THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: ''Một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ 4 tuổi”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tích hợp tất cả các lĩnh vực
3. Tác giả: Nguyễn Thị Tính

Giới tính : nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 20/09/1991
Trình độ chuyên môn: Trung cấp sư phạm mầm non
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên dạy lớp 4 tuổi
Trường mầm non: Kim Tân- Xã Kim Tân– Huyện Kim Thành – Tỉnh Hải
Dương.
Điện thoại: 0793357888
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường mầm non Kim Tân
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Đề tài của tôi đã được nghiên cứu tại lớp
4 tuổi tôi đang chủ nhiệm.
6. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Quan sát các hoạt động của trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày
- Cơ sở vật chất của nhà trường, trình độ nhận thức của giáo viên
- Nghiên cứu tài liệu chương trình giáo dục mầm non, các tập san
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: tháng 9 / 2022 -> 2 / 2023
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Tính

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD & ĐT

1

TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Như chúng ta đã biết tai nạn thương tích ở trẻ em Việt Nam hiện nay là một
vấn đề vô cùng nghiêm trọng và nó đòi hỏi toàn xã hội phải có những hành động
thiết thực để ngăn chặn những nguy cơ tai nạn thương tích đe dọa đến tính mạng
và sức khỏe của trẻ em. Tai nạn thương tích là một tai nạn bất ngờ xảy ra, không
có nguyên nhân rõ ràng khó lường trước được và có thể xảy ra mọi lúc mọi nơi
nhất là ở lứa tuổi mầm non. Vì ở lứa tuổi này các em thường hiếu động, thích tò
mò, nghịch ngợm và chưa có kiến thức, kỹ năng phòng, tránh nên rất dễ bị tai
nạn thương tích. Tai nạn thương tích là một trong những nguyên nhân hàng đầu
dẫn đến tử vong và gây ra những biến chứng trầm trọng cho trẻ về thể lực, về
tâm lí. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn, phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ là
nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ thơ.
Trong công tác giáo dục thế hệ mầm non cho đất nước, chúng ta càng thấy
rõ vai trò của người giáo viên đối với việc giáo dục trẻ thơ kỹ năng phòng tránh
tai nạn thương tích. Trên thực tế, trẻ 4 tuổi ở nhóm lớp tôi phụ trách, trẻ ở lứa
tuổi này, cơ thể trẻ phát triển chưa hoàn thiện. Các cháu lại rất hiếu động, tò mò
muốn tìm hiểu xung quanh, nhưng trẻ chưa có kinh nghiệm, chưa biết tự bảo vệ
mình, vì vậy nên rất dễ xảy ra các tai nạn thương tích. Để phòng, tránh tai nạn
thương tích cho trẻ, tôi nhận ra rằng: trước tiên cần làm cho trẻ hiểu: tai nạn
thương tích là khó tránh khỏi trong cuộc sống hằng ngày; và điều quan trọng là
chúng ta đối mặt và xử lý ra sao. Điều đó lại phụ thuộc vào kiến thức và kỹ năng
của mỗi người. Do đó, trang bị những kiến thức và kỹ năng phòng tránh và xử lý
tai nạn thương tích cho trẻ là vô cùng quan trọng…
1. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến
Xuất phát từ thực trạng về tai nạn thương tích của trẻ mầm non, nhằm ngăn
chặn các nguy cơ gây thương tích, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, bản thân
tôi đã suy nghĩ tự tìm tòi và tôi đã chọn đề tài: ''Một số biện pháp giáo dục kỹ
năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 4 tuổi” để nghiên và cứu trao
đổi cùng bạn bè đồng nghiệp.
2

Đề tài này được tiến hành nghiên cứu và thực hiện tại lớp 4 tuổi do tôi chủ
nhiệm tại trường mầm non nơi tôi đang công tác từ tháng 9 năm 2022 đến tháng
2 năm 2023. Sáng kiến này của tôi đưa ra một số biện pháp dạy kĩ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ 4 tuổi ở trường mầm non.
3. Nội dung sáng kiến
Trong nội dung sáng kiến của mình tôi đã chỉ ra được việc dạy kĩ năng
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 4 tuổi trong trường mầm non, thông qua
các hoạt hàng ngày của trẻ như: Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương
tích thông qua các hoạt động học, hoạt động chơi. Giáo dục kĩ năng phòng tránh
tai nạn thương tích thông qua giờ ăn, giờ ngủ, giờ hoạt động vệ sinh cá nhân, giờ
đón trả trẻ. Tuyên truyền về kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích
cho trẻ với các bậc phụ huynh học sinh.
Một trong những lí do tôi lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng phòng tránh
tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non bởi tôi muốn trẻ mạnh dạn, tự
tin và có kĩ năng phòng tránh các tai nạn để bảo đảm an toàn cho bản thân. Nên
tôi đã giành thời gian lựa chọn, nghiên cứu nội dung giáo dục kỹ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ để lồng ghép tích hợp vào các hoạt động hàng
ngày đạt hiệu quả.
Tôi xin khẳng định những biện pháp này có khả năng áp dụng và triển khai
rộng rãi ở tất cả các trường mầm non trong huyện. Trong mỗi biện pháp tôi đều
trình bày rất chi tiết cách áp dụng sáng kiến giúp giáo viên có thể dễ dàng thực
hiện.
4. Kết quả đạt được của sáng kiến
- Giúp trẻ có những hiểu biết cơ bản về một số loại tai nạn thương tích, đồ dùng
đồ chơi, một số nơi có nguy cơ xảy ra tai nạn thương tích cũng như có một số kĩ
năng trong việc phòng tránh tai nạn trương tích xảy ra cho bản thân và bạn bè
xung quanh.
- Tăng cường nhận thức của phụ huynh về vấn đề này, từ đó nâng cao ý thức
trách nhiệm cùng kết hợp với giáo viên và nhà trường giáo dục trẻ phòng tránh
tai nạn thương tích.
3

Sau khi áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp giáo đục kĩ năng phòng tránh
tai nạn thương tích cho trẻ 4 tuổi” một cách đồng bộ linh hoạt đã mang lại hiệu
quả đáng kể: Giáo viên tổ chức hoạt động có lồng ghép tích hợp nội dung phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ một cách hiệu quả. Đa số trẻ đã có kĩ năng cũng
như thái độ đúng đắn từ đó hình thành ý thức trong từng việc làm của bản thân.
Phụ huynh quan tâm, tích cực kết hợp với giáo viên, với nhà trường trong việc
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ.
5. Đề xuất kiến nghị hoặc mở rộng sáng kiến
Để thực hiện tốt hơn nữa nội dung giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ trong trường mầm mon, theo tôi cần phải được sự quan tâm
hơn nữa của ngành giáo dục đào tạo trong việc phổ biến kiến thức kĩ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ đến tập thể đội ngũ giáo viên. Ban giám hiệu
nhà trường xây dựng các tiết hoạt động mẫu có lồng ghép tích hợp nội dung giáo
dục phòng tránh tai nạn thương tích cho giáo viên tham dự để học tập, bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Tạo nhiều cơ hội cho giáo viên được trao đổi
năng lực sư phạm qua các lớp bồi dưỡng chuyên môn về nội dung giáo dục kĩ
năng cho trẻ phòng tránh tai nạn thương tích. Cung cấp các tài liệu có nội dung
giáo dục trẻ phòng tránh tai nạn thương tích để giáo viên học tập và tự nghiên
cứu.

4

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Như chúng ta đã biết trẻ em có thể bị tai nạn bất kỳ ở đâu, trong trường
học, gia đình hay nơi công cộng, những tai nạn đó có thể do chính đứa trẻ đó
gây ra, do không được trang bị những kiến thức sơ đẳng về cách phòng chống
một số tai nạn thương tích. Là một giáo viên Mầm Non đã giảng dạy nhiều năm.
Tôi hiểu được việc bảo đảm an toàn cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng
trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Điều mà tôi trăn trở là làm thế nào để
hướng dẫn, dạy trẻ kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích, bảo vệ an toàn bản
thân đạt hiệu quả cao. Chính vì những lý do trên mà tôi đã tìm ra ''Một số biện
pháp giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trẻ 4 tuổi ” để
nghiên cứu và trao đổi cùng đồng nghiệp.  
2. Cơ sở lí luận
Trường mầm non là ngôi nhà thứ 2 của trẻ. Khi ở trường trẻ phải được
đảm bảo an toàn về thể lực, sức khỏe, tâm lí và tính mạng. Trong cuộc sống
thường ngày dạy cách phòng chống tai nạn thương tích bảo vệ bản thân cho trẻ
mầm non là việc rất quan trọng. Với bản chất tò mò, hiếu kỳ và luôn muốn khám
phá những điều mới lạ, trẻ hay phải đối mặt với rất nhiều tình huống nguy hiểm
trong cuộc sống mà không phải lúc nào cũng có người lớn ở bên để giúp đỡ. Vì
vậy phải dạy cho trẻ kỹ năng phòng tránh các mối nguy hiểm thường trực trong
cuộc sống hàng ngày. Có các kỹ năng trẻ sẽ biết việc gì nên làm và việc gì
không nên làm, từ đó mỗi ngày trẻ lại có thêm kinh nghiệm trong cuộc sống.
Khi trẻ đã tự tin thì trẻ sẽ hoàn toàn chủ động trước tình huống và xử lý các tình
huống một cách thành thục, điều này còn giúp trẻ phát triển khả năng tư duy rất
cao.
Để dạy trẻ kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích đòi hỏi người giáo
viên phải có kiến thức về cách phòng tránh tai nạn, hiểu được tâm sinh lý của
trẻ, biết cách truyền đạt để trẻ hiểu và làm theo. Thông qua giáo dục trực quan,
giáo viên đóng vai trò là người hỗ trợ giúp trẻ phát huy khả năng, thế mạnh của
5

mình từ đó phát triển những ứng xử tích cực, tự tin trong cuộc sống và phòng
tránh được những tai nạn thương tích thường gặp trong cuộc sống hằng ngày.
3. Thực trạng của vấn đề
Là một giáo viên chủ nhiệm lớp, ngay từ đầu năm học tôi luôn quan tâm
đến đặc điểm tâm sinh lý cũng như các kĩ năng tự bảo về an toàn thân thể của
từng trẻ nhằm khám phá, tìm hiểu khả năng tự tin, khả năng phản ứng để vượt
qua các mối nguy hiểm trong cuộc sống đồng thời có những biện pháp giáo dục
kĩ năng phòng tránh tai nạn và nâng cao khả năng ứng xử với các mối nguy
hiểm có thể xảy ra với trẻ. Trước khi bước vào thực hiện đề tài, tôi tiến hành
khảo sát các hoạt động học và các hoạt động khác có lồng ghép giáo dục kỹ
năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ với số trẻ là 30 cháu và kết quả như
sau.
Kết quả điều tra thực trạng:
KẾT QUẢ TRÊN TRẺ

KẾT QUẢ

TIÊU CHÍ
Nhận ra các đồ vật, địa điểm có thể gây
nguy hiểm

Đạt

Chưa đạt

12 = 40 %

18 = 60 %

Biết tránh xa các mối nguy hiểm

11 = 37 %

17 = 63 %

Bình tĩnh, biết tìm kiếm sự giúp đỡ của

9 = 30 %

21 = 70%

người lớn
Qua bảng đánh giá, có rất ít trẻ đạt được các tiêu chí thể hiện kỹ năng phòng
tránh tai nạn thương tích. Tỷ lệ trẻ em ở độ tuổi trẻ 3 tuổi chịu tổn thất về sức
khỏe và tâm sinh lý do nguy cơ, tình huống không an toàn mang lại luôn cao
nhất. Bởi trẻ còn quá nhỏ nên nhận thức hạn chế, khả năng diễn đạt bằng lời của
trẻ rất kém. Bên cạnh đó, tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ lại không
đồng đều (có nhiều trẻ sinh cuối năm). Nhiều phụ huynh còn chưa nhận thức

6

được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ nhỏ nên
không tích cực trong việc phối hợp cùng giáo viên để giáo dục trẻ.
4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện
Xuất phát từ những khó khăn và kết quả khảo sát như trên, để giúp trẻ
hình thành kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích, tôi đã thực hiện các biện
pháp sau:
4.1. Giáo viên thường xuyên kiểm tra loại bỏ đồ dùng, đồ chơi nguy
hiểm
Đồ chơi là một trong những đồ dùng không thể thiếu đối với trẻ mầm non.
Thời gian tiếp xúc trong ngày của trẻ với đồ chơi là rất nhiều, chính vì vậy phải
loại bỏ đồ chơi gây nguy hiểm cho trẻ ( đồ đã bị hỏng, đồ sắc nhọn ). Bàn ghế
hỏng, không chắc chắn phải được đổi và sửa ngay. Dụng cụ thể thao phải chắc
chắn đảm bảo an toàn
Theo quy định của nhà trường giáo viên phải thường xuyên vệ sinh đồ dùng đồ
chơi và kiểm tra đồ dùng đồ chơi để loại bỏ những đồ chơi gây nguy hiểm cho
trẻ.
4.2. Giáo viên luôn giám sát trẻ mọi lúc, mọi nơi
Cô trò chuyện với trẻ: Vì sao phải cẩn thận giúp trẻ biết môi trường xung
quanh có nhiều nguy cơ làm ảnh hưởng đến sự an toàn, sức khỏe và cách phòng
tránh
Tôi luôn để mắt đến trẻ mọi lúc, mọi nơi vì ở độ tuổi này trẻ hiếu động và muốn
khám phá xung quanh bằng tất cả khả năng của mình: Mắt nhìn, tay sờ và ngậm
vào miệng để nếm thử. Vì thế mà trẻ thường mắc phải các tai nạn về đường hô
hấp do hít và nuốt phải các dị vật. Đặc biệt khi cho trẻ chơi với hột hạt, đất nặn,
trứng nhựa……tôi thường hỏi trẻ: Theo các con những đồ này dùng để làm gì?
Có thể cho vào mồm, mũi, tai được không? Nếu cho vào thì sẽ làm sao? Khi
chơi xong các con phải làm gì? Có bạn cho đồ chơi vào trong túi áo các con sẽ
làm gì? Khi các con thấy đồ chơi đó rơi trong lớp các con sẽ làm gì? Qua những
câu hỏi này giúp trẻ có thể ghi nhớ để trẻ tránh những việc làm có thể gây nguy
hiểm cho bản thân trẻ.
7

Ví dụ: Hôm nay bạn A mang những quả bóng bay rất đẹp đến lớp
Bóng bay đẹp nhưng các con không được ngậm vào miệng
Các con có biết vì sao không được ngậm bóng vào miệng không?
Đúng rồi, vì nó làm bẩn miệng
Nó còn làm cho mình bị độc vì màu của nó
4.3. Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích thông qua các
hoạt động chơi
Giờ chơi sau khi đón và trước khi trả trẻ
Thông qua hoạt động đón, trả trẻ tôi đưa ra cho trẻ những câu hỏi tình
huống để trẻ thảo luận.
Ở giờ đón trẻ, trong điều kiện cụ thể của nhóm lớp tôi cho trẻ chơi, quan sát
tranh và trò chuyện cùng trẻ: Hành vi nào là hành vi gây nguy hiểm? ( Ném đồ
chơi, đánh bạn, …).
Để bảo đảm an toàn cho con, cho bạn con phải làm gì khi chơi? ( không ném đồ
chơi, không đánh bạn…?
Khu vực nào của lớp là khu vực không an toàn?( Lan can, cửa sổ,…)
Khi đến các khu vực đó con phải làm gì? ( Nghe lời cô giáo, không thò đầu vào,
…)
Vật dụng nào là vật dụng không an toàn? ( Dao, kéo, đồ chơi bị gẫy, que…)
Con thường thấy những vật dụng đó ở đâu?
Qua đây trẻ không còn bỡ ngỡ khi tiếp xúc với các tình huống để phòng
chống tai nạn thương tích
Ở giờ trả trẻ, tôi thấy một số trẻ hay nô đùa, tôi nhắc nhở trẻ ngồi ngoan
chờ ông bà bố mẹ đến đón. Tôi hỏi trẻ: Nếu các con chạy bị ngã thì khi bố mẹ
các con đến đón các con sẽ phải làm gì? Khi bố mẹ đón con đi xuống cầu thang
con sẽ đi như thế nào? Trời mưa sân rất trơn các con phải làm gì? Nếu bố mẹ
đón con bằng xe đạp hoặc xe máy thì khi ngồi trên xe con sẽ ngồi như thế nào?
Nếu đi bộ cùng bố mẹ thì con nên như thế nào?

8

Từ những câu hỏi trẻ giúp cho trẻ ghi nhớ và hình thành thói quen để bản thân
mình khỏi bị thương tích
Giờ dạo chơi ngoài trời:
Trong giờ chơi ở ngoài trời có nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ, cả về
thể lực và trí não. Tuy nhiên, cô giáo hướng dẫn trẻ chơi như thế nào để trẻ vẫn
chơi thoải mái, không gò ép mà vẫn an toàn, Do đó, cô giáo cần hướng dẫn trẻ
đến những mối nguy hiểm có thể xảy ra khi trẻ chơi ngoài trời: an toàn ở sân
chơi, an toàn dưới ánh mặt trời, đồ chơi ngoài trời, cỏ cây, an toàn của các thiết
bị đồ chơi…
Khi bé chơi các món đồ chơi vận động như cầu trượt xích đu, …thì cô giáo
nên dặn dò bé các con phải đu nhẹ thôi kẻo bạn bị ngã hoặc chạm vào bạn khác
sẽ ngã, hướng dẫn con cách chơi để bé không bị ngã hay bị trầy xước chân tay...
Cô giáo không khuyến khích trẻ leo trèo ở những nơi không an toàn. Khi trẻ trèo
thang cô hướng dẫn trẻ bước vào giữa mặt bậc, mắt nhìn xuống chân, tay vịn
vào lan can, không được nhảy từ trên cao nhảy xuống…
Với mục tiêu lấy trẻ làm trung tâm, nhà trường cũng đã có bảng tuyên
truyên, tranh ảnh, biển, xung quanh trường về phòng tránh tai nạn thương tích và
cách phòng tránh cho cô và trẻ cùng thực hiện. Chơi đùa ngoài trời là cơ hội rất
tốt để bé tập tính tự lập, tự mình xoay xở, học thêm những điều mới mẻ và
trưởng thành hơn. Khi cho trẻ chơi ngoài trời cần đặc biệt hỗ trợ giúp trẻ phát
triển kĩ năng ứng xử đảm bảo an toàn, thông qua chơi để giúp trẻ phát triển về:
khả năng thiết lập mối quan hệ với bạn chơi, khả năng tự lực giải quyết các vấn
đề nảy sinh không an toàn khi chơi và ứng xử phù hợp với tình huống xảy ra.
Qua giờ chơi ngoài trời trẻ phân biệt, nhận biết những nơi có thể gây nguy
hiểm. Biết thận trọng khi chơi với những đồ vật có thể gây nguy hiểm như: cây,
đồ chơi, sân trơn trượt… Biết cách phòng tránh và xử lý khi bị ngã, biết cách
tìm sự trợ giúp khi xảy ra các tình huống tai nạn.
Qua hoạt động vui chơi ở các góc
Hoạt động vui chơi là hoạt động mang tính chủ đạo của trẻ mầm non.
9

Khi cho trẻ chơi ở các góc tôi luôn nhắc trẻ các con phải để đồ chơi cẩn thận
không đổ đồ sàn, khi trẻ đi lại trẻ dẫm lên đồ chơi có thể bị ngã vào đồ chơi và
cũng có thế gây ra thương tích. Trong tình huống này cô hỏi trẻ: “ Con xem đồ
chơi con để đã được chưa?
- Vì sao con lại thấy chưa được?
- Nếu cứ để đồ chơi như vậy thì điều gì sẽ sảy ra?
- Nếu ngã vào đồ chơi này thì sao?
- Vậy khi chơi các con để đồ chơi như thế nào?
Như vậy qua hoạt động vui chơi ở các góc trẻ đã tích lũy kinh nghiệm phòng
tránh tai nạn thương tích cho bản thân trẻ một cách thiết thực. Trẻ đã biết ứng xử
phù hợp với với những tình huống có thể gây nguy hiểm cho trẻ một cách hợp
lý.
4.4. Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích thông qua hoạt
động học
Việc lồng ghép các nội dung giáo dục an toàn cho trẻ vào hoạt động chơi
để cung cấp cho trẻ những kỹ năng sơ đẳng về tự chăm sóc và bảo vệ bản thân,
tránh xa những vật có thể gây tai nạn cho trẻ. Dạy cách phòng chống tai nạn
thương tích bảo vệ bản thân cho trẻ thông qua hoạt động học là việc rất quan
trọng. Bởi thông qua giáo dục trực quan, giáo viên đóng vai trò là người hỗ trợ
giúp trẻ phát huy khả năng, thế mạnh của mình từ đó phát triển những ứng xử
tích cực và tự tin trong cuộc sống và phòng tránh được những tai nạn thương
tích thường gặp trong cuộc sống hằng ngày.
Ví dụ: Ở chủ đề Trường mầm non trẻ những vật dụng và nơi nguy hiểm trong
trường ( Giếng, bể nước trong trường phải có nắp đậy, không để thùng chậu có
nước trong phòng nhóm lớp ). Đồ dùng dao, kéo, bút chì, đất nặn phải để vào rổ
gọn gàng. Các tủ trong lớp phải kê đảm bảo an toàn và vừa tầm với trẻ. Tránh
cho trẻ tiếp xúc với ổ cắm điện, dây điện phải để trên cao tránh gây tai nạn cho
trẻ

10

Qua giờ hoạt động ngoài trời, trò chuyện khám phá về các khu vực của trường
tôi hỏi trẻ: Con chơi ở những khu vực nào trong trường? Vì sao? Ở trong lớp
con tránh những vật dụng nguy hiểm nào và chơi ở chỗ nào?
Ở chủ đề Bản thân dạy trẻ nhận biết và tránh một số vật dụng như bấm móng
tay, kéo: Tôi hay trò chuyện và hỏi trẻ, các con đã bấm được móng tay của mình
chưa? Phải nhờ ai? Vậy các con có được tự ý lấy kéo cắt tóc của bạn không? Vì
sao? Khi học, cắt xong các con phải làm gì?
Ở chủ đề gia đình dạy trẻ nhận biết và tránh những nơi không an toàn như nuốt
hột hạt, cho đồ chơi vào mồm, nghịch dao kéo. Các con có tự ý dùng nghịch ổ
cắm điện, bật lửa, phích nước không? Ở nhà ai nấu cơm cho các con ăn ? Khi
bố mẹ các con đang nấu cơm con có lại gần cho tay vào vung nồi cơm không?
Con có lấy phích nước ở nhà làm đồ chơi cho búp bê không? Khi bố mẹ đang
đun ấm nước con có tự ý sờ tay vào không? Nếu sờ vào sẽ bị làm sao?
Ví dụ: Trong chủ đề: Phương tiện giao thông. Tôi lồng ghép giáo dục phòng
tránh tai nạn thương tích bằng cách giáo dục trẻ không chơi đùa ngoài đường,
khi đi phải đi vào lề đường phía bên phải, muốn sang đường phải có người lớn
dắt, đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy, khi đi chơi mà thấy cột đèn giao
thông báo đèn đỏ thì các con bảo với bố mẹ như thế nào? Các con chú ý nghe,
phân biệt tiếng còi của xe gì để còn tránh đường… Các con còn nhỏ khi đi phải
đi cùng người lớn, không tự ý đi ngoài đường, chơi nghịch ao nước khi người
lớn chưa cho phép. Tôi lồng ghép những bài hát để giáo dục kỹ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ : Em đi qua ngã tư đường phố, đường em đi, em
đi chơi thuyền… Thông qua việc giảng nội dung bài hát, tôi giúp trẻ hiểu rằng
không nên chơi ở lòng đường, gần bờ sông, bờ ao, vì bản thân trẻ có thể bị đuối
nước do ngã xuống sông, xuống ao.
Hoặc khi soạn bài cô chuẩn bị hình ảnh, vi deo để lồng ghép vào dạy các
buổi chiều ( chơi, hoạt động theo ý thích ) với trò chơi: Đoán hình ảnh đúng - sai
Bé ngồi sau xe hai tay giơ ra để nghịch, trèo lan can, đá bóng ngoài đường, nuốt
11

hột hạt, cho đồ chơi vào mồm, nghịch dao kéo...Hỏi trẻ: Theo các con hành
động nào là đúng, sai ? Rồi yêu cầu trẻ chọn hình ảnh hành động mà trẻ nên làm,
và hỏi trẻ vì sao con nên làm như vậy? Nếu con không làm như vậy thì chuyện
gì sẽ xảy ra?...Trên cơ sở đó cô củng cố giáo dục trẻ:
Chủ đề nghề nghiệp: trẻ phải tránh một số nơi lao động và dụng cụ lao động có
thể gây nguy hiểm như cào, cuốc….
Ví dụ cô hỏi trẻ: Lớn lên con thích làm nghề gì? Trẻ trả lời nghề cắt tóc. Thế con
không sợ kéo đâm vào tay, mùi thuốc dầu gội hơi à?
Ở nhà bố mẹ con dạy cách cầm kéo cẩn thẩn để không chọc vào bạn khác chảy
máu, khi con tập gội đầu cho búp bê con sẽ đeo khẩu trang. Hoặc trẻ thích làm
chú cảnh sát ( thế con không sợ làm cảnh sát đứng ở đường sẽ bị xe đâm à,
không con đứng ở bên phải đường)
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật
Khi trò chuyện hoặc cùng khám phá về các con vật tôi hỏi trẻ những con vật nào
nguy hiểm không nên đến gần? Theo con vì sao? Nếu cứ ôm các con vật thì có
làm sao không? Cách xử lí như thế nào?
Không may bị chó cắn con sẽ làm gì? Các con không nên chơi trực tiếp với
chó, mèo vì lông của chúng có thể làm các con bị ho hoặc khi ôm con vật không
may lại bị cắn. Phải tránh xa những con côn trùng nguy hiểm như ong, kiến, nếu
dẫm vào tổ kiến sẽ bị đốt ngứa, lấy que trọc vào tổ ong sẽ bị ong đốt cho đau và
sưng mặt mũi
Ví dụ: Chủ đề: Thực vật
Cho trẻ xem các video: Hành động nguy hiểm trèo cây bị ngã, khi ăn nuốt
phải hạt
Hỏi trẻ tại sao bạn nhỏ lại bị ngã? Theo các con có được trèo lên cây để nghịch
không? Nếu bị ngã con sẽ làm gì?
Khi ăn các loại quả con phải làm gì? Có ăn được hột hạt không? Vì sao?
Chủ đề : Nước và các hiện tượng tự nhiên giáo dục trẻ không chơi gần ao hồ,
sông suối, giếng, thùng nước…

12

Trẻ rất thích chơi với nước nhưng luôn phải có sự giám sát và đồng ý của người
lớn. Ở nhà khi tắm các con có té nước lên mặt không? Té nhiều nước vào mặt
mũi thì sẽ bị làm sao? Có được chơi gần ao, giếng không? Có được tự ý uống
các loại nước khi chưa hỏi bố mẹ không? Đến lớp con có nghịch vòi nước trong
nhà vệ sinh không, nếu nước chảy ra sẽ như thế nào ( quần áo, đầu ướt, sàn nhà
trơn rễ bị ngã..)
Ví dụ: Cho trẻ xem đoạn băng trẻ bị ngã xuống ao. Do trẻ tự ý chơi với nước
một mình ở cầu ao nên trẻ bị ngã xuống ao.
- Vừa rồi con nhìn thấy gì trong đoạn băng?
- Vì sao bạn lại bị ngã xuống ao?
- Con có sợ không?
Vậy con có hay chơi với nước một mình như bạn không?
Vì sao con lại không thích chơi với nước như bạn?
Nếu con nhìn thấy bạn ngã xuống ao con sẽ làm gì?
Từ những câu trả lời đơn giản của trẻ nhưng đó là kinh nghiệm mà trẻ đúc
kết lại thành kĩ năng kĩ xảo để trẻ vận dụng vào các tình huống tương tự có thể
xảy ra với trẻ.
Tôi cho trẻ ra sân để trẻ nhận ra biểu hiện trời sắp mưa, trời nắng to, trời mát.
Qua đó tôi dạy trẻ “ Nếu con biết trời sắp mưa, trời nắng to thì con không nên đi
ra ngoài, nếu đi thì phải mang áo mưa, đội mũ” . Và khi ra nghịch trời mưa, chơi
dưới nắng to con sẽ bị làm sao?
Qua những hình ảnh trẻ được tri giác, qua những câu hỏi mà cô giáo đã vô
hình chung cung cấp cho trẻ kĩ năng để phòng tránh tai nạn một cách linh hoạt,
trẻ đã rút ra được kinh nghiệm cho bản thân và có thể ứng xử phù hợp với tình
huống có thể xảy ra với trẻ một cách sáng xuốt.
4.5. Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích thông qua giờ
ăn, giờ ngủ, vệ sinh cá nhân
Vào giờ ăn cô tạo không khí vui vẻ thoải mái, trẻ rất hiếu động háu ăn vì
thế khi thức ăn mang từ nhà bếp lên còn đang còn nóng. Khi ăn, uống, trẻ cũng
có thể bị bỏng do thức ăn (canh, cháo, bún ….)  khi khát nước – uống nhầm vào
13

nước nóng nếu  không chú ý mà  ăn, uống ngay sẽ gây bỏng cho trẻ. Cô cần tạo
ra tình huống để trẻ trải nghiệm. Cô giáo sẽ lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ thông qua trò chuyện. Cô hướng dẫn trẻ
ngồi ngay ngắn, hướng dẫn trẻ cách cầm thìa, nhắc trẻ không nô nghịch kẻo thìa
sẽ chọc vào bạn gây nguy hiểm. Thông qua giờ ăn trẻ biết được trước khi ăn
phải kiểm tra xem đồ ăn đã ăn được chưa? Cô nhắc trẻ các con ăn từ từ không
nói chuyện, khi ăn không được cười đùa để tránh hóc sặc, không vội vàng khi ăn
để tránh thức ăn còn nóng gây bỏng. Trong khi ăn, nhắc trẻ ăn miểng nhỏ,
không cho thức ăn vào mũi vào tai mình, tai bạn dễ gây nguy hiểm... Từ những
cái trẻ được biết, trẻ được trải nghiệm trẻ sẽ tích lũy để làm kinh nghiệm cho
bản thân trẻ trong cuộc sống và phần nào giảm bớt những tai nạn thương tích
thường ngày có thể xảy ra với trẻ.
Ví dụ: Cô chia cho trẻ bát cháo hãy còn nóng xem trẻ sẽ phản ứng thế nào. Và
ngay sau đó trẻ quan sát và lấy tay sờ vào cạnh bên ngoài của bát và nói:
“Cô ơi con không ăn được”, “ Vì sao con không ăn được” (Nóng cô ạ ) “Sao con
lại biết là cháo còn nóng?”(con sờ bát )…
Sau khi ăn cô hướng dẫn trẻ xếp bát thìa, ghế vào nơi quy định. Tôi nhắc trẻ các
con để bát thìa nhẹ nhàng vào đúng chỗ tránh không trọc vào mặt nạn, bê ghê
khéo khỏi va vào đầu các bạn…
Khi trẻ thực hiện vệ sinh cá nhân tôi phải nhắc trẻ các con đi bĩnh tĩnh không xô
đẩy nhau kẻo ngã xuống sàn nhà và không được trèo chân lên bồn cầu để vệ sinh
Khi trẻ vào giường ngủ tôi kiểm tra và hỏi trẻ xem trong miệng có ngậm cơm
không? Có cầm gì trên tay hay đút vào túi không? Tôi nhắc trẻ các con không
nên nằm úp mặt vào gối tránh khó thở
Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ thông qua giờ ăn,
giờ ngủ, hoạt động vệ sinh cá nhân giúp trẻ cẩn thận, thận trọng, phòng tránh các
tai nạn có thể xảy ra với trẻ.
4.6. Tuyên truyền về kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương
tích cho trẻ với các bậc phụ huynh học sinh .

14

Việc hình thành kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở mọi
lúc mọi nơi là rất quan trọng. Chính vì vậy, nếu chỉ dạy trẻ kỹ năng phòng tránh
tai nạn thương tích ở trường mầm non thôi thì chưa đủ, mà trẻ cần được rèn
luyện đều đặn ở nhà.
+ Thông qua giờ đón trả trẻ: Tôi trò chuyện với phụ huynh về tình hình của con
mình trong ngày như ăn uống, học tập và cách biết phòng tránh một số tai nạn ở
lớp… Cô tuyên truyền đến các phụ huynh và cho trẻ xem các hình ảnh, video đã
trẻ biết cách phòng tránh tai nạn ở lớp để phụ huynh biết cách dạy thêm cho con
mình. Đồng thời phụ huynh cần trang bị cho con cách phòng tránh khi ở nhà bị
mất điện, bị cháy, bị đổ đồ , bị ngã xuống nước thì các con phải làm gì? Phụ
huynh cần dạy trẻ bình tĩnh để kêu gọi sự giúp đỡ, hoặc cầu cứu trực tiếp những
người xung quanh.
Cô cũng truyền đạt với phụ huynh ở lớp mà có người lạ đến đón thì các con có
về không? Ở nhà có người lạ đến thì con gọi ai?
Ví dụ: Con chơi ở ngoài cửa, có người cho con gói kẹo rồi bảo bế đi mua đồ
chơi thì con có đi không? trong lúc ông bà, bố mẹ ở trong nhà không biết. Nếu
không đi con sẽ trả lời như thế nào? Do đó bố mẹ luôn phải dặn trẻ nghe theo lời
dặn của bố mẹ, cô giáo là không nhận quà từ người lạ và đi theo người lạ khi
chưa được sự cho phép của bố mẹ
Ví dụ: Khi đi đến siêu thị, khu vui chơi các con luôn phải cầm tay người lớn để
tránh bị lạc. Phụ huynh đưa ra tình huống, không may trẻ bị lạc giữa đông người
con sẽ xử lý như thế nào?
Phụ huynh nên tận dụng các tình huống thực tế trong cuộc sống để hướng dẫn
cho con. Khi đi chơi ở nơi công cộng, bố mẹ có thể tạo ra tình huống giả, để trẻ
ứng xử như đang gặp kẻ gian. Khi cùng nhau xem ti vi, phụ huynh cũng nên
khéo léo lồng ghép các bài học thông qua những tình huống trên phim ảnh, giúp
15

trẻ hình dung được những nguy hiểm mà mình có thể gặp phải trong cuộc sống
kèm theo những cách ứng phó.
Tôi chủ động mời các bậc phụ huynh dành chút ít thời gian tham gia cùng với
lớp học về cách phòng chống tai nạn thương tích và một số quy định cơ bản về
giao thông cho trẻ. Qua một thời gian phụ huynh đã hiểu và cùng cô hướng dẫn
trẻ cách nhận biết một số nơi nguy hiểm và cách phòng tránh sẽ giảm đi tỉ lệ tai
nạn thương tích cho trẻ.
4.7. Tự học tập, nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ
Giáo viên là người trực tiếp chăm sóc trẻ khi ở lớp vì vậy bồi dưỡng kiến thức
về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ là rất quan trọng. Ngoài việc tham dự
đầy đủ các buổi tập huấn, chuyên đề do phòng, do trường tổ chức, tôi cũng chú
trọng việc trang bị kiến thức và hình thành kỹ năng phòng chống tai nạn thương
tích cho trẻ. Giáo viên cũng phải tham gia các lớp tập huấn về y tế để nâng cao
kiến thức về sơ cứu một số tai nạn thường gặp
Bằng những biện pháp trên, việc giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn cho
trẻ trẻ 4 tuổi trong năm học 2022 - 2023 thực sự đạt kết quả cao của cô và trẻ.
5. Kết quả đạt được
       

Qua thời gian thực hiện bằng một số sáng kiến của mình mà tôi đã áp

dụng trong việc dạy trẻ kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 3 tuổi
trong năm học vừa qua và kết quả đã đạt được như sau:
KẾT QUẢ TRÊN TRẺ
TIÊU CHÍ

KẾT QUẢ
Đạt

Chưa đạt

9/202

Nhận ra các đồ vật, địa điểm có

2

thể gây nguy hiểm

12 = 40 %

18 = 60 %

Biết tránh xa các mối nguy

11 = 37 %

17 = 63 %

9 = 30 %

21 = 70 %

hiểm
Bình tĩnh, biết tìm kiếm sự giúp
16

đỡ của người lớn
KẾT QUẢ

KẾT QUẢ TRÊN TRẺ
TIÊU CHÍ

Đạt

Nhận ra các đồ vật, địa điểm có 28 = 93 %
2/202

thể gây nguy hiểm

3

Biết tránh xa các mối nguy 27 = 90 %

Chưa đạt
2=7%
3 = 10 %

hiểm
Bình tĩnh, biết tìm kiếm sự giúp 26 = 87 %

4 = 13 %

đỡ của người lớn
Nhìn vào bảng điều tra có kết quả đối chứng cho thấy việc giáo dục kỹ
năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ đã hiệu quả tốt hơn rất nhiều.
Sau khi thực hiện đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ trẻ 4 tuổi”, tôi thấy khả năng ứng phó trước
các nguy cơ không an toàn của trẻ nâng cao rõ rệt. Ở lớp tôi đã ít, tình trạng trẻ
bị ngã do chạy nhảy, va đập, bị chó cắn, bị đứt tay... Bên cạnh đó ý thức tránh xa
các đồ vật, địa điểm không an toàn của trẻ cũng được hình thành, trẻ tự tin hơn
khi đối mặt với các tình huống xảy ra. Bản thân tôi cũng có thêm những kỹ năng
sống và làm việc vô cùng quý giá, điều này giúp tôi thực hiện tốt hơn việc giáo
dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích nói riêng và kỹ năng sống cho trẻ
nói chung.
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
Trong quá trình áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục kĩ năng
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trẻ 4 tuổi” vào giáo dục kĩ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ, bản thân tôi không ngừng học hỏi, nghiên cứu
tìm tòi sáng tạo trong công tác giảng dạy. Bên cạch đó là sự giúp đỡ tận tình của
Ban giám hiệu nhà trường, các bạn đồng nghiệp, các bậc phụ huynh, sự hứng
thú của trẻ. Bản thân tôi đã tìm ra phương pháp để tổ chức “Một số biện pháp
giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trẻ 4 tuổi” một cách
có hiệu quả. Sáng kiến này được tổ chức và triển khai thực hiện trong năm học
17

2022 - 2023. Với sự hợp tác của các giáo viên và 30 cháu trẻ 4 tuổi do tôi chủ
nhiệm để thực hiện.
Để sáng kiến này thành công hơn nữa trong việc giáo dục kĩ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ 4 tuổi ở lớp tôi đang chủ nhiệm nói riêng và trẻ
mẫu giáo nói chung thì giáo viên cần có kế hoạch cho việc giáo...