PHẢN ỨNG OXI HÓA – KHử
☺Cân bằng phản ứng theo phương pháp đại số:
Nguyên tắc: Làm cho số nguyên tử ở 2 vế bằng nhau.
Cách làm: - Chọn một chất cho nó hệ số (chất được chọn thường chứa nhiều nguyên tố nhất)
- Cân bằng tiếp từ đơn giản đến phức tạp. Chất tiếp theo được cân bằng chứa nguyên tố còn lại duy nhất chưa được cân bằng.
- Với phản ứng phức tạp có thể đặt ẩn rồi sử dụng định luật bảo toàn nguyên tố.
☺Mức oxi hóa (số oxi hóa)
Các quy tắc xác định mức oxi hóa




Lưu ý. - Kim loại có mức oxi hóa dương thường bằng hóa trị.
- Phi kim có mức oxi hóa cao nhất bằng STT nhóm (trừ O, F), thấp nhất bằng 8-STT nhóm
- Giữa muối và axit tương ứng (nguyên tử) có mức oxi hóa bằng nhau (vì có cùng ion)
- Với chất hữu cơ, 1 số chất vô cơ đặc biệt có thể tính mức oxi hóa theo công thức phân tử (gọi mức oxi hóa TB). Cũng có thể tính mức oxi hóa theo cấu tạo.
☺Phản ứng oxi hóa – khử:
Khái niệm
Chất oxi hóa
Chất khử
Quá trình oxi hóa
Quá trình khử
Cân bằng phản ứng oxi hóa khử theo phương pháp thằng e.
(chỉ áp dụng với phản ứng oxi hóa – khử: có mức oxi hóa thay đổi trong phản ứng )
Nguyên tắc
Các bước cân bằng theo phương pháp thăng bằng e



Lưu ý - với quá trình xảy ra hoàn toàn nên cân bằng ở bên vế trái
- với quá trình xảy ra không hoàn toàn, phản ứng oxi hóa khử nội phân tử, phản ứng tự oxi hóa tự khử phải cân bằng bên vế phải.
- Với phản ứng có nhiều quá trình thành phần, phải cộng hợp các quá trình thành quá trình của cả phản ứng.
- Với phản ứng hữu cơ, phản ứng có hệ số bảng chữ có thể tính mức oxi hóa của chất theo cấu tạo hoặc trung bình.
Chiều của phản ứng oxi hóa khử xảy ra theo hướng chất oxi hóa mạnh phản ứng với chất khử mạnh tạo ra chất oxi hóa yếu và chất khử yếu hơn
Ứng dụng so sánh tính oxi hóa, tính khử của trong 1 phản ứng và viết phản ứng xảy ra khi biết tính oxi hóa, tính khử của chúng
☺Dự đoán chất có tính oxi hóa, chất có tính khử, chất vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử
Dựa vào mức oxi hóa của nguyên tố.
-Có nguyên tử có mức oxi hóa cao là chất
-Có nguyên tử có mức oxi hóa thấp là chất
-Có nguyên tử có mức oxi hóa trung gian là chất
☺Phân loại phản ứng trong hóa vô cơ
- Dựa vào chất tham gia và tạo thành
Phản ứng
Phương trình tổng quát
Ví dụ

















- Dựa vào mức oxi hóa
☺Định luật bảo toàn e và phạm vi áp dụng
Tổng số mol e do các chất khử nhường = tổng số mol e do các chất oxi hóa nhận
Áp dụng cho phản ứng oxi hóa khử.
Thường áp dụng cho các bài tập
-Có nhiều phản ứng oxi hóa khử
-Các phản ứng oxi hóa khử xảy ra liên tiếp
-Khó có thể tính toán theo phương trình phân tử
Ngoài định luật bảo toàn e còn định luật bảo toàn nguyên tố, bảo toàn khối lượng, bảo toàn điện tích.
Vận dụng cân bằng phản ứng oxi hóa khử sau theo phương pháp thăng bằng e.

1. Al + HNO3
Al(NO3)3 + N2O + H2O

2. Fe + H2SO4 đặc
Fe2(SO4)3 + SO2 + H2O

3. FeSO4 + KMnO4 + H2SO4
Fe2(SO4)3 + K2SO4 + MnSO4 + H2O

4. Fe3O4 + HNO3
Fe(NO3)3 + NO + H2O

5. MnO2 + HCl
MnCl2 + Cl2 + H2O

6. KMnO4 + HCl ( MnCl2 + Cl2 + KCl + H2O

Các bài tập có liên quan của chương
Phản ứng oxi hóa khử là phản ứng ………………….. ……….
Phản ứng trao đổi …………………………………………… ………..phản ứng oxi hóa khử
Phản ứng thế………………………………………………… ………...phản ứng oxi hóa khử
Phản ứng hóa hợp và phản ứng phân hủy…………………………………… phản ứng oxi hóa khử
Xác định mức oxi hóa của nguyên tố trong các trường hợp sau

Clo có trong HCl, NaCl, MgCl2, AlCl3,MnCl2, FeCl2, FeCl3, MCla,

Lưu huỳnh có trong H2SO4, K2SO4, Fe2(SO4)3, MnSO4, BaSO4, FeSO4, NaHSO4

Nito có trong HNO3, Al(NO3)3, Fe(NO3)3