Hướng dẫn học sinh học sinh tự học trong thời gian nghỉ chống dịch corvid- 19
Môn: Ngữ văn lớp 7a2, 7A3
Từ ngày: 28 /4/ 2020
Giáo viên: Đỗ Thị Huệ - Trường THCS Nguyễn Trãi
---------------------------------------------------------------------------------------------------------


I. KIẾN THỨC
1. Thế nào là câu rút gọn? Khi nói hoặc viết, ta có thể lược bỏ một số thành phần câu tạo thành câu rút gọn.
2. Câu rút gọn thường được sử dụng như thế nào?
- Sử dụng phổ biến trong ca dao, tục ngữ, đồng dao.
- Các kiểu văn bản miêu tả- tự sự- trữ tình đều sử dụng câu rút gọn. Khi đọc ta phải tìm hiểu dụng ý nghệ thuật của tác giả khi dùng câu rút gọn
- Cần chú ý mối quan hệ thân - sơ, trên - dưới, …trong giao tiếp để lựa chọn khi nào có thể dùng câu rút gọn.
Ví dụ: Tục ngữ: Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.
Đồng dao:
- Ăn một bát cơm,
Nhớ người cày ruộng
Ăn đĩa rau muống
Nhớ người đào ao
3. Thế nào là câu đặc biệt? Là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ.
4. Nêu cấu tạo của câu đặc biệt?
- Câu đặc biệt có cấu tạo là cụm danh từ hoặc danh từ.
VD:
- Bom tạ.
- Mèo!
- Chân đèo mã Phục
- Nhà bà Hoà
- Toàn những gánh đạn.
- Câu đặc biệt có cấu tạo là động từ, tính từ hoặc cụm tính từ
VD:
- Ngã!
- Cháy nhà!
- Còn tiền.
- Im lặng quá.
- Sổng mất một con gà.
5. Phân biệt sự khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn. Cho ví dụ minh họa.
- Câu rút gọn:
+ Loại câu có thể lược bỏ một số thành phần câu.
+ Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ xuất hiện ở câu đứng trước.
+ Ngụ ý hành động lược bỏ CN)
+ Không biến câu nói thành, đặc điểm trong câu là chung mọi người (
một câu cộc lốc, khiếm nhã.
- Câu đặc biệt:
+ Là loại câu không câu tạo theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ.
+ Xác định thời gian nơi chốn diễn ra sự việc nói đến trong đoạn.
+ Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
+ Sử dụng trong bộc lộ cảm xúc, gọi đáp.
II. BÀI TẬP
Bài tập 1:
Chỉ ra các câu rút gọn trong đoạn văn sau và cho biết những câu đó rút gọn thành phần nào, hãy khôi lại các thành phần bị lược bỏ?
“Cái Mị về một mình. Bóng nó cứ ngụp dần trên cánh đồng xa tít tắp đang gặt nham nhở. Tôi cầm liềm. Quơ một vòng sát chân rạ. Giật mạnh. Bước sang trái. Quơ liềm. Giật mạnh. lại bước sang trái. Lại quơ liềm. Lại giật mạnh. Cứ thế mãi. Đất trên mặt ruộng ẩm ướt.”
(Thương nhớ đồng quê - Nguyễn Huy Thiệp)
Bài tập 2:
Trong hai đoạn đối thoại sau tại sao có đoạn dùng câu rút gọn, có đoạn lại không thể dùng câu rút gọn:
Đoạn a
- Lan ơi! Bao giờ bạn đến nhà mình chơi?
- Chủ nhật.
Ngọc hỏi lại: mấy giờ?
- 8 giờ sáng.
- Nhớ mang sách cho tớ nhé!
Đoạn b
Bà nội nhìn cháu và khẽ hỏi: - Lan…Mấy giờ cháu đến truờng?
- Thưa bà: Cháu đi ngay bây giờ ạ!
- Cháu có nhớ lời mẹ cháu dặn sáng nay không?
- Dạ, thưa bà, cháu nhớ ạ.
Bài tập 3:
Viết một đoạn hội thoại ngắn (7- 10 câu), trong đó có sử dụng câu rút gọn. Gạch chân dưới các câu rút gọn đó.


Gửi bài lại vào lúc 21 giờ ngày 28 /4/2020 để giáo viên chấm điểm.

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT, ĐẠT KẾT QUẢ