m á y b a y v ớ i k h o a n g n g ồ i p h ía
sau m á y b a y , n h ờ v ậ y g iảm th iể u đ ư ợ c
m ứ c đ ộ ả nh h ư ở n g c ủ a b ứ c x ạ đ ối v ớ i
c o n n g ư ờ i.
Chắc

c h...