KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Ngày soạn: 18/03/2025
Tuần: 27+28
TIẾT 42+43: BÀI 18 NHÀ HỒ VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC MINH (1400 – 1407)
(Thời lượng thực hiện: 2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Trình bày được sự ra đời của nhà Hồ.
- Giới thiệu được một số nội dung chủ yếu trong cải cách của Hồ Quý Ly và nêu được
tác động của những cải cách ấy đối với xã hội nhà Hồ.
- Mô tả được những nét chính về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh.
- Giải thích được nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Củng cố tư duy phản biện của học sinh về sự ra đời của nhà Hồ, về công cuộc cải
cách của Hồ Quý Ly và tác động của những cải cách đó.
- Hình thành ý thức suy luận về nguyên nhân dẫn đến thất bại của cuộc kháng chiến ấy
qua tư liệu được cung cấp, trình bày suy nghĩ cá nhân về câu nói của Hồ Nguyên
Trừng.
b. Năng lực chuyên biệt
- Khai thác và sử dụng được tư liệu sơ đồ và tư liệu văn bản , mục nhân vật lịch sử Hồ
Quý Ly và tư liệu hình ảnh.
- Trình bày được sự ra đời của nhà Hồ.
- Giới thiệu được một số nội dung chủ yếu trong cải cách của Hồ Quý Ly và nêu được
tác động của những cải cách ấy đối với xã hội nhà Hồ.
- Mô tả được những nét chính về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh.
- Giải thích được nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Minh.
2. Phẩm chất
- Giáo dục lòng yêu nước qua tinh thần tìm tòi sáng tạo, tìm tòi cái mới trong
công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
- Có ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho
HS.
- Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với
nội dung bài học.
- Máy tính, máy chiếu, bài powerpoint.
- Công cụ đánh giá: Quan sát, câu trả lời của học sinh, kết quả thảo luận nhóm.
2. Học sinh
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập
theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt
được đó là sự xâm lược của nhà Minh và cuộc kháng chiến của nhà Hồ, đưa học
sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài
mới.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Chiếu hình ảnh thành nhà Hồ và đặt câu hỏi:
Em hãy cho biết tên di tích lịch sử xuất hiện trong hình ảnh? Trình bày hiểu biết
của em về di tích lịch sử này?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
HS: Quan sát, phân tích hình ảnh.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV:
- Yêu cầu đại diện của một vài HS trình bày kết quả.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
HS:
- Đại diện báo cáo
- HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho bạn (nếu cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả và dẫn dắt vào nội dung bài mới
- Nhận xét, chốt kiến thức, chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới.
Sau 3 lần kháng chiến chống Mông Nguyên, nhà Trần lao vào con đường ăn
chơi truy lạc từ đó làm cho nhà Trần đi vào con đường suy yếu, không đủ sức
điều khiển triều chính lợi dụng tình hình đó nhà Minh đem quân hạch sách đủ
điều âm mưu muốn xâm lược nước ta. Nhà Hồ lên thay nhà Trần năm 1400 nhà
Minh càng xúc tiến hơn nữa âm mưu xâm lược của mình. Để biết được nhà Hồ
đã đối phó như thế nào trước sự xâm lược của nhà Minh, chúng ta cùng tìm
hiểu nội dung bài học hôm nay.
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1 Tìm hiểu Nhà Hồ thành lập
a. Mục tiêu:
- Trình bày được sự ra đời của nhà Hồ.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Đọc tư liệu trong SGK trang 77 và thảo luận theo nhóm cặp đôi (3p) trả lời các
câu hỏi:
1. Cuối thế kỉ XIV tình hình nước ta như thế nào?
2. Trước tình hình như vậy, Hồ Quý Ly đã làm gì? Giới thiệu đôi nét về Hồ Quý
Ly?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
HS:
- Đọc thông tin SGK, thảo luận theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV yêu cầu HS trả lời.
HS trả lời câu hỏi của GV.
GV mở rộng:
- GV có thể đặt câu hỏi về nhân vật lịch sử Chu Văn An. Sau đó, có thể cho HS
xem hình ảnh đền thờ Chu Văn An ở Hà Nội hoặc Hải Dương, cùng với ảnh
chụp tượng Chu Văn An được thờ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Qua
đó, nhấn mạnh đến đạo đức và lòng trung nghĩa của các nhà Nho cuối thời Trần.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

- GV giới thiệu về nhân vật Hồ Quý Ly, lí giải ý nghĩa tên nước Đại Ngu và
nguyên nhân Hồ Quý Ly cho xây thành mới ở Thanh Hóa.
Bước 4: Đánh giá kết quả
Nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
1. Nhà Hồ thành lập
- Cuối thế kỉ XIV, nhà Trần khủng hoảng suy yếu.
- Trước tình hình đó, năm 1400 Hồ Quý Ly phế truất vua Trần, lập ra nhà Hồ,
đổi tên nước là Đại Ngu.
2.2 Tìm hiểu Cải cách của Hồ Quý Ly
a. Mục tiêu
- Giới thiệu được một số nội dung chủ yếu trong cách cách của Hồ Quý Ly và
nêu được tác động của những cải cách ấy đối với xã hội thời nhà Hồ.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Đọc tư liệu trong SGK trang 78, 79 và thảo luận theo nhóm (5p) trả lời các câu
hỏi:
Nhóm 1,3: Nội dung cải cách của Hồ Quý Ly?
Nhóm 2,4: Trước tình hình như vậy, Hồ Quý Ly đã làm gì? Giới thiệu đôi nét về
Hồ Quý Ly?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
HS: Đọc thông tin SGK, hoạt động cá nhân sau đó thảo luận nhóm để thống
nhất đáp án
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV mời đại diện các nhóm trả lời.
HS lắng nghe, nhận xét, bổ sung
GV mở rộng: Em hãy cho biết sự khác nhau giữa tiền giấy và tiền đồng. Liên hệ
và cho biết ở Việt Nam hiện nay đang lưu hành phổ biến loại tiền nào. Vì sao?
+ GV có thể chia HS thành hai nhóm: một nhóm đề cao tiền đồng và một
nhóm đề cao tiền giấy để tranh biện với nhau, từ đó liên hệ thực tế hiện nay ở
Việt Nam.
+ Với hoạt động này, HS nêu được sự khác nhau giữa tiền giấy và tiền đồng:
nguyên liệu tạo ra tiến giấy rẻ hơn tiền đồng, tiền giấy không bị ô xi hoá như
tiền đồng nhất là trong điều kiện thời tiết như ở nước ta,... Hiện nay nước ta

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

đang lưu hành phổ biến tiền giấy vì tiến giấy có nhiều điểm ưu việt hơn tiền
đồng.
Bước 4: Đánh giá kết quả
Nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
2. Cải cách của Hồ Quý Ly
a) Nội dung cải cách (Hình 18.1 Sơ đồ nội dung cải cách của Hồ Qúy Ly trang
78 SGK.)
- Chính trị, hành chính
- Kinh tế, tài chính
- Quân sự, quốc phòng
- Văn hóa, giáo dục
b) Tác động của cải cách đến đời sống xã hội thời Hồ
- Ưu điểm: Cải cách của Hồ Quý Ly có nhiều điểm tiến bộ, góp phần củng cố
quyền lực của chính quyền trung ương, giảm bớt thế lực tầng lớp quý tộc, hạn
chế được nạn tập trung ruộng đất, tăng cường sức mạnh quân sự, tiềm lực kinh
tế đất nước và phát triển văn hoá – giáo dục.
- Hạn chế: Những cải cách đó vẫn còn chưa triệt để (như chính sách hạn nô) và
kết quả trong thực tế còn hạn chế.
2.3. Tìm hiểu Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh (1406 – 1407)
a. Mục tiêu
- Mô tả được những nét chính về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà
Minh.
- Giải thích được nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống quân xâm
lược Minh.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV nhắc lại nhiệm vụ:
Đóng vai làm MC và chuyên gia lịch sử để thảo luận về cuộc kháng chiến chống
quân xâm lược Minh (1406 – 1407).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS chuẩn bị phần trình bày của mình.
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
GV HS đóng vai, thực hiện nhiệm vụ đã giao từ buổi học hôm trước.
Các HS khác là những khán giả trong trường quay, lắng nghe và đặt câu hỏi cho
chuyên gia.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

Bước 4: Đánh giá kết quả
Nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức.
Nội dung ghi bảng
3. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Minh (1406 – 1407)
a) Cuộc xâm lược của quân Minh và thất bại của nhà Hồ.
- Lấy cớ “phù Trần, diệt Hồ”, tháng 11 năm 1406 nhà Minh huy động hơn 20
vạn quân do Trương Phụ và Mộc Thạnh chỉ huy sang xâm lược Đại Ngu.
- Cuối tháng 1 - 1407, quân Minh chiếm được thành Đa Bang và Đông Đô, nhà
Hồ phải rút quân về cố thủ ở Tây Đô. Đến tháng 6 - 1407, cuộc kháng chiến của
nhà Hồ thất bại.
b) Nguyên nhân thất bại
- Do những chính sách của nhà Hồ không được nhân dân ủng hộ.
- Nhà Hồ quá chú trọng vào việc xây dựng các phòng tuyến quân sự và lực
lượng quân đội chính quy nên tự “giam mình” trong thế trận phòng ngự bị động.
- Chưa kế thừa được truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc ta là chiến
tranh nhân dân.
3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập 1, 2 SGK.
b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập
GV hướng dẫn: xem lại nội dung bài, hai bàn làm 1 nhóm thực hiện nhiệm vụ:
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm để trả lời các câu 1,2 trong SGK.
1. Hoàn thành sơ đồ tư duy theo yêu cầu bên cạnh về những cải cách của Hồ
Quý Ly.
2. Lập niên biểu những sự kiện tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống quân
Minh của nhà Hồ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS dựa vào nội dung đã học, thảo luận nhóm hoàn thành bài tập.
Bước 3. Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- Đại diện HS trình bày phần bài làm của nhóm mình.
- HS nhận xét, bổ sung
Bước 4. Đánh giá kết quả
- GV nhận xét và kết luận.
4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Phát triển năng lực của HS thông qua yêu cầu vận dụng kiến thức,
kĩ năng vào thực tiễn.

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí

KHBD LS&ĐL - LỊCH SỬ 7

NĂM HỌC: 2024- 2025

b. Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV chia HS thành 8 nhóm, yêu cầu HS thảo luận, trả lời câu hỏi vào Phiếu học
tập số 1:
? Sự thất bại của nhà Hồ trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược để
lại bài học gì cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS các nhóm suy nghĩ, làm bài
Bước 3: Báo cáo kết quả trao đổi và thảo luận
- HS trình bày ý tưởng bài làm của nhóm mình.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, hướng dẫn hoàn thiện bài tập về nhà cho HS.
 - Phải lấy đoàn kết toàn dân làm sức mạnh, dựa vào dân mà đánh giặc.
- Phải giải quyết vấn đề lục đục trong nội bộ, đừng để nó là điểm yếu dẫn đến
những kết quả không mong muốn.
- Khi đánh giặc mạnh không nên đương đầu trực tiếp với giặc sẽ làm hao mòn
lực lượng của ta và không rút lui cố thủ mà phải bảo toàn lực lượng chờ thời cơ
phản công. 
Phiếu học tập số 1
Trường THCS:....
Lớp:......
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm…:
Câu hỏi: Sự thất bại của nhà Hồ trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm
lược để lại bài học gì cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
Trả lời:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
………………

GV: Nguyễn Thị Thanh Hướng

Tổ: KHXH

Trường THCS Hàm Trí