Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 1: CÁCH MẠNG TƯ SẢN
VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
BÀI 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁCH MẠNG TƯ SẢN
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Trình bày được tiền đề của các cuộc cách mạng tư sản về kinh tế, chính trị, xã hội, tư
tưởng.

-

Phân tích được mục tiêu, nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực của các cuộc cách
mạng.

-

Trình bày được kết quả, ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giải quyết vấn đề: Thông qua việc trình bày được kết quả quả, ý nghĩa của
các cuộc cách mạng tư sản.

-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thông qua hoạt động nhóm, trao đổi thảo luận và báo
cáo sản phẩm học tập để tìm hiểu một số vấn đề chung về cách mạng tư sản.

Năng lực riêng:
-

Năng lực tìm hiểu lịch sử: Thông qua việc khai thác các nguồn sử liệu trình bày được
tiền đề của các cuộc cách mạng tư sản về kinh tế, chính trị, xã hội, tư tưởng.

-

Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Thông qua việc khai thác các thông tin, tư liệu,
quan sát hình ảnh để phân tích được mục tiêu, nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực
của các cuộc cách mạng.

3. Phẩm chất:
-

Chăm chỉ: tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập để giải quyết vấn đề.
1

-

Trách nhiệm: có trách nhiệm trong học tập và trung thực khi tìm hiểu về các sự kiện
lịch sử.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

Giáo án, SHS, SGV Lịch sử 11.

-

Máy tính, máy chiếu (nếu có).

-

Phiếu học tập, giấy A0, bảng phụ,...

-

Tư liệu, tranh ảnh, đoạn phim, video có liên quan đến bài học Một số vấn đề chung về
cách mạng tư sản.

2. Đối với học sinh
-

SHS Lịch sử 11.

-

Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo
yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài
mới.
b. Nội dung: GV trình chiếu cho HS quan sát, nhận diện một số nhà lãnh đạo cách mạng
(Crôm-oen – Anh, Oa-sinh-tơn – Bắc Mỹ, Rô-be-spie – Pháp) và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Các nhân vật này là ai? Em biết gì về nhân vật này?
+ Các nhân vật này có những đóng góp gì?
c. Sản phẩm: HS trình bày một số hiểu biết của bản thân về các nhà lãnh đạo cách mạng”
Crôm-oen – Anh, Oa-sinh-tơn – Bắc Mỹ, Rô-be-spie – Pháp.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về ba nhân vật lịch sử Ô-li-vơ Crôm-oen,
G.Oa-sinh-tơn, Rô-be-spie:

2

Ô-li-vơ Crôm-oen

Oa-sinh-tơn

Rô-be-xpi-e
- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh, thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi:
+ Các nhân vật này là ai? Em biết gì về nhân vật này?
+ Các nhân vật này có những đóng góp gì?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, dựa vào kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân, trao đổi theo nhóm
đôi và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ, hướng dẫn HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

3

- GV mời đại diện 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp một số hiểu biết của bản thân về ba nhà lãnh
đạp cách mạng Ô-li-vơ Crôm-oen, Oa-sinh-tơn, Rô-be-spie.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:
+ Crôm-oen: là nhà lãnh đạo chính trị và quân sự người Anh. Ông là một trong những chỉ
huy trong cuộc nội chiến Anh. Sau khi vua Sác-lơ I bị xử tử, Crôm-oen chinh phục Ai-len,
Xcốt-len và cai trị với tư cách Huân tước bảo hộ từ năm 1653 cho tới khi ông qua đời (năm
1658). Có sử gia gọi ông là “tên độc tài giết vua”, nhưng cũng có ý kiến coi ông là “anh
hùng của tự do và dân chủ”.
+ Oa-sinh-tơn: là người lãnh đạo cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ. Năm 1775, ông được tổ chức Quân lục địa bầu làm Tổng tư lệnh. Khi mới bắt đầu,
quân lục địa gặp rất nhiều khó khăn, liên tiếp thua trận. Tuy nhiên, với sự dẫn dắt của Oasinh-tơn cùng với sự trợ giúp của quốc tế, chiến thắng trong trận I-oóc-tao buộc Anh phải kí
Hòa ước Pa-ri (1783), công nhận nền độc lập của Mỹ. Năm 1789, Oa-sinh-tơn được bầu
làm tổng thống đầu tiên của Mỹ. Tên tuổi và hình ảnh của công có ở nhiều nơi như trên
đồng tiền 2 đô la, tên thủ đô và một bang của Mỹ.
+ Rô-be-spie: là người lãnh đạo chủ chốt của phái Gia-cô-banh. Dưới sự lãnh đạo của Rôbe-spie, quần chúng nhân dân Pháp đã đánh bại thù trong giặc ngoài, bảo vệ nền độc lập
dân tộc và nền chuyên chính dân chủ cách mạng. Trong giai đoạn cầm quyền, Rô-be-spie
ban hành nhiều chính sách tiến bộ, có công bảo vệ nước Pháp trước sự xâm lược từ bên
ngoài, nhưng khi lực lượng tư sản phản cách mạng làm cuộc đảo chính lật đổ nền dân chủ
của phái Gia-cô-banh, ông bị buộc tội phản bội và bị đưa ra xử tử (1794).
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1 – Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về tiền đề của cách mạng tư sản
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về tiền đề kinh tế
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được tiền đề của các cuộc cách mạng tư
sản về kinh tế.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Bảng 1, Tư liệu, Hình 2, thông tin
trong mục 1a SGK tr.4, 5 và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Trình bày tiền đề kinh tế dẫn
4

đến Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Cách
mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về tiền đề kinh tế

1. Tiền đề của cách

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

mạng tư sản

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Bảng 1, Tư a. Kinh tế
liệu, Hình 2, thông tin trong mục 1a SGK tr.4, 5 và hoàn Kết quả Phiếu học tập số
thành Phiếu học tập số 1: Trình bày tiền đề kinh tế dẫn 1 đính kèm dưới Nhiệm vụ
đến Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh độc lập của 13 1.
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tiền đề kinh tế của một số
cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
13 thuộc
Anh

địa Anh ở

Pháp

Bắc Mỹ
Kinh tế
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
Trong các quốc gia diễn ra các cuộc mạng tư sản, quốc
gia nào có sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa tiêu
5

biểu nhất? Vì sao?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác tư liệu, hình ảnh, thông tin trong mục,
làm việc cá nhân và hoàn thành Phiếu học tập số 1.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày tiền đề dẫn đến
Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp
theo Phiếu học tập số 1.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi mở rộng: Trong các
quốc gia, sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Anh
là tiêu biểu nhất.
+ Gắn với hiện tượng “cừu ăn thịt người”, dẫn tới sự ra
đời tầng lớp quý tộc mới.
+ Là thảm cảnh của người nông dân nước Anh trong
phong trào “rào đất cướp ruộng”.
+ Quý tộc mới đuổi nông dân ra khỏi những mảnh đất
đang canh tác, biến thành đồng cỏ nuôi cừu, kinh doanh
thu lợi nhuận → Tích lũy tư bản nguyên thủy.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung
ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số
1.
- GV kết luận:
+ Kinh tế tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển trong
lòng chế độ phong kiến hoặc chế độ thuộc địa.
+ Sự phát triển gặp phải nhiều rào cản của Nhà nước
phong kiến hay chính sách cai trị hà khắc của chính
quốc đối với thuộc địa.
6

+ Để mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển cần
phải xoá bỏ những rào cản đó.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tiền đề kinh tế của một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
Anh
Kinh tế

13 thuộc địa Anh

Pháp

ở Bắc Mỹ

Đầu thế kỉ XVII, Anh Giữa thế kỉ XVI, công Cuối thế kỉ XVIII,
là nước có nền kinh tế thương nghiệp tư bản công thương nghiệp
phát triển nhất châu Âu. chủ nghĩa tại 13 thuộc ở Pháp rất phát triển.
- Công nghiệp len, dạ.

địa Anh ở Bắc Mỹ ngày - Máy móc được sử

- Sản xuất của công càng phát triển.

dụng

ngày

càng

trường thủ công chiếm - Miền Bắc: công trường nhiều.
ưu thế hơn sản xuất của thủ công rất phổ biến.
phường hội.

- Các công ty thương

- Miền Nam: kinh tế đồn mại Pháp đẩy mạnh

→ Giai cấp tư sản và điền, trang trại phát triển. buôn bán với nhiều
quý tộc mới giàu lên

nước châu Âu và

nhanh chóng.

châu Á.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về tiền đề chính trị
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được tiền đề của các cuộc cách mạng tư
sản về chính trị.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 3, thông tin trong mục 1b
SGK tr.6 và thực hiện các nhiệm vụ:
- Nhiệm vụ 1: Trình bày tiền đề về chính trị của Cách mạng tư sản Anh.
- Nhiệm vụ 2: Trình bày tiền đề về chính trị của Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ.
- Nhiệm vụ 3: Trình bày tiền đề về chính trị của Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tiền đề chính trị của các cuộc cách mạng tư sản và
chuẩn kiến thức của GV.
7

d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về tiền đề chính trị
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 3,
thông tin trong mục 1b SGK tr.6, thảo luận và trả lời câu
hỏi:
- Trình bày tiền đề về chính trị của Cách mạng tư sản
Anh.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
b. Chính trị
- Ở Anh: vua Sác-lơ I
(chỗ dựa là tầng lớp quý
tộc, Giáo hội Anh) cản trở
việc kinh doanh, làm giàu
của tư sản, quý tộc mới.
- Ở 13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ: chính phủ Anh

- Trình bày tiền đề về chính trị của Chiến tranh giành thi hành nhiều chính sách
độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
kìm hãm sự phát triển
- Trình bày tiền đề về chính trị của Cách mạng tư sản kinh tế của Bắc Mỹ.
Pháp.

- Ở Pháp: duy trì chế độ
quân chủ chuyên chế, vua
có quyền tuyệt đối.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác Hình 3, Bảng 2, thông tin trong mục, thảo
luận và hoàn thành nhiệm vụ.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
8

- GV mời đại diện 1 – 2 cặp đôi lần lượt trình bày tiền
đề về chính trị của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh
giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách
mạng tư sản Pháp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung
ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Chính sách cai trị của Nhà nước phong kiến, thực dân
gây ra sự bất mãn ngày càng lớn cho giai cấp tư sản và
các tầng lớp khác trong xã hội.
+ Họ đấu tranh để xoá bỏ ách áp bức, bóc lột.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu về tiền đề xã hội
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được tiền đề của các cuộc cách mạng tư
sản về xã hội.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 4, Tư liệu, đọc thông tin
trong mục 1c SGK tr.6, 7 và trả lời câu hỏi: Nêu tiền đề xã hội của Cách mạng tư sản Anh,
Chiến tranh độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tiền đề xã hội của các cuộc cách mạng tư sản và chuẩn
kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu về tiền đề xã hội

c. Xã hội

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Ở Anh: mâu thuẫn giữa

- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 4 và yêu cầu HS quần chúng nhân dân, tư
trả lời câu hỏi: Mô tả hình ảnh em quan sát được. Hình sản, quý tộc mới với thế
9

ảnh phản ánh điều gì?

lực phong kiến chuyên
chế.
- Ở 13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ: mâu thuẫn giữa
các tầng lớp nhân dân Bắc
Mỹ, tư sản, chủ nô với
thực dân Anh.
- Ở Pháp: mâu thuẫn giữa
tư sản, nhân dân Pháp với
tăng lữ, quý tộc.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác Hình 4, Tư
liệu, đọc thông tin trong mục 1c SGK tr.6, 7 và trả lời
câu hỏi: Nêu tiền đề xã hội của Cách mạng tư sản Anh,
Chiến tranh độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và
Cách mạng tư sản Pháp.
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
Mâu thuẫn xã hội ở nước nào là tiêu biểu nhất? Vì sao?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, tư liệu, thông tin trong mục và
trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 HS mô tả và nêu ý nghĩa Hình 4:
+ Mô tả:

 Một người nông dân già đang cõng trên lưng hai
người đàn ông to béo (người ngồi phía trước mặc
áo choàng, đeo cây thánh giá, tượng trưng cho
tầng lớp tăng lữ.
10

 Tầng lớp tăng lữ béo tốt, mặc quần áo đẹp, túi
quần có những loại văn bản vay nợ, cho thuê
ruộng,…

 Dưới chân người nông dân là những con vật
(chuột, chim, thỏ,…) thường xuyên phá hại mùa
màng.
+ Ý nghĩa: tình cảnh khổ cực của người nông dân Pháp
trước cách mạng, chịu nhiều tầng áp bức, rủi ro trong
môi trường lao động khổ cực.
- GV mời đại diện 3 HS lần lượt trình bày về tiền đề xã
hội của các cuộc cách mạng tư sản.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi mở rộng:
Mâu thuẫn xã hội ở nước Pháp là tiêu biểu nhất: Xã
hội Pháp phân chia thành ba đẳng cấp. Đẳng cấp thứ
ba gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị.
+ Tư sản là lực sản xuất chính, có thế lực kinh tế nhưng
không có quyền lợi chính trị.
+ Nông dân khổ cực nhất, không có ruộng đất, bị áp
bức, bóc lột.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học
tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận:
+ Những biến đổi về kinh tế làm cho mâu thuẫn xã hội
ngày càng gay gắt.
+ Giai cấp tư sản và đồng minh giàu có về kinh tế
nhưng không có quyền lực chính trị tương xứng. Họ tìm
cách tập hợp quần chúng nhân dân để làm cách mạng.
11

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu về tiền đề tư tưởng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được tiền đề của các cuộc cách mạng tư
sản về tư tưởng.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm, khai thác Hình 5, đọc thông tin trong mục 3
SGK tr.7, 8 và thực hiện nhiệm vụ:
- Nhiệm vụ 1: Trình bày tiền đề về tư tưởng của Cách mạng tư sản Anh.
- Nhiệm vụ 2: Trình bày tiền đề về tư tưởng của Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ.
- Nhiệm vụ 3: Trình bày tiền đề về tư tưởng của Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tiền đề tư tưởng của các cuộc cách mạng tư sản và
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu về tiền đề tư tưởng

d. Tư tưởng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Ở Anh: giai cấp tư sản,

- GV chia HS thành các nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm)

quý tộc mới sử dụng

- GV yêu cầu HS thảo luận, khai thác Hình 5, đọc thông
tin trong mục 3 SGK tr.7, 8 và thực hiện nhiệm vụ:
+ Trình bày tiền đề về tư tưởng của Cách mạng tư sản
Anh.

Thanh giáo trong cuộc đấu
tranh lật đổ chế độ phong
kiến.
- Ở 13 thuộc địa Anh ở

+ Trình bày tiền đề về tư tưởng của Chiến tranh giành Bắc Mỹ: tư tưởng dân chủ
độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.

tư sản của giai cấp tư sản

+ Trình bày tiền đề về tư tưởng của Cách mạng tư sản và chủ nô thể hiện qua
khẩu hiệu “Tự do và tư
Pháp.
hữu”, “Thống nhất hoàn
toàn hay là chết”.
- Ở Pháp: trào lưu triết
12

học Ánh sáng phê phán
tình trạng mục nát, lỗi thời
của chế độ phong kiến,
Giáo hội Thiên Chúa giáo
đương thời. Đưa ra lí
thuyết xây dựng nhà nước
kiểu mới.
- GV hướng dẫn các nhóm khai thác Hình 5: là các nhà
tư tưởng tiêu biểu của trào lưu triết học Ánh sáng ở
Pháp. Trào lưu triết học Ánh sáng bắt nguồn ở Pháp và
nhanh chóng lan sang nhiều quốc gia ở châu Âu và
châu Mỹ, là trào lưu tư tưởng điển hình nhất trong cuộc
đấu tranh chống lại chế độ phong kiến.
+ Rút-xô: chủ trương mọi người sinh ra đều có quyền
bình đẳng, chủ quyền đất nước thuộc về nhân dân. Nếu
chính phủ vi phạm nguyện vọng của nhân dân, làm tổn
hại đến quyền con người, nhân dân có quyền lật đổ
chính phủ.
+ Vôn-te: chủ trương tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận,
không chịu cúi đầu trước những điều sai trái.
+ Mông-te-xki-ơ: chống lại thần học, đả kích chế độ
phong kiến, đề cao tự do, bình đẳng, đề xướng thuyết
“tam quyền phân lập”. Ông cho rằng tập trung quyền
lực vào tay một người sẽ dẫn đến độc tài.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, tư liệu, thông tin trong mục và
trả lời câu hỏi.

13

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 3 HS lần lượt trình bày về tiền đề tư
tưởng của các cuộc cách mạng tư sản.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học
tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Các trào lưu tư tưởng
của giai cấp tư sản phê phán những giáo lí lạc hậu,
quan điểm lỗi thời của giai cấp phong kiến và đề xuất
những tư tưởng mới tiến bộ, thúc đẩy xã hội phát triển.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về mục tiêu, nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực của cách
mạng tư sản
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về mục tiêu, nhiệm vụ
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được mục tiêu, nhiệm vụ của các cuộc
cách mạng.
b. Nội dung: GV chia HS thành 4 nhóm (2 nhóm thực hiện chung một nhiệm vụ), yêu cầu
các nhóm khai thác thông tin mục 2a và trả lời câu hỏi:
- Nhóm 1, 2: Phân tích mục tiêu của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.
- Nhóm 3, 4: Phân tích nhiệm vụ của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng tư sản và chuẩn kiến
thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu mục tiêu, nhiệm vụ

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Mục tiêu, nhiệm vụ, giai cấp lãnh
14

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

đạo, động lực của cách mạng tư sản

- GV chia HS thành 4 nhóm (2 nhóm thực hiện a. Mục tiêu, nhiệm vụ
chung một nhiệm vụ).

* Mục tiêu

- GV yêu cầu các nhóm khai thác thông tin mục 2a - Ở Anh:
và trả lời câu hỏi:

+ Lật đổ chế độ phong kiến.

+ Nhóm 1, 2: Phân tích mục tiêu của Cách mạng tư + Thiết lập nền thống trị của giai cấp
sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc tư sản, quý tộc mới.
địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.

+ Mở đường cho sự phát triển của chủ

+ Nhóm 3, 4: Phân tích nhiệm vụ của Cách mạng tư nghĩa tư bản.
sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc
- Ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ:
địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.
+ Lật đổ ách thống trị của thực dân
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
Anh.
tập
+ Giành độc lập dân tộc, thiết lập
- HS khai thác thông tin mục 2a, thảo luận nhóm và
chính quyền của giai cấp tư sản, chủ
thực hiện nhiệm vụ.
nô.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
+ Mở đường cho sự phát triển của chủ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
nghĩa tư bản.
- GV mời đại diện 4 nhóm lần lượt trình bày mục - Ở Pháp:
tiêu, nhiệm vụ của Cách mạng tư sản Anh, Chiến
+ Lật đổ chế độ phong kiến.
tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ,
+ Thiết lập nền thống trị của giai cấp
Cách mạng tư sản Pháp.
tư sản.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu
+ Mở đường cho sự phát triển của chủ
ý kiến bổ sung (nếu có).
nghĩa tư bản.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
* Nhiệm vụ
tập
- Nhiệm vụ dân tộc:
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Các cuộc cách
+ Xóa bỏ tình trạng phong kiến cát cứ,
mạng có
đánh đuổi thực dân, giải phóng dân
+ Mục tiêu chung: lật đổ chế độ phong kiến, thực tộc.
dân cùng tàn tích của nó. Tạo điều kiện cho sự phát + Thống nhất thị trường.
triển của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, thiết lập nền
+ Tạo thành quốc gia dân tộc gồm đầy
15

thống trị của giai cấp tư sản, mở đường cho sự phát đủ 4 yếu tố: lãnh thổ chung, ngôn ngữ
triển của chủ nghĩa tư bản.
+ Nhiệm vụ chung: nhiệm vụ dân tộc, nhiệm vụ dân

chung, nền văn hóa chung, nền kinh tế
chung.
- Nhiệm vụ dân chủ:

chủ.
- GV mở rộng kiến thức: chủ nghĩa tư bản phát sinh
trong lòng chế độ phong kiến, ngày càng lớn mạnh
và mâu thuẫn với sự thống trị của quan hệ phong
kiến. Do bối cảnh lịch sử khác nhau ở mỗi nước nên
cách mạng tư sản nổ ra với mục tiêu và nhiệm vụ là

+ Xóa bỏ chế độ phong kiến chuyên
chế.
+ Xác lập nền dân chủ tư sản.
+ Mỗi người dân có quyền tự do chính
trị, tự do kinh doanh, quyền tư hữu.

lật đổ chế độ phong kiến và ách thống trị của thực
dân, xây dựng tự do chính trị, tự do kinh doanh, có
quyền tư hữu.
- GV lưu ý HS:
+ Trong hai nhiệm vụ (dân tộc và dân chủ), tùy theo
mỗi cuộc cách mạng tư sản mà nhiệm vụ nào sẽ
được ưu tiên giải quyết trước (ví dụ đính kèm bảng
phía dưới Nhiệm vụ 1).
+ Giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ:
● Nhiệm vụ dân tộc dễ giải quyết hơn: nó liên
quan trực tiếp đến lợi ích của giai cấp tư sản
và đồng minh.
● Nhiệm vụ dân chủ: cần thời gian lâu dài.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

16

Sự giống và khác nhau trong giải quyết nhiệm vụ dân tộc
của các cuộc cách mạng tư sản
Giải quyết nhiệm vụ dân tộc của các cuộc cách mạng tư sản
Giống nhau:
- Thiết lập quốc gia dân tộc tư sản thống nhất.
- Hình thành thị trường dân tộc tư sản thống nhất: có một thuế quan chung, chế độ
đo lường, đồng tiền chung, luật pháp chung, lợi ích chung mang tính giai cấp.
- Xóa bỏ những rào cản, mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa, kinh tế hàng hóa
phát triển mạnh mẽ hơn.
Khác nhau:
- Đối với các nước Anh, Pháp:
+ Khắc phục sự khác biệt giữa các tỉnh/địa phương.
+ Xoá bỏ sự cát cứ phong kiến, xoá quyền lực của các quý tộc phong kiến địa
phương, lãnh chúa.
- Đối với các nước là thuộc địa, chịu ách thống trị thực dân (Vùng đất thấp/Nêđéc-lan, 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ):
+ Xoá bỏ sự thống trị của chính quốc (Tây Ban Nha đối với Vùng đất thấp; Anh đối
với 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ) giành độc lập, tự do.
+ Đưa đến sự hình thành một Nhà nước mới cũng như đưa đến sự hình thành thị
trường dân tộc thống nhất.
- Đối với các nước I-ta-li-a, Đức:
+ Xoá bỏ tình trạng phân tán về chính trị, chia cắt về lãnh thổ.
+ Xoá bỏ sự chia rẽ và khác biệt đó sẽ đưa đến sự hình thành thị trường dân tộc
thống
nhất, mở đường cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ hơn.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về giai cấp lãnh đạo, động lực cách mạng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được giai cấp lãnh đạo, động lực của các
cuộc cách mạng.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, khai thác Hình 6, đọc thông tin mục 2b
SGK tr.9 và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Phân tích giai cấp, động lực cách mạng của

17

Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách
mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 2 của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về giai cấp lãnh đạo, động b. Giai cấp lãnh đạo, động lực cách
lực cách mạng

mạng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

Đính kèm kết Phiếu học tập số 2 phía

GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, khai thác Hình 6,

dưới Nhiệm vụ 2.

đọc thông tin mục 2b SGK tr.9 và hoàn thành Phiếu
học tập số 2: Phân tích giai cấp, động lực cách
mạng của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh
giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách
mạng tư sản Pháp.

- GV hướng dẫn HS khai thác Hình 6 (đóng góp của
một số nhà lãnh đạo với các cuộc cách mạng tư sản):
thông tin trong phần Khởi động.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
13 thuộc
Anh

địa Anh ở

Pháp

Bắc Mỹ
18

Giai cấp
lãnh đạo
Động lực
cách mạng
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS khai thác thông tin mục 2b, thảo luận cặp đôi
và hoàn thành Phiếu học tập số 2.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày giai cấp lãnh
đạo, động lực cách mạng của các cuộc cách mạng tư
sản.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu
ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Lãnh đạo cách mạng là giai cấp tư sản và các
giai cấp, tầng lớp đại diện do phương thức sản xuất
tư bản chủ nghĩa.
+ Động lực cách mạng là những giai cấp, tầng lớp
tiến hành cách mạng (lực lượng lãnh đạo, quần
chúng nhân dân).
- GV mở rộng, phân tích thêm: Trong các cuộc cách
mạng tư sản, giai cấp lãnh đạo và quần chúng nhân
dân giữ vai trò quan trọng và là động lực quyết định
thắng lợi của cách mạng. Khi giai cấp tư sản trưởng
thành, không cần liên minh với tầng lớp quý tộc tư
19

sản hoá thì trong tiến trình lãnh đạo cách mạng,
giai cấp tư sản không phải thoả hiệp với đồng minh.
- GV chuyển sang hoạt động mới.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Anh
Giai cấp

Tư sản và quý tộc mới

13 thuộc địa Anh

Pháp

ở Bắc Mỹ
Tư sản và chủ nô

Tư sản

lãnh đạo
Động lực

Bao gồm lực lượng lãnh đạo và quần chúng nhân dân (nông dân,

cách mạng công nhân, thị dân, nô lệ, thổ dân da đỏ,...). Họ là lực lượng chính
tham gia vào quá trình đấu tranh chống lại chế độ phong kiến, thực
dân.
Hoạt động 3: Tìm hiểu về kết quả, ý nghĩa của một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về kết quả của một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được kết quả của một số cuộc cách mạng
tư sản tiêu biểu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo 4 nhóm, yêu cầu HS khai thác Hình 7 - 9, Tư
liệu, mục Em có biết, đọc thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 3: Trình bày
kết quả của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 3 của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về kết quả của cuộc cách 3. Kết quả, ý nghĩa của các cuộc
mạng tư sản

cách mạng tư sản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

a. Kết quả

GV yêu cầu HS thảo luận theo 4 nhóm, yêu cầu HS Đính kèm kết quả Phiếu học tập
khai thác Hình 7 - 9, Tư liệu, mục Em có biết, đọc
20

thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số số 3 dưới Nhiệm vụ 1.
3: Trình bày kết quả của Cách mạng tư sản Anh,
Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở
Bắc Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Chiến
tranh
Cách

giành độc

Cách

mạng tư

lập của 13

mạng tư

sản Anh

thuộc địa

sản Pháp

Anh ở Bắc
Mỹ
Kết quả
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn và
hoàn thành Phiếu học tập số 3.
21

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV tổ chức cho các nhóm trình bày kết quả của
một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu.
- GV nhận xét theo kĩ thuật 3 – 2 – 1.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận:
+ Các cuộc cách mạng tư sản đều giành thắng lợi,
lật đổ chế độ phong kiến, thực dân và thiết lập chế
độ tư bản chủ nghĩa.
+ Do điều kiện lịch sử ở mỗi nước khác nhau nên
mức độ thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản
cũng khác nhau.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Cách mạng tư sản
Anh

Chiến tranh giành độc
lập của 13 thuộc địa

Cách mạng tư sản
Pháp

Anh ở Bắc Mỹ

Kết quả - Lật đổ chế độ quân - Lật đổ sự thống trị của - Lật đổ chế độ phong
chủ chuyên chế.

thực dân Anh, giành độc kiến.

- Thiết lập chế độ quân lập dân tộc.
chủ lập hiến.

- Thiết lập chế độ

- Đưa đến sự ra đời của Cộng hòa.
Hợp chúng quốc Hoa
Kỳ.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về ý nghĩa của một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được ý nghĩa của một số cuộc cách mạng
tư sản tiêu biểu.
22

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục 3b SGK tr.11, 12 và trả
lời câu hỏi: Trình bày ý nghĩa của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về ý nghĩa của một số cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu và
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về ý nghĩa của một số cuộc b. Ý nghĩa
cách mạng tư sản tiêu biểu

- Cách mạng tư sản Anh:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

+ Lật đổ nền quân chủ chuyên chế,

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.
mục 3b SGK tr.11, 12 và trả lời câu hỏi: Trình bày ý + Mở đường cho kinh tế tư bản
nghĩa của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành chủ nghĩa phát triển.
độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng - Chiến tranh giành độc lập của
tư sản Pháp.

13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ:

- GV yêu cầu HS ghi ra giấy những từ khóa thể hiện + Giải phóng nhân dân Bắc Mỹ
về ý nghíad của các cuộc cách mạng tư sản: Anh, 13 khỏi sự thống trị của thực dân
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Pháp.

Anh, thành lập Hợp chủng quốc

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập Mỹ.
- HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin trong mục + Mở đường cho kinh tế tư bản
và trả lời câu hỏi.

chủ nghĩa phát triển.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

+ Thúc đẩy phong trào chống

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

phong kiến ở châu Âu, phong trào

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu ý nghĩa của một số giành độc lập ở Mỹ La-tinh.
cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu.

+ Là cuộc cách mạng tư sản nêu

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ lên yêu cầu giải phóng dân tộc.
sung ý kiến (nếu có).

- Cách mạng tư sản Pháp:

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện, nhiệm vụ + Lật đổ, xóa bỏ tàn dư của chế độ
học tập

phong kiến.

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Mỗi cuộc cách + Nông dân được giải phóng
23

mạng có ý nghĩa riêng, nhưng đều dẫn đến quan hệ
sản xuất tư bản chủ nghĩa, thúc đẩy lực lượng sản
xuất phát triển, tạo ra nền dân chủ và các thể chế
nhà nước dân chủ theo nguyên tắc Tam quyền phân
lập.
- GV lưu ý cho HS:
+ Thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản là dấu
mốc quan trọng đối với sự phát triển chủ nghĩa tư
bản. Chủ nghĩa tư bản đã thắng thế trước chủ nghĩa
phong kiến, được xác lập trên phạm vi toàn thế giới.
+ Đến những năm 70 của thế kỉ XIX, do tác động
của các cuộc cách mạng công nghiệp, lực lượng sản
xuất tư bản đã phát triển mạnh mẽ, chế độ mới tư
bản chủ nghĩa đã chứng tỏ được sự phát triển ưu
việt hơn hẳn chế độ phong kiến về năng lực sản xuất,
giành chiến thắng về kinh tế. Đây là giai đoạn chủ
nghĩa tư bản phát triển từ tự do cạnh tranh chuyển
dần sang giai đoạn xuất hiện các tổ chứ...