TUẦN 11 – BÀI 10,11.
Tiết 41
KIỂM TRA VĂN.
Ngaøy daïy:……………….
I/ MUÏC TIEÂU CAÀN ÑAÏT :
- Hệ thống hóa các kiến thức về các văn bản thuộc truyện kí Việt Nam.
1/ Kiến thức :
- Biết vận dụng kiến thức các văn bản truyện kí Việt Nam vào bài làm của mình.
2/ Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng diễn đạt và cách trình bày.
II .HÌNH THÖÙC
Töï luaän
III .THIEÁT LAÄP MA TRAÄN
Teân chuû ñeà
Vận dụng cao Cộng
T.KVN
Nhaän bieát
Thoâng hieåu
Vận dụng
Trong lòng mẹ
- Nhận biết
Viết đoạn văn
- Khái quát về Neâu nhaän
Lão Hạc
thông tin về nội dung / vấn xeùt / đánh giá nêu cảm nhận
Tức nước vỡ bờ tác giả, tác
về nhân vật /
đề chính mà
/ tư tưởng /
phẩm.
tư tưởng về
văn bản đề
tình cảm /
- Biện pháp
văn bản / đoạn
cập.
thái độ của
tu từ trong
trích.
- Hiểu được
tác giả thể
đoạn trích.
quan điểm, tư
hiện trong
- Tái hiện lại tưởng của tác
văn bản /
đoạn trích
giả
đoạn trích.
trong văn
- Hiểu được ý
- Nhận xét về
bản.
nghĩa/ chi tiết/ một giá trị
hình ảnh/ từ
nội dung /
ngữ trong văn
nghệ thuật
bản hoặc trong của văn bản /
đoạn trích.
đoạn trích.
- Rút ra bài
học về tư
tưởng / nhận
thức về bản
thân
Soá caâu
1
2
1
1
5
Soá ñieåm
2
3
3
2
10
Tỉ lệ
20%
30%
30%
20%
100%
IV. BIÊN SOẠN CÂU HỎI KIEÅM TRA
* Đề :
Câu 1: 2 điểm
“ Hoàng! Maøy coù muoán vaøo Thanh Hoùa chôi vôùi meï maøy khoâng?”
- Ñaây laø lôøi noùi cuûa ai? Trích töø taùc phaåm naøo? Taùc giaû laø ai?
- Em hieåu gì veà nhaân vaät naøy.
Caâu 2: 2 điểm
- Qua vaên baûn “ Laõo Haïc”, em hieåu Laõo Haïc laø moät ngöôøi nhö theá naøo?
- Em hoïc taäp ñöôïc ñieàu gì ôû laõo Haïc.
Caâu 3: 1 ñieåm
Neâu yù nghóa vaên baûn “ Töùc nöôùc vôõ bôø” cuûa Ngoâ Taát Toá.

Câu 4: 3 điểm
“... Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra.
Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu
khóc.”
- Đoạn văn treân noùi veà ai? Trích từ văn baûn naøo? Taùc giaû laø ai?
- Neâu noäi dung vaø ngheä thuaät cuûa ñoaïn vaên treân.
Caâu 5: 2 ñieåm
Viết một đoạn văn ngắn ( khoảng 6 dòng) nêu cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu trong
đoạn trích“ Tức nước vỡ bờ”.
V.HÖÔÙNG DAÃN CHAÁM
Câu
Câu 1

Câu 2
Caâu 3
Caâu 4

Caâu 5

Nội dung
- Đây là lời nói của : bà cô. (0,5 đ)
- Trích từ tác phẩm : Những ngày thơ ấu (0,5 đ)
-Tác giả : Nguyên Hồng (0,5 đ)
- Bà cô độc ác, tàn nhẫn, chia rẽ tình cảm mẹ con Hồng ( 0,5 đ)
Lưu ý : HS diễn đạt khác nhưng đúng ý vẫn chấm trọn điểm
- Lão Hạc thương yêu con, giàu lòng tự trọng… ( 1đ )
- Bài học : Có lòng tự trọng… ( 1 đ)
Lưu ý : HS diễn đạt khác nhưng đúng ý vẫn chấm trọn điểm.
Nhà văn NTT đã phản ánh hiện thực ( 0,25 đ) về sức phản kháng mãnh
liệt( 0,25 đ) chống lại áp bức ( 0,25 đ) của những người nông dân hiền
lành, chất phác. ( 0,25 đ)
-Đoạn văn trên nói về : Lão Hạc. (0,5 đ)
- Trích từ văn bản : Lão Hạc. (0,5 đ)
-Tác giả : Nam Cao (0,5 đ)
- Nội dung : Lão Hạc rất đau khổ khi phải bán cậu Vàng (0,75 đ)
- Nghệ thuật : Tự sự, biểu cảm, miêu tả.( 0,75 đ)
Lưu ý : HS diễn đạt khác nhưng đúng ý vẫn chấm trọn điểm.
- Vieát ñuùng hình thöùc ñoaïn vaên (0.5ñ)
- Ñoaïn vaên coâ ñoïng, coù caûm xuùc phuø hôïp vôùi noäi dung ñoaïn trích
(1.5 ñ)

Điểm
2 điểm

2 điểm
1 điểm
3 điểm

2 điểm

C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Ñoïc dieãn cảm các ñoaïn trích.
D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Xem trước bài : Luyện nói : kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
Tiết 42 . TLV -

LUYỆN NÓI : KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ KẾT
HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM.

Ngày dạy : …………………..
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Nắm chắc kiến thức về ngôi kể.
- Trình bày đạt yêu cầu một câu chuyện có kết hợp sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
1/ Kiến thức :
- Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể trong văn tự sự.
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.

- Những yêu cầu trình bày văn nói kể chuyện.
2/ Kĩ năng :
a/ Kĩ năng bài học :
- Kể được một câu chuyện theo nhiều ngôi kể khác nhau; biết lựa chọn ngôi kể phù hợp
với câu chuyện được kể.
- Lập dàn ý một bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Diễn đạt trôi chảy, gãy gọn, biểu cảm, sinh động câu chuyện kết hợp sử dụng các yếu tố
phi ngôn ngữ.
b/ Kĩ năng sống :
II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên :Bảng phụ.
2. Học sinh : Đọc trả lời câu hỏi : 1, 2, 3/ 91.
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ : không.
- Dẫn vào bài mới :
Giới thiệu nội dung luyện nói : kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
HĐ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

NỘI DUNG KIẾN THỨC
1/ Củng cố kiến thức
HĐ1. Ôn taäp veà ngoâi keå.
- Ngôi kể :
- Nhiệm vụ 1.
+ Kể theo ngôi thứ nhất : người kể xưng tôi, trực
Ôn lại các nội dung nói về ngôi kể trong văn tự sự ở
tiếp kể những gì mình trải qua, chứng kiến và
Ngữ văn 6, tập một.
nói được suy nghĩ, tình cảm của bản thân; kể
- Nhiệm vụ 2.
theo ngôi thứ ba : người kể giấu mình, kể câu
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau :
chuyện diễn ra một cách khách quan.
- Keå theo ngoâi thöù nhaát laø keå nhö theá naøo?
+ Việc thay đổi ngôi kể là do mục đích, ý đồ
- Nhö theá naøo laø keå theo ngoâi thöù ba?
nghệ thuật của người viết, giúp cách kể chuyện
- Neâu taùc duïng cuûa moãi loaïi ngoâi keå?
phù hợp với cốt truyện, nhân vật và hấp dẫn
- Trong khi keå taïi sao ngöôøi keå phaûi thay ñoåi ngoâi keå ? người đọc.
 HS trả lời câu hỏi.
- Vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
văn tự sự : sự kết hợp các yếu tố này tạo nên
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề
cách kể sinh động, có cảm xúc.
- Yêu cầu của việc kể chuyện theo ngôi kể kết
hợp với miêu tả và biểu cảm : rõ ràng, tự nhiên,
lưu loát, hấp dẫn.
HĐ 2. HD Luyện nói.
 Goïi HS ñoïc ñoaïn trích ôû SGK trang 110.
Yeâu cầu HS traû lôøi caùc caâu hoûi sau:
. Keå theo ngoâi thöù maáy ?
. Chæ ra caùc yeáu toá mieâu taû, bieåu caûm trong ñoaïn vaên ?
. Khi keå laïi ñoaïn vaên Töùc nöôùc vôõ bôø theo ngoâi thöù
nhaát caàn thay ñoåi caùc yeáu toá naøo ?
( Xöng toâi , chuyeån lôøi noùi tröïc tieáp -> giaùn tieáp , choïn
chi tieát taû – bieåu caûm phaûi phuø hôïp vôùi ngoâi thöù I )
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
 Gọi HS đọc yêu cầu trang 110.

2/ Luyeän noùi :
Toâi taùi xaùm maët , voäi vaøng ñaët con beù xuoáng
ñaát , chaïy ñeán ñôõ laáy tay ngöôøi nhaø lyù tröôûng
vaø van xin: “ Chaùu van ….. Tha cho !” “ Tha
naøy ! Tha naøy!”. Vöøa noùi haén vöøa bòch luoân
vaøo ngöïc toâi maáy bòch roài laïi saán ñeán troùi
choàng toâi.
Luùc naøy hình nhö quaù töùc , khoâng theå chòu
ñöôïc, toâi lieàn lieàu maïng cöï laïi :
- Choàng toâi… haønh haï !
Cai Leä taùt vaøo maët toâi moät caùi ñaùnh boáp , roài
haén cöù nhaûy vaøo caïnh choàng toâi. Toâi nghieán

HS tập nói ( goïi 2, 3 HS keå ) keát hôïp caùc yeáu toá ñieäu
boä, cöû chæ.
Yeâu cầu HS keå theo ngoâi thöù I
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.

hai haøm raêng :
- Maøy … maøy xem!
Roài toâi tuùm laáy coå haén , aán duùi ra cöûa. söùc leûo
kheûo cuûa anh chaøng nghieän chaïy khoâng kòp söùc
ñaåy cuûa toâi , neân haén ngaõ choûng queøo treân maët
ñaát , trong khi mieäng vaãn nham nhaûm theùt troùi
vôï choàng toâi.

C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Hãy lại kể lại câu chyện theo ngôi thứ nhất trong khi keå coù theå keát hôïp caùc ñoäng taùc , cöû
chæ , neùt maët ñeå mieâu taû vaø theå hieän tình caûm.
D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Ôn lại kiến thức về ngôi kể.
- Xem trước bài : Câu ghép
- Đọc đoạn trích/ 111.
- Trả lời câu hỏi :
+ Tìm các cụm C – V trong những câu in đậm.
+ Phân tích cấu tạo của những câu có hai hoặc nhiều cụm C – V.
+ Trong mỗi câu ghép các vế câu được nối với nhau bằng cách nào ?
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
- Kể chuyện, nghe kể chuyện và nhận xét trong các nhóm tự học.

Tiết 43 - TIẾNG VIỆT :
CÂU GHÉP.
Ngày dạy:………………...
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Nắm được đặc điểm của câu ghép, cách nối các vế câu ghép.
- Biết sử dụng câu ghép phù hợp với yêu cầu giao tiếp.
1/ Kiến thức :
- Đặc điểm của câu ghép.
- Cách nối các vế câu ghép.
2/ Kĩ năng :
a/Kĩ năng bài học :
- Phân biệt câu ghép với câu đơn và câu mở rộng thành phần.
- Sử dụng câu ghép phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
- Nối được các vế của câu ghép theo yêu cầu.
b/ Kĩ năng sống :
- Ra quyết định: nhận ra biết sử dụng câu ghép theo mục đích giao tiếp cụ thể.
- Giao tiếp trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi đặc điểm, cách sử dụng câu ghép.
II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên : Bảng phụ
2. Học sinh :
- Đọc đoạn trích / 111.
- Đọc trả lời câu hỏi : 1, 2,3,4/ 111,112.
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ : Nói giảm nói tránh.
- Thế nào là nói giảm nói tránh ? Cho ví dụ.
- Dẫn vào bài mới :
Ở tiểu học các em đã học về câu ghép, hôm nay chúng ta tiếp tục vào bài Câu ghép tìm hiểu đặc
điểm, về cách nối các vế của câu ghép
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

HĐ1. Tìm hiểu đặc điểm của câu ghép.
 Gọi HS đọc đoạn trích/111 và chú ý các từ in đậm.
 Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
- Tìm các cụm C – V trong các câu in đậm.
- Phân tích cấu tạo của những câu có hai hoặc nhiều
cụm C – V.
- Trình bày kết quả phân tích vào bảng theo mẫu / 112
(bảng phụ).
- Cho biết câu nào trong những câu trên là câu đơn, câu
nào là câu ghép ?
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
 Yeâu caàu HS cho VD : Caâu gheùp.

I/Tìm hiểu chung
1/ Đặc điểm của câu ghép.
- Câu ghép là những câu do hai hay nhiều cụm C
– V không bao chứa nhau tạo thành. Mỗi cụm C
– V này được gọi là một vế câu.
Vd: Tôi đọc sách còn Lan làm bài tập.

HÑ2. Tìm hiểu cách nối các vế câu.
 Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
- Döïa vaøo ñoaïn trích , haõy tìm theâm caâu gheùp. ( Caâu
1, 3)
- Trong moãi caâu gheùp , caùc veá caâu ñöôïc noái vôùi nhau
baèng caùch naøo ?
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV höôùng daãn HS tìm VD : Caâu gheùp coù duøng caëp
töø hoâ öùng ñeå noái.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
* KNS : Biết cách sử dụng câu ghép phù hợp với
hoàn cảnh tăng hiệu quả trong giao tiếp.
C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1/ BT1/113.
 Yêu cầu 3HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tâp1:
- Tìm câu ghép và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế
được nối với nhau bằng cách nào?
Mỗi HS làm một câu.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.

2/ Cách nối các vế câu
- Các vế của câu ghép được nối với nhau bằng
hai cách :
+ Dùng từ nối ( quan hệ từ, cặp quan hệ từ, cặp
phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với
nhau );
+Không dùng từ nối : theo cách này, giữa các vế
câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu
hai chấm.

II/ Luyện tập
1/ BT1/ 113 - Tìm caâu gheùp vaø caùch noái
a/ U van Daàn, u laïy Daàn !( Daáu phaåy)
. Daàn…nöõa !( Daáu phaåy)
. Chò…chöù ! !( Daáu phaåy)
. Saùng …khoâng ? ( Daáu phaåy)
. Neáu…ñaáy. ( Daáu phaåy)
b/ Coâ toâi…tieáng ( Daáu phaåy)
Giaù nhöõng…thoâi ( Daáu phaåy, thì )
c/ Toâi …cay cay ( Daáu hai chaám)
d/ Haén… quaù( Quan heä töø : bôøi vì)
2/ BT2/113.
2/ BT 2/ 113. Ñaët caâu
 Yêu cầu 4HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tập 2.
a/ Vì trôøi möa neân ñöôøng raát trôn.
- Đặt câu ghép với các cặp quan hệ từ cho sẵn.
b/ Nếu anh không học thì anh sẽ ở lại.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
c/ Tuy Lan học giỏi nhưng bạn không kiêu
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
ngạo.
d/ Không những Tuấn học giỏi mà Tuấn còn là
con ngoan.
3/ BT 3/113. Chuyển câu ghép vừa đặt thành câu ghép 3/ BT 3/113. Chuyển câu ghép vừa đặt thành câu

mới theo yêu cầu của a và b.
 Yêu cầu 8HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tập 3.
a/ Bỏ bớt một quan hệ từ.
b/ Đảo lại trật tự các vế câu.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
4/ BT4/114.
 Yêu cầu 3HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tập 4.
- Đặt câu ghép với các cặp từ hô ứng.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.

ghép mới theo yêu cầu của a và b.
a/ Vì trôøi möa , ñöôøng raát trôn.
b/ Ñöôøng raát trôn vì trôøi möa.
( töông töï boû bôùt moät quan heä töø vaø ñaûo laïi traät
töï caùc veá caâu ôû caâu b, c, d cuûa BT 2 ).
4/ BT4/ 114. Ñaët caâu vôùi caëp töø hoâ öùng.
a/ Trôøi chöa saùng noù ñaõ daäy.
b/ Anh ñi ñaâu thì toâi ñi ñaáy.
c/ Trôøi caøng möa to thì ñöôøng caøng ngaäp nöôùc.

D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Thế nào là câu ghép ?
- Neâu cách nối các vế câu ghép ?
- Xem trước bài : Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh.
- Đọc các văn bản / 114,115.
- Trả lời câu hỏi :
+ Mỗi văn bản trên trình bày, giới thiệu, giải thích điều gì ?
+ Em thường gặp các loại văn bản đó ở đâu ?
+ Hãy kể thêm một vài văn bản cùng loại mà em biết.
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
- - Tìm và phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu ghép trong một đoạn văn tự chọn.
Tiết44 - TLV:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH.
Ngày dạy : …………………….
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Nắm được đặc điểm, vai trò, tác dụng của văn bản thuyết minh.
1/ Kiến thức :
- Đặc điểm của văn bản thuyết minh.
- Ý nghĩa, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh.
- Yêu cầu của bài văn thuyết minh về nội dung, ngôn ngữ,...
2/ Kĩ năng :
a/ Kĩ năng bài học :
- Nhận biết văn bản thuyết minh, phân biệt văn bản thuyết minh và các kiểu văn bản đã học
trước đó.
- Trình bày các tri thức có tính chất khách quan, khoa học thông qua tri thức của môn Ngữ
văn và các môn học khác.
b/ Kĩ năng sống :
- Giao tiếp : trình bày ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách tạo lập bài văn thuyết minh về một
danh lam thắng cảnh.
- Suy nghĩ sáng tạo : thu nhập, xử lí thông tin phục vụ cho việc tạo lập bài văn thuyết minh về
một danh lam thắng cảnh.
II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên : Tranh về cây dừa, Huế…
2. Học sinh : - Đọc các văn bản / 114,115.
-Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 / 115.
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ : Luyện nói : kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm :

- Kể lại đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ ” theo ngôi kể thứ nhất.
- Dẫn vào bài mới : Chúng ta xem báo, nghe đài, xem tivi biết được nhiều kiến thức hay danh
lam thắng cảnh… những bài viết đó người ta gọi là văn thuyết minh. Vậy văn thuyết minh là gì ?
chúng ta cùng vào tìm hiểu
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
HĐ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
* HÑ1.HD Tìm hiểu vai troø vaø ñaëc ñieåm chung cuûa
vaên baûn thuyeát minh.
Nhiệm vụ 1. Tìm hiểu vai trò.
Yêu cầu HS ñoïc vaên baûn a, b, c / 114, 115.
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau :
- Giôùi thieäu tranh veà caây döøa vaø hoûi :
- Vaên baûn a trình baøy veà ñieàu gì cuûa caây döøa ?
- Vaên baûn b giaûi thích ñieàu gì cuûa laù caây ?
- Giôùi thieäu tranh Hueá soâng Höông, nuùi Ngöï .
- Vaên baûn c giôùi thieäu Hueá laø moät trung taâm nhö theá
naøo ?
- Em thöôøng gaëp caùc loaïi vaên baûn ñoù ôû ñaâu ?
- Haõy keå theâm moät vaøi vaên baûn cuøng loaïi maø em
bieát ?
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
Nhiệm vụ 2. Tìm hiểu đặc điểm.
Yêu cầu HS thảo luận nhóm với câu hỏi sau :
- Caùc vaên baûn treân coù theå xem laø vaên baûn töï söï hay
mieâu taû, nghò luaän khoâng ? Taïi sao ? Chuùng khaùc vôùi
vaên baûn aáy ôû choå naøo ?
- Caùc vaên baûn treân coù nhöõng ñaëc ñieåm chung naøo laøm
chuùng trôû thaønh moät kieåu rieâng ?
- Caùc vaên baûn treân ñaõ thuyeát minh veà ñoái töôïng baèng
nhöõng phöông thöùc naøo ?
- Ngoân ngöõ cuûa caùc vaên baûn treân coù ñaëc ñieåm gì ?
Đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
GV nhaän xeùt boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1/ BT1/ 117.
Yêu cầu HS đọc các văn bản / 117,118.
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau :
- Các văn bản đó có phải là văn bản thuyết minh
không ? Vì sao ?
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
2/ BT2 / 118.
Yêu cầu HS đọc lại văn bản / 105.
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau :

NỘI DUNG KIẾN THỨC
I/ Vai troø vaø ñaëc ñieåm chung cuûa vaên baûn
thuyeát minh.
1/ Vai trò :
- Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức khách
quan về mọi lĩnh vực của đời sống.

2/ Ñaëc ñieåm :
- Tác dụng : giúp người đọc hiểu về các sự vật,
hiện tượng trong đời sống.
- Phạm vi sử dụng : thông dụng, phổ biến trong
đời sống.
- Tính chất : khách quan, chân thực, hữu ích.
- Ngôn ngữ : trong sáng, rõ ràng.

II/ Luyeän taäp :
1/ BT1/ 117. Laø caùc vaên baûn thuyeát minh vì:
a/ vaên baûn cung caáp kieán thöùc lòch söû.
b/ Vaên baûn cung caáp kieán thöùc khoa hoïc sinh
vaät.
2/ BT2/ 118. Vaên baûn nhaät duïng.
-Vaên nghò luaän ñeà xuaát hoaït ñoäng tích cöïc baûo
veä moâi tröôøng.

- Văn bản đó thuộc loại văn bản nào ? Phần nội dung
- Söû duïng yeáu toá thuyeát minh ñeå neâu taùc haïi
thuyết minh trong văn bản này có tác dụng gì?
cuûa vieäc söû duïng bao bì ni loâng.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
3/ BT3 / 118: Caùc vaên baûn khaùc cuõng caàn yeáu
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
toá thuyeát minh.Vì :
3/ BT3 / 118.
- Tự sự : giới thiệu sự việc, nhân vật ...
Yêu cầu HS thảo luận nhóm với câu hỏi sau :
- Miêu tả : giới thiệu cảnh vật, con người, thời
- Các văn khác như tự sự, nghị luận, biểu cảm, miêu tả
gian, không gian …
có cần yếu tố thuyết minh không ? Vì sao ?
- Biểu cảm : giới thiệu đối tượng gây cảm xúc là
Đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
con người hay sự vật …
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
-Nghị luận : giới thiệu luận điểm, luận cứ…
GV nhaän xeùt boå sung vaø choát laïi vấn đề.
D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Văn bản thuyết minh có đặc điểm gì ?
- Neâu vai trò của văn bản thuyết minh ?
- Xem trước bài Ôn dịch, thuốc lá
- Đọc văn bản / 118,119.
- Trả lời câu hỏi :
+ Phân tích việc dùng dấu phẩy trong đầu đề của văn bản : Ôn dịch, thuốc lá.
+ Vì sao tác giả dẫn lời Trần Hưng Đạo bàn về việc đánh giặc trước khi phân tích tác hại
của thuốc lá ? Điều đó có tác dụng gì trong lập luận ?
+ Vì sao tác giả đưa số liệu so sánh tình hình hút thuốc lá ở nước ta với các nước Âu – Mĩ
trước khi đưa ra kiến nghị : Đã đến lúc mọi người đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này ?
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
- Tìm đọc thêm các văn bản thuyết minh khác
TUẦN 12 – BÀI 12.
Tiết 45
VĂN BẢN :

ÔN DỊCH, THUỐC LÁ.

Theo Nguyễn Khắc Viện.

Ngày dạy: ……………………………….
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Biết cách đọc – hiểu, nắm bắt các vấn đề xã hội trong một văn bản nhật dụng.
- Có thái độ quyết tâm phòng chống thuốc lá.
- Thấy được sức thuyết phục bởi sự kết hợp chặt chẽ phương thức lập luận và thuyết minh trong
văn bản.
1/ Kiến thức :
- Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khỏe con người và đạo đức xã
hội.
- Tác dụng của phương thức biểu đạt lập luận và thuyết minh trong văn bản.
2/ Kĩ năng :
a/Kĩ năng bài học :
- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết.
- Tích hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xã hội.
b/ Kĩ năng sống :
- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ, phản hồi / lắng nghe tích cực về tác hại và những tổn thất to lớn do
nạn dịch thuốc lá gây cho con người.
- Suy nghĩ sáng tạo : phân tích, bình luận về tính thuyết phục, tính hợp lí trong lập luận của
II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên : Tranh thuốc lá gây bệnh.
2. Học sinh : - Đọc trả lời câu hỏi : 1, 2,3/ 107.
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ : Thông tin về ngày trái đất năm 2000.
- Em cho biết văn bản giải thích tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông như thế nào ?
- Qua văn bản này, em có nhận thức gì việc bảo vệ môi trường ?
- Dẫn vào bài mới : Chúng ta đi khắp các quán cà phê thì đều thấy trên tay các chú, anh thanh
niên cầm điếu thuốc, nhả khói mù mịch. Họ không biết tác hại của khói thuốc lá như thế nào ?
chúng ta cùng vào tìm hiểu bài học hôm nay…
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
HĐ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
HĐ 1. Tìm hiểu chung
Nhiệm vụ 1. Đọc văn bản
 GV hướng dẫn đọc.
 GVñoïc maãu, goïi 2HS ñoïc tieáp.
- Nhận xét, đánh giá.
Nhiệm vụ 2. HD tìm hiểu chung
Yêu cầu HS đọc chú thích / 106.
 Yêu cầu HS trả lời các câu :
+ Văn bản trên thuộc kiểu văn bản gì ?
+ Em giaûi thích caùch trình baøy vaø yù nghóa cuûa teân
vaên baûn?(Thuoác laù?Oân dòch?Daáu phaåy ngaên caùch )
+ Tỉm những thuật ngữ khoa học sử dụng trong văn bản
?
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
HĐ2. Đọc – hiểu văn bản
Nhiệm vụ 1. Tìm hiểu nội dung văn bản
Yêu cầu HS ñoïc laïi ñoaïn 2 .
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi :
- Taïi sao taùc giaû daãn lôøi Traàn Höng Ñaïo baøn veà vieäc
ñaùnh giaëc tröôùc khi phaân tích taùc haïi cuûa thuoác laù ?
- Ñieàu ñoù coù taùc duïng gì trong laäp luaän ?
- Em haõy phaân tích hình aûnh taèm aên daâu ?
- Khoùi thuoác laù coù taùc haïi nhö theá naøo ?
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
* GDLH :Bổ sung theâm veà taùc haïi cuûa khoùi thuoác
laù.
Yêu cầu HS ñoïc laïi ñoaïn 3.
Yêu cầu HS thảo luận nhóm với câu hỏi sau :
- Vì sao taùc giaû ñaët giaû ñònh “Coù ngöôøi baûo: Toâi
huùt,toâi bò beänh maëc toâi” röôùc khi neâu leân nhöõng taùc
haïi veà phöông dieän xaõ hoäi cuûa thuoác laù
- Vì sao taùc giaû ñöa ra nhöõng soá lieäu ñeå so saùnh tình
hình huùt thuoác laù ôû nöôùc ta vôùi caùc nöôùc Aâu – Mó
tröôùc khi ñöa ra kieán nghò ?
Đại diện nhóm trả lời câu hỏi.

NỘI DUNG KIẾN THỨC
I/ Tìm hiểu chung

- Ôn dịch, thuốc lá thuộc kiểu văn bản nhật dụng
đề cập đến vấn đề xã hội có nhiều tác hại. Nhan
đề văn bản thể hiện quan điểm, thái độ đánh giá
đối với tệ nạn thuốc lá.
- Một số thuật ngữ khoa học .

II/ Đọc- hiểu văn bản.
1/ Nội dung :
- Thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng của loài
người.
- Thuốc lá không chỉ làm hại tới sức khỏe mà
còn gây ảnh hưởng xấu về đạo đức.

Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
GV nhaän xeùt boå sung vaø choát laïi vấn đề.
* KNS : Quyết tâm phòng chống tệ nạn thuốc lá và
vận động mọi người xung quanh cùng thực hiện.
Nhiệm vụ 2. Tìm hiểu hình thức.
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi :
- Em cho biết văn bản trên kết hợp các phương thức
nào ?
- Tác giả sử dụng thủ pháp nghệ thuật nào trong văn bản
?
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
Nhieäm vuï 3. Tìm hieåu yù nghóa vaên baûn
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:
- Qua văn bản này, tác giả muốn gửi gấm điều gì ?
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
* GDMT : Tuyên truyền chống thuốc lá, khuyên
người thân hạn chế, rồi bỏ thuốc lá, bản thân không
đua đòi, không tập hút thuốc, không coi việc hút
thuốc là biểu hiện sành điệu, quý phái…

2/ Hình thức :
- Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động
với thuyết minh cụ thể, phân tích trên cơ sở khoa
học.
- Sử dụng thủ pháp so sánh để thuyết minh một
cách thuyết phục một vấn đề y học liên quan đến
tệ nạn xã hội.

3/ Ý nghĩa văn bản :
- Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra
tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con
người, từ đó phê phán và kêu gọi mọi người
ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá.

C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Làm bài tập 1, 2 T 122.
D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Hãy nêu nội dung, hình thức của văn bản Ôn dịch, thuốc lá ?
- Cho biết ý nghĩa của văn bản Ôn dịch, thuốc lá ?
- Xem trước bài Câu ghép ( tiếp theo )
+ Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép ( sgk / 123) là quan hệ gì ?.
+ Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì ?
+ Hãy nêu thêm những quan hệ ý nghĩa có thể có giữa các vế câu ?
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
- Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về tác hại của tệ nghiện thuốc lá và khói thuốc lá đối với sức khỏe
con người và cộng đồng.

Tiết 46.
TIẾNG VIỆT :
CÂU GHÉP ( tiếp theo ).
Ngày dạy: ……………………..
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Nắm chắc quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu của câu ghép.
1/ Kiến thức :
- Mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép.
- Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép.
2/ Kĩ năng :
a/Kĩ năng bài học :

- Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp.
- Tạo lập tương đối thành thạo câu ghép phù hợp với yêu cầu giao tiếp.
b/ Kĩ năng sống :
- Ra quyết định: nhận ra biết sử dụng câu ghép theo mục đích giao tiếp cụ thể.
- Giao tiếp trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi đặc điểm, cách sử dụng câu ghép.
II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên : Bảng phụ
2. Học sinh :
- Đọc câu ghép / 123.
- Đọc trả lời câu hỏi : 1, 2/ 123.
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15 phút lần 2 Câu ghép ( đề phần sau )
- Dẫn vào bài mới : Tiết trước chúng ta tìm hiểu đặc điểm, cách nối các vế của câu ghép. Hôm
nay chúng ta tìm hiều quan hệ ý nghĩa … vào Câu ghép ( tiếp theo).
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
HĐ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
HĐ1. Tìm hiểu quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu.
 Gọi HS đọc câu ghép /123.
 Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép là
quan hệ gì ?.
- Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa
gì ?
- Hãy nêu thêm những quan hệ ý nghĩa có thể có giữa
các vế câu ?
- Cho ví dụ minh họa.
 HS trả lời câu hỏi.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề theo chuẩn
kiến thức.
* KNS : Biết cách sử dụng câu ghép phù hợp với
hoàn cảnh tăng hiệu quả trong giao tiếp.
C/ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1/ BT1/123.
 Yêu cầu 5HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tâp1:
- Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong những
câu ghép và cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì ?
Mỗi HS làm một câu.
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.

NỘI DUNG KIẾN THỨC
I/Tìm hiểu chung.
- Các vế của câu ghép có quan hệ ý nghĩa mật
thiết với nhau. Đó có thể là các quan hệ nguyên
nhân, điều kiện ( giả thuyết ), tương phản, tăng
tiến, lựa chọn, bổ sung, tiếp nối, đồng thời, giải
thích…
- Mối quan hệ giữa các vế câu ghép được đánh
dấu bằng các quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng.
Vd: Tôi càng đọc sách, tôi càng say mê.

III/ Luyện tập
1/ BT1/ 123. Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các
vế câu và mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa :
a/ Veá 1, 2 : Nguyeân nhaân - keát quaû ( vì ); veá 2,
3 : quan heä giaûi thích.
b/ Quan heä ñieàu kieän ( ÑK – KQ )
c/ Các vế có quan heä taêng tieán.
d/ Các vế có quan heä töông phaûn.
e/ Hai caâu gheùp : quan heä noái tieáp ( roài ) quan
2/ BT2/113.
heä nguyeân nhaân - kết quả ( ngaàm hieåu).
Yêu cầu 3HS lên bảng làm với yêu cầu :
2/ BT 2 /124:
- Tìm câu ghép trong đoạn trích/ 124.
-Đoạn trích (1): quan heä giữa các vế ở cả 4 caâu
- Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong mỗi
gheùp đều quan heä ñieàu kieän - veá ñaàu chæ ñieàu
câu ghép.
- Có thể tách mỗi vế câu trên thành một câu đơn không ? kieän, veá sau chæ keát quaû.
Vì sao ?
--Đoạn trích (2): quan heä giữa các vế ở cả hai
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
caâu gheùp đều là quan heä nguyeân nhaân veá ñaàu
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
chæ nguyeân nhaân, veá sau chæ keát quaû.

 Không nên tách mỗi vế câu trong các câu
ghép đã cho thành câu đơn vì ý nghĩa của các vế
câu có quan hệ chặt chẽ với nhau.
3/ BT 3/125.
3/BT 3/ 125
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau:
- Xét về lập luận, mỗi câu ghép trình bày một
- Xét về lập luận, có thể tách mỗi vế của những câu việc mà Lão Hạc nhờ ông giáo. Neáu taùch moãi
ghép ấy thành câu đơn không ? Vì sao ?
veá caâu trong töøng caâu gheùp thaønh moät caâu ñôn
- Xét về giá trị biểu hiện, những câu ghép dài như vậy thì khoâng ñaûm baûo ñöôïc tính maïch laïc cuûa laäp
có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả lời lẽ của
luaän.
nhân vật ?
- Xét về giá trị biểu hiện, tác giả cố ý viết caâu
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
daøi ñeå taùi hieän caùc keå lể daøi doøng cuûa Laõo
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
Haïc.
4/ BT4/125.
4/BT 4 / 125:
 Yêu cầu 2HS lên bảng làm với yêu cầu của bài tập
- Quan hệ ý nghĩa giữa các câu ghép thứ hai là quan hệ
a/ Quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép thứ
gì ? Có nên tách mỗi vế câu thành một câu đơn không ? 2 là quan hệ điều kiện- kết quả, không tách thành
Vì sao ?
các câu đơn.
- Thử tách mỗi vế câu trong câu ghép thứ nhất và thứ ba b/ Nếu tách mỗi vế thành một câu đơn thì ta có
thành một câu đơn. So sánh cách viết ấy với cách viết
cảm tưởng nhân vật nói nhát gừng vì quá nghẹn
trong đoạn trích, qua mỗi cách viết, em hình dung nhân ngào, đau đớn.
vật nói như thế nào ?
- Viết như tác giả khiến ta hình dung ra sự kể lể,
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung.
van vỉ tha thiết của nhân vật.
 GV nhaän xeùt, boå sung vaø choát laïi vấn đề.
D/ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Neâu quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu của câu ghép ?
- Xem trước bài Phương pháp thuyết minh.
- Đọc lại các đoạn văn / 127,128.
- Trả lời câu hỏi :
+ Cho biết các văn bản ấy đã sử dụng các loại tri thức gì ?
+ Bằng trí tưởng tượng, suy luận có thể có tri thức để làm bài văn thuyết minh được không ?
E/ HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
- Tìm câu ghép và phân tích quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu của những câu ghép trong một
đoạn văn cụ thể.
Kiểm tra 15 phút lần 2
Đề :
“ Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất :
lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.” ( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu).
1. Tìm câu ghép trong đoạn văn trên.(3Đ)
2. Vẽ sơ đồ mô hình cấu trúc của câu ghép này.(3Đ)
3. Từ đó, hãy cho biết:
a. Thế nào là câu ghép?( 2Đ)
b. Câu ghép này được nối với nhau bằng phương tiện gì? (2 Đ)
Hướng dẫn chấm:
1) Xác định đúng câu ghép:
Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.(3đ)
2) Vẽ sơ đồ:
Tôi //lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi// càng thắt lại, khóe mắt tôi// đã cay cay.
Ghi chú đầy đủ: CN1, VN1; CN2, VN2; CN3, VN3 theo thứ tự.(3đ)
- Vẽ đúng mỗi cụm, ghi chú đầy đủ được 1đ
3) a) Câu ghép: là những câu do 2 hoặc nhiều cum C-V không bao chứa nhau tạo thành. Mỗi cụm
C-V này được gọi là 1 vế câu. (2đ)

b) Câu ghép trên ...