BÀI 10
LẮNG NGHE TRÁI TIM MÌNH
Thời gian thực hiện:

tiết

ĐỢI MẸ
- Vũ Quần Phương-

MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Năng lực
1.1 Năng lực đặc thù
- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần nhịp,
biện pháp tu từ.
- Nhận biết thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
- Hiểu được cảm xúc của bản thân và cảm xúc của người khác.
2. Bảng mô tả năng lực và phẩm chất cần hình thành cho học sinh.
STT
MỤC TIÊU
NĂNG LỰC ĐẶC THÙ : Đọc – nói – nghe –viết
1
Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ
ngữ, hình ảnh, vần nhịp, biện pháp tu từ.
2
3
4
5

Nêu được ý nghĩa của bài thơ, hiểu được cảm xúc của tác giả qua bài
thơ; thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc.
Nhận xét được những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu trong việc thể hiện
nội dung văn bản.
Nhận xét được giá trị biểu cảm của bài thơ.

MÃ HÓA
Đ1
Đ2
Đ3
Đ4

Có khả năng lựa chọn những từ ngữ cho phù hợp với việc thể hiện
Đ5
nghĩa của văn bản.
6
Biết cảm nhận, trình bày ý kiến của mình giá trị nội dung, nghệ N1
thuật của bài thơ “Đợi mẹ” vừa tìm hiểu.
7
Có khả năng sáng tác một bài thơ tự do với cách gieo vần linh hoạt VB1
thể hiện cảm xúc của chính mình.
NĂNG LỰC CHUNG: GIAO TIẾP VÀ HỢP TÁC, GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
9
- Biết được các công việc cần thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ nhóm GT-HT
được GV phân công.
- Hợp tác khi trao đổi, thảo luận về vấn đề giáo viên đưa ra.
10
Biết thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề; biết đề GQVĐ
xuất và chỉ ra được một số giải pháp giải quyết vấn đề (ở cấp độ phù

hợp với nhận thức và năng lực cá nhân).
PHẨM CHẤT CHỦ YẾU: TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC, NHÂN ÁI
11
- Yêu gia đình, người thân
TN
- Có thái độ yêu mến, trân trọng nền văn học Việt Nam, trong đó có NA
thơ tự do.
- Luôn có ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị lớn lao của văn học YN
dân tộc.
Giải thích các kí tự viết tắt cột MÃ HÓA:
- Đ: Đọc (1,2,3,4,5: Mức độ).
- N: Nghe – nói (1,2: mức độ)
- V: Viết (1,2: mức độ)
- GT-HT: Giao tiếp – hợp tác.
- GQVĐ: Giải quyết vấn đề.
- TN: trách nhiệm.
- NA: Nhân ái.
- YN: Yêu nước.
II. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1. Phương pháp dạy học
- PP truyết trình giải thích ngắn gọn về thể loại thơ, kiểu bài biểu cảm về con người.
- PP hợp tác, đàm thoại gợi mở để học sinh tranh luận, chia sẻ ý kiến; tổ chức cho HS thực hành,
vận dụng kiến thức kĩ năng
2. Phương tiện dạy học
- SGK, SGV
- Một số tranh ảnh liên qua đến bài học
- Phiếu học tập
- Sơ đồ, biểu bảng
- Bảng kiểm tra đánh giá thái độ làm việc nhóm, bài trình bày của HS
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- Định hướng HS phân tích, cắt nghĩa và khái quát bằng phương pháp đàm thoại gợi mở, thảo
luận nhóm, câu hỏi nêu vấn đề.
-  Tổ chức HS tự bộc lộ, tự nhận thức bằng các hoạt động liên hệ.
- Phiếu học tập:

Phiếu học tập

Câu hỏi
1

2
3
4
5
6

Từ ngữ, hình ảnh độc đáo
Em hình dung thấy điều gì khi đọc
đoạn thơ này?
Xác định cách gieo vần và ngắt nhịp
của bài thơ? Em có nhận xét gì về
cách gieo vần và ngát ngắt nhịp ấy?
- Tìm và nêu tác dụng những từ ngữ,
hình ảnh, biện pháp tu từ thể hiện tâm
trạng đợi mẹ của em bé?
Bài thơ thể hiện tình cảm cảm xúc gì
về hình ảnh “Mẹ đã bế em vào nhà nỗi
đợi vẫn nằm mơ”
Bài thơ thể hiện cảm xúc gì của tác
giả? Hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh
thể hiện tình cảm, cảm xúc ấy?
Theo em tác giả muốn gửi gắm thông
điệp gì qua bài thơ trên?
Tình cảm của bé và mẹ dành cho nhau
gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm
của những người thân trong gia đình?
Hãy viết một đoạn văn ngắn để bày tỏ
suy nghĩ của em?

Giải thích

2. Học sinh.
- Đọc văn bản theo hướng dẫn Chuẩn bị đọc trong sách giáo khoa.
- Chuẩn bị bài theo câu hỏi trong SGK
3. Bảng tham chiếu các mức độ cần đạt.
Nội dung chủ đề
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
- Nắm được thông Nhận xét
- Nêu được nội
tin về văn bản
được những
dung, ý nghĩa của
- Nắm được đề hình ảnh,
bài thơ.
tài, chủ đề của bài những câu thơ - Vận dụng hiểu
thơ.
thể hiện tình
biết về nội dung
ĐỢI MẸ
- Tìm được những cảm yêu
bài thơ để phân
tù ngữ, hình ảnh thương, trân
tích, cảm nhận nội
thể hiện tình cảm trọng.
dung, nghệ thuật
của em bé với mẹ
có trong bài
và mẹ với con.

Vận dụng cao
- Cảm nhận hiệu
quả nghệ thuật của
các hình ảnh, các
biện
pháp
tu
từ….trong bài thơ
- Trình bày cảm
nhận của bản thân
về giá trị trân quý
tình cảm gia đình
trìu
mến,
yêu
thương.

IV. CÁC CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRONG BÀI HỌC.
1. Câu hỏi: Hiểu biết giá trị tình cảm qia đình: cách gieo vần, ngắt nhịp, từ ngữ, hình ảnh…
2. Bài tập: - Vẽ tranh, hát
3. Rubric:
Mức độ
Mức 1
Mức 2
Mức 3
Tiêu chí
Thiết kế bài vẽ, bài
Tranh vẽ, bài hát chưa Tranh vẽ, bài hát đủ
Tranh vẽ, bài hát đầy
hát thể hiện chủ đề
đầy đủ nội dung
nội dung nhưng chưa đủ nội dung và đẹp,
văn bản vừa học
hấp dẫn.
khoa học, hấp dẫn.

V. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
Hoạt động
học
(Thời gian)
HĐ 1: Khởi
động

Kết nối – tạo
tâm thế tích cực.

HĐ 2: Khám
phá kiến
thức

HĐ 3: Luyện
tập

HĐ 4: Vận
dụng

HĐ Mở rộng

Mục tiêu

PP/KTDH chủ
đạo

Phương án đánh
giá

Huy động, kích hoạt
kiến thức trải nghiệm
nền của HS có liên
quan đến thơ.

- Nêu và giải quyết
vấn đề
- Đàm thoại, gợi
mở

Đ1,Đ2,Đ3,Đ4,Đ5,
N1,GTHT,GQVĐ

I.Tìm hiểu chung về
thơ.
II. Đọc hiểu văn bản.
Đợi mẹ

Đàm thoại gợi mở;
Dạy học hợp tác
(Thảo luận nhóm,
thảo luận cặp đôi);
Thuyết trình; Trực
quan;

Đ3,Đ4,Đ5,GQVĐ

Thực hành bài tập Vấn đáp, dạy học
luyện kiến thức, kĩ nêu vấn đề, thực
năng
hành.
Kỹ thuật: động
não

- Đánh giá qua câu
trả lời của cá nhân
cảm nhận chung
của bản thân;
- Do GV đánh giá.
Đánh giá qua sản
phẩm qua hỏi đáp;
qua phiếu học tập,
qua trình bày do
GV và HS đánh
giá
-Đánh giá qua
quan sát thái độ
của HS khi thảo
luận do GV đánh
giá
Đánh giá qua hỏi
đáp; qua trình bày
do GV và HS đánh
giá
-Đánh giá qua
quan sát thái độ
của HS khi thảo
luận do GV đánh
giá
Đánh giá qua sản
phẩm của HS, qua
trình bày do GV và
HS đánh giá.
- Đánh giá qua
quan sát thái độ
của HS khi thảo
luận do GV đánh
giá.
- Đánh giá qua sản
phẩm theo yêu cầu
đã giao.

N1, V1, V2,
GQVĐ

Mở rộng

Nội dung dạy học
trọng tâm

Liên hệ thực tế đời
sống để hiểu, làm rõ
thêm thông điệp của
văn bản.

Đàm thoại gợi mở;
Thuyết trình; Trực
quan.

Tìm tòi, mở rộng để
có vốn hiểu biết sâu
hơn.

Dạy học hợp tác,
thuyết trình;

- GV và HS đánh
giá
VI. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu (5 phút)
a. Mục tiêu: Kích hoạt kiến thức nền, tạo tâm thế cho học sinh. Kết nối – tạo tình huống/vấn
đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến
thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập.
b. Nội dung:
- Quan sát clip hay các bức tranh, ảnh về tình cảm gia đình và nêu cảm nhận.
c. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong bài học.
d. Tổ chức thực hiện:
Quan sát các bức tranh, ảnh và cho biết: 3 bức tranh, ảnh này giống nhau ở điểm gì? Nêu cảm
nhận của bản thân.

Thực hiện NV học tập
Kết luận, nhận định
Báo cáo, thảo luận
HS xem hình ảnh liên quan - Thực hiện NV học tập: GV nhận xét câu trả lời của HS;
đến chủ điểm của bài học Cá nhân HS thực hiện giới thiệu bài học, nêu nhiệm vụ
và trả lời các câu hỏi:
nhiệm vụ.
học tập.
- Những hình ảnh trên gợi - Báo cáo, thảo luận:
Giao nhiệm vụ học tập

cho em liên tưởng đến điều 2-3 HS trả lời, các HS
gì? Vì sao em lại liên khác lắng nghe, bổ sung
tưởng đến điều ấy?
(nếu có).
- Chia sẻ với các bạn trong
lớp về một sự việc tương tự
mà em đã trải qua hoặc
chứng kiến. Suy nghĩ và
cảm xúc của em khi tari
qua hoặc chứng kiến sự
việc ấy là gì?
- Lắng nghe trái tim mình?
- Bước 1: GV giao nhiệm vụ.
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ.
- Bước 3: Báo cáo thảo luận- Đánh giá sản phẩm.
- Bước 4: Kết luận nhận định- Cho điểm hoặc thưởng quà.

“Mẹ thương con con có hay chăng
Thương từ thai nghén ở trong lòng”
Đúng như lời bài hát, người con từ lúc còn trong bụng mẹ đã cảm nhận được biết bao tình cảm
của người mẹ và cả sự quan tâm chăm sóc của người cha. Và rồi khi ta chào đời, ta lại được nuôi
lớn bằng dòng sữa ngọt ngào của người mẹ và bao vất vả khó nhọc của người cha. Thời gian cứ
thế trôi đi, đồng nghĩa với việc con ngày càng lớn khôn và cha mẹ ngày càng vất vả hơn để lo chu
toàn cho ta từ miếng cơm manh áo đến học hành, dưỡng dục ta nên người. Chính vì thế đó là tình
cảm vô bờ của họ mà ta cảm nhận được từ trái tim. Và có lúc ta cũng đã ẩn chứa bên trong trái
tim ta mà ta đã từng thể hiện ở sự chờ đợi họ khi vào một ngày nào đó mà ta chưa nghe, chưa
thấy mẹ dường như mình thiếu vắng một thứ gì khó tả đúng không các con? Và đó cũng là nội
dung bài học mà cô trò mình tìm hiểu trong tiết học này, các con ạ!

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
ĐỌC
a.Mục tiêu: Đ1, Đ2Đ3Đ4GQVĐ
- HS nắm được những nét cơ bản về ngôn ngữ thơ.
- Hiểu được vẻ đẹp nội dung và hình thức bài thơ trong ngữ cảnh cụ thể.
b. Nội dung: Vận dụng kĩ năng đọc thu thập thông tin, trình bày một phút để tìm hiểu ngôn ngữ
thơ trong ngữ cảnh: vần điệu, nhịp điệu, thanh điệu…
- HS trả lời, hoạt động cá nhân.
- Thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu học tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân và phiếu học tập đã hoàn thiện của các nhóm.
d. Tổ chức thực hiện:
Nội dung 1: I. Tìm hiểu chung về thơ, ngôn ngữ thơ
HĐ của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1. GV giao nhiệm vụ: yêu cầu HS 1. Thơ:
đọc phần Tri thức đọc hiểu trong SGK
- Được sáng tác để bộc lộ tình cảm, cảm xúc
trang 96, 97 và tái hiện lại kiến thức.
của nhà thơ trước khoảnh khắc của đời sống.
- HS đọc Tri thức đọc hiểu trong SGK
- Đọc thơ trước hết là tìm hiểu, lắng nghe, chia
và tái hiện lại kiến thức trong phần đó.
sẻ những tình cảm, cảm xúc ấy qua ngôn ngữ
Bước 2. HS trình bày cá nhân.
thơ.
Bước 3. Đánh giá kết quả.
2. Ngôn ngữ thơ:
Bước 4. Chuẩn kiến thức.
Có khả năng truyền cảm, lan tỏa tình cảm, cảm
- GV lấy VD và chiếu lên cho HS dễ
xúc nhờ tổ chức một cảm xúc đặc biệt, độc đáo
quan sát.
thể hiện qua cách dùng từ ngữ, hình ảnh, vần,
nhịp các biện pháp tu từ.
Nội dung 2: Đọc hiểu văn bản: ĐỢI MẸ
a. Mục tiêu: Đ2, Đ3, Đ4, GQVĐ, GT-HT
(HS hiểu được nội dung và giá trị nghệ thuật của bài thơ.
b. Nội dung: Làm việc cá nhân, thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu học tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân, phiếu học tập đã hoàn thiện của các nhóm.
d.Tổ chức thực hiện:
* Chuẩn bị đọc:
* Trước khi trải nghiệm cùng văn bản, GV đặt câu hỏi:
Em hiểu cụm từ “Đợi mẹ” như thế nào? Em đã học hoặc đã đọc những bài thơ nào ca ngợi tình
mẫu tử?
- HS trả lời theo suy nghĩ cá nhân.
I I. Trải nghiệm cùng văn bản + Đọc hiểu văn bản
(Sử dụng bài hát “ Con yêu mẹ” bé Gia Khiêm)
HĐ của GV và HS
HĐ1. Tìm hiểu tác giả (SGK/99) và đọc
tác phẩm.
- Bước 1.GV hướng dẫn cách đọc: Đọc rõ
ràng, rành mạch, biểu cảm...

Dự kiến sản phẩm
1. Tìm hiểu tác giả (SGK/99) và đọc tác phẩm.

- Bước 2. HS đọc.
- Bước 3. Nhận xét cách đọc của HS.
2. Trải nghiệm cùng văn bản.
HĐ2. Trải nghiệm cùng văn bản.
a. Tình cảm của em bé với mẹ.
a. Tình cảm của em bé với mẹ.
* Bước 1: GV cho HS nghe lại bài hát trên - Đợi mẹ: ngồi đợi mẹ mỏi mòn.
- Từ ngữ, hình ảnh: ngồi nhìn, lẫn, trông chờ,..;
(GV mở cho HS quan sát trực tiếp).
vầng trăng non, mẹ bế vào nhà... Nhân hóa
Sau đó giao nhiệm vụ:
- Hình tượng độc đáo, thi vị làm rõ tình yêu mẹ
+ Em hình dung thấy điều gì khi đọc bài
của bé (chờ mẹ đến ngủ quên ngoài đầu hè) cũng
thơ này?
+ Xác định cách gieo vần và ngắt nhịp của như tình yêu bé của mẹ (âu yếm, thương yêu)
bài thơ? Em có nhận xét gì về cách gieo
vần và ngắt nhịp ấy?
- GV có thể mở rộng thêm: Tình cảm gia
đình ở những người thân thể hiện ở nhiều
khía cạnh.
+ Tìm và nêu tác dụng những từ ngữ, hình
ảnh, biện pháp tu từ thể hiện tâm trạng đợi
mẹ của em bé?
+ Bài thơ thể hiện tình cảm cảm xúc gì về
hình ảnh “Mẹ đã bế em vào nhà nỗi đợi vẫn
nằm mơ”
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ.
* Bước 3: Báo cáo-Đánh giá sản phẩm.
* Bước 4: Kết luận nhận định
b.Tâm trạng của tác giả.
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
+ Theo em tác giả muốn gửi gắm thông
điệp gì qua bài thơ trên?
b.Tâm trạng của tác giả.
+ Qua đó em đánh giá như thế nào về tình
Tình cảm của con với mẹ, mẹ với con là 1 trong
cảm gia đình?
những tình cảm thiêng liêng, trân quý nhất của
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ.
con người
* Bước 3: Báo cáo-Đánh giá sản phẩm.
→Tác giả bày tỏ sự yêu thương, gắn kết với
* Bước 4: Kết luận nhận định.
người thân.
III. Tổng kết
HĐ của Gv và HS
Sản phẩm
Làm việc cá nhân.
1. Nghệ thuật.
* Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Trình
bày giá trị nội dung và nghệ thuật của
văn bản?
* Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ.
* Bước 3: Báo cáo-Đánh giá sản
phẩm.
* Bước 4: Kết luận nhận định.

- Thể thơ tự do.
- Những hình ảnh giàu sức biểu cảm.
- Sử dụng thành công các biện pháp tư từ để làm nổi
bật vẻ đẹp tình cảm gia đình.
2. Nội dung.

- Ca ngợi vẻ đẹp tình mẫu tử
- Tự hào về truyền thống tốt đẹp về tình cảm gia đình
ở nhiều khía cạnh.

3. Hoạt động3: Luyện tập (20 phút)
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: GV tổ chức trò chơi “hỏi xoáy đáp nhanh” để hướng dẫn học sinh củng
cố bài học.
c. Sản phầm: Thái độ tham gia trò chơi và câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện
Thực hiện NV học tập
Giao nhiệm vụ học tập
Kết luận, nhận định
Báo cáo, thảo luận
1. Bài tập trắc nghiệm: GV tổ - Thực hiện NV học tập:
GV nhận xét, bổ sung, chốt
chức trò chơi
lại
+ HS suy nghĩ, trả lời
+ Gv quan sát, hỗ trợ
- Báo cáo, thảo luận:
+ Hs trả lời
+ Hs khác lắng nghe, bổ
sung
LUYỆN TẬP SAU TIẾT HỌC
a. Mục tiêu: Đ3, Đ4, GQVĐ (HS làm được bài tập sau khi học xong văn bản: Chỉ ra được
những từ ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài, giải thích…)
b. Nội dung: HS làm việc cá nhân hoặc nhóm bàn để hoàn thành phiếu học tập.
c. Sản phẩm: Phiếu HT đã hoàn thiện của HS.
d. Tổ chức thực hiện hoạt động.
* Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Hãy hoàn thiện phiếu học tập sau:
*Dự kiến sản phẩm
Câu hỏi
1

2
3

Từ ngữ, hình ảnh độc đáo
Em hình dung thấy điều gì khi đọc
đoạn thơ này?
Xác định cách gieo vần và ngắt nhịp
của bài thơ? Em có nhận xét gì về
cách gieo vần và ngát ngắt nhịp ấy?
- Tìm và nêu tác dụng những từ ngữ,
hình ảnh, biện pháp tu từ thể hiện tâm
trạng đợi mẹ của em bé?
Bài thơ thể hiện tình cảm cảm xúc gì
về hình ảnh “Mẹ đã bế em vào nhà nỗi

Giải thích
Cảnh em bé ngồi đợi mẹ
Cách gieo vần linh hoạt và ngắt nhịp
độc đáo âm hưởng bài thơ thay đổi
chờ mẹ của em bé
- Từ ngữ, hình ảnh: ngồi nhìn, lẫn, trông
chờ,..; vầng trăng non, mẹ bế vào nhà...
- Nhân hóa
Hình tượng độc đáo, thi vị làm rõ tình
yêu mẹ của bé (chờ mẹ đến ngủ quên

đợi vẫn nằm mơ”
4
5
6

ngoài đầu hè) cũng như tình yêu bé của
mẹ (âu yếm, thương yêu)
Bài thơ thể hiện cảm xúc gì của tác Tình cảm trìu mến thương yêu của tác
giả? Hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh giả
thể hiện tình cảm, cảm xúc ấy?
Theo em tác giả muốn gửi gắm thông Tình cảm của con với mẹ, mẹ với con là
điệp gì qua bài thơ trên?
1 trong những tình cảm thiêng liêng,
trân quý nhất của con người
Tình cảm của bé và mẹ dành cho nhau Kết nối với đọc viết bày tỏ tinh cảm bản
gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm thân với người thân
của những người thân trong gia đình?
Hãy viết một đoạn văn ngắn để bày tỏ
suy nghĩ của em?

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (10 phút)
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập
b. Nội dung: Viết đoạn văn
c. Sản phầm: Đoạn văn của học sinh
d. Tổ chức thực hiện
Thực hiện NV học tập
Giao nhiệm vụ học tập
Báo cáo, thảo luận
- Yêu cầu HS
- Thực hiện NV học tập:
Hãy tự vẽ hoặc sưu tầm + HS suy nghĩ, trả lời
một số bài thơ viết về tình + Gv quan sát, hỗ trợ
cảm gia đình và viết một
đoạn văn (khoảng 5-7 câu)
- Báo cáo, thảo luận:
giới thiệu về bộ sưu tập
+ Hs trả lời
của mình.
+ Hs khác lắng nghe, bổ sung.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Tuần

Tiết PPCT:

Kết luận, nhận định
GV nhận xét, bổ sung,
chốt ý
- Hs vẽ, viết đoạn văn
đúng hình thức, dung
lượng
- Nêu được cảm xúc thật
của bản thân đối với
nguoif thân

Ngày soạn:
Ngày dạy:

BÀI 10: LẮNG NGHE TRÁI TIM MÌNH
VĂN BẢN 2:
MỘT CON MÈO NẰM NGỦ TRÊN NGỰC TÔI
Anh Ngọc

I. Mục tiêu
1. Về kiến thức:
- Đặc điểm hình thức của thể loại thơ; một số nét độc đáo nghệ thuật khác như từ
ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ…; tình cảm cảm xúc của người viết thể hiện qua
ngôn ngữ thơ; thông điệp của văn bản.
2. Về năng lực:

Năng lực đặc thù
- Nhận biết và bước đầu nhận xét được một số nét độc đáo của bài thơ về hình ảnh,
ngôn từ, biện pháp nghệ thuật.
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ thơ.
- Hiểu được thông điệp của văn bản thơ.

Năng lực chung
- Giao tiếp và hợp tác: Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác.
- Tự chủ và tự học.
3. Về phẩm chất:
- Bồi đắp lòng nhân ái: Biết yêu thương gắn bó với vạn vật muôn loài dù là nhỏ bé;
biết lắng nghe và trân trọng những cảm xúc của trái tim mình.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1.
Thiết bị dạy học
- SGK, SGV.

- Máy chiếu, máy tính.
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.
2.
Học liệu
- Vidieo bài hát “Thương con mèo”.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh kết nối vào nội dung bài học.
b. Nội dung: GV yêu cầu học sinh lắng nghe bài hát “Thương con mèo” và chia sẻ về một con
vật nuôi mà mình yêu quý.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện

Sản phẩm dự kiến

Chuyển
- GV yêu cầu HS lắng nghe
giao nhiệm bài hát: “Thương con mèo”.
vụ
- GV yêu cầu học sinh chia
sẻ:
? Hình ảnh những chú cún,
chú mèo… thân thiện dễ
thương trong thực tế hay
trong những câu chuyện,
những bộ phim ..ít nhiều
hẳn đã trở thành một phần
trong kí ức tuổi thơ của em.
Hãy chia sẻ về tình cảm của
bản thân về một trong số
những thú cưng ấy?
Thực hiện HS hoạt động cá nhân, viết
nhiệm vụ
chia sẻ ra giấy nhớ.
Báo cáo/
GV mời 1 – 2 HS trình bày
Thảo luận trước lớp.
Kết luận/
GV nhận xét, dẫn dắt vào

-Câu trả lời và sự chia sẻ của học
sinh.
-Từ khi biết thuần hóa các loài vật
để nuôi trong nhà, con người đã
có tình yêu mến các loài vật. Đặc
biệt là các loài vật gần gũi với con
người như chó, mèo, trâu, bò,
chim chóc,… Các loài vật nuôi
đóng vai trò rất lớn trong đời sống
lao động và tình cảm của con
người. Thế nhưng, ngày nay, khi
đời sống phát triển, con người
ngày càng phai nhạt tình yêu
thương đối với chúng. Phải chăng,
chúng ta ngày càng mất dần đi
tình yêu thương loài vật nuôi?
Theo các em chúng ta cần có
những hành động và suy nghĩ gì
về động vật trong cuộc sống hiện

Nhận định bài.
nay?
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Phần I. Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu: - Học sinh đọc văn bản.
b. Nội dung: GV cho HS đọc văn bản và trả lời câu hỏi trải nghiệm cùng văn bản.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS, kết quả thảo luận.
d. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện

Sản phẩm dự kiến

Chuyển
giao
nhiệm vụ

* Tác giả Anh
Ngọc
- Tên thật là Nguyễn
Đức Ngọc, sinh
1943, quê Nghệ An
- Hồn thơ hồn hậu,
tinh tế, đậm chất
suy tư.

Thực hiện
nhiệm vụ

- GV giới thiệu khái quát về nhà thơ Anh
Ngọc.
- GV hướng dẫn HS cách đọc và yêu cầu
HS ngừng khoảng 1 phút sau khi đọc khổ
3 và câu thơ thứ 5 thuộc khổ 5 của bài thơ
để các em thực hiện hoạt động suy luận và
tưởng tượng.
Cách đọc: giọng đọc rõ ràng, tình cảm,
thích thú.
- HS đọc và trải nghiệm văn bản theo
hướng dẫn và trả lời các câu hỏi ở hộp chỉ
dẫn
+ Em hình dung thế nào về hình ảnh “một
con mèo nằm ngủ trên ngực tôi”?
+ Theo em, nhân vật “tôi” ca hát về điều
gì?

Báo cáo/
- HS trả lời cá nhân
Thảo luận
Kết luận/ GV nhận xét, chốt kiến thức
Nhận định
Phần II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu yếu tố thể loại trong văn bản
a. Mục tiêu: Giúp HS:

- Hình ảnh “một
con mèo nằm ngủ
trên ngực tôi” là có
một chú mèo đang
say giấc nồng trên
lồng ngực của nhân
vật “tôi”.
- Nhân vật “tôi”
đang hát những lời
ru mềm mại để cho
chú mèo yên giấc
ngủ.

- Nhận biết và bước đầu nhận xét được một số nét độc đáo của bài thơ “Một con
mèo nằm ngủ trên ngực tôi”
- Nhận biết tình cảm cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ thơ
b. Nội dung:
- GV cho HS thảo luận nhóm giải quyết các nhiệm vụ theo yêu cầu
c. Sản phẩm:
- Phiếu học tập, phần trình bày của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Chuyển giao
nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS trả lời câu
hỏi:
? Những dấu hiệu hình thức
nào cho thấy “Một con mèo
nằm ngủ trên ngực tôi là” là
một bài thơ?
- HS hoạt động cá nhân.

Sản phẩm dự kiến
1. Dấu hiệu hình thức của thể
loại thơ.
- Số tiếng mỗi dòng: linh hoạt
(Thơ tự do)
- Bài thơ chia thành 5 khổ thơ,
mỗi khổ thường có 4 dòng thơ.
(riêng khổ thơ 5 có 6 dòng thơ).
- Chủ yếu gieo vần chân.
- Câu thơ ngắt nhịp nhịp nhàng.
- Ngôn ngữ thơ hàm súc.

Thực hiện
nhiệm vụ
Báo cáo/
- GV gọi HS bất kì trả lời câu
Thảo luận
hỏi.
Kết luận/ Nhận GV nhận xét, chốt kiến thức.
định
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Chuyển
giao - GV yêu cầu HS hoạt động 2. Nét độc đáo của bài thơ
nhiệm vụ
nhóm đôi Think – Pair – Share (Bảng 1)
hoàn thành phiếu học tập số 1
- Chia lớp thành 4 nhóm, ghi
kết quả vào phiếu học tập.
Thực
hiện - HS hoạt động nhóm, chia sẻ,
nhiệm vụ
thảo luận.
Báo
cáo/ - GV yêu cầu đại diện nhóm
Thảo luận
trình bày sản phẩm trước lớp.
Kết luận/ Nhận GV nhận xét, chốt kiến thức.

định
Nét độc đáo của bài thơ
Hình
ảnh thơ
(chú
mèo)

Nhận xét

Đôi mắt trong veo, đôi mắt biếc Chú mèo dễ thương, xinh xắn
trong veo
đáng yêu
Hàm răng dài nhọn hoắt
Như đứa trẻ giữa vòng tay ấp ủ
Đôi tai vểnh ngây thơ
Cái đuôi dài bướng bỉnh
Hàng ria mép ngang tàng

Biện
So sánh: như đứa trẻ giữa vòng tay
pháp tu ấp ủ
Ẩn dụ: Móng vuốt của đêm
từ
Điệp từ: “ngủ đi” (6 lần)/ “được”
(2 lần)

Chú mèo thơ ngây tựa một
đứa trẻ
Gợi hình ảnh sinh động
Thể hiện sự vỗ về, ấp ủ của
nhân vật tôi dành cho chú
mèo
Nhịp
Nhịp 3/5; 5/; 2/2/3/2
Gợi nhịp điệu nhẹ nhàng,
thơ
tình cảm
Từ ngữ Dùng nhiều tính từ: “Nhọn hoắt” Phác họa sinh động, cụ thể
“ngây thơ” “bướng bỉnh” “ngang hình ảnh chú mèo
tàng”…
Yếu tố Chi tiết miêu tả hình ảnh chú mèo Gợi lên hình ảnh chu mèo
miêu tả Kể chuyện chú mèo nằm ngủ trên nhỏ dễ thương và thể hiện sự
và tự sự ngực
gắn bó thân thiết giữa nhân
vật tôi và chú mèo
Tổ chức thực hiện
Chuyển
giao - GV yêu cầu HS đọc kĩ khổ
nhiệm vụ
thơ 1, 4,5 và trả lời câu hỏi cá
nhân.
? Trong bài thơ hình ảnh nào
đã được nhắc lại tới hai lần?
- GV yêu cầu HS thảo luận

Sản phẩm dự kiến
3. Tình cảm cảm xúc của nhà
thơ
- Hình ảnh được nhắc lại tới hai
lần: “trên ngực tôi một chú mèo
nằm ngủ”.
- Nhữn từ ngữ thể hiện cảm xúc,

nhóm đôi 5 phút:
? Những từ ngữ nào trực tiếp
thể hiện những cảm nhận,
cảm xúc của nhân vật tôi khi
có một chú mèo ngủ trên ngực
mình?
? Sau khi trả lời được các câu
hỏi em nhận ra nhân vật tôi
đã dành tình cảm như thế nào
cho chú mèo?
hiện HS hoạt động nhóm đôi

mối quan hệ của nhân vật tôi
dành cho chú mèo đang ngủ:
+ Nằm nghe nhịp nhàng thánh
thót.
+ Trái tim tôi hòa nhịp trái tim
mèo.
+ Trái tim tôi một phút bỗng
mềm đi.
+ Lâng lâng hạnh phúc.
+ Được âu yếm, vuốt ve, đùm
Thực
bọc.
nhiệm vụ
+ Được âm thầm cất tiếng ca ru
Báo
cáo GV mời 1 -2 nhóm trả lời - Tình cảm của nhân vật tôi (nhà
Thảo luận
trình bày trước lớp.
thơ): Gắn bó, chở che, yêu
GV mời 1 – 2 nhóm nhận xét thương đùm bọc và luôn cảm
và bổ sung.
thấy hạnh phúc, vui sướng khi
Kết luận Nhận GV nhận xét, chốt kiến thức.
được bên cạnh chú mèo.
định
2. Tìm hiểu thông điệp của văn bản
a. Mục tiêu: Giúp HS:
- Hiểu được thông điệp của văn bản
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện

Sản phẩm dự kiến

Chuyển
giao
nhiệm vụ

Thông điệp của bài thơ
- Hãy biết yêu thương,
chở che cho những loài
vật nhỏ bé gần gũi quanh
mình, biết yêu thương

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi
Think – Pair – White - Share trả lời
câu hỏi
? Từ cách nhân vật tôi yêu mến, gắn
bó và cảm thấy hạnh phúc khi được ở

cạnh chú mèo trong bài thơ, em nhận
ra được thông điệp nhắn gửi nào cho
bản thân?
HS hoạt động nhóm đôi 3 phút.

đồng loại
- Hãy để trái tim mình
được rung cảm, được đập
những nhịp đập yêu
thương và lắng nghe
những nhịp đập ấy để
biết sống sâu, sống chậm,
sống ý nghĩa hơn

Thực hiện
nhiệm vụ
Báo cáo/ GV gọi 1 – 2 HS trả lời cá nhân
Thảo luận GV gọi 1 – 2 HS nhận xét, bổ sung.
Kết luận/ GV nhận xét, chốt kiến thức
Nhận định
Hoạt động 3: Vận dụng
a. Mục tiêu:
- Học sinh biết chia sẻ suy nghĩ của em cùng các bạn trong lớp về vấn đề bảo vệ
động vật trong đời sống hiện nay.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi: Chia sẻ suy nghĩ của em cùng các bạn trong lớp
về vấn đề bảo vệ động vật trong đời sống hiện nay? Em có những hành động cụ thể
gì để thể hiện tình yêu thương và bảo vệ động vật của bản thân?
c. Sản phẩm:
- Phần trình bày của HS
d. Tổ chức thực hiện
Tổ chức thực hiện

Sản phẩm dự kiến

Chuyển
giao
nhiệm vụ

GV yêu cầu HS đọc câu hỏi và
trả lời nhanh:
- Chia sẻ suy nghĩ của em
cùng các bạn trong lớp về vấn
đề bảo vệ động vật trong đời
sống hiện nay? Em có những
hành động cụ thể gì để thể
hiện tình yêu thương và bảo
vệ động vật của bản thân?

Thực hiện

HS suy nghĩ, chia sẻ, trình bày

Tùy theo sự chia sẻ kinh nghiệm
của HS
- Để bảo vệ các loài động vật bản
thân em cần phải:
+ Không săn bắt, ngược đãi các
loài động.
+ Báo cho cơ quan chức năng
những hành động như săn bắt,
buôn bán trái phép…động vật.
+ Tuyên truyền cho mọi người

nhiệm vụ
Báo cáo/
Thảo luận
Kết luận/
Nhận
định

ý kiến.
GV 1 -2 học sinh trình bày,
học sinh khác bổ sung.
GV nhận xét

biết về vai trò của động vật trong
đời sống.

IV. Hồ sơ dạy học
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nét độc đáo của bài thơ
Hình ảnh thơ
(…)

Nhận xét

Đôi mắt …
Hàm răng …
Như …
Đôi tai …
Cái đuôi …
Hàng ria mép …

Biện pháp tu
từ
Nhịp thơ
Từ ngữ
Yếu tố miêu tả
và tự sự

Bài 10: LẮNG NGHE TRÁI TIM MÌNH
Văn bản đọc kết nối chủ điểm:

LỜI TRÁI TIM
( Thời gian: 1 tiết)
I.

Mục tiêu bài học

1. Về kiến thức
- Vận dụng kỹ năng đọc để hiểu nội dung văn bản.
- Liên hệ kết nối với văn bản Đợi mẹ, Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi để hiểu hơn
về chủ điểm Lắng nghe trái tim mình.
2. Về năng lực
* Năng lực chung
- Năng lực giao tiếp và hợp tác.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
* Năng lực đặc thù
- HS biết đọc phân vai.
- Dựa vào văn bản có thể trả lời câu hỏi ngắn gọn.
- Tự tin bộc lộ suy nghĩ của mình.
3. Về phẩm chất:
Nhân ái, trách nhiệm.
II. Thiết bị dạy học
- Máy tính, máy chiếu hoặc TV có kết nối, bảng phụ, phấn/ bút lông.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Phiếu bài tập.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động mở đầu.
a. Mục tiêu
- Kích hoạt kiến thực nền.
- Giúp học sinh hình dung ra chủ đề của bài.
b. Sản phẩm
- Câu trả lời của học sinh.
c. Nội dung
Gv cho Hs xem video và đặt ra câu hỏi, học sinh trả lời.
d. Tổ chức thực hiện
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV trình chiếu video về Tạo động lực: Không bao giờ bỏ cuộc:
https://www.youtube.com/watch?v=Ar6Hjp7GtCE

GV đặt ra câu hỏi: Em hãy lắng nghe đoạn video sau và lắng nghe trái tim mình có cảm
xúc gì?

* Thực hiện nhiệm vụ:
-HS lắng nghe và trả lời cá nhân câu hỏi.
* Báo cáo, thảo luận: 2,3 HS trình bày cảm xúc của mình.
* Kết luận, nhận định.
GV góp ý câu trả lời của HS, khuyến khích HS mạnh dạn bộc lộ cảm xúc của mình.
Ví dụ:
- Video đã tạo động lực cho em, em sẽ cố gắng học để đạt học sinh giỏi.
- Trái tim em nói em sẽ cố gắng vượt qua sự lười biếng của mình để làm người chiến
thắng.
- Em sẽ cố gắng hết mình thực hiện ước mơ của em.
GV định hướng: Những điều các em vừa trình bày chính là điều trái tim các em đang
muốn nói, nó đang thôi thúc các em hành động để làm người chiến thắng.
Vậy hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu văn bản đọc kết nối chủ điểm : Lời trái tim của tác giả
Paulo Coelho để hiểu hơn về những điều trái tim muốn nói với chúng.
2. Hoạt động hình thành kiến thức
a. Mục tiêu:
- Vận dụng kỹ năng đọc để hiểu nội dung câu chuyện.
- Liên hệ kết nối với văn bản Đợi mẹ, Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi để hiểu hơn về
chủ điểm Lắng nghe trái tim mình.
b. Sản phẩm
Câu trả lời của học sinh trong phiếu bài tập.
c. Nội dung
Phiếu bài tập của giáo viên và câu trả lời của học sinh qua các hoạt động học tập.
d. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn
bản
* Chuyển giao nhiệm vụ hoạc tập.
NV 1: HS đọc bài theo kiểu phân vai.
NV 2: Tìm hiểu chung về tác giả, tác

Dự kiến sản phẩm
Hoạt động 1:
I. Trải nghiệm cùng văn bản.
1. Tác giả

Paulo Coelho là tiểu
thuyết gia nổi tiếng

phẩm.
Phiếu bài tập
Câu hỏi
Câu trả lời
1. Hiểu biết của
em về tác giả
Paulo Coelho
2. Em hãy giới
thiệu vài nét về tác
phẩm Nhà giả kim
* Thực hiện nhiệm vụ
HS đọc phân vai
- Vai nhà luyện kim đan
- Vai cậu bé chăn cừu
- Vai người kể chuyện
- Thực hiện trả lời câu
* Báo cáo, thảo luận
- Hs nhận xét cách đọc bài của các vai.
- Báo cáo phiếu bài tập đã chuẩn bị ở nhà
về tác giả và tác phẩm.
* Kết luận, nhận định
- GV nhận xét cách đọc, khen ngợi các
em đọc đúng vai và giọng điệu đúng.
- Nhận xét kết quả làm việc ở nhà của
các nhóm.
- Kết luận dựa trên câu trả lời của HS.
Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV Chuyển giao phiếu bài tập cho HS là
những câu hỏi trong SGK.
* Thực hiện nhiệm vụ học tập.
Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận.
- Nhóm 1,2 thực hiện trả lời câu số 1 và 3
(SGK tr104)
- Nhóm 3,4 thực hiện trả lời câu số 2 và
4.
(SGK tr 104)
* Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả thực hiện phiếu học

Brazil.
2. Tác
phẩm Nhà
giả kim

- Nhà giả kim là tiểu
thuyết nổi tiếng nhất của
nhà văn Paulo Coelho.
Tác phẩm đã được dịch ra
67 ngôn ngữ và bán ra tới
95 triệu bản trở thành một
trong những cuốn sách
bán chạy nhất mọi thời
đại
- Là câu chuyện đầy ý
nghĩa về cuộc hành trình
đi tìm và chinh phục ước
mơ, qua đó tác giả gửi
gắm nhiều thông điệp ý
nghĩa về cuộc đời.

Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi

Câu 1: “Vì tim ở đâu thì kho báu ở đó”.
“Vì chẳng bao giờ bắt trái tim im lặng
được. Ngay cả khi cậu làm như không
thèm nghe nó nói thì nó vẫn luôn ở trong
con người cậu, nhắc đi nhắc lại những
điều cậu nghĩ về cuộc đời và thế giới”.
Câu 2: Hiểu rõ trái tim mình, lắng nghe
nó nói, hiểu rõ nó muốn gì, ước mơ gì thì
sẽ biết cách ửng xử phù hợp.
Câu 3:

tập. Dán bảng phụ lên bảng và đại diện
các tổ nhóm lên trình bày và điều khiến
lớp thảo luận.
* Kết luận, nhận định.
GV kết luận dựa trên kết quả thảo luận
của học sinh.
Đối với câu 3,4 GV không kết luận đúng
sai mà khuyến khích hs đưa ra những suy
nghĩ của mình. GV chỉ đưa ra ví dụ cách
hiểu của mình. Tôn trọng suy nghĩ cảm
xúc của HS. Củng cố chủ đề Lắng nghe
trái tim mình.

3. Vận dụng
a. Mụ...