ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA KÌ 2 NGỮ VĂN 6 SÁCH CÁNH DIỀU 2021-2022
A, PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Chủngữ

Khái niệm
Chủ ngữ là một trong hai thành phần chính của câu; chỉ sự vật, hiện tượng có hoạt động, trạng thái, đặc điểm nêu ở vị ngữ.

Biểu hiện
Thường được biểu hiện bằng danh từ, đạitừ.
Trả lời cho các câu hỏi Ai?, Con gì?, Cáigì?



Mở rộng chủ ngữ




Hoán dụ


Khái niệm
Là biện pháp tu từ, theo đó, một sự vật, hiện tượng được gọi tên bằng sự vật,hiệntượngkháccómốiquanhệgầngũivớinónhằmtăngsứcgợihình, gợi cảm cho sự diễnđạt.


Ví dụ
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay


Hoán dụ qua cụm từ “áo chàm”: “Áo chàm” vốn là từ để chỉ màu áo đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Bắc; Trong câu thơ này. cụmtừ “áochàm”đượcdùngđểchỉngườidânViệtBắcmộcmạc,chânthành,chất phácmàthủychungsonsắt,từđó,nhấnmạnhtìnhcảmgầngũi,thânthương giữa cán bộ kháng chiến với người dân ViệtBắc.



Mô hình
SƠ ĐỒ HOÁN DỤ

A
B
Quan hệ gần gũi



Các kiểu hoán dụ
Lấy bộ phận để gọi toàn thể:Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.


Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng:
Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách. Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể.
Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật:
Ngày Huế đổ máu
Chú Hà Nội về
Tình cờ chú cháu
Gặp nhau Hàng Bè.
Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng:
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.


B, PHẦN ĐỌC HIỂU (3ĐIỂM)
Thể loại
Khái niệm
Đặc điểm
Một số văn bản







Truyện đồng thoại
Là loại truyệnthường lấy loài vật làm nhân vật. Các con vậttrong truyện đồng thoại được các nhà văn miêutả,khắchọanhư con người (gọi là nhân cáchhoá).
Đề tài là phạm vi cuộc sống được miêu tả trong văn bản. Ví dụ: Đề tài của truyện Sự tích Hồ Gươm là đánh giặc cứu nước.
Chủ đề là vấn đề chínhđược thể hiện trong văn bản. Ví dụ: Chủ đề của truyện Sự tích Hồ Gươm là tinh thần yêu nước và khát vọng hoà bình của nhân dânta.
Bài học đường đời đầu tiên
Giọt sươngđêm

Câu chuyện của hạt DẻGai
Anh CútLủi

Thơ (có yếu
tố tự sự, miêu tả)
Thơ có yếu tố tự sự, miêu tả là thơ trong đó người viết thường kể lại sự việc vàmiêu tả sự vật; qua đó, thể hiện tình cảm, thái độ củamình.
Ngôn ngữ thơ cô đọng, giàu nhạc điệu và hình ảnh, sử dụngnhiềubiệnpháptutừ(so sánh, ẩn dụ, điệpngữ…)
Nội dung chủ yếu của thơ là tìnhcảm,cảmxúccủanhàthơ trước cuộcsống.
Đêm nay Bác khôngngủ
Lượm

Chuyện cổ tích về loài người




ĐỀ 1
I. ĐỌC HIỂU
ĐỀ BÀI:Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc khác nào mới may
Chiều chiều thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hây hây ráng vàng
Đêm thêu trước ngực vầng trăng
Trên nền nhung tím trăm ngàn sao lên ...
(Trích "Dòng sông mặc áo" - Nguyễn Trọng Tạo)
Câu 1.(0.5 điểm).Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2.(0.5 điểm).Xác định phương thức biểu đạt của bài thơ.
Câu 3. (1. điểm). Bài thơ miêu tả vẻ đẹp của dòng sông qua các thời điểm nào?Tác dụng ?
Câu 4. (1. điểm). Bài thơ sử dụng chủ yếu biện pháp nghệ thuật nào? Hãy chỉ rõ các từ ngữ thể hiện biện pháp nghệ thuật đó.
1
- Thể thơ: lục bát.

2
- Phương thức biểu đạt: Miêu tả và biểu cảm.

 3
- Miêu tả qua 4 thời điểm: Sáng, trưa, chiều, tối (chỉ rõ các từ ngữ thể hiện các thời điểm đó…Nắng lên, Trưa về,Chiều chiều Đêm, trăng, sao).
- Tác dụng: Làm hiện lên một dòng sông quê rất đẹp, vẻ đẹp đó thay đổi theo những thời điểm trong cả đêm ngày. 

 4
- Biện pháp tu từ: Nhân hóa, sử dụng