Bài 13. Thực hiện pháp luật

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 20h:49' 29-10-2026
Dung lượng: 1.1 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 20h:49' 29-10-2026
Dung lượng: 1.1 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
BÀI 13: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được khái niệm thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật.
- Phân biệt được các hình thức thực hiện pháp luật (Tuân thủ, Thi hành, Sử dụng,
Áp dụng).
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về thực hiện pháp luật và các hình
thức thực hiện pháp luật.
- Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện những hoạt động học tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo trước những tình huống đặt ra trong bài học và
trong thực tiễn cuộc sống liên quan đến các hình thức thực hiện pháp luật.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: hiểu được trách nhiệm của công dân trong việc chấp
hành pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Phân tích, đánh giá
được thái độ, hành vi, việc làm của bản thân và người khác trong thực hiện pháp
luật của Nhà nước; Đồng tình, ủng hộ những thái độ, hành vi, việc làm phù hợp với
chuẩn mực đạo đức, quy định của pháp luật; Phê phán, đấu tranh với những thái
độ, hành vi, việc làm vi phạm pháp luật.
- Năng lực phát triển bản thân: Lựa chọn được các hình thức thực hiện pháp luật
phù hợp với bản thân khi tham gia các quan hệ xã hội.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: hiểu được một số
vấn đề cơ bản về thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện pháp luật; Bước
đầu đưa ra các quyết định hợp lí và tham gia giải quyết được một số vấn đề của cá
1
nhân, gia đình và cộng đồng bằng các hành vi, việc làm phù hợp với quy định của
pháp luật và lứa tuổi.
Năng lực số (NLS):
- [1.1.NC1b]: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và
nội dung (văn bản luật) trong môi trường số.
- [2.3.NC1b]: Sử dụng được các công nghệ số thích hợp (Dịch vụ công trực tuyến)
để tự mình trang bị và tham gia vào xã hội như một công dân.
- [6.2.NC1a]: Sử dụng được các công cụ AI (Chatbot pháp lý/GenAI) trong học tập
để tra cứu và giải giải quyết vấn đề đơn giản.
- [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau (Infographic/Poster số).
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm công dân khi thực hiện pháp luật.
- Yêu nước, tin tưởng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-
SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10.
- Tranh/ảnh, clíp, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học;
-
Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
-
Nền tảng hỗ trợ: Padlet/Google Classroom, Kahoot/Quizizz, Cổng Dịch vụ
công Quốc gia (mô phỏng).
-
Học liệu số: Powepoint, Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi
động bài học.
2. Đối với học sinh
-
SGK, vở ghi, sách bài tập.
-
Thiết bị số: Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc Máy tính bảng có kết
nối Internet để tra cứu và thực hành.
2
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm của HS về chủ đề bài học; Tạo tâm
thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.
b. Nội dung: GV gọi một vài HS chia sẻ về một tình huống vi phạm pháp luật mà
các em biết hoặc chứng kiến và nêu nhận xét về hình huống đó.
c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Ai nhanh, ai đúng”.
- GV mời 2 nhóm HS (mỗi nhóm 2-3 người). Lần lượt từng nhóm kể tên các hành
vi thực hiện pháp luật, hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực an toàn giao thông
đường bộ. Nhóm nào kể đúng, nhiều hơn trong cùng một thời gian sẽ thắng cuộc.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em việc thực hiện pháp luật giao thông
đường bộ có ý nghĩa thế nào trong cuộc sống hằng ngày?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân, liên hệ thực tế tại địa phương, gia
đình để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện HS trả lời trước lớp.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- HS trả lời, GV nhận xét, kết luận và dẫn dắt vào bài: thực hiện tốt pháp luật giao
thông đường bộ góp phần bảo đảm giao thông được thông suốt, an toàn, thuận
lợi,... giúp cho xã hội phát triển ổn định, cuộc sống của người dân được bảo đảm.
Pháp luật là công cụ để Nhà nước quản lí xã hội, là phương tiện để công dân thực
3
hiện và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân nhưng pháp luật chỉ
phát huy tác dụng khi được mọi cá nhân, tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh. Thực
hiện các quy định pháp luật nói chung là trách nhiệm của mọi công dân. Bài học
này sẽ giúp các em hiểu thế nào là thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện
pháp luật.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm thực hiện pháp luật
a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm thực hiện pháp luật.
b. Nội dung:
- GV trình bày vấn đề; HS làm việc theo nhóm, đọc trường hợp SGK, đưa ra và trả
lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vởvào vở khái niệm về pháp
luật.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Khái niệm thực hiện [1.1.NC1a]:
tập
pháp luật
Xác
định được nhu cầu
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, quan - Thực hiện pháp luật là quá thông tin là tìm
sát tranh và trả lời các câu hỏi:
trình hoạt động có mục đích, "Trách nhiệm cộng
1/ Em hãy nhận xét việc làm của các làm cho những quy định của đồng Luật BVMT
nhân vật trong tranh. Đó có phải là pháp luật đi vào cuộc sống 2020",
nghĩa vụ của họ không? Vì sao?
dụng
và trở thành hành vi hợp công cụ tìm kiếm
2/ Thực hiện pháp luật có ý nghĩa như pháp của cá nhân, tổ chức.
thế nào trong thực tiễn đời sống?
sử
để truy xuất văn
- Để pháp luật đi vào cuộc bản
luật
sống và trở thành hành vi thống.
hợp pháp của công dân
+ Nhà nước cần công bố
công khai, minh bạch pháp
luật, tổ chức tuyên truyền,
tạo điều kiện để mọi người
4
chính
dân có thể tiếp cận pháp luật,
tìm hiểu pháp luật; đồng thời
giải thích, hướng dẫn người
dân thực hiện pháp luật, xử lí
nghiêm minh các hành vi vi
phạm pháp luật.
+ Công dân phải chủ động
tìm hiểu pháp luật, tự giác
- GV yêu cầu HS: Hãy dùng điện thoại thực hiện pháp luật và nhắc
tra cứu nhanh xem Luật Bảo vệ Môi nhở mọi người cùng thực
trường 2020 quy định thế nào về trách hiện.
nhiệm của cộng đồng dân cư?
+ Thực hiện pháp luật là giai
- Sau khi HS đưa ra câu trả lời,GV tiếp đoạn tiếp theo sau khi ban
tục đặt câu hỏi: Để pháp luật đi vào hành pháp luật. Nếu như việc
cuộc sống và trở thành hành vi hợp xây dựng, ban hành pháp luật
pháp của công dân thì Nhà nước cần là quá trình mô hình hoá các
phải làm gì? Công dân phải làm gì?
quy tắc xử sự theo hướng
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học phù hợp với ý chí của Nhà
tập
nước thì thực hiện pháp luật
- HS làm việc theo nhóm, thảo luận về là quá trình đưa các quy tắc
các nội dung.
xử sự đã được quy phạm hoá
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và trở thành khuôn mẫu, thước
thảo luận
đo đối với các hành vi cụ thể
- HS trả lời dựa trên SGK và thông tin của cá nhân, tổ chức, bắt
vừa tra cứu.
buộc mọi người phải thực
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
hiện (bằng quyền lực nhà
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nước) khi họ tham gia vào
nhiệm vụ học tập
các quan hệ xã hội được
- GV nhận xét và kết luận:
pháp luật điều chỉnh.
1/ Các nhân vật trong tranh đang dọn vệ => Vì vậy, nếu coi xây dựng
5
sinh trên bãi biển nhằm góp phần bảo vệ pháp luật là quá trình đưa đời
môi trường biển. Đây là việc làm đúng, sống vào pháp luật thì thực
thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ môi trường hiện pháp luật là quá trình
của công dân mà pháp luật đã quy định đưa pháp luật trở lại với đời
trong Hiến pháp và Luật Bảo vệ môi sống và trở thành hoạt động
trường.
thường xuyên của các cá
2/ Thực hiện pháp luật là hoạt động có nhân, tổ chức, cơ quan.
mục đích, làm cho các quy định của
pháp luật đi vào cuộc sống và trở thành
hành vi hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Mọi tổ chức, cá nhân tự giác thực hiện
pháp luật là góp phần tạo điều kiện cho
xã hội phát triển ổn định, theo định
hướng mà Nhà nước đặt ra.
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức và ghi bảng khái niệm pháp luật.
Hoạt động 2: Tìm hiểu các hình thức thực hiện pháp luật
a. Mục tiêu: HS nêu được các hình thức thực hiện pháp luật.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan sát sơ đồ kết hợp đọc thông
tin để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Các hình thức thực hiện [2.3.NC1b]: Truy
học tập
pháp luật
cập Cổng Dịch
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan
vụ
công,
tìm
sát sơ đồ kết hợp đọc thông tin để trả lời
kiếm
thủ
tục
câu hỏi:
hành chính, nhận
Nhóm 1: Tuân thủ pháp luật
diện cơ hội tham
+ Đọc tình huống và quan sát tranh trả a. Tuân thủ pháp luật
gia vào nền kinh
6
lời câu hỏi: Theo em, những người - Tuân thủ pháp luật là hình thức tế số.
tham gia giao thông đã làm gì để tuân thực hiện pháp luật, trong đó các - [6.2.NC1a]: Sử
thủ Luật GV đường bộ? Vì sao dù rất chủ thể pháp luật (tổ chức, cá dụng công cụ AI
thích chiếc xe đã chọn nhưng H lại nhân) kiềm chế không thực hiện để tạo nội dung
đồng ý với ý kiến của của bố
các hành vi pháp luật cấm.
kịch bản pháp lý,
qua đó hiểu rõ
vai trò của chủ
thể
có
quyền.
+ Các tổ chức, cá nhân có bắt buộc
phải tuân thủ pháp luật không? Người
không tuân thủ pháp luật có bị xử phạt
không? Vì sao?
+ Điểm khác biệt của tuân thủ pháp
luật với các hình thức thực hiện pháp
luật khác là gì?
Nhóm 2: Thi hành pháp luật
+ Đọc thông tin, trường hợp và quan sát
tranh để trả lời câu hỏi:
● Các thanh niên trong tranh đã làm
gì để thi hành Luật Nghĩa vụ quân
sự?
● Vì sao Cơ sở sản xuất kinh doanh K
được chính quyền địa phương khen
b. Thi hành pháp luật
Thi hành pháp luật là hình thức
thực hiện pháp luật, trong đó các
chủ thể pháp luật (tổ chức, cá
nhân) chủ động thực hiện đầy đủ
các nghĩa vụ mà pháp luật quy
định phải làm (bắt buộc phải
làm).
thưởng?
7
thẩm
+ Các cá nhân, tổ chức có bắt buộc
phải thi hành pháp luật không? Cá
nhân, tổ chức không chủ động thi hành
pháp luật có bị xử phạt không? Sự khác
nhau giữa thi hành pháp luật và các
hình thức thực hiện pháp luật khác là
gì?
Nhóm 3: Sử dụng pháp luật
+ Hãy đọc thông tin, trường hợp và c. Sử dụng pháp luật
quan sát tranh để trả lời câu hỏi:
Sử dụng pháp luật là hình thức
● Trong bức tranh trên, người phụ thực hiện pháp luật, trong đó các
nữ đã Sử dụng pháp luật như thế chủ thể (tổ chức, cá nhân) thực
nào để thực hiện quyền tự do hiện các quyền và tự do pháp lí
kinh doanh của mình?
của minh theo quy định của
● Ông T đã sử dụng quyền gì theo pháp luật (làm những việc pháp
quy định của pháp luật để bảo vệ luật cho phép làm).
quyền và lợi ích hợp pháp của
gia đình mình?
● Em hãy nêu ví dụ minh hoạ cho
hình thức sử dụng pháp luật.
8
+ GV yêu cầu HS:” Hãy truy cập Cổng
Dịch
vụ
công
(dichvucong.gov.vn),
Quốc
tìm
quy
gia
trình
'Đăng ký thành lập hộ kinh doanh'. Việc
công dân chủ động đăng ký này thể
hiện hình thức nào?"
+ Các tổ chức, cá nhân có bắt buộc
phải sử dụng pháp luật không? Nếu tổ
chức, cá nhân không sử dụng pháp luật
có bị xử phạt không? Điểm khác biệt
của sử dụng pháp luật so với các hình
thức thực hiện pháp luật khác là gì?
Nhóm 4: Áp dụng pháp luật
+ Đọc thông tin, tình huống và quan sát
tranh để trả lời câu hỏi:
d. Áp dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật là việc các
cơ quan, cán bộ, công chức nhà
● Theo em, căn cứ nào để Hội nước có thẩm quyền hoặc cá
đồng xét xử tuyên một bản án?
nhân, tổ chức được Nhà nước
● Việc xử phạt của cảnh sát giao trao quyền, căn cứ vào pháp luật
thông nhằm mục đích gì? Căn cứ để ra các quyết định làm phát
nào để họ thực hiện nhiệm vụ sinh, thay đổi hoặc chấm dứt
đó?
việc thực hiện quyền, nghĩa vụ
● Theo em, chủ thể nào có quyền cụ thể của cá nhân, tổ chức.
9
áp dụng pháp luật?
- Áp dụng pháp luật mang tính
quyền lực nhà nước.
- Áp dụng pháp luật được tiến
hành theo trình tự, thủ tục do
pháp luật quy định.
- Áp dụng pháp luật theo nguyên
tắc cá biệt hoá các quy phạm
pháp luật đối với từng trường
+ Các tổ chức, cá nhân có quyền áp hợp cụ thể.
dụng pháp luật không? Dựa vào cơ sở
nào mà tổ chức, cá nhân có quyền áp
dụng pháp luật? Mục đích của áp dụng
pháp luật là gì? Áp dụng pháp luật
khác với các hình thức thực hiện pháp
luật khác ở điểm nào?
+ GV yêu cầu HS: "Sử dụng một công
cụ
Generative
AI
(như
ChatGPT/Gemini) để tạo một kịch bản
đối thoại giữa CSGT và người vi phạm,
trong đó CSGT ra quyết định xử phạt.
Phân tích xem ai là người áp dụng
pháp luật?"
- HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận nhóm và viết kết quả làm
việc của nhóm vào giấy AO treo lên
bảng để cả lớp cùng suy nghĩ, góp ý
kiến bổ sung.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
10
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện nhóm trình bày kết
quả thảo luận. Cả lớp lắng nghe và cho
ý kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận kết quả làm
việc nhóm:
Nhóm 1:
1/ Tuân thủ pháp luật là yêu cầu bắt
buộc đối với mọi tổ chức, cá nhân.
Người không tuân thủ pháp luật sẽ bị xử
phạt theo quy định.
Người tham gia giao thông phải
chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát giao
thông và chỉ dẫn của hệ thống báo hiệu
giao thông đường bộ.
2/ Điểm khác biệt giữa tuân thủ pháp
luật với các hình thức thực hiện pháp
luật khác là các chủ thể phải kiềm chế,
không thực hiện các hành vi pháp luật
cấm. Đây là lí do vì sao mà dù rất thích
chiếc xe đã chọn nhưng H vần Đồng ý
với ý kiến của bố.
Tuân thủ pháp luật là việc các chủ
thể (tổ chức, cá nhân) kiềm chế không
11
thực hiện các hành vi pháp luật cấm.
Nhóm 2:
1/ Trong tranh các thanh niên đã thực
hiện nghĩa vụ quân sự, sẵn sàng lên
đường nhập ngũ.
2/ Cơ sở kinh doanh K được chính
quyền địa phương khen thưởng do đã
chủ động xây dựng hệ thống thu gom
xử lí chất thải trong quá trình sản xuất,
thực hiện nghĩa vụ bảo vệ môi trường
trong sản xuất kinh doanh.
+ Thi hành pháp luật là việc các chủ
thể (tổ chức, cá nhân) chủ động thực
hiện đầy đủ các nghĩa vụ mà pháp luật
quy định phải làm.
Nhóm 3:
1/ Để sử dụng quyền tự do kinh doanh,
người phụ nữ trong tranh đã đến cơ
quan nhà nước có thẩm quyền nộp hồ
sơ đăng kí thành lập doanh nghiệp theo
quy định pháp luật.
2/ Để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp
của gia đình, ông T đã sử dụng quyền
khiếu nại.
+ Trong sử dụng pháp luật, các chủ
thể được chủ động sử dụng các quyền
của mình (có thể thực hiện hoặc không
thực hiện các quyền được pháp luật cho
phép) theo ý chí cá nhân mà không bị
12
ép buộc, không phụ thuộc vào ý chí của
người khác.
Điểm cần lưu ý khi sử dụng pháp
luật là các tổ chức, cá nhân khi sử dụng
quyền của mình phải tuân theo quy định
của pháp luật. Ví dụ: công dân có quyền
kết hôn nhưng khi thực hiện quyền kết
hôn, công dân phải tuân thủ các điều
kiện kết hôn và đăng kí kết hôn theo
quy định của pháp luật thì mới được
Nhà nước công nhận tính hợp pháp của
quan hệ hôn nhân đó.
3/ HS có thể nêu các ví dụ khác về sử
dụng pháp luật.
Nhóm 4:
1/ Hội đồng xét xử căn cứ vào quy định
của pháp luật để thực hiện chức năng,
nhiệm vụ được Nhà nước giao là xét xử
và ra các quyết định/bản án.
2/ Việc xử phạt của cảnh sát giao thông
nhằm mục đích buộc người có hành vi
vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm
về hành vi sai phạm của mình, Đồng
thời nhắc nhở, giáo dục những người
khác phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp
luật.
Căn cứ để cảnh sát giao thông xử
phạt là quy định của pháp luật (về hành
vi vi phạm và mức xử phạt) và nhiệm
vụ của cảnh sát giao thông.
13
3/ Chỉ cơ quan, cán bộ, công chức nhà
nước có thẩm quyền và những tổ chức,
cá nhân được Nhà nước trao quyền mới
được áp dụng pháp luật - đây là những
chủ thể đặc biệt trong thực hiện pháp
luật.
Mục đích của áp dụng pháp luật là
căn cứ vào pháp luật ra các quyết định
làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt
việc thực hiện quyền, nghĩa vụ cụ thể
của cá nhân, tổ chức.
Phạm vi áp dụng pháp luật bị giới
hạn theo quy định của pháp luật. Ví dụ,
khi áp dụng hình phạt đối với người
phạm tội thì mức hình phạt không được
vượt quá phạm vi khung hình phạt quy
định đối với tội phạm đó.
GV nhấn mạnh: Giữa các hình thức
thực hiện pháp luật có mối liên hệ với
nhau. Nếu các tổ chức, cá nhân không
tự giác tuân thủ hoặc thi hành pháp
luật thì sẽ bị cơ quan, tổ chức có thẩm
quyền hoặc được Nhà nước trao quyền
áp dụng các biện pháp buộc họ phải
thực hiện hoặc phải gánh chịu các hậu
quả pháp lí bất lợi từ hành vi vi phạm
pháp luật. Sự can thiệp của Nhà nước
để bảo đảm pháp luật được thực hiện
và cũng là đặc trưng thể hiện tính
quyền lực, tính bắt buộc chung của
14
pháp luật trong quá trình thực hiện
pháp luật.
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học, phân tích, đánh giá việc thực hiện pháp
luật trong một số tình huống và bài tập trắc nghiệm.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS chơi trò chơi trắc nghiệm và thảo luận theo nhóm,
thực hiện câu hỏi bài tập 1, 2, 3, 4, 5 phần Luyện tập SGK tr.87, 88; HS vận dụng
kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời đúng của HS
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ - Kết quả điểm số của HS.
[2.1.NC1a]:
học tập
Sử dụng công
- Đán án (đính kèm ở dưới)
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên
nghệ
số
để
Quizizz/Kahoot.
thực hiện bộ
- GV cung cấp mã phòng thi.
câu hỏi trắc
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm (đính kèm
nghiệm tương
ở dưới).
tác thời gian
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
thực.
học tập
HS sử dụng smartphone truy cập,
hoàn thành bài tập trong thời gian 8
phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và
xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa
15
nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Câu 1: Chủ thể nào trong các thông tin sau thực hiện không đúng pháp luật?
A. Thanh tra thuế ra quyết định xử phạt đối với doanh nghiệp X vì chậm nộp thuế
thu nhập doanh nghiệp.
B. Ông B khiếu nại quyết định thu hỏi đất trái pháp luật do Uỷ ban nhân dân huyện
A áp dụng đối với gia đình minh.
C. Anh D mở công ty kinh doanh vật liệu xây dựng kinh doanh các mặt hàng có
tên trong giấy phép đăng kí kinh doanh.
D. Người sử dụng lao động đơn phương ra quyết định chấm dứt hợp đồng lao động
đối với người lao động trước thời hạn mà không có lí do cụ thể
Câu 2: Chủ thể chưa tự giác thực hiện pháp luật trong các trường hợp sau?
A. Khi 17 tuổi, A chủ động đăng kí khám tuyển nghĩa vụ quân sự ngay đợt đầu và
sẵn sàng nhập ngũ khi có giấy thông báo gọi nhập ngũ.
B. Gia đình T kinh doanh cửa hàng tạp hoá và luôn chủ động nộp thuế đứng kì hạn.
C. Công ty kinh doanh nông sản do anh H làm giám đốc thường xuyên bị nhắc nhở
việc chậm nộp thuế.
D. K báo cho cơ quan chức năng biết về việc người hàng xóm thường xuyên tổ
chức đánh bạc ăn tiền tại nhà riêng.
Câu 3: “Cứ sáng chủ nhật hằng tuần, nhân dân ở tổ dân phố K lại tập trung làm
vệ sinh đường phố”. Việc làm của nhân dân ở tố dân phố K là biểu hiện của hình
thức thực hiện pháp luật nào?
A. Thi hành pháp luật
B. Sử dụng pháp luật
C. Áp dụng pháp luật
D. Tuân thủ pháp luật
16
Câu 4: “Một số học sinh nam lớp 12 Trường Trung học phổ thông H xin nghỉ một
buổi học để đi đăng kí nghĩa vụ quân sự ở địa phương.” Việc làm này là hình thức
thực hiện pháp luật nào?
A. Thi hành pháp luật
B. Sử dụng pháp luật
C. Áp dụng pháp luật
D. Tuân thủ pháp luật
Câu 5: Tình huống nào sau đây không phải là biểu hiện của hình thức “Sử dụng
pháp luật”?
A. Phát hiện một hộ gia đình trồng cây thuốc phiện, chị D đã tố cáo với cơ quan có
thẩm quyền để kiểm tra và kịp thời ngăn chặn.
B. Anh C chở S đi học bằng xe máy. Đến ngã tư, khi có tín hiệu đèn đỏ, thấy
đường vắng S bảo anh vượt đèn đỏ để đến trường cho nhanh nhưng anh C không
nghe mà dừng lại chờ đèn bật xanh mới đi.
C. Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, V ở nhà làm nghề truyền thống dệt vải
của gia đình.
D. Học xong Trung học phổ thông, G đã gửi hồ sơ đến sở Kế hoạch và Đầu tư
đăng kí kinh doanh thức ăn nhanh.
Câu 6: “Ông B khiếu nại quyết định thu hồi đất trái pháp luật do Uỷ ban nhân
dân huyện A áp dụng đối với gia đình mình.” Ông B trong trường hợp này có thực
hiện đúng pháp luật không?
A. Không đúng vì ông B không có quyền gì trong việc khiếu nại một quyết định đã
được thẩm định bởi chính quyền cao cấp.
B. Không đúng vì ông thực hiện sai quyền công dân trong việc sử dụng pháp luật.
C. Đúng vì ông B đã chủ động và sử dụng đúng quyền khiếu nại của công dân.
D. Đúng vì ông B đã tuân thủ pháp luật mà nhà nước đề ra: bất cứ khi nào cơ quan
chính quyền thu hồi đất thì phải khiếu nại.
Câu 7: Yêu cầu đối với chủ thể của hình thức “Tuân thủ pháp luật” là gì?
A. Bắt buộc phải thực hiện
B. Bắt buộc phải thực hiện (trừ trường hợp pháp luật quy định khác)
17
C. Tự do ý chí
D. Theo quy định pháp luật.
Đáp án:
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
D
C
A
A
B
C
A
Nhiệm vụ 2: Em hãy cho biết chủ thể nào trong trường hợp sau thực hiện đúng
hay thực hiện không đúng pháp luật. Vì sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi, đọc thông tin trong SGK và hoàn thành p hiếu
học tập sau:
Em hãy cho biết chủ thể nào trong trường hợp sau thực hiện đúng hay thực hiện
không đúng pháp luật. Vì sao?
Tình huống
Đúng/Sai
a. Thanh tra thuế thực hiện đúng pháp luật, ra quyết định xử phạt
đối với doanh nghiệp X vì chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
c. Ông B khiếu nại quyết định thu hồi đất trái pháp luật do uỷ ban
nhân dân huyện A áp dụng đối với gia đình minh.
c. Anh D mờ công ty kinh doanh vật liệu xây dựng, kinh doanh
các mặt hàng có tên trong giấy phép đăng kí kinh doanh.
d. Người sử dụng lao động đơn phương ra quyết định chấm dứt
hợp đồng lao động đối với người lao động trước thời hạn mà
không có lí do cụ thể.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
- Các nhóm còn lại nghe và có ý kiến nhận xét, bổ sung (nếu cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
18
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
- GV nhận xét và kết luận:
Tình huống
a. Thanh tra thuế thực hiện đúng pháp luật, ra quyết
Ngày dạy: .../.../...
BÀI 13: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được khái niệm thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật.
- Phân biệt được các hình thức thực hiện pháp luật (Tuân thủ, Thi hành, Sử dụng,
Áp dụng).
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về thực hiện pháp luật và các hình
thức thực hiện pháp luật.
- Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện những hoạt động học tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo trước những tình huống đặt ra trong bài học và
trong thực tiễn cuộc sống liên quan đến các hình thức thực hiện pháp luật.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: hiểu được trách nhiệm của công dân trong việc chấp
hành pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Phân tích, đánh giá
được thái độ, hành vi, việc làm của bản thân và người khác trong thực hiện pháp
luật của Nhà nước; Đồng tình, ủng hộ những thái độ, hành vi, việc làm phù hợp với
chuẩn mực đạo đức, quy định của pháp luật; Phê phán, đấu tranh với những thái
độ, hành vi, việc làm vi phạm pháp luật.
- Năng lực phát triển bản thân: Lựa chọn được các hình thức thực hiện pháp luật
phù hợp với bản thân khi tham gia các quan hệ xã hội.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: hiểu được một số
vấn đề cơ bản về thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện pháp luật; Bước
đầu đưa ra các quyết định hợp lí và tham gia giải quyết được một số vấn đề của cá
1
nhân, gia đình và cộng đồng bằng các hành vi, việc làm phù hợp với quy định của
pháp luật và lứa tuổi.
Năng lực số (NLS):
- [1.1.NC1b]: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và
nội dung (văn bản luật) trong môi trường số.
- [2.3.NC1b]: Sử dụng được các công nghệ số thích hợp (Dịch vụ công trực tuyến)
để tự mình trang bị và tham gia vào xã hội như một công dân.
- [6.2.NC1a]: Sử dụng được các công cụ AI (Chatbot pháp lý/GenAI) trong học tập
để tra cứu và giải giải quyết vấn đề đơn giản.
- [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau (Infographic/Poster số).
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm công dân khi thực hiện pháp luật.
- Yêu nước, tin tưởng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-
SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10.
- Tranh/ảnh, clíp, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học;
-
Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
-
Nền tảng hỗ trợ: Padlet/Google Classroom, Kahoot/Quizizz, Cổng Dịch vụ
công Quốc gia (mô phỏng).
-
Học liệu số: Powepoint, Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi
động bài học.
2. Đối với học sinh
-
SGK, vở ghi, sách bài tập.
-
Thiết bị số: Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc Máy tính bảng có kết
nối Internet để tra cứu và thực hành.
2
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm của HS về chủ đề bài học; Tạo tâm
thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.
b. Nội dung: GV gọi một vài HS chia sẻ về một tình huống vi phạm pháp luật mà
các em biết hoặc chứng kiến và nêu nhận xét về hình huống đó.
c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Ai nhanh, ai đúng”.
- GV mời 2 nhóm HS (mỗi nhóm 2-3 người). Lần lượt từng nhóm kể tên các hành
vi thực hiện pháp luật, hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực an toàn giao thông
đường bộ. Nhóm nào kể đúng, nhiều hơn trong cùng một thời gian sẽ thắng cuộc.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em việc thực hiện pháp luật giao thông
đường bộ có ý nghĩa thế nào trong cuộc sống hằng ngày?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân, liên hệ thực tế tại địa phương, gia
đình để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện HS trả lời trước lớp.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- HS trả lời, GV nhận xét, kết luận và dẫn dắt vào bài: thực hiện tốt pháp luật giao
thông đường bộ góp phần bảo đảm giao thông được thông suốt, an toàn, thuận
lợi,... giúp cho xã hội phát triển ổn định, cuộc sống của người dân được bảo đảm.
Pháp luật là công cụ để Nhà nước quản lí xã hội, là phương tiện để công dân thực
3
hiện và bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân nhưng pháp luật chỉ
phát huy tác dụng khi được mọi cá nhân, tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh. Thực
hiện các quy định pháp luật nói chung là trách nhiệm của mọi công dân. Bài học
này sẽ giúp các em hiểu thế nào là thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện
pháp luật.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm thực hiện pháp luật
a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm thực hiện pháp luật.
b. Nội dung:
- GV trình bày vấn đề; HS làm việc theo nhóm, đọc trường hợp SGK, đưa ra và trả
lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vởvào vở khái niệm về pháp
luật.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Khái niệm thực hiện [1.1.NC1a]:
tập
pháp luật
Xác
định được nhu cầu
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, quan - Thực hiện pháp luật là quá thông tin là tìm
sát tranh và trả lời các câu hỏi:
trình hoạt động có mục đích, "Trách nhiệm cộng
1/ Em hãy nhận xét việc làm của các làm cho những quy định của đồng Luật BVMT
nhân vật trong tranh. Đó có phải là pháp luật đi vào cuộc sống 2020",
nghĩa vụ của họ không? Vì sao?
dụng
và trở thành hành vi hợp công cụ tìm kiếm
2/ Thực hiện pháp luật có ý nghĩa như pháp của cá nhân, tổ chức.
thế nào trong thực tiễn đời sống?
sử
để truy xuất văn
- Để pháp luật đi vào cuộc bản
luật
sống và trở thành hành vi thống.
hợp pháp của công dân
+ Nhà nước cần công bố
công khai, minh bạch pháp
luật, tổ chức tuyên truyền,
tạo điều kiện để mọi người
4
chính
dân có thể tiếp cận pháp luật,
tìm hiểu pháp luật; đồng thời
giải thích, hướng dẫn người
dân thực hiện pháp luật, xử lí
nghiêm minh các hành vi vi
phạm pháp luật.
+ Công dân phải chủ động
tìm hiểu pháp luật, tự giác
- GV yêu cầu HS: Hãy dùng điện thoại thực hiện pháp luật và nhắc
tra cứu nhanh xem Luật Bảo vệ Môi nhở mọi người cùng thực
trường 2020 quy định thế nào về trách hiện.
nhiệm của cộng đồng dân cư?
+ Thực hiện pháp luật là giai
- Sau khi HS đưa ra câu trả lời,GV tiếp đoạn tiếp theo sau khi ban
tục đặt câu hỏi: Để pháp luật đi vào hành pháp luật. Nếu như việc
cuộc sống và trở thành hành vi hợp xây dựng, ban hành pháp luật
pháp của công dân thì Nhà nước cần là quá trình mô hình hoá các
phải làm gì? Công dân phải làm gì?
quy tắc xử sự theo hướng
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học phù hợp với ý chí của Nhà
tập
nước thì thực hiện pháp luật
- HS làm việc theo nhóm, thảo luận về là quá trình đưa các quy tắc
các nội dung.
xử sự đã được quy phạm hoá
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và trở thành khuôn mẫu, thước
thảo luận
đo đối với các hành vi cụ thể
- HS trả lời dựa trên SGK và thông tin của cá nhân, tổ chức, bắt
vừa tra cứu.
buộc mọi người phải thực
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
hiện (bằng quyền lực nhà
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nước) khi họ tham gia vào
nhiệm vụ học tập
các quan hệ xã hội được
- GV nhận xét và kết luận:
pháp luật điều chỉnh.
1/ Các nhân vật trong tranh đang dọn vệ => Vì vậy, nếu coi xây dựng
5
sinh trên bãi biển nhằm góp phần bảo vệ pháp luật là quá trình đưa đời
môi trường biển. Đây là việc làm đúng, sống vào pháp luật thì thực
thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ môi trường hiện pháp luật là quá trình
của công dân mà pháp luật đã quy định đưa pháp luật trở lại với đời
trong Hiến pháp và Luật Bảo vệ môi sống và trở thành hoạt động
trường.
thường xuyên của các cá
2/ Thực hiện pháp luật là hoạt động có nhân, tổ chức, cơ quan.
mục đích, làm cho các quy định của
pháp luật đi vào cuộc sống và trở thành
hành vi hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Mọi tổ chức, cá nhân tự giác thực hiện
pháp luật là góp phần tạo điều kiện cho
xã hội phát triển ổn định, theo định
hướng mà Nhà nước đặt ra.
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức và ghi bảng khái niệm pháp luật.
Hoạt động 2: Tìm hiểu các hình thức thực hiện pháp luật
a. Mục tiêu: HS nêu được các hình thức thực hiện pháp luật.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan sát sơ đồ kết hợp đọc thông
tin để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Các hình thức thực hiện [2.3.NC1b]: Truy
học tập
pháp luật
cập Cổng Dịch
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan
vụ
công,
tìm
sát sơ đồ kết hợp đọc thông tin để trả lời
kiếm
thủ
tục
câu hỏi:
hành chính, nhận
Nhóm 1: Tuân thủ pháp luật
diện cơ hội tham
+ Đọc tình huống và quan sát tranh trả a. Tuân thủ pháp luật
gia vào nền kinh
6
lời câu hỏi: Theo em, những người - Tuân thủ pháp luật là hình thức tế số.
tham gia giao thông đã làm gì để tuân thực hiện pháp luật, trong đó các - [6.2.NC1a]: Sử
thủ Luật GV đường bộ? Vì sao dù rất chủ thể pháp luật (tổ chức, cá dụng công cụ AI
thích chiếc xe đã chọn nhưng H lại nhân) kiềm chế không thực hiện để tạo nội dung
đồng ý với ý kiến của của bố
các hành vi pháp luật cấm.
kịch bản pháp lý,
qua đó hiểu rõ
vai trò của chủ
thể
có
quyền.
+ Các tổ chức, cá nhân có bắt buộc
phải tuân thủ pháp luật không? Người
không tuân thủ pháp luật có bị xử phạt
không? Vì sao?
+ Điểm khác biệt của tuân thủ pháp
luật với các hình thức thực hiện pháp
luật khác là gì?
Nhóm 2: Thi hành pháp luật
+ Đọc thông tin, trường hợp và quan sát
tranh để trả lời câu hỏi:
● Các thanh niên trong tranh đã làm
gì để thi hành Luật Nghĩa vụ quân
sự?
● Vì sao Cơ sở sản xuất kinh doanh K
được chính quyền địa phương khen
b. Thi hành pháp luật
Thi hành pháp luật là hình thức
thực hiện pháp luật, trong đó các
chủ thể pháp luật (tổ chức, cá
nhân) chủ động thực hiện đầy đủ
các nghĩa vụ mà pháp luật quy
định phải làm (bắt buộc phải
làm).
thưởng?
7
thẩm
+ Các cá nhân, tổ chức có bắt buộc
phải thi hành pháp luật không? Cá
nhân, tổ chức không chủ động thi hành
pháp luật có bị xử phạt không? Sự khác
nhau giữa thi hành pháp luật và các
hình thức thực hiện pháp luật khác là
gì?
Nhóm 3: Sử dụng pháp luật
+ Hãy đọc thông tin, trường hợp và c. Sử dụng pháp luật
quan sát tranh để trả lời câu hỏi:
Sử dụng pháp luật là hình thức
● Trong bức tranh trên, người phụ thực hiện pháp luật, trong đó các
nữ đã Sử dụng pháp luật như thế chủ thể (tổ chức, cá nhân) thực
nào để thực hiện quyền tự do hiện các quyền và tự do pháp lí
kinh doanh của mình?
của minh theo quy định của
● Ông T đã sử dụng quyền gì theo pháp luật (làm những việc pháp
quy định của pháp luật để bảo vệ luật cho phép làm).
quyền và lợi ích hợp pháp của
gia đình mình?
● Em hãy nêu ví dụ minh hoạ cho
hình thức sử dụng pháp luật.
8
+ GV yêu cầu HS:” Hãy truy cập Cổng
Dịch
vụ
công
(dichvucong.gov.vn),
Quốc
tìm
quy
gia
trình
'Đăng ký thành lập hộ kinh doanh'. Việc
công dân chủ động đăng ký này thể
hiện hình thức nào?"
+ Các tổ chức, cá nhân có bắt buộc
phải sử dụng pháp luật không? Nếu tổ
chức, cá nhân không sử dụng pháp luật
có bị xử phạt không? Điểm khác biệt
của sử dụng pháp luật so với các hình
thức thực hiện pháp luật khác là gì?
Nhóm 4: Áp dụng pháp luật
+ Đọc thông tin, tình huống và quan sát
tranh để trả lời câu hỏi:
d. Áp dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật là việc các
cơ quan, cán bộ, công chức nhà
● Theo em, căn cứ nào để Hội nước có thẩm quyền hoặc cá
đồng xét xử tuyên một bản án?
nhân, tổ chức được Nhà nước
● Việc xử phạt của cảnh sát giao trao quyền, căn cứ vào pháp luật
thông nhằm mục đích gì? Căn cứ để ra các quyết định làm phát
nào để họ thực hiện nhiệm vụ sinh, thay đổi hoặc chấm dứt
đó?
việc thực hiện quyền, nghĩa vụ
● Theo em, chủ thể nào có quyền cụ thể của cá nhân, tổ chức.
9
áp dụng pháp luật?
- Áp dụng pháp luật mang tính
quyền lực nhà nước.
- Áp dụng pháp luật được tiến
hành theo trình tự, thủ tục do
pháp luật quy định.
- Áp dụng pháp luật theo nguyên
tắc cá biệt hoá các quy phạm
pháp luật đối với từng trường
+ Các tổ chức, cá nhân có quyền áp hợp cụ thể.
dụng pháp luật không? Dựa vào cơ sở
nào mà tổ chức, cá nhân có quyền áp
dụng pháp luật? Mục đích của áp dụng
pháp luật là gì? Áp dụng pháp luật
khác với các hình thức thực hiện pháp
luật khác ở điểm nào?
+ GV yêu cầu HS: "Sử dụng một công
cụ
Generative
AI
(như
ChatGPT/Gemini) để tạo một kịch bản
đối thoại giữa CSGT và người vi phạm,
trong đó CSGT ra quyết định xử phạt.
Phân tích xem ai là người áp dụng
pháp luật?"
- HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận nhóm và viết kết quả làm
việc của nhóm vào giấy AO treo lên
bảng để cả lớp cùng suy nghĩ, góp ý
kiến bổ sung.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
10
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện nhóm trình bày kết
quả thảo luận. Cả lớp lắng nghe và cho
ý kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận kết quả làm
việc nhóm:
Nhóm 1:
1/ Tuân thủ pháp luật là yêu cầu bắt
buộc đối với mọi tổ chức, cá nhân.
Người không tuân thủ pháp luật sẽ bị xử
phạt theo quy định.
Người tham gia giao thông phải
chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát giao
thông và chỉ dẫn của hệ thống báo hiệu
giao thông đường bộ.
2/ Điểm khác biệt giữa tuân thủ pháp
luật với các hình thức thực hiện pháp
luật khác là các chủ thể phải kiềm chế,
không thực hiện các hành vi pháp luật
cấm. Đây là lí do vì sao mà dù rất thích
chiếc xe đã chọn nhưng H vần Đồng ý
với ý kiến của bố.
Tuân thủ pháp luật là việc các chủ
thể (tổ chức, cá nhân) kiềm chế không
11
thực hiện các hành vi pháp luật cấm.
Nhóm 2:
1/ Trong tranh các thanh niên đã thực
hiện nghĩa vụ quân sự, sẵn sàng lên
đường nhập ngũ.
2/ Cơ sở kinh doanh K được chính
quyền địa phương khen thưởng do đã
chủ động xây dựng hệ thống thu gom
xử lí chất thải trong quá trình sản xuất,
thực hiện nghĩa vụ bảo vệ môi trường
trong sản xuất kinh doanh.
+ Thi hành pháp luật là việc các chủ
thể (tổ chức, cá nhân) chủ động thực
hiện đầy đủ các nghĩa vụ mà pháp luật
quy định phải làm.
Nhóm 3:
1/ Để sử dụng quyền tự do kinh doanh,
người phụ nữ trong tranh đã đến cơ
quan nhà nước có thẩm quyền nộp hồ
sơ đăng kí thành lập doanh nghiệp theo
quy định pháp luật.
2/ Để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp
của gia đình, ông T đã sử dụng quyền
khiếu nại.
+ Trong sử dụng pháp luật, các chủ
thể được chủ động sử dụng các quyền
của mình (có thể thực hiện hoặc không
thực hiện các quyền được pháp luật cho
phép) theo ý chí cá nhân mà không bị
12
ép buộc, không phụ thuộc vào ý chí của
người khác.
Điểm cần lưu ý khi sử dụng pháp
luật là các tổ chức, cá nhân khi sử dụng
quyền của mình phải tuân theo quy định
của pháp luật. Ví dụ: công dân có quyền
kết hôn nhưng khi thực hiện quyền kết
hôn, công dân phải tuân thủ các điều
kiện kết hôn và đăng kí kết hôn theo
quy định của pháp luật thì mới được
Nhà nước công nhận tính hợp pháp của
quan hệ hôn nhân đó.
3/ HS có thể nêu các ví dụ khác về sử
dụng pháp luật.
Nhóm 4:
1/ Hội đồng xét xử căn cứ vào quy định
của pháp luật để thực hiện chức năng,
nhiệm vụ được Nhà nước giao là xét xử
và ra các quyết định/bản án.
2/ Việc xử phạt của cảnh sát giao thông
nhằm mục đích buộc người có hành vi
vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm
về hành vi sai phạm của mình, Đồng
thời nhắc nhở, giáo dục những người
khác phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp
luật.
Căn cứ để cảnh sát giao thông xử
phạt là quy định của pháp luật (về hành
vi vi phạm và mức xử phạt) và nhiệm
vụ của cảnh sát giao thông.
13
3/ Chỉ cơ quan, cán bộ, công chức nhà
nước có thẩm quyền và những tổ chức,
cá nhân được Nhà nước trao quyền mới
được áp dụng pháp luật - đây là những
chủ thể đặc biệt trong thực hiện pháp
luật.
Mục đích của áp dụng pháp luật là
căn cứ vào pháp luật ra các quyết định
làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt
việc thực hiện quyền, nghĩa vụ cụ thể
của cá nhân, tổ chức.
Phạm vi áp dụng pháp luật bị giới
hạn theo quy định của pháp luật. Ví dụ,
khi áp dụng hình phạt đối với người
phạm tội thì mức hình phạt không được
vượt quá phạm vi khung hình phạt quy
định đối với tội phạm đó.
GV nhấn mạnh: Giữa các hình thức
thực hiện pháp luật có mối liên hệ với
nhau. Nếu các tổ chức, cá nhân không
tự giác tuân thủ hoặc thi hành pháp
luật thì sẽ bị cơ quan, tổ chức có thẩm
quyền hoặc được Nhà nước trao quyền
áp dụng các biện pháp buộc họ phải
thực hiện hoặc phải gánh chịu các hậu
quả pháp lí bất lợi từ hành vi vi phạm
pháp luật. Sự can thiệp của Nhà nước
để bảo đảm pháp luật được thực hiện
và cũng là đặc trưng thể hiện tính
quyền lực, tính bắt buộc chung của
14
pháp luật trong quá trình thực hiện
pháp luật.
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học, phân tích, đánh giá việc thực hiện pháp
luật trong một số tình huống và bài tập trắc nghiệm.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS chơi trò chơi trắc nghiệm và thảo luận theo nhóm,
thực hiện câu hỏi bài tập 1, 2, 3, 4, 5 phần Luyện tập SGK tr.87, 88; HS vận dụng
kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời đúng của HS
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ - Kết quả điểm số của HS.
[2.1.NC1a]:
học tập
Sử dụng công
- Đán án (đính kèm ở dưới)
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên
nghệ
số
để
Quizizz/Kahoot.
thực hiện bộ
- GV cung cấp mã phòng thi.
câu hỏi trắc
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm (đính kèm
nghiệm tương
ở dưới).
tác thời gian
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
thực.
học tập
HS sử dụng smartphone truy cập,
hoàn thành bài tập trong thời gian 8
phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và
xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa
15
nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Câu 1: Chủ thể nào trong các thông tin sau thực hiện không đúng pháp luật?
A. Thanh tra thuế ra quyết định xử phạt đối với doanh nghiệp X vì chậm nộp thuế
thu nhập doanh nghiệp.
B. Ông B khiếu nại quyết định thu hỏi đất trái pháp luật do Uỷ ban nhân dân huyện
A áp dụng đối với gia đình minh.
C. Anh D mở công ty kinh doanh vật liệu xây dựng kinh doanh các mặt hàng có
tên trong giấy phép đăng kí kinh doanh.
D. Người sử dụng lao động đơn phương ra quyết định chấm dứt hợp đồng lao động
đối với người lao động trước thời hạn mà không có lí do cụ thể
Câu 2: Chủ thể chưa tự giác thực hiện pháp luật trong các trường hợp sau?
A. Khi 17 tuổi, A chủ động đăng kí khám tuyển nghĩa vụ quân sự ngay đợt đầu và
sẵn sàng nhập ngũ khi có giấy thông báo gọi nhập ngũ.
B. Gia đình T kinh doanh cửa hàng tạp hoá và luôn chủ động nộp thuế đứng kì hạn.
C. Công ty kinh doanh nông sản do anh H làm giám đốc thường xuyên bị nhắc nhở
việc chậm nộp thuế.
D. K báo cho cơ quan chức năng biết về việc người hàng xóm thường xuyên tổ
chức đánh bạc ăn tiền tại nhà riêng.
Câu 3: “Cứ sáng chủ nhật hằng tuần, nhân dân ở tổ dân phố K lại tập trung làm
vệ sinh đường phố”. Việc làm của nhân dân ở tố dân phố K là biểu hiện của hình
thức thực hiện pháp luật nào?
A. Thi hành pháp luật
B. Sử dụng pháp luật
C. Áp dụng pháp luật
D. Tuân thủ pháp luật
16
Câu 4: “Một số học sinh nam lớp 12 Trường Trung học phổ thông H xin nghỉ một
buổi học để đi đăng kí nghĩa vụ quân sự ở địa phương.” Việc làm này là hình thức
thực hiện pháp luật nào?
A. Thi hành pháp luật
B. Sử dụng pháp luật
C. Áp dụng pháp luật
D. Tuân thủ pháp luật
Câu 5: Tình huống nào sau đây không phải là biểu hiện của hình thức “Sử dụng
pháp luật”?
A. Phát hiện một hộ gia đình trồng cây thuốc phiện, chị D đã tố cáo với cơ quan có
thẩm quyền để kiểm tra và kịp thời ngăn chặn.
B. Anh C chở S đi học bằng xe máy. Đến ngã tư, khi có tín hiệu đèn đỏ, thấy
đường vắng S bảo anh vượt đèn đỏ để đến trường cho nhanh nhưng anh C không
nghe mà dừng lại chờ đèn bật xanh mới đi.
C. Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, V ở nhà làm nghề truyền thống dệt vải
của gia đình.
D. Học xong Trung học phổ thông, G đã gửi hồ sơ đến sở Kế hoạch và Đầu tư
đăng kí kinh doanh thức ăn nhanh.
Câu 6: “Ông B khiếu nại quyết định thu hồi đất trái pháp luật do Uỷ ban nhân
dân huyện A áp dụng đối với gia đình mình.” Ông B trong trường hợp này có thực
hiện đúng pháp luật không?
A. Không đúng vì ông B không có quyền gì trong việc khiếu nại một quyết định đã
được thẩm định bởi chính quyền cao cấp.
B. Không đúng vì ông thực hiện sai quyền công dân trong việc sử dụng pháp luật.
C. Đúng vì ông B đã chủ động và sử dụng đúng quyền khiếu nại của công dân.
D. Đúng vì ông B đã tuân thủ pháp luật mà nhà nước đề ra: bất cứ khi nào cơ quan
chính quyền thu hồi đất thì phải khiếu nại.
Câu 7: Yêu cầu đối với chủ thể của hình thức “Tuân thủ pháp luật” là gì?
A. Bắt buộc phải thực hiện
B. Bắt buộc phải thực hiện (trừ trường hợp pháp luật quy định khác)
17
C. Tự do ý chí
D. Theo quy định pháp luật.
Đáp án:
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
D
C
A
A
B
C
A
Nhiệm vụ 2: Em hãy cho biết chủ thể nào trong trường hợp sau thực hiện đúng
hay thực hiện không đúng pháp luật. Vì sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi, đọc thông tin trong SGK và hoàn thành p hiếu
học tập sau:
Em hãy cho biết chủ thể nào trong trường hợp sau thực hiện đúng hay thực hiện
không đúng pháp luật. Vì sao?
Tình huống
Đúng/Sai
a. Thanh tra thuế thực hiện đúng pháp luật, ra quyết định xử phạt
đối với doanh nghiệp X vì chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
c. Ông B khiếu nại quyết định thu hồi đất trái pháp luật do uỷ ban
nhân dân huyện A áp dụng đối với gia đình minh.
c. Anh D mờ công ty kinh doanh vật liệu xây dựng, kinh doanh
các mặt hàng có tên trong giấy phép đăng kí kinh doanh.
d. Người sử dụng lao động đơn phương ra quyết định chấm dứt
hợp đồng lao động đối với người lao động trước thời hạn mà
không có lí do cụ thể.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
- Các nhóm còn lại nghe và có ý kiến nhận xét, bổ sung (nếu cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
18
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
- GV nhận xét và kết luận:
Tình huống
a. Thanh tra thuế thực hiện đúng pháp luật, ra quyết
 









Các ý kiến mới nhất