N H Ữ N G CÂU CHUYÊN VỀ BÁC H ồ

T Ì N H

C Ả M Q U Ố C T Ê C Ủ A B Á C
Trần Thị Ngân (Sưu tầm, tuyển chọn)

NHÀ XUẤT BẢN MỸ THUẬT

H ổ

LÒI NÓI ĐẦU
Việt Nam có quyền kiêu hãnh và tự hào, vì chúng ta có mất Lãnh tụ
thiên tài, Anh hùng giải phóng dân tấc và Nhà văn hóa kiệt xuất, đó là Chủ
tịch Hồ Chí Minh. Cuấc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh là
ngọn đèn pha chói lọi soi đường, chỉ lối cho toàn Đảng, toàn dân ta đấu
tranh giành đấc lập dân tấc, thống nhất đất nước và đi lên chủ nghĩa xã hấi.
Tuy Hồ Chí Minh đã đi xa, nhưng Người đã để lại cho Đảng ta, dân tấc
ta mất di sản vô giá, đó là tư tường cùa Người. Tư tưởng Hồ Chí Minh là
hiện thân cùa sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp cùa dân tấc và những
tinh hoa văn hóa của nhân loại. Trên thực tế, tư tường Hồ Chí Minh đã trở
thành tài sàn tinh thần vô giá cùa Đảng ta và của cả dân tấc ta, là tấm gương
sáng để mọi người Việt Nam học tập và noi theo.
Nhàm góp phần vào việc tuyên truyền, nghiên cứu, giáo dục để tiếp tục
thực hiện Chỉ thị số 06-CT7TW ngày 07-11-2006 của Bấ Chính trị khóa X
về "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", Nhà xuất bản
Mỹ Thuật phối hợp với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Đông
Nam xuất bản Bấ sách Những câu chuyện về Bác Hồ. Bấ sách chia thành
nhiều cuốn theo các chủ đề.
Trân trọng giới thiệu cuốn sách Tinh cảm quốc tế cùa Bác Hồ với quý
bạn đọc. Chúng tôi xin trân thành cảm ơn các tác giã có bài trong cuốn
sách này; đồng thời c ũng thành thật xin lỗi những tác giả mà chúng tôi
chưa tìm gặp được để xin phép. Rất mong các tác giả lượng thứ và vui
lòng liên hệ với chúng tôi để chúng tôi thực hiện theo Luật Bản quyền.
NHÀ XUẤT BẢN

3

ĐÂY LÀ CÁNH CỬA HOA BÌNH
Năm 1958, Bác đi thăm Ấn Đấ, Người rời Thủ đô Niu Đêli bàng xe lửa
đặc biệt để thăm thành phố Bombay. Đông đảo đại diện ngoại giao các
nước và quân chúng Thủ đô Niu Đêli ra tiễn Bác. Các thành viên của đoàn
ta lên các toa trước để khi Bác đến là tàu có thể chuyển bánh được ngay.
Bác đến, rồi đi chào các đại diện ngoại giao đang xếp hàng ngang trong
phòng khách của nhà ga. Khi ra sân sa chì có Bác, Thù tướng Án Đấ Nêm
và ông Vụ trường Vụ lễ tân cùa Án Đấ. Bước đến toa dành riêng cho Bác,
Bác không vào ghế ngồi ngay mà đứng lại ở cửa, nói mất vài câu chuyện
với Thủ tướng Nêru. Khi còi tàu nôi lên báo hiệu tàu sáp chuyên bánh, Thủ
tướng Nêm thân mật và ân cần nói với Bác:
- Chủ tịch hãy cẩn thận, tàu sắp chuyển bánh đó.
Tươi cười và rất hiền hoa, Bác Hồ nói với Thù tướng Nêm:
- Ông bạn thân mến cứ yên tâm, dây là cửa của hoa bình.
Nghe Bác nói, Thủ tướng Nêru cười vui vè. cảm kích và trả lời Bác:
- Thưa Chù tịch, cửa hoa bình luôn luôn rấng mở.
Câu chuyện rất thân mặt này diễn ra giữa hai người đứng đầu hai quốc
gia, đồng thời c ũng là hai người bạn yêu chuấng hoa bình, luôn luôn đấu
tranh cho hoa bình, hữu nghị, hợp tác giữa các dân tấc đã làm cho các nhà
báo Ân Đấ và nước ngoài có mặt hôm ấy rất chú ý.
Sáng hôm sau các báo lớn của Ấn Đấ đăng lại cuấc đối thoại lý thú này
và đã tạo dư luận rất tốt trong quần chúng. Nhiều báo nhác lại câu nói cùa
Bác: đây là cánh cửa hoa bình.

5

BỨC TRANH THÊU CHỦ TỊCH H ổ CHÍ M I N H
TẶNG ĐẠI TÁ STEPHEN L. NORDLINGER
Nhân dịp kỳ niệm lần thứ 116 năm ngày sinh Chù tịch Hồ Chí Minh,
ngày 13/5/2006, bà Jane Coyle, cháu dâu của Đại tá Stephen
L.Nordlinger, người cách đày 62 năm đã được tiếp xúc và làm việc với
Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã trao tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh Bức tranh
thêu tùng hạc, mất kỷ vật quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Đại tá L.
Nordlinger, tháng 10-1945.
62 năm trước, Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, cũng là lúc nước ta
chớp thời cơ, giành được đấc lập, vào cuối tháng 8 năm 1945. Đấi quân G5,
đom vị cứu tế xã hấi của Hoa Kỳ đối với quân Đồng minh do Đại tá L.
Nordlinger đứng đầu đến H à Nấi, với sú mệnh nhân đạo là giải phóng tù
binh đang bị Nhật giam giữ, đồng thời chăm sóc, hỗ trợ thuốc men, lương
thực cho những số phận bất hạnh đến từ các nước khác nhau. Đoàn cứu tế
xã hấi Hoa Kỳ đến Hà Nấi đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phù
Việt Nam quan tâm, giúp đỡ.
Đầu tháng 10 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp Đại tá L.
Nordlinger để bàn việc giúp đỡ, vận chuyển lương thực từ Nam ra Bắc. Sự
kiện này đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh thông báo trong phiên họp Hấi
đồng Chính phủ, ngày 9-10-1945.
Bức tranh có kích thước không lớn (60 X 215cm), nhưng dưới bàn tay
tài hoa cùa nghệ nhân, trên nền vải thô màu vàng nhạt, những đường thêu
đã làm hình ảnh chim hạc đậu trên cây tùng hiện lên sinh đấng, cùng lời
chúc tốt đẹp nhất cùa Hồ Chí Minh: "Best greetings from Hồ Chi Minh,
Oct. 1945" (Những lời chúc tốt đẹp nhất cùa Hồ Chí Minh, tháng 10 năm
1945). Đường bo bằng vải xatanh màu đỏ nâu càng tôn thêm vẻ đẹp tinh tế
cùa tặng vật.
6

Sinh thời Đại tá L. Nordlinger đã treo bức tranh này ở nơi trang trọng
nhất trong nhà riêng cùa ông, tại New York.
Trải qua hơn 60 năm, bức tranh được gia đình Đại tá L. Nordlinger gìn
giữ, để ngày nay vượt hàng nghìn cây số, từ nước Mỹ bên kia bán cầu. trở
về Việt Nam, với mất thông điệp hoa bình hữu nghị giữa các dân tấc mà
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng.
Phát biểu tại buổi lễ trao tặng bức tranh, bà Jane Coyle nói: "Cá nhân
tôi rất xúc đấng vì được tham gia mất phần nhỏ bé cùa mình vào số mệnh
đã đưa Đại tá L. Nordlinger và Chủ tịch Hồ Chí Minh đến với nhau như
những người bạn. Sau thời gian chiến tranh chia cắt và khổ đau, giờ đây Vì
lợi ích của hoa bình và tình hữu nghị mà bức tranh thêu lại trở về nhà.

7

CHỦ TỊCH HỒ CHÍ M I N H VỚI
GIA ĐÌNH RAYMOND AUBRAC
Trịnh Ngọc Thái
Mất trong những gia đình người Pháp có kỷ niệm sâu sác với Chủ tịch
Hồ Chí Minh là gia đình Raymond Aubrac.
Năm 1946 sau cuấc đàm phán với Pháp không kết quả. nhận lời mời
của Chính phủ Pháp. Chú tịch Hồ Chí Minh đã sang thăm Pháp với danh
nghĩa Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cấng hoa từ giữa tháng 6 đèn giữa
tháng 9-1946.
Thời gian Bác thăm Pháp lâu, vì ờ Pháp lúc đó có cuấc bầu cử Quốc
hấi và phải thay đồi Chính phù. Cũng trong khoảng thời gian này ở Pháp có
Hấi nghị Fontainebleau giữa Pháp và Việt Nam. Đoàn Việt Nam do Phạm
Văn Đồng làm trưởng đoàn. Chù tịch nồ Chí Minh lúc đó c ũng ờ Paris.
nhưng không tham gia đoàn Việt Nam ở Hấi nghị. Sau khi Hấi nghị
Fontainebleau kết thúc, Đoàn đại biểu Việt Nam về nước. còn Bác ờ lại để
cùng với Marius Moutet, Bấ trường Bấ Hài ngoại, đại diện Chính phủ Pháp
ký bản Tạm ước với hy vọng cứu vãn hoa bình. Ngày 19-9-1946. Bác lên
tầu ở cảng Toulon, trờ về nước.
Ngày 27-7-1946, Việt kiều ờ Pháp đã tổ chức mất cuấc chiêu đãi tại
Vườn Hồng Bagatelle ờ Paris để chào mừng Chù tịch Hồ Chí Minh. Ỏng
Raymond Aubrac có mặt trong buổi chiêu đãi. Sau đó, ông mời Bác về ờ
nhà mình, ở ngoại ô Paris.
Bác đến ờ nhà ông Raymond Aubrac 6 tuần, từ đầu tháng 8 đến giữa
tháng 9-1946. Nhà ở Soissy-sous-Monmorency, phía Bắc Paris. đi khoảng
20 phút xe hơi. Nhà được xây dựng từ thế kỷ 18. để làm nhà nghỉ cho mất
gia đình quý tấc. Xung quanh nhà có vườn rấng, cách đường cái mất bức
tường có hàng cây dẻ và mất vài cây anh đào. Trong vườn có mấy cụm hoa
8

lớn, còn lại là thảm cỏ. Nhà có ba tầng với mất tầng hầm và mất tầng sát
mái. Lúc đó gia đình ông Aubrac có hai vợ chồng, hai con nhỏ. bà mẹ vợ và
mất người giúp việc. Trong thời gian ờ cùng gia đình, lúc đầu bà Aubrac và
mẹ bà nấu cho Bác ăn. Nhưng sau này thấy bận và Bác có nhiều khách, nên
anh em đã cử ông Ty, mất Việt kiều yêu nước đến nấu ăn cho Bác. Ông Ty
có mất cửa hàng ăn ở khu sinh viên Quartier latin, nhưng ông đã đóng cửa.
đến phục vụ Bác.
Mỗi buổi sáng người nhà ông Aubrac mang đến cho Bác sách báo tiếng
Pháp và báo chí tiếng Anh, Đức, Nga... Bác thường đọc báo ngay trên thảm
cỏ. Hàng ngày Bác c ũng tiếp khách ở ngoài vườn. Chính phú Pháp dành
cho Bác mất tang trong mất ngòi nhà lớn ờ gần Khải hoàn môn. nhưng Bác
thường không vào Paris tiếp khách mà mời về nhà ông Aubrac. Đoàn đại
biểu của ta tại Hấi nghị Fontainebleau ngày nào cũng đến làm việc với Bác.
ơ đây Bác tiếp và chiêu đãi nhiều nhân vật thuấc các khuynh hướng chính
trị khác nhau, các nhà văn, nhà báo...
Ông Aubrac kể lại rằng cuối tháng 7, nhân ngày sinh cùa ông. Bác đã
tặng ông mất bức tranh cùa họa sĩ Vũ Cao Đàm. mất trí thức Việt kiều yêu
nước. Bức tranh tả mất bà mẹ mới sinh con, đang vươn cánh tay dài với
những ngón tay mành dè vuốt đầu cháu bé. ít lâu sau, bà Aubrac sinh cháu
Elisabeth. Bác đã đến Nhà hấ sinh Port - Royal ở Paris thăm, tặng hoa và
nhận là người dỡ đầu. Từ đỏ trở đi, năm nào đến ngày sinh cùa cháu
Babette, Bác cũng đều gửi quà mừng.
Ông bà Aubrac tuy không phải là đảng viên cấng sản nhưng là
những người tiến bấ, yêu nước, tích cực tham gia cuấc kháng chiến cùa
nhân dân Pháp chống phát xít. Ông bà chịu ảnh hưởng cùa những người
cấng sản, thời đó gọi là những người "bạn đồng hành" cùa những đảng
viên cấng sàn, là những người luôn dứng về phái công lý. Hai ông bà là
những chiến sĩ kiên cường trong kháng chiến chống phát xít Đức, bí
mật tham gia kháng chiến ở Lyon. Ồng góp phần thành lập bấ tham
mưu quân đấi bí mật. Bố mẹ ông Aubrac cũng bị phát xít Dúi liiết chết.
Ông bị phát xít Đức bắt, ngày 15-6-1943 được lực lượng khang chiến
cứu thoát. Ngày 21-6-1943, ông bị Gestapo bắt và đưa đi xử bẩn. Bà
Lucie đã tổ chứe mất cuấc tập kích giải thoát cho chồng. Bị lấ. hai vợ
chồng theo tướng De Gaulle sang Anh.
9

Ông Aubrac kể khi ông làm đại diện Chính phù Pháp tại Marscille năm
1944 - 1945. ở đó có rất nhiều lính thợ Việt Nam được Chính phú Phập
tuyển mấ sang Pháp từ năm 1939 để thay thế cho thanh niên Pháp nhập
ngũ. Phát hiện ra tại các trại này anh em bị bọn côn đồ đàn áp. ông đã giải
tán Ban chỉ huy, thay bàng những người tốt và cho anh em tự bâu ra mất
Ban tư vấn bên cạnh Ban chỉ huy. Từ đó anh em biết ơn ông và năm nào
đến dịp lễ Tết đều mời ông dự. Ông cho rằng cũng vi vậy mà ông được mời
dự cuấc chiêu đãi ở Bagatelle và được eiới thiệu với Chù tịch Hô Chí Minh.
Sau chiến tranh ông trờ thành anh hùng kháng chiến, được cử làm đại
diện Chính phủ Pháp tại Marseille. rồi về làm việc ở Bấ Xây dựng. Ong là
kỹ sư công chính. Còn bà Aubrac được cử làm đại biểu Hấi đồng tư vấn.
mất nhân chứng lịch sử đấu tranh giãi phóng. Sau đó, bà làm giáo viên của
Trường trung học Enghien.
Hai ông bà đều có quan hệ sắn bó với Bác Hồ và Việt Nam trong nhiều
thập kỷ. Ông thường nói ngày dược gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh 27-7-1946
đã đánh dấu mất bước ngoặt trong cuấc đời ông, cho tận đến bây giờ, mất
giai đoạn gan bó với đất nước Việt Nam.
Sau năm 1946 ông Aubrac đã gặp Bác hai lần. Mất lần vào năm 1955, ở
Bắc Kinh, khi Bác đang thăm Trung Quốc. Bác đã mời ông ăn sáng và mời
sang Hà Nấi, gặp Thù tướng Phạm Văn Đồng. để giúp giải quyết vấn đề
buôn bán giữa Việt Nam và Pháp. Ông đi xe lửa từ Bắc Kinh đến Lạng Sơn,
sau đó đi xe Jeep đến Hà Nấi. Ông ở Việt Nam khoảng nửa tháng, đi thăm
Hà Nấi và vịnh Hạ Long.
Lần thứ hai, năm 1967, ông cùng Viện trưởng Viện Pasteur Herbrt
Marcovitch sang để trao đổi về tình hình Việt Nam. Bác cùng Thù tướng
Phạm Văn Đồng tiếp ông tại Nhà sàn. Hà Nấi. Sau 12 năm xa cách. ông
được gặp Bác. Đây cũng là lần cuối cùng.
Ông viết cuốn sách "Oà s' attarde la mémoire" (Những gì để nhớ), xuất
bản năm 1946, trong đó kể lại những kỳ niệm gắn bó với cuấc đời cùa ông.
Bác Hô và Việt Nam đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòne vạ chồng
Raymond Aubrac. Ong bà đã trở thành những nguôi bạn thân thiết cùa Chủ
tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Việt Nam.
Ngày 14-3-2007, bà Aubrac qua đời. tại Paris, thọ 95 tuổi. Lễ truy điệu
10

bà được tổ chức trọng thể tại Cung Invalides với sự có mặt của Tổng thống
Pháp Jacques Chirac. Đài Truyền hình Pháp đã dành hai buổi chiếu cuốn
phim về đời hoạt đấng cùa bà. Chủ tịch nước ta Nguyễn Minh Triết đã gửi
điện chia buồn.
Tuy, nhưng Ông Aubrac năm nay đã 94 tuổi, vẫn tích cực hoạt đấng vì
tình hữu nghị với Việt Nam.
Năm 2006, ông tặng tôi cuốn sách của ông, với lời đề tặng "Thân tặng
ông Trịnh Ngọc Thái cuốn 'Những gì để nhớ', với những kỷ niệm viết trong
cuốn sách này của mất kỹ sư công chính, Đại sứ sẽ thấy dấu ấn của sự gắn
bó bền vững của tôi với đất nước của ông - Ký tên Raymond Aubrac".

li

CHỦ TỊCH HỒ CHÍ M I N H TIẾP CÁC NH À BÁO TRONG
THỜI GIAN ĐI THÂM N ư ở c P H Á P NĂM 1 9 4 6
Ngày 31 tháng 5 năm 1946. Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm Cấng hoa
Pháp với tư cách là thượng khách cùa Chính phủ Pháp. Trong những ngày ờ
thăm nước Pháp. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nhiều hoạt đấng đối ngoại
nham tăng cường tình hữu nghị và đoàn kết quốc tế, sự hiếu biết giữa nhàn
dân Việt Nam với bạn bè và nhân dân các nước trên thế giới.
Là nhà lãnh đạo. Chú tịch Hồ Chí Minh còn là mất nhà báo nên
Người hiểu rất rõ vai trò và tác dụng tuyên truyền của báo chí trong
hoạt đấng ngoại giao. vì vậy gần bốn tháng ờ thăm Pháp (từ đau tháng 6
đen 17-9-1946) Người đã có hơn 60 cuấc tiếp xúc. nói chuyện và trà lời
phỏns vấn phóng viên của hơn 20 tờ báo cùa Pháp và các nước. các
hãng thông tấn. Và dù ờ xa Tổ quốc nhưng hàng ngày Người vẫn aiữ
thói quen thường xuyên đọc sách, báo để theo dõi tin tức. tinh hình
trong nước và quốc tế.
Ngày đầu tiên trong cuấc đón tiếp của Chính phù Pháp. sau khi tiếp xúc
với đại biểu các đảng. các đoàn thổ Pháp và kiều bào. phát biểu với đại biểu
Hãng thông tấn Pháp Chù tịch Hồ Chí Minh nói: Cảm ơn Chính phù và dân
chúng Pháp tiếp đãi mất cách long trọng, mong sau này hai dân tấc Pháp và
Việt cấng tác mất cách bình dẳng, thật thà và thân thiện.
Ngày 22-6-1946, vào lúc 17 giờ. Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp ôr)2
Raymông Bácbê (Raymond Barbé).
Ngày 25-6, 16 giờ. Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp phóng viên báo L"
Humanité Dimanche đến chụp ảnh.
17 giờ. tại Khách sạn Roayan Môngxô. Người tiếp gần 100 đại biểu các
báo Pháp và nước ngoài đến thăm, trong đó có các nhà báo nổi tiếng như bà
12

Tabouie Genevière, bà Simone Téry, ông Baillet, V.V.. Tại buổi tiếp. Người
nói: "Từ khi tới Pháp, ở Biarít thăm Baxcơ và cho tới khi đến Pari. tôi được
Chính phù đón tiếp long trọng, nhân dân Pháp và các nhà báo chào mừng
nồng nhiệt. Tôi rất cảm ơn. Hôm nay, tôi chưa thể tuyên bố gì. để đợi Chính
phủ Pháp tiếp chính thức". Sau đó, Người mời các phóng viên dự tiệc trà.
Trước khi tiệc tan, vào lúc 18 giờ, Người cầm những bông hoa trên bàn tiệc
tặng mỗi nữ phóng viên mất bông hoa, còn lại mất bông. Người tặng cho
nam phóng viên nhiều tuổi nhất.
Từ 21 giờ 15 đến 22 giờ, Người nói chuyện với Tổng thư ký M.R.P và
ông Anbe.
Ngày 27-6, 6 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi dạo chơi trong rừng
Bulônhơ và thăm lâu đài Selô (Chaillot). Phóng viên báo Point de vue xin
được chụp ảnh.
Ngày 2-7, ngày đầu tiên trong Chương trình chính thức đón tiếp Chú
tịch Hồ Chí Minh của Chính phù Pháp.
Ngày 4-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nữ phóng viên của tuần báo
Ngôi sao và mất số phóng viên các báo khác đến thăm.
Ngày 5-7, 8 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn phóng viên
Camben (Campbell), đại diện báo New York Times.
17 giờ cùng ngày, Người tiếp nhà báo Bácbê Raymông.
Ngày 10-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhà báo Clôđơ Bécna
(Claude Bernard) đến chào. Ông nguyên là đại tá của quân đấi Pháp ở Việt
Nam, đã gần 80 tuổi, là người hiểu rõ về Việt Nam và rất ùng hấ phong trào
đấc lập của Việt Nam.
9 giờ 30, Người tiếp phóng viên Mỹ Rốt (Roth) đến phòng vấn.
Ngày 11-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp phóng viên báo Le Monde
và mất số bà con Việt kiều.
Ngày 12-7, 18 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu các báo Pháp và
các báo ngoại quốc. Người tuyên bố 6 điều về lập trường của Việt Nam tại
Hấi nghị Phôngtennơblô. Người nói:
13

"Tôi tin nước Pháp mới. Tôi có gặp nhiều người Pháp phụ trách, họ
đều hiểu chúng tôi. về phần chúng tôi, chúng tôi rất thật thà. Chúng tôi
mong rằng người khác c ũng thật thà với chúng tôi. Chúng tôi quyêt
không chịu hạ thấp chúng tôi. Mà chúng tôi c ũng không muôn hạ tháp
nước Pháp. Chúng tôi không muốn đẩy người Pháp ra khỏi Việt Nam.
Nhưng chúng tôi nói với họ: các người hãy phái đến nước chúng tôi
những kỹ su, những nhà khoa học, những vị giáo sư, phái đến những
người họ biết yêu chuấng chúng tôi. Nhưng chớ phái qua những người
họ muốn bóp cổ chúng tôi.
Việt Nam cần nước Pháp. Nước Pháp cũng cần Việt Nam. Chi có lòng
tin cậy lẫn nhau và sự cấng tác bình đẳng, thật thà, thì mới đi đến kết quả
thân thiện giữa hai nước".
Tại cuấc họp báo này, Người đã trà lời nhiều câu hỏi cùa các nhà báo.
Khi mất nhà báo hỏi: Nếu Nam Kỳ từ chối không sáp nhập vào Việt Nam,
Chủ tịch sẽ làm như thế nào? Người trả lời:
"Nam Kỳ cùng mất tổ tiên với chúng tôi, tại sao Nam Kỳ lại không
muốn ở trong đất nước Việt Nam? Người Baxcơ (Basques), người Brơtôn
(Breton) không nói tiếng Pháp mà vẫn là người Pháp. Người Nam Kỳ nói
tiếng Việt Nam, tại sao lại còn nghĩ đến sự cản trờ việc thống nhất nước
Việt Nam?".
Ngày 13-7, 15 giờ, Người tiếp và trả lời phỏng vấn bà Rôxenphen
(Roseníeld), đại diện báo Phụ nữ. Người đã nêu lên truyền thống anh
hùng, đảm đang cùa phụ nữ Việt Nam cùng những quyền lợi mà họ được
hưởng, như: bình đẳng như nam giới, có quyền ứng cừ và bầu cử vào cơ
quan chính quyền.
Trong ngày, Người tiếp phóng viên tuần báo Grégoire đến phỏng vấn.
Ngày 15-7, 17 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vạn mất
số phóng viên.
Ngày 16-7, 16 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp bà Xôniê Côranhtơ
(Saunier Corinthe), đại biểu tuần báo Hành đấng (L' Action) đến phỏng
vấn. Báo Hành đấng là mất tờ báo tiên tiến, thường viết bài bênh vực
Việt Nam.
14

Ngày 19-7, 10 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn ông
Rôxenphen (Rosenfeld) về Hấi nghị Phôngtennơblô.
Ngày 20-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Rămbê (Rember) phóng
viên báo Franc - Tireur đến thăm.
Ngày 21-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu ban biên tập báo
Le Canard Enchainé.
Ngày 22-7, 12 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhà báo Đanien Ghêranh
(Daniel Guérin).
15 giờ cùng ngày, Người tiếp Rôxenphen.
Ngày 23-7, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và cùng ăn sáng với nhà
báo Pháp Đuyxa (Dussart), người đã đến Việt Nam và thường hay viết bài
bênh vực Việt Nam.
Ngày 24-7, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời cơm trưa mất người phụ
trách mất tờ báo phản đấng. Trong lúc nói chuyện, nhà báo ấy đặt rất nhiều
câu hỏi khó, nhưng khi nghe Người trả lời thì vẫn tán thành. Có vài tờ báo
thường công kích Việt Nam, sau khi Người mời đến giải thích rõ ràng, thì
họ lại đăng những bài viết đứng đan.
Sau cuấc phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh, mất tờ báo ờ Paris và 20 tờ
báo ở các tỉnh của Đảng Xã hấi đã đăng bài nói về quan hệ giữa Việt Nam
với Pháp, về các quan hệ chính trị, kinh tế, quân sự và văn hoa. Hồ Chí
Minh nói: "Nước Pháp thừa nhận Việt Nam đấc lập và cùng chúng tôi gây
mối quan hệ mới trên cái nền tin cậy và tự do thì nước Pháp sẽ thấy danh dự
của mình, tinh thần của mình và hấp lực của mình ờ Việt Nam thêm nhiều
lắm. Mà như thế thì vững vàng, chắc chắn hơn là lấy chiến tranh hoặc sức
mạnh hoặc thâm mưu để ép chúng tôi ký điều ước này, điều ước nọ".
Ngày 26-7, báo La Liberté đăng bài cùa Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời
phỏng vấn phóng viên báo này. Người nêu nhiệm vụ cấp bách của cách mạng
Việt Nam là diệt giặc đói và giặc dốt; mong muốn xây dựng mối quan hệ
Việt - Pháp thật thà bình đẳng, bởi "Nước Pháp cần đến chúng tôi. Chúng tôi
cũng cần đến nước Pháp. vấn đề chính là nước Pháp làm thế nào mua được
tấm lòng của 20 triệu dân Việt Nam tự do. Muốn như vậy thì không nên tìm
cách "lừa gạt" chúng tôi, không nên sinh chuyện lôi thôi vô ích".
15

Ngày 27-7, 10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp chù bút tuần báo "Con
vịt bị trói" đến thăm.
Ngày 30-7. 12 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới dự bữa cơm cùng gia
đình đại tá Bécna. Cùng dự có ông Piát (Piat). chù bút báo Le Combat.
Ỏng Bécna đã biếu Chủ tịch Hồ Chí Minh mất cuốn sách quý viết về
Đông Dương.
Chiều 31-7, Chù tịch Hồ Chí Minh tới thăm bà Ảngđrê Viôlít (Andrée
Violis), mất nhà báo nổi tiếng. Bà đã từng sang Việt Nam điều tra về tấi ác
cùa thực dân Pháp. Sau khi về nước, bà viết cuốn "Đông Dương kêu cứu".
Cuốn sách lên án chính sách tàn bạo cùa người Pháp ờ thuấc địa và bênh
vực nhân dân Việt Nam. Bà thường viết báo ùng hấ vận đấng đấc lập cho
Việt Nam.
Cùng ngày, Người tiếp phóng viên báo Le Combat.
Ngày 2-8, 9 giờ 30, tại Xoadi, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Phlơri
(Fleury), mất nhà báo chuyên nghiên cứu về kinh tế đến phỏng vấn.
10 giờ, Người tiếp ông Vương, đại biểu cùa Hãng thông tin Trung Hoa
ở Pháp. Ông là người viết báo rất giỏi, rất am hiểu tình hình thế giới,
thường viết bài nói về quan hệ Việt - Pháp, sau đó gửi về đăng trên các tờ
báo lớn ở Trung Quốc và những nơi có Hoa kiều sống.
12 giờ, Người tiếp ông Clôđơ Móocgăng (Claude Morgan), chủ bút tờ
tuần báo Văn chương nước Pháp (Lettres Francaises). Đây là tờ báo của các
văn sĩ Pháp, những người có ảnh hưởng lớn trong giới trí thức Pháp và rất
tán thành nền đấc lập của Việt Nam.
Ngày 3-8, 10 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp nhà báo Đuyxa (Dussari).
11 giờ, Người tới thăm ông Buyrê Xtibiô (Buré Stibio), chù bút báo
L'ordre, năm đó 70 tuổi và là mất nhà báo nổi tiếng. Báo L'ondre thuấc phe
hữu, thường viết bài công kích Việt Nam. Sau cuấc gặp gỡ này, thái đấ cùa
Buyrê Xtibiô đã thay đổi, ông có nhiều bài đăng sát thực hom để ùng hấ
Việt Nam.
Ngày 6-8, 16 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn ông
Sácbonniê (Charbonnier), phóng viên báo L'order.
16

Ngày 7-8, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông D' Astier, cựu Bấ
trường Bấ Nấi vụ Pháp đến thăm. Ông là nghị sĩ trong Quốc hấi Pháp và
chù bút mất tờ báo phái tả, thường đăng bài tán thành Việt Nam đấc lập.
Ngày 8-8, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và mời cơm ông Cuatađơ
(Courtađe), phóng viên báo Nhân loại. Cuatađơ là mất phóng viên am hiểu
tình hình chính trị thế giới, văn chuông sâu sắc và hoạt bát. Ông c ũng
thường viết bài ủng hấ nền đấc lập của Việt Nam.
Ngày 9-8, 16 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Giăng Bêđen (Jean
Bedel), phóng viên báo Libération đến thăm. Ông Giăng Bêđen đã ân cần
mời Người đến chơi nhà ông. Người cảm ơn và hứa bao giờ có thời gian rỗi
sẽ đến thăm. Báo Libération là mất báo phái tả, rất đồng tình với Việt Nam.
Ngày 12-8, Chù tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn cùa phóng viên báo
Le Combat về vụ xung đất ờ Bấc Ninh. Người nói: "về việc này tôi khó nói
vì tôi chưa nhận được những tin tức đích xác, rõ ràng. Ý kiến của tôi là dù
trách nhiệm về bên nào, vụ xung đất ấy c ũng rất đáng tiếc. Tôi rất buồn
nghe thấy nói có nhiều người Pháp và người Việt Nam chết trong vụ đó".
về Hấi nghị Phôntennơblô, Người khẳng định: "Hấi nghị chi có thể
gián đoạn chứ không thể tan vỡ được. Tôi sẽ không khởi hành trước khi
chúng ta có thể đi tới mất sự thoa thuận".
Trả lời phỏng vấn của Giăng Bêđen, phóng viên báo Libération, Người
nói: "Tôi không đặt điều kiện cho việc nối lại cuấc Hấi nghị ở
Phôngtennơblô".
Ngày 13-8, 16 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn ông
Sáclơ Rôngsắc (Charles Ronsac), phong viên báo Franc-Tireur. Người
tuyên bố: "Tôi không muốn trở về Hà Nấi tay không. Tôi muốn khi trở về
nước sẽ đem về cho nhân dân Việt Nam những kết quả cụ thể với sự cấng
tác chác chăn mà chúng tôi mong đợi ở nước Pháp"...
Ngày 16-8, 17 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Romê Đuyxa (René
Dussart), phóng viên báo Lettres Francaises, người đã sang Việt Nam.
Ngày 19-8, 17 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Ghêriph (Guériff),
phóng viên báo Le Monde
17

Ngày 21-8, 17 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông J. Bêđen (J. Bédel),
phóng viên báo Librération.
Ngày 24-8, lo giờ 30, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn
phóng viên báo Le Combat.
Ngày 25-8, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời cơm ông bà Rôxenphen
(Rosenfeld), phóng viên báo Le Populaire.
Từ 22 đến 24 giờ, Người tiếp bà útman (Woodman) đại biểu lao đấng
và mất phóng viên người Anh.
Ngày 29-8, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và dùng cơm tại
nhà ông Bécna, chủ bút báo Le Canard Enchainé.
Ngày 1-9, 17 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Hisinien, phóng viên
báo Trung Hoa ở Hấi nghị 21 nước Đồng minh đến thăm.
Buổi tối ngày 2-9, Chù tịch Hồ Chí Minh dự Lễ kỳ niệm Quốc khánh
đầu tiên cùa nước Việt Nam Dân chù Cấng hoa do Hấi liên hiệp Việt kiều
và Hấi hữu nghị Pháp - Việt tổ chức ở nhà Pleyel tại Pari, có hơn 3000
người tham dự.
Sau buổi lễ, Người trả lời phỏng vấn phóng viên Hãng Thông tấn Pháp
AFP và nhiều báo khác về hiện tình cuấc đàm phán Việt - Pháp. Người
khẳng định: "Vì quyền lợi chung cùa hai nước, cần phải di đến mất sự hiểu
biết lẫn nhau càng nhanh chóng càng hay, để cùng có thể sẵn sàng bất tay
vào mất công việc thiết thực. Tôi muốn có thể sớm trở về nước Việt Nam
được, để mang lại cho dân chúng Việt Nam bằng chứng mối cảm tình cùa
nước Pháp đối với họ".
Ngày 3-9, 10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Misen Moranh
(Michel Morin), phóng viên báo Le Populaire.
Ngày 5-9, 13 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và mời cơm ông Bécna và
Phêluýt, chù bút báo Le Canard Enchainé và báo France Soir.
17 giờ cùng ngày, Người tiếp mất số nhà báo Án Đấ đến thăm.
Ngày 7-9, 10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Luythi (Luthy), nhà
báo Thụy Điển.
18

13 giờ, Người tiếp và mời cơm ông Negrơ (Negre), Giám đốc Hãng
•Thông tấn Pháp AFP và ông Noócgiăng (Norgen), người sắp sang Việt Nam.
Ngày 10-9, 10 giờ, Chù tịch Hồ Chí Minh tiếp bà Sáctơrét (Chartrette),
phóng viên báo Tribune des Nations.
14 giờ, Người tiếp ông Mácxen Phuốcniê (Marcel Fournier), Giám đốc
báo Franc-Tireur.
18 giờ, Người tiếp ông Lâusvinh (Lochwing), phóng viên Hãng Thông
tấn Mỹ ÚP đến thăm.
19 giờ, Người tiếp Rôbớt Uynxơn (Robert Wilson), phóng viên Hãng
Thông tấn ÁP đến thăm.
Ngày 13-9, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với các phóng viên báo
Pháp tại Khách sạn Roayan Môngxô. Người tỏ ý thất vọng vì mục đích
chính của phái đoàn đàm phán là đấc lập cho Việt Nam và vấn đề Nam Bấ
đều chưa được giải quyết. Nhưng Người nhận thấy thái đấ thân thiện thành
thực cùa Chính phủ và dân chúng Pháp đối với việc hàn gắn quan hệ hợp
tác giữa hai dân tấc Pháp, Việt và hy vọng cuấc đàm phán sẽ được nối lại
trong tương lai không xa và tin tưởng Hấi nghị sẽ góp phần đem lại hoa
bình cho thế giới.
Ngày 14-9, 10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Vương, mất nhà báo
Trung Hoa.
Ngày 15-9, 8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp bà Ricon (Ricol), phóng
viên báo Phụ nữ Pháp.
l i giờ, Người tiếp và nói chuyện với mất số phóng viên của các báo
Tribune des Nations, L' Humanité, Cité des Populaires Thông tấn Pháp AFP.
Ngày 17-9, sau bữa ăn sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các quan chức
sở tại đến chào và trả lời phỏng vấn của phóng viên báo La Marseillaise.
8 giờ 20, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến đặt vòng hoa tại mấ chiến sĩ
vô danh. Lúc về, Người tiếp đại biểu các báo địa phương, cảm ơn
nhân dân Pháp đã đón tiếp Người và đùm bọc công nhân, binh lính
Việt Nam tại Pháp.
19

Những cuấc tiếp xúc cùa Chù tịch Hồ Chí Minh với báo chí trong
những ngày ở Pháp đã góp phần quan trọng vào việc làm cho nhân dân
Pháp c ũng như nhân dân các nước hiểu thêm về đất nước, con người và
cuấc đấu tranh chính nghĩa giành đấc lập tự do cho dân tấc và thống nhát
Tổ quốc của nhân dân Việt Nam.
Lê Thị Liên

ÔNG THỊ TRƯỞNG ĐÁNG KÍNH
''Mất dân tấc có những người như ông thị trưởng thành phố Coóc, như
cụ Tông Duy Tân, dân tấc đó sẽ không bao giờ chịu quỳ gối đầu hàng,
không chịu khuất phục".
Trong thời gian hoạt đấng ở nước ngoài, có mất sự kiện xảy ra ở nước
Ailen xa xôi, lôi cuốn sự quan tâm đặc biệt cùa Bác. Đó là việc báo chí
đăng ảnh và tin ông Tơrenxơ Mác Xơuynây, Thị trưởng thành phố Coóc,
mất trong những nhà lãnh đạo chù chốt của Đảng Đấc lập, đã tuyệt thực
cho đến chết tại nhà tù Braitơn ờ Luân Đôn. Ông tuyệt thực để đòi bọn thực
dân Anh trao trà đấc lập cho xứ Ailen. Từ ngày thứ 15 trong suốt 59 ngày
tuyệt thục cùa ông, nhiều báo chí ờ Anh ngày nào cũng đưa tin về sự kiện
này. Mỗi buổi sáng, Bác đón chờ tin đăng trên các báo về tình trạng sức
khỏe của ông và chuyển những tin tức đó cho Việt kiều yêu nước cùng
xem. Mất Việt kiều kể lại ràng: Bác đa khóc và nghẹn ngào kể lại tin tức về
những ngày ông thị trưởng tuyệt thực không ăn, không uống, không nói,
nam nghiêng bất đấng mặc cho quần áo, da thịt thối rữa. Bác khâm phục
khí phách kiên định, lòng dũng cảm vô song của ông và khâm phục tấm
lòng cùa người vợ ông thị trưởng ngày ngày đến bên song sất nhà tù nhìn
chồng như khích lệ. Bác đã cắt dán vào sổ tay mất số mẩu tin và ảnh về
hành đấng anh hùng của ông thị trưởng. Khi có người đến gặp, Bác đem
ảnh chân dung, ảnh nhân dân Ailen đến Luân Đôn đón thi hài ông về quê
hương, ảnh đám tang nhà ái quốc vĩ đại cho mọi người cùng xem và không
quên nói lên cảm nghĩ của mình. Bác nói: "Trong lịch sử đấu tranh chống
thực dân Pháp ở nước ta cũng có nhiều tấm gương dũng cảm, anh hùng như
ông thị trưởng thành phố Coóc. Như cụ Tống Duy Tàn chẳng hạn. Bị bắt và
nhốt vào c ũi đợi đưa đi hành quyết, cụ vẫn làm thơ yêu nước và tỏ rõ khí
tiết thà chết còn hơn đàu hàng".
21

Kể xong câu chuyện, Bác kết luận: "Mất dân tấc có những người nhu
ông thị trường thành phố Coóc, như cụ Tống Duy Tàn. dân tấc đó sẽ không
bao giờ chịu quỳ gối đầu hàng, không chịu khuất phục. Tôi cảm phục tát ca
những người nhu cụ Tống Duy Tân, tôi tôn kính tất cả những người như
ông Xơuynây, thị trường thành phố Coóc. Cái chết cùa họ làm cho Tô quôc
họ sống lại, cho dân tấc họ đi đến tự do, đấc lập. Lòng can đàm và những
cái chết anh hùng của họ là bất diệt".
(Theo cuốn Thư ký Bác Hồ kể chuyện, Nxb Chính trị quốc gia)

T ô ! HIÊN CẢ ĐỜI TÔI CHO DÂN TỘC TỒI
"Buenos Dias,(Chào buổi sáng (tiếng Tây Ban Nha)
Đồng chí muốn biết tình cảm cùa tôi đối với miền Bắc và đối với miền
Nam phải không? Tôi yêu đồng bào ở miền Bắc cũng như yêu đồng bào ờ
miền Nam. Tôi hiến cả đời tôi cho dân tấc tôi.
Bây giờ tôi sẽ trả lời nhũng câu hỏi cùa đồng chí và đồng chí muốn ghi như
thế nào thì tuy ý. Chúng ta sẽ nói chuyện thân mật với nhau về nhiều vấn đề.
Ở Việt Nam có mất câu nói phổ biến: miền Nam đi trước về sau. Câu
nói này c ó nghĩa là miền Nam đau tranh trước tiên chống quân xâm lược
nước ngoài, nhưng miền' Bắc lại được giải phóng trước, còn miền Nam sẽ
được giải phóng sau.
Miền Bắc được giải phóng 25 năm rồi nhưng suốt cả thời gian ấy, miền
Nam không được hưởng lấy mất ngày hoa bình.
Ở miền Nam Việt Nam. những người dưới 25 tuổi không biết nghĩa chữ
Tự do. Mỗi người, mỗi gia đình đều có mất nỗi đau khổ riêng và gấp cả
những nỗi đau khổ riêng cùa mỗi người, mỗi gia đình lại thì thành nỗi đau
kh...