Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

Tuần CM: 4
Tiết PPCT: 13,14

Ngày soạn: 20/9/2024

BÀI 2: BÀI HỌC CUỘC SỐNG
VĂN BẢN 1,2. NHỮNG CÁI NHÌN HẠN HẸP
(Trần Hữu Thung)

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Nhận biết các yếu tố thể hiện đặc điểm của truyện ngụ ngôn như: đề tài, nhân vật, sự kiện, cốt
truyện, tình huống, không gian, thời gian.
– Nhận biết được sự kết hợp giữa lời của người kể chuyện và lời của nhân vật trong truyện.
– Rút ra được bài học của truyện và nêu được nhận xét về ý nghĩa, tác dụng của bài học ấy đối
với người đọc, người nghe.
2. Phẩm chất
- Trách nhiệm: Bài học cho bản thân rút ra từ thông điệp của văn bản.
3. Năng lực
3.1. Năng lực chung
Năng lực chung:
Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
Năng lực đặc thù:
+ Năng lực ngôn ngữ:
- Nắm bắt nội dung văn bản để kể lại một truyện ngụ ngôn.
+ Năng lực văn học:
Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản những cái nhìn hạn hẹp: Ếch ngồi đáy
giếng, Thầy bói xem voi;
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản những cái nhìn hạn hẹp;
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản;
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng
chủ đề.
- Năng lực theo dõi, dự đoán, suy luận.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHDH, SGK, SGV
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Ti vi, lap top
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn
học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp (1 phút)
7A1:……………………………………………………………………………………………..
7A2:……………………………………………………………………………………………..
7A3:……………………………………………………………………………………………..
2. Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

1

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

? Việc quan sát, lắng nghe, cảm nhận thế giới tự nhiên có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc
sống của chúng ta? (8đ)
Việc quan sát, lắng nghe, cảm nhận thế giới tự nhiên giúp chúng ta điều chỉnh tình cảm và thái
độ của mình. Từ đó thấy yêu đời, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống hơn. Vì vậy mọi người cần
chung tay bảo vệ và làm đẹp hơn thế giới tự nhiên mà mình đang sống.
? Em đã chuẩn bị gì cho tiết học hôm nay? (2 đ)
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG
XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ/CHUẨN BỊ ĐỌC (10 phút)
a. Mục tiêu:
Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. HS khắc sâu
kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung hoạt động:
GV đưa ra cho HS những câu hỏi gợi mở tìm hiểu về truyện ngụ ngôn.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- GV yêu cầu HS tìm hiểu Tri thức Ngữ văn ở nhà và trả lời câu hỏi:
? Truyện ngụ ngôn là gì? Đề tài, nhân vật, cốt truyện, tình huống trong truyện ngụ ngôn đã thể
hiện điều gì? Em có thể học được gì từ các truyện ngụ ngôn?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi.
- GV theo dõi, quan sát HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- Yêu cầu HS trình bày ý kiến cá nhân.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét câu trả lời; chốt kiến thức, chuyển dẫn vào chủ đề bài học:
Ngụ ngôn là một thể loại của văn học giáo huấn, mang nội dung đạo đức, giáo dục có hình
thức thơ hoặc văn xuôi tương đối ngắn, sử dụng phúng dụ như một nguyên tắc tổ chức tác phẩm.
Như vậy văn bản 1 “Những cái nhìn hạn hẹp thông qua hai truyện: Ếch ngồi đáy giếng, thầy bói
xem voi” gửi gắm một thông điệp đến với chúng ta. Để hiểu về thông điệp của văn bản này, cô và
cả lớp sẽ cùng đi vào tìm hiểu nhé.
d. Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.
A. Tri thức ngữ văn ( SGK/ trang 32)
HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1. Hoạt động hình thành kiến thức 1: Trải nghiệm cùng văn bản (10 phút)
a. Mục tiêu:
Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm truyện ngụ ngôn, đề tài.
b. Nội dung 1:
HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
N1: Nhận biết được một số yếu tố của truyện ngụ ngôn.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS: Xác định thể loại văn bản.
- GV yêu cầu hs đọc văn bản
* Khi đọc hết đoạn 1 cho hs dừng lại trả lời câu hỏi suy luận trong SGK
- GV yêu cầu HS tóm tắt văn bản, giải nghĩa từ khó, tìm hiểu đề tài.
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

2

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1: Hs trình bày theo nhóm.
Nhiệm vụ 2: Hs trả lời cá nhân.
- GV theo dõi, quan sát HS
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- Yêu cầu HS trả lời theo yêu cầu.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét câu trả lời trong phiếu HT của HS và chốt kiến thức.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
1. Thể loại: truyện ngụ ngôn
2. Tóm tắt truyện:
+ Ếch ngồi đáy giếng: Có một con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng, xung quanh chỉ có
nhái, cua, ốc, chúng rất sợ tiếng kêu của ếch. Ếch tưởng mình oai như vị chúa tể và coi trời bé
bằng cái vung. Năm trời mưa to khiến nước mưa ngập giếng và đưa ếch ra ngoài, quen thói cũ
ếch đi lại nghênh ngang đã bị một con trâu đi ngang dẫm bẹp.
+ Thầy bói xem voi: Năm ông thầy bói mù góp tiền biếu người quan voi để cho xem con voi có
hình thù thế nào. Mỗi ông sờ một bộ phận của voi. Năm ông cãi nhau rồi đánh nhau toác đầu
chảy máu.
3. Đề tài:
- Những bài học về cách nhìn sự vật.
- Phê phán thói hư tật xấu, cách nhìn nhận vấn đề phiến diện của một số người trong xã hội.
Hoạt động hình thành kiến thức 2: Suy ngẫm và phản hồi (30 phút)
a.Mục tiêu: nhận biết tình huống truyện, nhân vật, không gian và thời gian, bài học út ra từ
truyện ngụ ngôn.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Nhận biết được một số yếu tố của truyện ngụ ngôn.
1. Tình huống truyện
a.Mục tiêu: HS nhận biết được tình huống trong 2 văn bản.
không gian sống, hành động, thái độ và suy nghĩ của ếch.
b. Nội dung 3.1: HS tìm hiểu tình huống trong 2 văn bản.
không gian sống, hành động, thái độ và suy nghĩ của ếch qua phiếu học tập.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm thảo luận và hoàn thành phiếu học tập:
Tình huống truyện Ếch ngồi đáy giếng

Tình huống truyện Thầy bói xem voi

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ. GV hỗ trợ khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức những yêu cầu trong phiếu học tập.
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

3

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

d. Sản phẩm: Phiếu học tập và bài làm của HS.
Tình huống truyện Ếch ngồi đáy giếng
Tình huống truyện Thầy bói xem voi
- Khi còn trong giếng:
- Hoàn cảnh: Một buổi ế hàng, năm ông
+ Chỉ có vài con vật bé nhỏ: nhái, cua, thầy bói mù rủ nhau “xem voi”
ếch,..-> nhỏ bé, chật hẹp
- Dùng tay để sờ, ai cũng tin chỉ có mình
+ Mọi vật hoảng sợ, oai như một vị chúa tể miêu tả đúng -> xô xát, đánh nhau
-> kiêu ngạo, tự cao.
-> bộc lộ tác hại của lối nhận thức phiến
+ Tưởng trời bé bằng cái vung -> Nông diện về sự vật.
cạn, sai lệch
- Bị nước đẩy lên mặt đất:
+ Môi trường sống thay đổi, rộng lớn, vô
tận, con ếch vẫn quen thói nhâng nháo tự
phụ, bị con trâu dẫm chết.
-> bộc lộ tác hại của sự ngộ nhận về bản
thân
2. Tìm hiểu nhân vật và không gian, thời gian trong truyện ngụ ngôn
a.Mục tiêu: HS tìm hiểu nhân vật, không gian, thời gian sống
b. Nội dung 3.1: HS tìm hiểu nhân vật, không gian sống, hành động, thái độ và suy nghĩ của
ếch qua phiếu học tập.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm thảo luận và hoàn thành phiếu học tập:
Tên truyện
Loại nhân vật
Tên nhân vật
Không gian
Thời gian

Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ. GV hỗ trợ khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức những yêu cầu trong phiếu học tập.
d. Sản phẩm: Phiếu học tập và bài làm của HS.
Tên truyện
Loại nhân vật
Tên nhân vật
Không gian
Thời gian

Ếch ngồi đáy giếng
Loài vật
Con ếch và các con vật nhỏ bé sống
trong đáy giếng
- dưới 1 cái giếng
- bên ngoài giếng
Không xác định.

Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

4

Thầy bói xem voi
Con người
Năm ông thầy bói mù
Không xác định.
Không xác định.

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

4. Nhận xét, dặn dò:
 Đối với bài học tiết này:
- Đọc kĩ bài, nắm các nội dung đã học.
 Đối với bài học tiết sau:
- Chuẩn bị bài: - Chuẩn bị bài học rút ra từ văn bản, nội dung, nghệ thuật văn bản 1,2
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH:
V. RÚT KINH NGHIỆM
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
TIẾT 2:
1. Ổn định lớp (1 phút)
7A1:…………………………………………………………………………………………..
7A2:…………………………………………………………………………………………..
7A3:…………………………………………………………………………………………..
2. Kiểm tra bài cũ ( lồng vào các hoạt động trong khi dạy bài mới)
3. Bài mới
Nhiệm vụ 2: (14 phút)
Nhận thức về những cái nhìn hạn hẹp qua 2 truyện: Ếch ngồi đáy giếng; Thầy bói xem voi
a. Mục tiêu:
- Nhận thức của cá nhân về những cái nhìn hạn hẹp qua 2 truyện: Ếch ngồi đáy giếng; Thầy
bói xem voi được rút ra từ hai văn bản.
b. Nội dung 5:
- HS nhận ra về những cái nhìn hạn hẹp qua 2 truyện: Ếch ngồi đáy giếng; Thầy bói xem voi
được rút ra từ hai văn bản qua phiếu học tập.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
HS điền từ còn thiếu vào dấu … trong phiếu học tập 1.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ. GV hỗ trợ khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- GV mời HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức những yêu cầu trong phiếu học tập.
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

5

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

d. Sản phẩm: Kết quả bài làm của HS.

2.3 Hoạt động hình thành kiến thức 3: Tổng kết (10 phút)
a. Mục tiêu: Giúp HS tổng kết lại những nét chính về hai văn bản.
b. Nội dung 6: HS tổng kết lại những nét chính về hai văn bản.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
GV giao nhiệm vụ:
? Nhận xét về nội dung và nghệ thuật ở hai văn bản.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ.
GV: Hỗ trợ khi cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
- GV mời HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức những yêu cầu trong phiếu học tập.
d. Sản phẩm:Kết quả bài làm của HS.
1. Nghệ thuật:
- Tình huống bất ngờ, hài hước nhưng kín đáo.
- Xây dựng hình tượng nhân vật gần gũi với đời sống.
- Kể chuyện ắn gọn, cách nói ngụ ngôn, giáo huấn tự nhiên sâu sắc.
- Sử dụng từ láy, phép so sánh, nghệ thuật phóng đại
2. Nội dung:
- Phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà huyênh hoang.
- Khuyên chúng ta cần cố gắn mở rộng tầm hiểu biết, không chủ quan, kiêu ngạo và đánh giá sự
vật, hiện tượng toàn diện, khách quan.
Hoạt động 3. LUYỆN TẬP (10 phút)
a. Mục tiêu:
Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung:
Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

6

Trường THCS Thạnh Đông

KHBD Ngữ văn 7- CTST

? Theo em, cách đọc hiểu một truyện ngụ ngôn và đọc hiểu một truyện cổ tích có gì khác
nhau?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
Hs chia sẻ trước lớp về quá trình và kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
d. Sản phẩm:Kết quả bài làm của HS.

- Truyện ngụ ngôn: cần nắm bắt đặc trưng của truyện mượn truyện của loài vật để nói về
chuyện người. Nhân vật thường là những con vật. Nhưng cũng có khi kể chuyện người để
rút ra bài học triết lí được gửi gắm trong đó. 
- Truyện cổ tích: cần chú ý đến yếu tố siêu nhiên, thần kì, những sự việc kì lạ, tính ngẫu
nhiên, hoặc những yếu tố tình cờ xen vào câu chuyện.

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (10 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn.
b) Nội dung hoạt động: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c) Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
- GV giao nhiệm vụ: HS kể tên các thành ngữ mà em biết qua các câu chuyện ngụ ngôn đã
học?
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Kể tên các thành ngữ mà em biết qua các câu chuyện ngụ ngôn đã học?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.
HS báo cáo kết quả, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
GV chốt và mở rộng kiến thức.
d) Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
- Ăn ốc nói mò
- Chín người mười ý
- Khôn nhà dại chợ
- Cãi chày cãi cối
- Thùng rỗng kêu to
- Coi trời bằng vung
- Trong nhà nhất mẹ nhì con, ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta.
4. Nhận xét, dặn dò:
 Đối với bài học tiết này:
- Đọc kĩ bài, nắm các nội dung đã học.
- Hệ thống lại bài học.
- Học bài, hoàn thành bài tập.
 Đối với bài học tiết sau:
- Chuẩn bị bài: - Chuẩn bị bài: Những tình huống hiểm nghèo
Tập trả lời các câu hỏi trong phần “Suy ngẫm và phản hồi” trong SGK.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH:
V. RÚT KINH NGHIỆM
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

7

Trường THCS Thạnh Đông

Giáo viên: Nguyễn Thị Mộng

KHBD Ngữ văn 7- CTST

8