Phân tích câu tục ngữ: HỌC ĂN, HỌC NÓI, HỌC GÓI, HỌC MỞ
1. Giải nghĩa từ
- Học là quá trình tiếp thu, lĩnh hội những tri thức của loài người để mang về cho mình những kiến thức cần thiết về tự nhiên, con người và xã hội.
- Học ăn: Hiểu theo nghĩa thông thường thì ăn là hoạt động đưa thực phẩm vào cơ thể để tạo chất dinh dưỡng nuôi sống bản thân. Từ khi còn nhỏ cho đến lúc lớn, ngày ngày chúng ta đều phải ăn. Vậy tại sao lai phải học một điều quá đỗi bình thường như vậy? Thực ra, ăn chính là một nghệ thuật mang nét văn hóa, văn minh, lịch sự trong sinh hoạt ẩm thực. Ta học để biết cách cư xử trên bàn ăn như thế nào là phải phép, ăn như thế nào để không bị chê cười là “tham ăn tục uống”. Chính vì thế người xưa có câu “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” để khuyên chúng ta sống có phép tắc, biết kính trên nhường dưới, thể hiện nhân cách đạo đức của con người.
- Học nói: Nói là hoạt động dùng ngôn ngữ của con người để trao đổi, giao tiếp với người khác. Nói là bản năng của con người nhưng liệu chúng ta đã biết cách nói thế nào cho lịch sự, khéo léo, phù hợp chưa?“Lời nói là con dao hai lưỡi, nếu dùng không đúng cách nó sẽ là một thứ vũ khí nguy hiểm. Cần phải nắm bắt được tâm lý con người để cân nhắc lời nói của mình, bất kể người đó là ai đi nữa”. Vì thế, học nói là điều rất cần thiết, ta học được cách nói năng đàng hoàng, lễ phép, tôn trọng người khác, học cách nói những lời hay lẽ phải, học cách “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” để tránh làm tổn thương người khác.
- Học gói, học mở: Gói, mở ở đây là hành động gói và mở bánh chưng. Suy rộng ra, gói là mang những thứ rời rạc vào một cấu trúc xác định, qua đó thể hiện sự khéo léo thu xếp mọi thứ một cách hợp lí, không cầu kì mà vẫn đạt hiệu quả cao.Học gói là học cách gói ghém mọi chuyện hợp lí, học cách khép lại một vấn đề. Song hành với gói là mở. Mở là hành động tháo gỡ, đòi hỏi chúng ta phải quan sát một cách tinh tế và phải thật khéo léo mới làm được. Mở còn chỉ tấm lòng biết mở rộng, khoan dung, thấu hiểu người khác. Bởi vậy, gói và mở tuy đơn giản nhưng cũng đòi hỏi con người phải học. Học để biết cách mở rộng lòng mình, không nên tự gò bó mình trong một khuôn khổ nhất định. Học để hiểu được rằng cánh cửa này đóng lại thì cách cửa khác sẽ mở ra, tốt đẹp hơn.
2.Ý nghĩa câu tục ngữ
Cha ông ta đã để lại cho đời sau một câu tục ngữ quý báu nhằm răn dạy, giáo dục cho chúng ta những điều hay lẽ phải. Trong bất kì hoàn cảnh nào thì mọi người sẽ nhìn vào cách cư xử để đánh giá con người chúng ta. Vì thế, muốn được mọi người tôn trọng thì phải trải qua quá trình rèn luyện, tu dưỡng bản thân, học cách trở thành người văn minh lịch sự, tinh tế trong từng lời ăn, tiếng nói, cử chỉ. Từ đó, vận dụng những kĩ năng đã học để có được cuộc sống tốt đẹp hơn.