BÀI 4. NÉT ĐẸP VĂN HÓA VÀ CẢNH QUAN
( VĂN BẢN THÔNG TIN)
TIẾT …... ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
CUNG ĐƯỜNG CỦA KÍ ỨC, HIỆN TẠI VÀ TƯƠNG LAI
(Vũ Hoài Đức)
I. MỤC TIÊU
1. Về năng lực đặc thù
- Học sinh nhận biết được bố cục, mạch lạc của VB, cách trình bày dữ liệu, thông tin của người viết và đánh giá
hiệu quả của chúng
- Học sinh phân tích và đánh giá được tác dụng của các yếu tố hình thức (bao gồm phương tiện giao tiếp phi
ngôn ngữ) để làm tăng hiệu quả biểu đạt của VB thông tin.
- Học sinh biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việc thể hiện
thông tin chính của VB.
- Học sinh phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của VB, cách đặt nhan đề của tác giả.
- Học sinh nhận biết được thái độ và quan điểm của người viết và thể hiện được thái độ đồng ý hay không đồng
ý với nội dung của VB hay quan điểm của người viết và giải thích lí do
2. Về năng lực chung: Học sinh phát triển: Tư duy phản biện, năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề,..
3. Về phẩm chất: Liên hệ văn hóa truyền thống, vẻ đẹp của cổ xưa của Hà Nội.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, phiếu học tập
2. Thiết bị: Máy chiếu, bảng, dụng cụ khác nếu cần.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ
a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học
b. Nội dung thực hiện:
❖ GV chiếu video hình ảnh về tàu điện Hà Nội xưa qua link:
https://www.youtube.com/watch?v=-ojBhC4Vu6U
❖

HS theo dõi và nêu cảm nhận

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

GV dẫn dắt vào bài học

GV chiếu video và gợi dẫn
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh theo dõi
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh theo dõi
Bước 4. Kết luận, nhận định
Giáo viên dẫn dắt vào bài học
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục tiêu hoạt động:
- Học sinh nhận biết được bố cục, mạch lạc của VB, cách trình bày dữ liệu, thông tin của người viết và đánh
giá hiệu quả của chúng
- Học sinh phân tích và đánh giá được tác dụng của các yếu tố hình thức (bao gồm phương tiện giao tiếp phi
ngôn ngữ) để làm tăng hiệu quả biểu đạt của VB thông tin.
- Học sinh biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việc thể hiện
thông tin chính của VB.
- Học sinh phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của VB, cách đặt nhan đề của tác giả.
- Học sinh nhận biết được thái độ và quan điểm của người viết và thể hiện được thái độ đồng ý hay không
đồng ý với nội dung của VB hay quan điểm của người viết và giải thích lí do
b. Nội dung thực hiện:
❖ Giáo viên chia nhóm, HS thảo luận và tìm hiểu về văn bản theo phiếu học tập
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

1. Bố cục, nhan đề, thông tin cơ bản và cách trình bày thông tin

Giáo viên chia nhóm và đưa ra từng a. Bố cục
nhiệm vụ:



Phần 1: Sa-pô: Tóm tắt nội dung chính của VB.

❖ Nhiệm vụ 1. Học sinh xác định bố 

Phần 2: “Có lẽ ... nuối tiếc”: Trình bày giá trị lịch sử, khoa học

cục, mạch lạc của VB, cách trình bày

của hệ thống tàu điện Hà Nội được vận hành từ thời Pháp

dữ liệu, thông tin của người viết và

thuộc.

đánh giá hiệu quả của chúng, đánh 

Phần 3: “Ở các nước trên thế giới ... mang tính bền vững”: Nêu

giá được nhan đề và thông tin cơ bản

lí do vì sao nên khôi phục lại hệ thống tàu điện.

của văn bản
❖ Nhiệm vụ 2. Học sinh phân tích và
đánh giá được tác dụng của các yếu



Phần 4: Phần còn lại: Thể hiện mong muốn có một hệ thống tàu
điện vừa hiện đại vừa truyền thống, kết nối các địa điểm trong
thành phố.

tố hình thức (bao gồm phương tiện  Tất cả đều hướng đến chủ đề của văn bản là việc khôi phục hệ
giao tiếp phi ngôn ngữ) để làm tăng

thống tàu điện của Hà Nội

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

hiệu quả biểu đạt của VB thông tin.

b. Nhan đề:

❖ Nhiệm vụ 3. Học sinh biết suy luận - Cách đặt nhan đề “Cung đường của kí ức, hiện tại và tương lai”
và phân tích mối liên hệ giữa các chi có mối tương quan chặt chẽ với nội dung VB, vì VB trình bày ba
tiết và vai trò của chúng trong việc nội dung chính: 1. Hình ảnh tàu điện trong quá khứ; 2. Hiện tại –
thể hiện thông tin chính của VB.

thời điểm người viết viết bài này – hệ thống tàu điện đã bị gỡ bỏ; 3.

❖ Nhiệm vụ 4. Học sinh nhận biết Đề xuất xây dựng hệ thống tàu điện hiện đại nhưng vẫn mang hình
được thái độ và quan điểm của người bóng của tàu điện lịch sử.
viết và thể hiện được thái độ đồng ý - Đồng thời, nhan đề này: Cung đường của kí ức, hiện tại và tương
hay không đồng ý với nội dung của lai được hiểu là Cung đường hệ thống đường điện tại thủ đô: Đã
VB hay quan điểm của người viết và từng xuất hiện trong quá khứ, cần tiếp diễn đến hiện tại và phát
giải thích lí do
Thời gian: 20 phút
Chia sẻ và phản biện: 5 phút/nhóm

triển trong tương lai. Nhan đề mang tính gợi mở, không nói trực
tiếp vào đối tượng của văn bản thông tin mà gây tò mò, chờ mong
các thông tin được trình bày trong nội dung chính
c. Cách trình bày thông tin:

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

- Phần VB này được trình bày bằng cách nếu ý chính (hình ảnh

Học sinh thảo luận

những đoàn tàu điện vẫn nằm trong kí ức của người Hà Nội, làm

Bước 3. Báo cáo, thảo luận

nên nét đẹp riêng của Hà Nội); sau đó, nếu nội dung chi tiết.

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần - Tác dụng của cách trình bày này là lần lượt giúp người đọc hiểu
bài làm
rõ ý chính bằng các thông tin chi tiết.
Bước 4. Kết luận, nhận định

2. Yếu tố hình thức

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản

- Thông tin cơ bản: Khôi phục lại hệ thống tàu điện của Hà Nội
- Các yếu tố hình thức được sử dụng trong văn bản là: Sơ đồ
các tuyến tàu điện Hà Nội năm 1985 và hình ảnh
- Tác dụng: Tác dụng làm cho thông tin trong VB có tính trực
quan, dễ hiểu, hấp dẫn đối với người đọc.
3. Mối liên hệ giữa chi tiết và nội dung chính
Các chi tiết để làm rõ “Chắc hẳn nhiều người cũng đồng tình rằng,
tàu điện là kí ức đáng nhớ của Thủ đô trên nhiều phương diện” là:
1. Hệ thống tàu điện Hà Nội là chứng nhân cho quá trình chuyển
đổi mô hình phát triển kiểu thành thị phương Đông sang hình thái
đô thị hiện đại kiểu phương Tây.
2. Giá trị của mạng lưới tàu điện theo mô hình hướng tâm, là những
huyết mạch giao thông cơ bản của thành phố.
3. Bài học kinh nghiệm trong việc phát triển giao thông công cộng.
4. Hình ảnh những đoàn tàu điện vẫn nằm trong kí ức của người Hà

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Nội, làm nên nét đẹp riêng của Hà Nội.
4. Thái độ, quan điểm và cách đánh giá của người viết
Thái độ của người viết trong bài này là thái độ hoài
niệm hệ thống tàu điện của Hà Nội trước kia gắn với những giá trị
lịch sử, văn hoá. Quan điểm của người viết là nên khôi phục và xây
dựng hệ thống tàu điện vừa hiện đại, vừa thể hiện những giá trị của
lịch sử.
3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu hoạt động: HS chia sẻ được những cảm nhận, nhận định về quan điểm của người đư atin
b. Nội dung thực hiện
HS xem lại video từ đầu buổi học và chia sẻ về quan điểm của người đưa tin
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

HS có thể nêu ra một số nội dung:

Giáo viên giao nhiệm vụ: Từ nội dung - Hoài niệm, tiếc nuối
video

đầu

bài

học - Trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống xưa cũ

(https://www.youtube.com/watch?v=-

- Kì vọng vào tương lai của hệ thống tàu điện thủ đô

ojBhC4Vu6U) em hãy chia sẻ về quan
điểm của người đưa tin trong clip
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thực hiện
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày
Bước 4. Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia
sẻ tốt để cả lớp tham khảo
4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ
a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh liên hệ về vấn đề văn hóa truyền thống, thực trạng giao thông đô thị và các
vấn đề về việc khôi phục lại hệ thống tàu điện lịch sử của Hà Nội.
b. Nội dung thực hiện: HS tìm hiểu và chia sẻ về vấn đề: Có nên hay không nên khôi phục lại hệ thống tàu
điện lịch sử của Hà Nội.
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập

GV linh hoạt sử dụng phần chia sẻ của HS vì đây là câu hỏi mở.

Giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu
Có nên hay không nên khôi phục lại hệ
thống tàu điện lịch sử của Hà Nội.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Học sinh chia nhóm thực hiện thảo luận
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh trình bày
Bước 4. Kết luận, nhận định
GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia
sẻ tốt để cả lớp tham khảo

Phụ lục 1. Phiếu học tập theo nhóm

Phụ lục 2. Rubric thảo luận nhóm
Tiêu chí
đánh giá

Hình
thức báo
cáo

Nội
dung
báo
cáo/Chất
lượng

Chuẩn
đầu ra
Sản phẩm
hoàn thiện
về
mặt
hình thức
(Giấy
A3/A0
hoặc
powerpoint
hoặc bản
word hoặc
hình
ảnh…)
Sản phẩm
hoàn thiện
về
phần
nội dung
(Thực hiện

Trọng số
100%
(10 điểm)

20%
(2 điểm)

40%
(4 điểm)

Cần cố gắng
(0 – 4.9)
(0 điểm)
1. Bài làm sơ
sài
2. Chữ viết
cẩu
thả/lỗi
font chữ, sai
lỗi chính tả

(0
–
1.5
điểm)
1. Nội dung
bài làm quá
sơ sài, chỉ

Mô tả chất lượng
Đạt
Làm tốt
(5.0 – 6.9)
(7.0 – 8.4)
(1 điểm)
(1.5 điểm)
1. Bài làm sạch 1. Bài làm sạch
đẹp, rõ ràng
đẹp, rõ ràng.
2. Không lỗi 2. Không lỗi
font/ chữ viết dễ font/chữ đẹp, dễ
nhìn
nhìn
3. Mắc lỗi nhỏ 3. Không mắc lỗi
về chính tả chính tả
(Dưới 2 lỗi)

Xuất sắc
(8.5 – 10)
(2 điểm)
1. Bài làm sạch đẹp,
rõ ràng.
2. Không lỗi font/chữ
đẹp, dễ nhìn
3. Không mắc lỗi
chính tả
4. Có sự sáng tạo
trong hình thức

(1.6 – 2.5 điểm)
1. Nội dung bài
làm dừng ở mức
độ nhận biết, trả
lời theo dẫn

(3.1 – 4.0 điểm)
1. Nội dung bài làm ở
mức độ nhận biết,
thông hiểu.
2. Trả lời đúng câu

(2.6 – 3.0 điểm)
1. Nội dung bài
làm ở mức độ
nhận biết, thông
hiểu.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Điểm

sản
phẩm

Kĩ năng
trình
bày

Trả lời
câu hỏi
phản
biện

Hiệu
quả
nhóm

đúng trọng
tâm nhiệm
vụ, trả lời
đầy đủ các
ý và câu
hỏi phụ)

Trình bày
tự
tin,
giọng điệu
rõ
ràng,
hiểu vấn
đề
trình
bày
Hiểu vấn
đề
trình
bày và linh
hoạt xử lí
các
tình
huống
Đoàn kết,
có sự đồng
thuận, tất
cả thành
viên đều
có nhiệm
vụ riêng

10%
(1 điểm)

10%
(1 điểm)

10%
(1 điểm)

gạch vài ý
đầu
dòng,
chưa có liên
hệ,
dẫn
chứng, phản
biện.
2. Chưa trả
lơi đúng câu
hỏi trọng tâm
3. Không trả
lời đủ hết các
câu hỏi gợi
dẫn
(0 điểm)
Nói
nhỏ,
không tự tin
và không giao
tiếp
người
nghe

chứng có sẵn ở
tài liệu
2. Trả lời đúng
câu hỏi trọng
tâm
3. Không trả lời
đủ các câu hỏi
gợi dẫn (Dưới 2
câu)

2. Trả lời đúng
câu hỏi trọng
tâm
3. Trả lời được
toàn bộ câu hỏi
gợi dẫn tới vấn
đề
4. Có thêm các
phần dẫn chứng,
liên hệ, phản
biện.

hỏi trọng tâm
3. Trả lời được toàn
bộ câu hỏi gợi dẫn tới
vấn đề
4. Có thêm các phần
dẫn chứng, liên hệ,
phản biện.
5. Có sự sáng tạo
riêng

(0.1 – 0.5 điểm)
Nói nhỏ, tương
đối tự tin, ít giao
tiếp người nghe

(0.6 - < 1 điểm)
Nói vừa đủ,
tương đối tự tin,
thỉnh thoảng giao
tiếp người nghe

(1 điểm)
Nói to, rõ ràng, tự tin
và giao tiếp người
nghe tốt

(0 điểm)
Trả lời dưới
1/2 số câu hỏi
đặt ra

(0.1 – 0.5 điểm)
Trả lời trên 1/2
số câu hỏi đặt ra

(0.6 - < 1 điểm)
Trả lời được 2/3
số câu hỏi đặt ra

(1 điểm)

(0 điểm)
Chỉ khoảng
40%
thành
viên tham gia
hoạt động

(0.1 – 0.5 điểm)
1. Hoạt động
gắn kết
2. Có sự đồng
thuận
3. Khoảng 60%
thành viên tham
gia hoạt động

(0.6 - < 1 điểm)
1. Hoạt động gắn
kết
2. Có sự đồng
thuận và nhiều ý
tưởng khác biệt,
sáng tạo
3. Khoảng 80%
thành viên tham
gia hoạt động

(1 điểm)
1. Hoạt động gắn kết
2. Có sự đồng thuận
và nhiều ý tưởng
khác biệt, sáng tạo
3. Toàn bộ thành viên
đều tham gia hoạt
động

ĐIỂM TỔNG

Trả lời được toàn bộ
số câu hỏi đặt ra

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG