Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 21 - Văn bản:

CÔ BÉ BÁN DIÊM
(An-đéc-xen)

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về “Người kể chuyện cổ tích” An-đec-xen.
- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong
tác phẩm.
- Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh.
2. Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm.
- Phân tích được một số hình ảnh tương phản (đối lập, đặt gần nhau, làm nổi
bật lẫn nhau).
- Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện.
3. Thái độ: Cảm thông, yêu thương đối với những em bé bất hạnh.
4. Năng lực: Năng lực cảm thụ tác phẩm văn học, năng lực hợp tác, tự quản.
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC
1. Phương tiện dạy học
- Giáo viên: tài liệu về tác giả, tác phẩm, kế hoạch dạy học, phiếu học tập, máy
tính, máy chiếu.
- Học sinh:Sách giáo khoa, sản phẩm của hoạt động trước lớp học.
2. Phương pháp dạy học
- Phương pháp đàm thoại, gợi mở, giải quyết quyết vấn đề, thảo luận
- Kĩ thuật khăn trải bàn, trình bày một phút.
3. Hình thức dạy học
- Trên lớp: cá nhân, thảo luận nhóm, luyện tập
- Ngoài lớp: Tự học
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG TRƯỚC LỚP HỌC
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Giao trước nhiệm vụ tự học:
1. Đọc kĩ văn bản, chú thích.
- Điền các thông tin vào Phiếu học tập số 1, 2

Nghiên cứu bài học

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1. Huy động tri thức nền
Câu hỏi
Văn bản này được tác giả nào
sáng tác?
Em biết gì về tác giả đó?

Thông tin

Tìm hiểu thông tin

Văn bản "Cô bé bán diêm"
trích từ tác phẩm nào, sáng tác
năm nào? Nêu vị trí của đoạn
trich?
Văn bản thuộc thể loại nào?
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2. Hiểu nghĩa từ ngữ mới
và từ khó
Tran
g
67
67
67
67
67
68
68
68
68

Từ ngữ
mới, khó
gia sản
tiêu tán
trườngxuân
gió bấc
phuốc-sét
thịnh soạn
lãnh đạm
chí nhân
ảo ảnh

Ý nghĩa

Nhận biết và thông hiểu thông
tin

-Tóm tắt truyện bằng sơ đồ, từ đó kể lại câu
chuyện.

- Tư duy khái quát, luyện nói

- Tìm các chi tiết miêu tả gia cảnh và hình ảnh
cô bé trong đêm giao thừa.

- Tái hiện

- Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về
hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.

Trải nghiệm viết văn

HOẠT ĐỘNG TRONG LỚP HỌC
*Ổn định lớp:(1p) .......: TS: ....... Vắng............................ ngày dạy ......................

1.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Thời gian: 5 phút
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- Chiếu 1 đoạn video và yêu cầu học sinh quan HS quan sát video và nêu ra những
sát.
suy nghĩ riêng của mình.
Hãy đưa ra những suy nghĩ, cảm nhận của em
sau khi xem xong đoạn video?
2.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
- - Thời gian:30 phút
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Nội dung cần đạt

I.TÌM HIỂU CHUNG
GV Giới thiệu chân dung nhà
văn An-đec-xen

Quan sát ảnh tác giả 1. Tác giả :

- An-đéc-xen (1805H. Hãy trình bày những hiểu
1875) là nhà văn nổi tiếng
Dựa trên Phiếu học
biết của em về tác giả Tạ Duy
của Đan Mạch
tập số 1. Huy động
Anh.
tri thức nền, HS - Chuyên viết truyện ngắn
GV chuẩn hóa và mở rộng kiến chia sẻ thông tin về cho trẻ em
thức
nhà văn An-đécxen.
- An-đéc-xen (1805-1875) là
nhà văn Đan Mạch.
- An-đéc-xen sinh ra trong một
gia đình nghèo, bố là thợ giầy,
ông ham thích thơ văn từ nhỏ.
Năm 1819 cậu thiếu niên An
đéc xen rời thủ đô Cô-pen- haghen với mơ ước trở thành nhà
thơ, nhà soạn kịch nhưng
không thành công. Đến năm
1822 nhờ sự giúp đỡ của ông
giám đốc nhà hát ông được đi

học và sau đó đỗ tú tài năm
1827, rồi vào đại học năm
1828. Với sự cố gắng nỗ lực
của bản thân ông bắt đầu sáng
tác và in một số tác phẩm, tên
tuổi của ông được nhiều người
biết đến và sau này ông trở
thành nhà văn nổi tiếng nhất
Đan Mạch
- Là n/văn Đan Mạch chuyên
viết truyện cho trẻ em- là nhà
văn của trẻ em.
- Giới thiệu truyện cổ An-đécxen.
GV: Trình chiếu hình ảnh minh
họa.
- Truyện của ông nhẹ nhàng,
tươi mát, toát lên lòng thương
yêu con người, nhất là những
người nghèo khổ và niềm tin
vào sự chiến thắng cuối cùng
của cái tốt đẹp trên thế gian.
- Đan Mạch chọn An-đéc-xen
là biểu tượng, tự gọi là đất
nước của An-đéc-xen của
những nàng tiên cá.
2.Tác phẩm
Văn bản thuộc phần 2
truyện ngắn "Cô bé bán
diêm" sáng tác năm 1845.

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi
2,3 trong phiếu học tập số 1.
H.Văn bản "Cô bé bán diêm"
trích từ tác phẩm nào, sáng tác
năm nào? Nêu vị trí của đoạn

Cung cấp thông tin

trich?
GV
H. Văn bản thuộc thể loại nào?
GV hướng dẫn đọc diễn cảm: Học sinh đọc diễn
Đọc diễn cảm thể hiện được sự
cảm
cảm thông, giọng chậm, trầm
lắng, cố gắng phân biệt những
cảnh thực và ảo ảnh trong và
sau từng ần cô bé quẹt diêm.
HS thuyết trình
GV yêu cầu HS thuyết trình kết
quả đã tìm hiểu ở Phiếu học
tập số 2. Hiểu từ ngữ mới và
khó

- Đọc

- Chú thích

- Tóm tắt

H: Hãy tóm tắt lại VB
- Vào 1 đêm giao thừa, ngoài HS thuyết trình
đường phố lạnh giá có 1 em bé
ngồi nép trong 1 góc tường.
Rét buốt nhưng E không dám
về nhà vì sợ bố đánh bởi E
chưa bán được bao diêm nào.
- E quyết định quẹt 1 que diêm
để sưởi. Lần quẹt thứ nhất E
mơ thấy ánh lửa lò sưởi. Lần
thứ 2 thấy bàn ăn có ngỗng
quay. Lần quẹt thứ 3 thấy cây
thông Nô-en. Lần quẹt thứ 4
thấy bà hiện về. Hết 1 bao diêm
thì E bé chết cóng trong giấc
mơ cùng bà nội lên trời.
- Sáng hôm sau- mồng 1 Tết
người ta thấy thi thể E bé giữa
những bao diêm, nhưng mọi
người vẫn thản nhiên trước
cảnh tượng thương tâm ấy.
H: VB được kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?

- HĐ cá nhân

- Ngôi kể: ngôi thứ 3

- Tăng tính khách quan
H: Văn bản sử dụng những - HĐ cá nhân
phương thức biểu đạt nào?
H. Bài có thể chia làm mấy
HS thảo luận theo
đoạn? ND từng đoạn?
cặp về bố cục
GV chiếu đáp án.
- Bố cục: 3 đoạn
+ Đ1: Từ đầu  cứng đờ ra=>
Em bé đêm giao thừa.

- PTBĐ: Tự sự kết hợp
với miêu tả và biểu cảm

- Bố cục: 3 đoạn

- Quan sát, ghi chép

+ Đ2: Tiếp ...về chầu Thượng
đế => Thực tế và mộng tưởng.
+ Đ3: Còn lại => Một cảnh
thương tâm.
*GV chuyển: Đ.trích đã gieo
vào lòng người đọc những cảm
nhận ntn với n/v cô bé bán
diêm. Chúng ta cùng tìm hiểu
chi tiết ở phần II
*GV: đọc phần đầu truyện
SGV/57-58
H: n/v chính trong truyện là
ai? NV đó được miêu tả trong
thời điểm nào? (Đêm giao thừa
rét muốt)
H: Đọc P1 của văn bản, Em
thấy gia cảnh của cô bé có gì
đặc biệt?
- mẹ chết, bà nội cũng qua đời,
ở với bố sống “chui rúc trong
một xó tối tăm trên sát mái
nhà“, bố khó tính, luôn phải
nghe những lời mắng nhiếc
chửi rủa.
H: Hoàn cảnh gia đình như vậy
đã đẩy em đến tình cảnh nào
- cô đơn không nơi nương tựa
- Phải đi bán diêm kiếm sống

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Em bé trong đêm giao
thừa
- HS trình bày cá
nhân

HS thảo luận cặp
đôi

- Suy luận, khái
quát

- mẹ chết, bà nội qua đời,
sống với bố trong một xó
tối tăm, phải đi bán diêm
kiếm sống…

và luôn bị bố đánh đập
H: Từ gia cảnh cô bé, em có
liên tưởng đến em bé nào trong
VHVN
- Chú bé Hồng - Hồng còn có
mẹ để nhớ.
H: Từ 2 nhân với hoàn cảnh
gia đình như vậy gợi cho em
cảm xúc gì?
- Thương cảm muốn được chia
sẻ với các em những khó khăn
trong cuộc sống
H. Hình ảnh cô bé bán diêm
trong đêm giao thừa được tác
giả khắc họa bằng biện pháp
nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ
thuật ấy được thể hiện trong
đoạn 1 như thế nào và đem lại
hiệu quả ra sao?
GV: Chiếu đáp án
- Biện pháp nghệ thuật đối lập tương phản.
- Các hình ảnh tương phản:
+ '' Trời đông giá rét, tuyết rơi''
>< nhưng cô bé đầu trần, chân
đi đất.
+ Em bé bụng đói cả ngày chưa
ăn uống gì >< mà trong phố
sực nức mùi ngỗng quay.
+ Ngoài đường lạnh buốt, tối
đen >< cửa sổ mọi nhà đều
sáng rực.
-> Làm nổi bật tình cảnh hết
sức tội nghiệp (rét, đói, khổ)
của em bé.
GV: Các hình ảnh tương phản
có sự lựa chọn nhằm làm nổi
bật tình cảnh tội nghiệp (rét,
đói, khổ) của em bé: Em đói,
rét, khổ có lẽ càng rét, đói, khổ
hơn khi thấy mọi nhà đều sáng

- Phát hiện

- Bộc lộ suy nghĩ
riêng

- Thảo luận nhóm

rực ánh đèn. Em đã đói lại càng
đói hơn khi ngửi thấy mùi
ngỗng…
- Còn hình ảnh tương phản nữa
đó là hình ảnh cái xó tối tăm
“em sống chui rúc” và “ngôi
nhà xinh xắn có dây trường
xuân” năm xưa khi bà nội em
còn sống.
H. Hình ảnh ấy gợi cho em suy
nghĩ gì?
- Em bé không chỉ khổ về vật
Bộc lộ suy nghĩ
chất mà còn mất mát cả chỗ
riêng
dựa tinh thần vì chỉ có bà em
thương em thì nay bà đã mất.

- Em bé không chỉ khổ
về vật chất mà còn mất
mát cả chỗ dựa tinh thần.

GV chốt ý
H. Trong cuộc sống hàng ngày
nếu gặp những em nhỏ có hoàn
cảnh như cô bé bán diêm em sẽ
làm gì?
- Bày tỏ suy nghĩ
riêng
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Thời gian: 5 phút
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

GV: Yêu cầu HS báo cáo
sản phẩm đã làm trước
lớp học

2 HS trình bày trước lớp.

Gọi 1,2 HS trình bày đoạn
văn của mình.Nhận xét,
uốn nắn.

Nội dung cần đạt
IV. LUYỆN TẬP
Bài tập 1(sgk/35)
Viết một đoạn văn nêu
cảm nhận của em về hình
ảnh em bé bán diêm trong
đêm giao thừa.

HOẠT ĐỘNG SAU LỚP HỌC

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
- Thời gian: 5 phút
Hoạt động của GV
Hãy lựa chọn một trong các nhiệm
vụ sau:
- Hãy viết một bức thư cho người
thân và bày tỏ những suy nghĩ của
em sau khi được học câu chuyện
Cô bé bán diêm

Hoạt động của HS
Học sinh thảo luận
về hướng giải
quyết, hoàn thiện
bài ở nhà.

Nội dung cần đạt

Một bài văn biểu cảm
kết hợp tự sự

Nhiệm vụ nối tiếp: Soạn tiếp bài "Cô bé bán diêm". (Giao nhiệm vụ trước lớp học thật cụ
thể theo phiếu học tập)
V.
KINH NGHIỆM
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
......................................................................................................................